
局米旁大师教言集MP4入中论疏·月称言教无垢琉璃鬘
1-4-1a
入中论疏·月称言教无垢琉璃鬘
译敬
༄༅༅། བིམལཱརྐམཱལཙནྡྲསྱམུཁཱགརྨརྨདྷྱཱམཀཱབཏཱརསྱཊཱིཀནཱམ་བིཧར་ཏིསྨ། །༄༅། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་བ་ཟླ་བའི་ཞལ་ལུང་དྲི་མེད་ཤེལ་ཕྲེང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
1-4-1b
༄༅། །ཨོཾ་སྭ་སྟི། སྐྱེ་མེད་ཆོས་དབྱིངས་མཁའ་ལ་སྤྲོས་པའི་སྤྲིན་བྲལ་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པའི་ཉིན་བྱེད་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཀླས་འོད་སྟོང་ཅན། །འཕགས་ཀུན་བསྐྱེད་མ་གཉིས་སུ་མེད་བློ་ཟབ་མོ་དབུ་མ་ལ། །ལེགས་འཇུག་ཐེག་མཆོག་ཆོས་ཀྱི་པདྨ་རྣམ་རྒྱས་དགེ་ལེགས་ཤིས། །རྒྱལ་བ་མཉམ་མེད་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་དང་། །རྒྱལ་ཚབ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དང་རྒྱལ་བ་ཡི། །སློབ་མའི་གཙོ་དང་རྒྱལ་བའི་བརྒྱུད་འཛིན་པ། །ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་
1-4-2a
ཀུན་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག །འཕགས་མཆོག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཟླ་བའི་དགོངས་པའི་གནད། །དོན་བཞིན་གཟིགས་ནས་ཆོས་བཞིན་འདོམས་མཛད་པས། །ཟབ་མོ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ས་མཁན་མཆོག །འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག །འདི་ན་རྟོགས་པ་བཞི་ཡི་གཏན་ཚིགས་ལས། །དང་པོར་གྱུར་པ་ཆོས་རྣམས་ཚུལ་གཅིག་པུ། །སྟོན་པ་ཡང་དག་རིགས་པའི་ལམ་གསལ་བའི། །བསྟན་བཅོས་གཞུང་གི་འགྲེལ་བཤད་རྣམ་པར་དགོད། །དེ་ལ་
1-4-2b
འདིར་སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་འདི་འཆད་པ་ལ། མཚན་གྱི་དོན། འགྱུར་གྱི་ཕྱག །གཞུང་གི་དོན། མཇུག་གི་དོན་དང་བཞི་ལས། དང་པོ། རྒྱ༷་ག༷ར་སྐ༷ད་དུ༷། མ༷་དྷྱ༷་མ༷་ཀ༷་ཨ༷་བ༷་ཏཱ༷་ར༷་ནཱ༷་མ༷། གཉིས་པ་ནི། བོ༷ད་སྐ༷ད་དུ༷། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདིར་དབུ་མ་ལ་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་དབུ་མ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་དབྱིངས་དང་། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་དབུ་མ་དེ་དག་བརྗོད་བྱར་སྟོན་པའི་གཞུང་གཉིས་ལས་ཕྱི་མ། དེ་ལའང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ལས་ཕྱི་མ་དབུ༷་མ༷་ཡི་བསྟན་བཅོས་རྩ་ཤེས་ལ༷་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སམ། ངེས་དོན་གྱི་ལུང་དང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་མན་ངག་གི་སྒོ་ནས་འཇུ༷ག་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷། དེ་ཡང་ཟབ་པའི་འཇུག་ཚུལ་ལ་རྩ་ཤེས་ཀྱི་དོན་ཐལ་རང་ཐུན་མོང་པའི་དབྱེ་གཞིར་གྱུར་པ་ལ། གཞུང་འདིས་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ་རྩལ་ཏུ་བཏོན་ནས་ཐུན་མིན་ཐལ་འགྱུར་བའི་དགོངས་པ་ལྟར་བཀྲལ་བ་ཡིན་ཅིང་། རྒྱ་ཆེ་བ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སའི་ཆོས་གསུམ། འཕགས་པ་སློབ་པའི་ས་བཅུ། མཐར་ཐུག་མི་སློབ་
1-4-3a
པའི་ས་དང་བཅས་པ་བཤད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཉེས་པའི་རྩུབ་རེག་དང་བྲལ་བས་འ༷ཇམ་པ་དང་དོན་གཉིས་འབྱོར་བའི་དཔ༷ལ་དང་ལྡན་པ་རྒྱལ་བའི་ཡབ་ཏུ་གྱུར་ཀྱང་རྒྱལ་སྲས་གཞོ༷ན་ནུ༷ར་གྱུ༷ར་པ༷་ལ༷་ཕྱག༷་འཚ༷ལ་ལོ༷། །ཞེས་ལོ་ཙཱ་བས་འགྱུར་མཛད་པའི་སྔ་ལོགས་སུ་ཕྱག་མཛད་པ་སྟེ་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པས་འགྱུར་ཕྱག་ཀྱང་བཀས་བཅད་དང་མཐུན་ནོ། །
正文
གསུམ་པ་ལ། བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་མཆོད་པར་བརྗོད་པ། བརྩམ་བྱ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་དངོས། བརྩམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱ་བའོ།

入中论疏·月称言教无垢琉璃鬘
译敬
༄༅༅། བིམལཱརྐམཱལཙནྡྲསྱམུཁཱགརྨརྨདྷྱཱམཀཱབཏཱརསྱཊཱིཀནཱམ་བིཧར་ཏིསྨ། །༄༅། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་བ་ཟླ་བའི་ཞལ་ལུང་དྲི་མེད་ཤེལ་ཕྲེང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
༄༅། །ཨོཾ་སྭ་སྟི། （藏文：OM SVASTI，梵文拟音：oṃ svasti，梵文天城体：ओं स्वस्ति，梵文泰卢固体：ఓం స్వస్తి，汉语字面意义：吉祥如意，汉语拟音：嗡斯瓦斯提）
无生法界虚空离戏云，如是实性智慧日千光，
圣众生母不二慧甚深，善入大乘法莲盛吉祥。
无与伦比释迦牟尼王，王子传人与王之上首，
弟子持教诸方胜利者，愿一切王皆得胜利成。
圣者龙树月称意趣要，如实见已如法教导人，
甚深无缘地位大师尊，文殊喜悦金刚愿胜利。
于此四种了悟之论据，首当其冲诸法唯一理，
正说真实理路光明显，论著经典注释详陈述。
于此，第二佛陀尊者圣龙树究竟意趣明示者，一切论著之王《入中论》讲解分为四部分：名义、译敬、正文内容、结语。
首先，梵语为：མ༷་དྷྱ༷་མ༷་ཀ༷་ཨ༷་བ༷་ཏཱ༷་ར༷་ནཱ༷་མ༷（Madhyamakāvatāra-nāma）。
其次，藏语为：དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ（入中论），此处"中"有二：所诠义中即离一切戏论之法界，能诠文中即宣说彼等之论著。其中又分为经典与论著两种，此为后者。《中论》有甚深与广大二门，或通过了义经典与龙树口诀而"入"。甚深入门方式是以《中论》义作为应成自续共同区分基础，本论彰显非安立胜义离一切执著，依独特应成派意趣解释。广大则讲解凡夫三法、圣者十地以及究竟无学地。
第二，柔和（离粗糙过患触感）、具德（成就二利）、为佛父却现为王子之文殊，敬礼也。译师翻译前所作礼敬，因此论为胜义法藏安立，译敬也符合王令规定。
第三部分包括：著述论典前行礼赞、所著论典正文、著述圆满事业。


 །
着论前行礼敬
དང་པོ་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་གསུམ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། དེ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྙིང་རྗེ་ལ་བསྟོད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཡང་དག་པའི་བཤེས་གཉེན་གཞན་ལས་གདམས་ངག་ཉན༷་ཅིང་གཞན་ལ་ཐོ༷ས་པའམ་སྒྲོག་པ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ཉན་ཐོས་ལས་འཕགས་པ་དང་རྟོགས་པ་མྱུར་ཞིང་། སངས༷་རྒྱས༷་ལས་དམན་པ་རང་ས༷ངས་རྒྱས༷་འབྲི༷ང་པོ་རྣ༷མས་ནི་ཐུབ༷་པའི་དབ༷ང་པོའི་གསུང་ལས་སྐྱེས༷་པ་དང་། ས༷ངས་རྒྱས༷་ནི་ལམ་སློབ་པ་བྱང༷་ཆུབ༷་སེ༷མས་དཔ༷འ་ཡི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། ཡང་དག་པར་
1-4-3b
འཛིན་ཏུ་འཇུག་པ་ལ༷ས་འཁྲུང༷ས་ཤི༷ང་། སེམས་ཅན་ཀུན་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་སྙིང༷་རྗེ༷འི་སེ༷མས་ད༷ང་། ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་གཉི༷ས་སུ༷་མེ༷ད་པའི་བློ༷་སྟེ་ཤེས་རབ་ད༷ང་། བྱང༷་ཆུ༷བ་ཀྱི་སེ༷མས་དང་གསུམ་པོ་ནི༷་རྒྱལ༷་སྲས་རྣ༷མས་ཀྱི༷་རྒྱུ༷་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། བདག་ཉིད་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིས། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་འདོད་ན། །དེ་ཡི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རི་དབང་རྒྱལ་པོ་ལྟར་བརྟན་དང་། །ཕྱོགས་མཐར་གཏུག་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། །གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་ཡེ་ཤེས་ལགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ལུགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་བསྟོད་པ་དང་། ཕྱེ་སྟེ་ཕྱག་འཚལ་བ་གཉིས། དང་པོ། ག༷ང་ཕྱིར༷་བརྩེ༷་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉི༷ད་རྒྱལ༷་བ༷འི་ལོ༷་ཏོག༷་ཕུ༷ན་སུ༷མ་ཚོ༷གས་པ་འདིའི་དང་པོར་གལ་ཆེ་བ་ས༷་བོ༷ན་ད༷ང་ནི༷། བར་དུ་གལ་ཆེ་བ་སྤེ༷ལ་བ་ལ༷་ཆུ༷་དང་འདྲ༷་སྟེ་སེམས་ཅན་མཐའ་མེད་པ་དང་སྤྱོད་པ་ངན་ཅིང་བྱས་པ་དྲིན་དུ་མི་གཟོ་བ་སོགས་ཀྱིས་མི་ཉམས་པ་དང་། ཐ་མར་གལ་ཆེ་བ་ཡུན༷་རི༷ང་དུ། ལོ༷ངས་སྤྱོ༷ད་གན༷ས་ལ༷་སྨི༷ན་པ༷་ལྟ༷་བུར༷་འདོ༷ད་པར་གྱུར༷་པ༷། དེ༷་ཕྱིར༷་ཟླ་བའི་ཞབས་བད༷ག་གི༷ས་ཐོ༷ག་མར་སྙི༷ང་རྗེ༷ར་བསྟོ༷ད་པ༷ར་བགྱིའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་
1-4-4a
པའི་སྙིང་རྗེ་ལ་བསྟོད་པ་དང་། ཆོས་དང་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ལ་བསྟོད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ང་ཡིར་འཛིན་པའི་སྔོན་དུའམ་ད༷ང་པོ༷ར་ང༷་ཞེ༷ས་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱིས་བད༷ག་ཡོད་པ་ལ༷་ཞེ༷ན་པར་གྱུར༷་ཅི༷ང་། བད༷ག་གི༷་འདི༷་ཞེ༷ས་མིག་སོགས་ཀྱི་དངོ༷ས་པོ་ལ༷་བདེན་ཞེན་གྱིས་ཆ༷གས་པ་བསྐྱེ༷ད་པ༷་ཡིས། ཟོ༷་ཆུ༷ན་འཕྱན༷་ལྟར༷་ར༷ང་དབ༷ང་མེ༷ད་པ༷་སྲིད་རྩེ་ནས་མནར་མེད་པར་འཁོར་བ་ཡི༷་འ༷གྲོ༷་ལ༷་སྙིང༷་རྗེ༷ར་གྱུར༷་ག༷ང་དེ༷་ལ༷་འདུད༷་དོ་ཞེས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཟོ་ཆུན་འཁྱུད་མོ་དང་འདྲ་ན་དེ་ཐག་པས་བསྡམས་པ་དང་འདྲ་བར་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་ཉོན་གྱི་ཐག་པས་ཆེས་དམ་དུ་བསྡམས་པ་༡དང་། འཁྲུལ་འཁོར་བསྐོར་མཁན་དང་འདྲ་བར་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་བསྐྱོད་པ་ལ་རགས་ལས་པར་འཇུག་པ་༢ད༷ང་། འཁོར་བའི་ཁྲོན་པ་ཆེན་པོ་སྲིད་རྩེ་ནས་མནར་མེད་པར་ཐུག་པ་ཟབ་ལ་བར་མེད་དུ་འཕེན་པ་༣དང་། ཐུར་དུ་ངན་འགྲོར་ངང་གིས་འགྲོ་ཞིང་གྱེན་དུ་བདེ་འགྲོར་འབད་པས་དྲང་དགོས་པ་༤དང་། མ་རིག་སྲེད་ལེན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། འདུ་བྱེད་སྲིད་པའི་ལས་དང་། ལྷག་མ་བདུན་གྱིས་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་གསུམ་གྱི་སྔ་ཕྱི་བར་གྱི་རིམ་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་མི་ཟིན་པ་དེ་དག་གཅིག་རྗེས་སུ་གཅིག་འཇུག་པས་བར་མེད་པ་༥མགལ་
1-4-4b
མེ་ལྟ་བུའོ། །ཉི་མ་རེ་རེ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ཆུ་གཉེར་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཙོག་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་མཐུན་དྲུག་གིས་སོ། །གཉིས་པ། འགྲོ༷་བ༷་རྣམས་ནི་དཔེར་ན་རླུང་གིས་གཡོ༷་བ༷འི་ཆུ༷་ཡི༷་ན༷ང་གི༷་ཟླ༷་བ༷་ལྟར༷་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་སྡོད་པར་གཡོ༷་བ་ད༷ང་། ར༷ང་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་སྟོང༷་པ༷ར་མཐོ༷ང་བ༷་ཡི༷་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ། སྙིང་རྗེར་གྱུར་གང་དེ་ལ་འདུད་ཅེས་སོ།

着论前行礼敬
第一部分：菩萨三因总说及特赞大悲
首先是菩萨三因总说和对其中大悲的特别赞颂两部分。
第一，从善知识处听闻教授并向他人宣说，福德智慧方面胜过声闻而觉悟迅速，低于佛陀的独觉中等者由佛陀言教而生，佛陀则由菩萨修行阶段的特殊功德与正行持而生，欲救一切众生苦难的大悲心，不住有无二边的智慧，与菩提心这三者是菩萨之因。如《宝鬘论》所言："若自身及世间，欲得无上菩提者，彼之根本菩提心，如须弥山王坚固，及遍及方隅大悲，不依二边智慧也。"
第二部分分为对大悲的总体赞颂和分别礼敬两部分。
首先，因为大悲正是佛陀丰收之初为种子，中为如水润泽，即使面对无边众生、恶劣行为与忘恩负义等也不退减，最后长久受用成熟如同果实，因此我月称首先赞颂大悲心。
其次，分为对众生缘悲和法缘无缘悲的礼敬。
对众生缘悲的礼敬：先有"我"的执着，对自我存在产生贪着，对"我的"眼等事物以实执产生贪爱，如同水轮旋转般无自主从有顶至无间轮回的众生，我向缘此而生悲心者顶礼。如何像水车搅轮？一是众生被业惑绳索紧紧束缚；二是如同机关转动者，由识驱使而粗重运行；三是投入从有顶至无间深不见底的轮回大井；四是向下自然堕入恶趣，向上则需费力拖拽至善趣；五是无明爱取烦恼和行有业以及其余七支的生起烦恼，虽有三种，但前后次第并非完全确定，它们相续不断如同火轮；每日遍受苦苦、坏苦和行苦三苦如水波纹，因此有六种相似处。
对法缘无缘悲的礼敬：众生如风吹动水中月影般刹那不住而动，自性本空所观照的众生，向缘此而生悲心者顶礼。


 །དེ་ཡང་དཔེར་ན་ཆུ་དྭངས་པ་རླུང་མི་དྲག་པས་གཡོ་བའི་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟར་ཞེས་རྟེན་ཆུ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་མཚོར། དེ་རྒྱས་ཕྱིར་འབབས་པ་མ་རིག་པའི་ཆུ་སྔོན་རྒྱ་ཆེ་བ། ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པའི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པའི་ནང་ན་གནས་པ། མཁའ་ཟླ་ལྟར་ལས་དཀར་ནག་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་མདུན་ན་གནས་པ་རྣམས་ཆོས་ཙམ་ལ་བཏགས་པ་སྐད་ཅིག་རེ་ལ་འཇིག་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། མདོར་ན་
1-4-5a
བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་། མི་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་། དེ་གཉིས་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེའོ། །དེས་ན་སྙིང་རྗེ་གསུམ་ཀའི་རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་དུ་འདྲ་ཡང་། དམིགས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
所着论典正文
གཉིས་པ་བརྩམ་བྱ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་དངོས་ལ། གནས་སྐབས་ཀྱི་ས་བཤད་པ་དང་། མཐར་ཐུག་གི་ས་བཤད་པ་གཉིས།
说分位地
དང་པོ་ལ། ས་བཅུ་སོ་སོར་བཤད་པ་དང་། ས་ཡི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་གཉིས།
十地各别说
དང་པོ་ལ་རབ་དགའ་སོགས་ལྔ་བཤད་པ་དང་། ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་བཤད་པ། རིང་དུ་སོང་བ་སོགས་བཞི་བཤད་པའོ། །
说极喜地等五
དང་པོ་ལ་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་བཤད་པ། གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པ། གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ། བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ། ལྔ་པ་སྦྱང་དཀའ་བ་བཤད་པ་དང་ལྔ།
说第一地欢喜地
དང་པོ་ལ། ས་དང་པོ་དངོས་བཤད་པ་དང་། ལེའུའི་སྐབས་བསྡུ་བ་གཉིས།
正说第一地
དང་པོ་ལ། ཁྱད་གཞི་ས་ཡི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན། ཁྱད་ཆོས་ས་ཡི་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པར་བཤད་པ། སའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་གསུམ།
略说差别事地定义
དང་པོ་ནི། རྒྱལ༷་བ༷འི་སྲ༷ས་པོ༷་འདི༷་
1-4-5b
ཡི༷་སེ༷མས་ག༷ང་ཞིག་འགྲོ༷་བ༷་རྣ༷མས། རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་ནས་རྣ༷མ་པ༷ར་གྲོ༷ལ་བ༷ར་བྱ༷་བའི་ཕྱིར༷་སྙིང༷་རྗེ༷འི་གཞན་དབ༷ང་དུ་གྱུར༷་ཅི༷ང་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་སོགས་སྨོན་ལམ་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་ཕྲག་བཅུ་ས་དང་པོ་པས་འདེབས་པ་ནི་བྱང་སེམས་ཀུན༷་ཏུ༷་བཟ༷ང་པོ༷འི་སྨོ༷ན་ལམ་གྱི་ནང་དུ་འདུས་པ༷ས་སྨོན་ལམ་དེས་དགེ་བ་རྣམས་ར༷བ་ཏུ་བསྔོས༷་ཤིང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ས་དང་པོ་ར༷བ་ཏུ་དག༷འ་བ༷་ལ༷་ར༷བ་ཏུ༷་གན༷ས་པ༷་དེ༷་ནི༷་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ད༷ང་པོ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷འོ༷་ཞེས་གསུངས་སོ༷། །
广说差别法地功德
གཉིས་པ་ལ། རང་གི་རྒྱུད་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཡོན་ཏན། ས་དང་པོར་ལྷག་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་དང་གསུམ།
令自续庄严之功德
དང་པོ་ལ་དོན་ལྡན་གྱི་མཚན་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན། རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་སོགས་བླང་བྱའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན། ངན་སོང་སོགས་སྦྱང་བྱ་འགགས་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ། དང་པོ་ནི། ས་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པ་དེ༷་ན༷ས་བཟུ༷ང་སྟེ་དོ༷ན་དམ་པའི་སེམས་དེ༷་ནི༷་ཐོ༷བ་པ༷ར་གྱུར༷་པ༷་ཡི༷ས། དོན་དམ་པའི་བྱང༷་ཆུ༷བ་སེ༷མས་དཔ༷འ་ཞེ༷ས་བྱ་བའི༷་སྒྲ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་བསྙད༷་དོ༷་སྟེ་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ཡིན་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། རིགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན། སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན། རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན།
1-4-6a
ནུས་པའི་ཡོན་ཏན། གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཡོན་ཏན་ལྔ། དང་པོ། འདི༷་ནི༷་སོ་སྐྱེ་དང་ཉན་རང་གི་ས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་དེ༷་བཞི༷ན་གཤེ༷གས་པ༷་རྣ༷མས་ཀྱི༷་རི༷གས་སུ༷འ༷ང་སྐྱེས༷་པ༷་སྟེ༷། ལམ་གཞན་དུ་མི་འགྲོ་བར་རང་སར་རིགས་ངེས་པའོ།

地功德等说明
这好比清澈的水被轻风吹动而中现月影，连同水一起在每一刹那无常，见其自性本空。同样，为大悲所控的菩萨们也是如此，众生处在萨迦耶见之湖中，为令其增长而流下的无明之水广大，被非理作意分别风吹动，如同空中月亮般，宛如黑白业的影像现于眼前，菩萨们观察这些唯是假名安立、刹那即灭的众生，缘于自性本空的众生。简言之，缘于无自性所限定的众生，缘于无常所限定的众生，以及不为这两种所限定而仅缘于众生的大悲。因此，应知三种大悲的行相虽然同为欲令离苦，但所缘对象有差别。
所着论典正文
第二，所著论典正文分为：解说暂时位地和究竟位地两部分。
说分位地
第一分为：十地各别解说和地功德解说两部分。
十地各别说
首先分为：解说极喜等五地、解说第六现前地、解说远行等四地。
说极喜地等五
包括解说第一极喜地、第二无垢地、第三发光地、第四焰慧地、第五难胜地五部分。
说第一地欢喜地
第一分为：正说第一地和结归本章两部分。
正说第一地
第一包括：略说差别事地定义、广说差别法地功德、以述说地功德方式总结三部分。
略说差别事地定义
首先，佛子见众生无自性后，为令众生解脱，由大悲所控，初地菩萨发十大愿等无数百千愿，这些愿皆摄于普贤菩萨大愿中，以此善回向，并安住于离二现之智慧，极喜初地，此即所谓出世间初心。
广说差别法地功德
第二分为：令自相续庄严的功德、胜伏他相续的功德、初地殊胜功德阐述三部分。
令自续庄严之功德
首先包括：获得有意义名称的功德、获得生于种姓等应取特性的功德、阻断恶趣等应断特性的功德三种。
第一，自入初地起，获得胜义心后，即以"胜义菩萨"之名称而称呼，因为是菩萨圣者故。
第二，包括：种姓功德、断除功德、证悟功德、能力功德、增上功德五种。
第一，此菩萨已超越凡夫及声闻缘觉地，故生于如来种姓，不趣入其他道路而决定自种姓。
;


 །གཉིས་པ། འདི༷་ནི༷་བདག་མེད་མངོན་སུམ་མཐོང་བས་ཀུན༷་ཏུ༷་སྦྱོར༷་བ༷་གསུ༷མ་པོ༷་སྟེ་འཇིག་ལྟ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་དང་ཐེ་ཚོམ་བཅས་མཐོང་སྤང་ཐ༷མས་ཅ༷ད་སྤ༷ངས་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གསུམ་པ། རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཐོབ་པའི་བྱང༷་ཆུ༷བ་སེ༷མས་དཔ༷འ་དེ༷་ནི༷་སྐྱོན་སྤངས་ཤིང་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པའི་ཐུན་མིན་གྱི་དག༷འ་བ༷་མཆོ༷ག་ཏུ༷་གྱུར༷་པ་འཆ༷ང་ཞི༷ང་འཛིན་པས་ན་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་ནི། དེའི་ཚེ་བྱང་སེམས་དེའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི་ཁ༷མས་མི་གཅིག་པ་བརྒྱ༷་ཀུ༷ན་ན༷ས་གཡོ༷་བ༷ར་ནུས༷་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཐོབ་པ༷ར་གྱུར༷་པ༷འ༷ང་ཡི༷ན་ནོ། །ཐོབ་པ་ནུས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ལྔ་པ། ས༷་དང་པོ་ན༷ས་ས༷ར་ཏེ་གཉིས་པ་གནོ༷ན་པ་ལ་སྤྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་བྱེ༷ད་ཅིང༷་ས་གོ༷ང་མ༷ར་ར༷བ་ཏུ༷་འགྲོ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་དངོས་དང་། དེ་དཔེས་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། ས་དང་
1-4-6b
པོ་ཐོབ་པ་དེ༷་ཚེ༷་བྱང་སེམས་འདི༷འི༷་ང༷ན་འགྲོ༷འི་ལ༷མ་རྣ༷མས་མཐ༷འ་ད༷ག་འག༷ག་པ༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་པས་བཟོད་ཐོབ་ངན་སོང་དུ་མི་སྐྱེ་བ་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་གཉེན་པོས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་བཅོམ་པའོ། །ས་ཐོབ་པ་དེ༷འི་ཚེ་འདི༷་ཡི༷་སོ༷་སོ༷འི་སྐྱེ༷་བོ༷འི་ས༷་རྣ༷མས་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཟ༷ད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ཡིན་པས་སོ། །གཉིས་པ། འདི༷་ནི༷་འཕ༷གས་པ༷་བརྒྱ༷ད་པ༷་དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་འབྲས་གཉིས་སོགས་མར་བརྩིས་པའི་རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་ཀྱི་ས་མཐོང་སྤང་སྤོང་བ་སོགས་སྤང་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བ་ཇི༷་ལྟ༷་བ་དེ༷་ལྟར༷་དཔེའི་སྒོ་ནས་ཉེ༷་བ༷ར་བསྟན༷་པ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པ་ལ་བཞེད་པའང་ཡོད་དོ། །
能调他续之功德
གཉིས་པ་གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཚུལ་ལ། དངོས་དང་འཕྲོས་དོན་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྫོ༷གས་པ༷འི་བྱང༷་ཆུ༷བ་སེ༷མས་ལ་ལྟ༷་ཞིང་དོན་གཉེར་བྱང་སེམས་ས་ད༷ང་པོ༷་ལ༷་གན༷ས་ཀྱང༷་། ཐུ༷བ་དབ༷ང་གསུ༷ང་སྐྱེས༷་ཉན་ཐོས་ད༷ང་བཅ༷ས་ར༷ང་ས༷ངས་རྒྱས༷་རྣ༷མས་ནི༷་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་དམིགས་མེད་སྙིང་རྗེའི་བསོ༷ད་ན༷མས་ད༷ག་གི༷་དབ༷ང་གི༷ས་ཕ༷མ་པར་བྱས༷་ཏེ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་དེ་དག་ལས་བསོད་ནམས་རྣ༷མ་པ༷ར་འཕེ༷ལ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །གཉིས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ༷་ནི༷་ས་བདུན་པ་
1-4-7a
རི༷ང་དུ༷་སོ༷ང་བ༷ར་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་བློ༷་ཡ༷ང་ལྷག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། ༈ །
说第一地增上功德
གསུམ་པ་ས་དང་པོར་ལྷག་པའི་ཡོན་ཏན་ལ། ས་འདིར་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་ཚུལ། སྦྱིན་པའི་བསྔགས་པ། སྦྱིན་པའི་དབྱེ་བ་གསུམ། དང་པོ་ནི། ས་དང་པོ་དེ༷་ཚེ༷་བྱང་སེམས་དེ༷་ལ༷་རྫོ༷གས་པའི་ས༷ངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང༷་ཆུ༷བ་རྒྱུར༷། ཕར་ཕྱིན་བཅུའི་ད༷ང་པོ༷་སྦྱིན༷་པ༷འི་ཕར་ཕྱིན་ཉི༷ད་ནི༷་ཆེས་ལྷག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་གྱི་གཞན་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ར༷ང་གི་ཤ༷་སྟེར༷་བ་ལ༷འ༷ང་འདུན་འཛིན་གྱི་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་ཡང་མེད་པས་མི་དགའ་བ་མེད་པར་མ་ཟད་ཆེས་གུས༷་པ༷ར་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ས། སྐྱེ་བོ་ཕལ་ལ་སྣང༷་དུ༷་མི༷་རུང༷་བ་གང་གིས་ས་ཐོབ་པ་རྗེས་སུ་དཔོ༷ག་པ༷འི་རྒྱུར༷་ཡ༷ང་འགྱུར༷་ཏེ་དུ་བས་མེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་བཞིན་ནོ།

种姓等功德说明
第二，此菩萨由现见无我而断除三种结缚，即萨迦耶见、戒禁取见和疑惑在内的一切见所断。
第三，获得殊胜证悟功德的菩萨，因具有离过德获的殊胜大喜而被称为"极喜地"。
第四，当时菩萨以神通力能震动不同世界一百处，获得一千二百功德，此乃殊胜能力功德。
第五，自初地起，极为精进压伏第二地，能快速趣向上地。
第三分为实际说明和以比喻说明两部分。首先，菩萨获得初地时，一切恶趣之道皆得遮止。获得忍位不生恶趣是由于缺乏因缘，而此处则是对治力摧毁了导致恶趣投生的种子。获得此地时，其一切凡夫地皆已灭尽，因为已是菩萨圣者。
其次，此菩萨如同第八圣者（指从阿罗汉向果二种向下数至预流果位），其断见惑等断证功德生起，以比喻方式说明。也有认为第八圣者是预流向。
能调他续之功德
第二部分关于如何胜伏他者，包括直接说明和引申意义两部分。
首先，菩萨虽住初地但观照圆满菩提，凭借世俗菩提心和无缘大悲福德力，胜过声闻以及佛语所生独觉，由福德增长力胜伏他们。
其次，此菩萨到远行第七地时，胜义菩提心之智更为增上。
说第一地增上功德
第三部分关于初地殊胜功德，分为：此地布施波罗蜜增上方式，赞叹布施，布施分类三部分。
首先，当获得初地时，菩萨为圆满佛陀菩提之因，十波罗蜜中第一布施波罗蜜最为增上，其余则不然。他不仅能施舍自身肉体而毫无贪着，无有不喜，反而极为恭敬地施予。这对一般人而言是不可思议的，也成为推测获得此地的标志，如同由烟推知有火一样。
;


 །གཉིས་པ་ལ། སྦྱིན་པའི་བསྔགས་པ་དངོས་དང་། བསྔགས་པ་དེ་ལྡན་གྱི་སྦྱིན་པ་ལ་བྱང་སེམས་རྣམས་གུས་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྟེན་དམན་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་བསྔགས་པ། བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་བསྔགས་པ། དེ་ལྟར་བསྔགས་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ་ལ། རྟེན་དམན་པ་ལ་སྦྱིན་པ་དགོས་ཚུལ་དང་། སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་ཕན་ཡོན་གཉིས། དང་པོ་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ༷་བོ༷་འདི༷་ཀུན་ནི་བདེ༷་བ༷་ལ་མངོ༷ན་
1-4-7b
པར་འདོ༷ད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཅིང༷་། མི༷་རྣ༷མས་ཀྱི་བཀྲེས་སྐོམ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་འཆོས་པའི་བདེ༷་བ༷་དེའ༷ང་རྒྱུ་ལོ༷ངས་སྤྱོ༷ད་མེ༷ད་པར་འབྱུང་བ་མི༷ན་ལ༷། ལོ༷ངས་སྤྱོ༷ད་ཀྱང༷་ནི༷་སྔོན་སྦྱིན༷་པ་བྱིན་པ་ལ༷ས་འབྱུང༷་བར་མཁྱེ༷ན་ན༷ས། ཐུ༷བ་པ༷ས་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ཀྱི་ད༷ང་པོ༷ར་སྦྱིན༷་པ་ལ་བསྔགས་པ༷འི་གཏམ༷་མཛ༷ད་དོ༷་སྟེ་དེ་ལ་འཇུག་པར་ཡང་སླ་བས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་སྦྱིན་པས་འཁོར་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་ཚུལ་དང་། སྦྱིན་པས་མྱང་འདས་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། གཏོང་བ་པོ་དད་པ་སྙིང༷་རྗེ༷་དམ༷ན་ཞི༷ང་རྒྱུད་ཤི༷ན་ཏུ༷་རྩུབ༷་པའི་སེ༷མས་ཅ༷ན་ར༷ང་དོ༷ན་ལྷུར༷་ལེ༷ན་པ་ཉི༷ད་དུ༷་འགྱུར༷་བ༷་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་ད༷ག་གི༷་ཡ༷ང་འདོ༷ད་པ༷འི་ལོ༷ངས་སྤྱོ༷ད་རྣ༷མས། རང་སྐལ་གྱི་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་ཉེར༷་ཞི༷འི་རྒྱུར༷་གྱུར༷་པ་དེ་ནི་སྦྱིན༷་པ་ལ༷ས་འབྱུང་བ༷ས་ན་འཁོར་བའི་བདེ་བའི་རྒྱུ་སྦྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་བའི་གཏོང་པོ་འདི༷་ཡ༷ང་སྦྱིན༷་པ༷འི་སྐབ༷ས་ཀྱི༷ས་ན༷མ་ཞི༷ག་གི་ཚེ༷་ན་འཕ༷གས་པ༷འི་སྐྱེ༷་བོ༷་ད༷ང་འཕྲ༷ད་པ་མྱུར༷་དུ༷་འཐོ༷བ་སྟེ། སྦྱིན་བདག་གི་ཐད་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་འོང་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་འཕགས་པ་དང་འཕྲད་པ་དེ༷་ན༷ས་དེས་ཆོས་བསྟན་པ་ལས་འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཏེ་ལམ་བསྒོམ་པས་སྲི༷ད་རྒྱུན༷་སྐྱེ་འཆིའི་འཇུག་པ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་བཅ༷ད་པར་བྱས༷་ཏེ༷། དམ་པ་དང་འཕྲད་པ་དེ༷་
1-4-8a
ཡི༷་རྒྱུ༷་ཅ༷ན་ཉན་རང་གི་ཞི༷་བ༷ར་འགྲོ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ། འགྲོ༷་ལ༷་འཕྲལ་ཕུགས་སུ་ཕ༷ན་པ༷ར་ད༷མ་བཅ༷ས་པའི་ཡི༷ད་ཅ༷ན་བྱང་སེ༷མས་རྣ༷མས། སྦྱིན༷་པ༷ས་མཇུག་ཐོགས་སུ་རི༷ང་པོ༷ར་མི༷་ཐོ༷གས་པར་སློང་མོ་པ་ཚིམ་པའི་སྦྱིན་འབྲས་ཀྱི་དག༷འ་བ༷་ཐོ༷བ་པས་དུས་ཀུན་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལ་སྤྲོའོ།

 །གཉིས་པ་ལ། སྦྱིན་པའི་བསྔགས་པ་དངོས་དང་། བསྔགས་པ་དེ་ལྡན་གྱི་སྦྱིན་པ་ལ་བྱང་སེམས་རྣམས་གུས་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྟེན་དམན་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་བསྔགས་པ། བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་བསྔགས་པ། དེ་ལྟར་བསྔགས་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ་ལ། རྟེན་དམན་པ་ལ་སྦྱིན་པ་དགོས་ཚུལ་དང་། སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་ཕན་ཡོན་གཉིས། དང་པོ་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ༷་བོ༷་འདི༷་ཀུན་ནི་བདེ༷་བ༷་ལ་མངོ༷ན་
1-4-7b
པར་འདོ༷ད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཅིང༷་། མི༷་རྣ༷མས་ཀྱི་བཀྲེས་སྐོམ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་འཆོས་པའི་བདེ༷་བ༷་དེའ༷ང་རྒྱུ་ལོ༷ངས་སྤྱོ༷ད་མེ༷ད་པར་འབྱུང་བ་མི༷ན་ལ༷། ལོ༷ངས་སྤྱོ༷ད་ཀྱང༷་ནི༷་སྔོན་སྦྱིན༷་པ་བྱིན་པ་ལ༷ས་འབྱུང༷་བར་མཁྱེ༷ན་ན༷ས། ཐུ༷བ་པ༷ས་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ཀྱི་ད༷ང་པོ༷ར་སྦྱིན༷་པ་ལ་བསྔགས་པ༷འི་གཏམ༷་མཛ༷ད་དོ༷་སྟེ་དེ་ལ་འཇུག་པར་ཡང་སླ་བས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་སྦྱིན་པས་འཁོར་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་ཚུལ་དང་། སྦྱིན་པས་མྱང་འདས་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། གཏོང་བ་པོ་དད་པ་སྙིང༷་རྗེ༷་དམ༷ན་ཞི༷ང་རྒྱུད་ཤི༷ན་ཏུ༷་རྩུབ༷་པའི་སེ༷མས་ཅ༷ན་ར༷ང་དོ༷ན་ལྷུར༷་ལེ༷ན་པ་ཉི༷ད་དུ༷་འགྱུར༷་བ༷་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་ད༷ག་གི༷་ཡ༷ང་འདོ༷ད་པ༷འི་ལོ༷ངས་སྤྱོ༷ད་རྣ༷མས། རང་སྐལ་གྱི་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་ཉེར༷་ཞི༷འི་རྒྱུར༷་གྱུར༷་པ་དེ་ནི་སྦྱིན༷་པ་ལ༷ས་འབྱུང་བ༷ས་ན་འཁོར་བའི་བདེ་བའི་རྒྱུ་སྦྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་བའི་གཏོང་པོ་འདི༷་ཡ༷ང་སྦྱིན༷་པ༷འི་སྐབ༷ས་ཀྱི༷ས་ན༷མ་ཞི༷ག་གི་ཚེ༷་ན་འཕ༷གས་པ༷འི་སྐྱེ༷་བོ༷་ད༷ང་འཕྲ༷ད་པ་མྱུར༷་དུ༷་འཐོ༷བ་སྟེ། སྦྱིན་བདག་གི་ཐད་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་འོང་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་འཕགས་པ་དང་འཕྲད་པ་དེ༷་ན༷ས་དེས་ཆོས་བསྟན་པ་ལས་འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཏེ་ལམ་བསྒོམ་པས་སྲི༷ད་རྒྱུན༷་སྐྱེ་འཆིའི་འཇུག་པ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་བཅ༷ད་པར་བྱས༷་ཏེ༷། དམ་པ་དང་འཕྲད་པ་དེ༷་
1-4-8a
ཡི༷་རྒྱུ༷་ཅ༷ན་ཉན་རང་གི་ཞི༷་བ༷ར་འགྲོ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ། འགྲོ༷་ལ༷་འཕྲལ་ཕུགས་སུ་ཕ༷ན་པ༷ར་ད༷མ་བཅ༷ས་པའི་ཡི༷ད་ཅ༷ན་བྱང་སེ༷མས་རྣ༷མས། སྦྱིན༷་པ༷ས་མཇུག་ཐོགས་སུ་རི༷ང་པོ༷ར་མི༷་ཐོ༷གས་པར་སློང་མོ་པ་ཚིམ་པའི་སྦྱིན་འབྲས་ཀྱི་དག༷འ་བ༷་ཐོ༷བ་པས་དུས་ཀུན་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལ་སྤྲོའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是对藏文的完整直译：
第二部分包括：赞扬布施的本质和拥有这种赞美的布施使菩萨们尊敬的方式两点。第一点分为：对低劣根基者的布施的赞美，对菩萨们布施的赞美，以及对这些赞美的总结三部分。第一部分又分为：低劣根基者需要布施的方式和布施的利益两方面。第一点是：一切普通众生都只是明显地渴望快乐，而人们为了消除饥渴等痛苦的快乐，没有受用财富为因则不会产生。财富也是由先前的布施而产生的，了知这一点后，佛陀首先对布施而非持戒等做了赞美的言论，这也是因为布施更容易入门。
第二部分分为通过布施获得轮回的快乐和通过布施获得涅槃的快乐两方面。第一点：布施者信心与悲心低劣，心性极为粗暴，成为只顾自身利益的众生，即使是这样的人，他们所欲求的受用，也能成为平息自身痛苦的因，这是从布施而生的，因此布施是轮回快乐的因。第二点：即使是缺乏悲心的布施者，也会因布施的机缘而很快遇到圣者，因为圣者来到施主面前是自然规律，遇到圣者后，通过他们所传授的法，背离轮回，修行道路，彻底断绝生死相续，由于遇见圣者的因缘，将走向声闻缘觉的寂静。
第二点关于菩萨的布施：发誓暂时与究竟利益众生的具心者——菩萨们，由于布施后不久就获得了满足乞者的布施果报之喜悦，因此时常乐于布施。


 །གསུམ་པ་བསྔགས་པས་མཇུག་བསྡུ་བ། ག༷ང་ཕྱིར༷་བརྩེ༷་བད༷ག་བྱང་སེམས་དང་བརྩེ༷་བད༷ག་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་སོ་སྐྱེ་ཉན་རང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ཀྱི་བདེ་བ་སྦྱིན་པས་འདྲེན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་སྦྱིན༷་པ༷འི་གཏམ༷་ཉི༷ད་གཙོ༷་བོ༷་སྟེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་ཡི༷ན་ནོ༷། །གཉིས་པ་བསྔགས་པ་དེ་ལྡན་གྱི་སྦྱིན་པ་ལ་བྱང་སེམས་རྣམས་གུས་ཚུལ་ལ། སྦྱིན་པ་ལ་ཅི་ཙམ་གུས་པའི་ཚུལ་དང་། དེ་ལྟར་གུས་ནས་སྦྱིན་པ་གཏོང་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། ཇི༷་ལྟར༷་སློང་མོ་པས་བྱི༷ན་ཅི༷ག་ཅེ༷ས་སྒྲ༷་ཐོ༷ས་ནས་དེའི་ཚུལ་བས༷མས་པ་ལ༷ས་ཏེ། བདག་ལ་སློང་མོ་བྱུང་སྙམ་པའི་དུས་ནའང་རྒྱལ༷་སྲ༷ས་རྣམས་ལ་བདེ༷་བ་འབྱུང༷་བ་དེ༷་ལྟར༷་ཐུ༷བ་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣ༷མས་ལ༷།ཞི༷་བ༷ར་མྱང་འདས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ༷་ཞུག༷ས་པ༷ས་བདེ༷་བ༷་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་བཏ༷ང་བས༷་སློང་མོ་པ་ཚིམ་པའི་སྐབས་ན་བདེ་བ་ལྟ༷་ཞི༷ག་སྨྲོས༷་ཅི༷་དགོ༷ས། གཉིས་པ། སྦྱིན་པ་ལ་
1-4-8b
ཤིན་ཏུ་དགའ་བའི་བློ་སྐྱེས་པ་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སྐབས་སུའང་ལུ༷ས་ཀྱི་ཤ་བཅ༷ད་དེ་སྟེར༷་ཞི༷ང་དེ་ཡི་བད༷ག་གི༷་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་གྱི༷ས། དཔོག་ནས་གཞ༷ན་ད༷ག་རྣ༷མས་ཀྱི༷་དམྱ༷ལ་བ༷་ལ༷་སོ༷གས་པ༷འི།སྡུག༷་བསྔ༷ལ་ལུས་བཅད་པ་ལས་སྟོང་འགྱུར་འཕེལ་བ་ར༷ང་རི༷ག་གིས་མྱོང་བའམ་ཤེས་པ་རྒྱུ་མཚན་ཉི༷ད་དུ༷་མཐོ༷ང་བའམ་བལྟས་ནས༷་ནི༷། རང་གི་སྡུག་བསྔལ་རྩིས་མེད་བཏང་ནས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ༷་གཅ༷ད་པ་སྟེ་བསལ་བར་བྱ༷་བའི་ཕྱིར༷་མྱུར༷་དུ༷་བརྩོ༷ན་འགྲུ༷ས་རྩོམ༷་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་སྦྱིན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ། སྦྱིན༷་པ༷་དང་སྦྱིན༷་པར་བྱ༷་བའི་དངོས་པོ་དང་། ལེ༷ན་པོ༷་དང་གཏོ༷ང་པོ༷ས་སྟོང༷་པའི་ཤེས་རབ་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་ཟག་མེད་ཀྱིས་ཟིན་པ་ནི་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལས་འད༷ས་པ༷འི་ཕ༷་རོ༷ལ་ཕྱིན༷་པ་ཡིན་ཅེ༷ས་བྱ༷་སྟེ༷། ཕ་རོལ་ལ་པ་ར་དང་། ཕྱིན་པ་ལ་ཨི་ཏཱ་ཞེས་པ་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་པ་ར་ལ་རྣམ་དབྱེའི་གཅིག་ཚིག་ཨཾ་བྱིན། ཨི་ཏཱའི་རྗེས་སུ་དང་པོའི་ས་བྱིན་ཏེ། པ་ར་མ་ཨི་ཏཿཔ་ར་མི་ཏ་ཞེས་ཚིག་བསྡུས་ན་ཨཾ་སུ་མི་མངོན་པར་འགྲོའང་། འདིར་ཚིག་ཕྱི་མ་ཡོད་ན་མི་མངོན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་སྒྲའི་རྩ་བའི་ཚིག་གིས་སུ་མི་མངོན་པར་བྱས་ཀྱང་ཨཾ་མི་མངོན་པར་མ་བྱས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་ཟིན་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྒྲ་ཐོབ་པ་བྱང་ཆེན་དུ་བསྔོ་བས་ཟིན་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་ངེས་པ་ལ་བཞག་
1-4-9a
པས་སོ། །ཕ་རོལ་འདིར་ཞེས་ལས་ལ་སྦྱར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ལ། འདིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སྦྱར་ན། སློབ་ལམ་ན་ཡང་ཕར་ཕྱིན་ཡོད་དོ། །མདོར་ན་ཕ་རོལ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕར་འགྲམ་སྟེ་སྒྲིབ་གཉིས་མ་ལུས་སྤངས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། །འཁོར་གསུ༷མ་པོ༷་ད༷ག་ལ༷་བདེན་ཞེན་གྱི་ཆ༷གས་པ་སྐྱེས༷་པར་གྱུར༷་པ༷ས་སྦྱིན་པ་དེ༷་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེ༷ན་པ༷་ཡི༷་ཕ༷་རོ༷ལ་ཕྱིན༷་ཅེ༷ས་བསྟན༷་ཏེ་དམིགས་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
说地功德结尾
གསུམ་པ་ས་ཡི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དེ༷་ལྟར༷་ཟླ་བ་མཐོན་པོར་གནས་པ་ལྟར་རྒྱལ༷་བ༷འི་སྲ༷ས་ཀྱི༷་ས་དང་པོ་པའི་ཡི༷ད་ལ༷་ར༷བ་ཏུ༷་གན༷ས་ཤི༷ང་སྟེ། ས་དང་པོའི་བྱང་སེམས་དེའི་ཡིད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཞིག་ཡིན་པས་སོ། །ས་དང་པོའི་སེམས་དེ་རང་གི་རྟེན་མཆོག་ད༷མ་པ༷འི་རྟེན༷་བྱང་སེམས་དེའི་རྒྱུད་དེ་ལ༷་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོ༷ད་ཆ༷གས་མཛེ༷ས་པ༷་རྙེད༷་གྱུ༷ར་པ༷འི་ས་རབ་ཏུ་དག༷འ་བ༷་འདི༷་ནི༷་ནོ༷ར་བུ༷་ཆུ༷་ཤེ༷ལ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་དུ༷། མཐོང་ལམ་གྱི་སྤང་བྱའི་མུ༷ན་པ༷་སྟུག༷་པོ༷་དང་འདྲ་བ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣ༷མ་པ༷ར་བས༷ལ་ན༷ས་དེ་དག་རྒྱལ༷་ཏེ་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །
品义总结
གཉིས་པ་སྐབས་བསྡུ་བ། དབུ་མ༷་ལ༷་འཇུ༷ག་པ༷་ལ༷ས། དོན༷་དམ༷་པའི༷་སེ༷མས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་ད༷ང་པོ༷འི༷་བཤད་པའོ།

以下是对藏文的完整直译成简体中文：
第三部分，以赞美总结：
因为有悲心的菩萨和没有悲心的凡夫、声闻、缘觉一切人的增上生和决定胜益的快乐都由布施引导，所以关于布施的论述实为最主要的、极其重要的。
第二部分，拥有这种赞美的布施使菩萨们尊敬的方式，分为：对布施尊敬的程度和尊敬后布施的方式两点。
第一点：就像乞者听到"请给我"这句话而思考其意义时，当想到"有人向我乞讨"的时候，菩萨们便生起快乐，就像阿罗汉们不会因为进入寂静的涅槃境界而生起快乐一样，更何况是布施一切内外物而使乞者满足时的快乐。
第二点：当对布施生起极大欢喜心时，即使在凡夫阶段，也会割下身体的肉来布施，通过自己的痛苦来推知他人在地狱等处的痛苦比割身肉的痛苦千倍增长，通过自己的亲身体验或理性思考后，不顾自己的痛苦而为了消除他人的痛苦，迅速精进努力。
第三部分，布施的分类：
以智慧摄持的、不执著布施、所施物、受施者和施者三轮体空的无漏布施，称为出世间的波罗蜜多。"波罗"对应梵文"para"，"到彼岸"对应"itā"，缩略为"para"后加第一格单数词尾"am"，"itā"后加第一格"s"，成为"param itaḥ"，缩略为"paramita"。按规则，此处"am"应省略不现，但根据"后面有词时不省略"的语法规则，虽然"su"被省略但"am"未省略。即使没有智慧摄持，由于菩提心回向摄持，必定到达彼岸，所以也称为波罗蜜多。如果将"波罗"理解为处所，则是到达佛地；如果理解为作用，则在学道位也有波罗蜜多。总之，"波罗"指轮回大海的彼岸，即断除二障的佛位。对三轮生起实执执著的布施称为世间波罗蜜多，因为它有所缘执著。
说地功德结尾：
如是，如同月亮居于高处，佛子初地菩萨的心意中安住着，因为初地是该菩萨心识的一部分。初地心在其殊胜所依——菩萨相续中获得智慧光明庄严的欢喜地，如同水晶宝珠的月轮一样，以对治智慧完全驱散了见道所断的如同浓厚黑暗一样的一切，战胜并解脱它们。
品义总结：
《入中论》中，胜义菩提心第一地的解说。


 ། ༈
第二无垢地
གཉིས་པ་
1-4-9b
དྲི་མ་མེད་པ་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང་། ལེའུའི་སྐབས་བསྡུ་བ་གཉིས།
正说
དང་པོ་ལ། ཁྱད་གཞི་སའི་ངེས་ཚིགས་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས། སའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ།
差别事地定词
དང་པོ། ས་གཉིས་པ་པ་དེ༷་ཚུལ༷་ཁྲིམས་ཕུ༷ན་སུམ་ཚོ༷གས་པ་དང་ཡོ༷ན་ཏན༷་རྣམ་པར་ད༷ག་པ་ལྡ༷ན་པའི་ཕྱིར༷། སད་པར་མ་ཟད་རྨི༷་ལ༷མ་དུ༷་ཡ༷ང་བཅས་འགལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆ༷ལ་ཁྲི༷མས་དྲི༷་མ༷་སྤ༷ངས་པ༷་སྤང་བའི་ཆ་ནས་རྣམ་པར་བཞག་གོ། ལུ༷ས་ང༷ག་ཡི༷ད་ཀྱི༷་ཀུན་སྤྱོད་དམ་རྒྱུ༷་བ༷་ཉེས་ལྟུང་ཕྲ་མོས་ཀྱང་ད༷ག་པར་གྱུར༷་པ༷ས། ད༷མ་པ༷འི་ལུས་ངག་གི་སྤོང་བདུན་ལ༷ས་ཡིན་ཅིང་ཡིད་ཀྱི་གསུམ་དེ་སློང་བྱེད་ལ༷མ་སྟེ་དགེ་བ་བཅུ༷་ཆ༷ར་སོ༷ག་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ་སྒྲུབ་ཆ་ནས་སོ། །
彼差别法
གཉིས་པ་ལ། ས་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་ཅིང་དག་པར་བསྟན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསྔགས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དབྱེ་བ་གསུམ། དང་པོ་ལ་དངོས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ཚུལ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དགེ༷་བ༷འི་ལ༷མ་འདི༷་ལྟ༷་ཞི༷ག་བཅུ༷་ཆ༷ར་ཡ༷ང་། ས་དང་པོ་པ་ལ་ཡོད་མོད་ཀྱི་གཉིས་པ་དེ༷་ལ༷་ཀླ༷གས་ཞེས་སྔ་ལས་བསྣན་ཏེ༷་ཆེས་ལྷག་པ་དང་ཤི༷ན་ཏུ༷་ད༷ག་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་ཕུལ་བྱུང་དག་པའི་དོན་ནོ། །སྤྲིན་བྲལ་སྟོན༷་ཀ༷འི་ཟླ༷་བ་ལྟར༷་རྟག༷་ཏུ༷་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣ༷མ་ད༷ག་
1-4-10a
དེ༷། ཟླ་བས་ཚ་གདུང་ཞི་བ་ལྟར་དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པའི་ཞི༷་བ་དང་དཀར་འོད་ཀྱི་ལམ་མེར་བྱས་པ་ལྟར་འོ༷ད་ཆ༷གས་པ༷་གཉིས་པོ་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་རྣ༷མ་པར་མཛེ༷ས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་དགེ་སློང་སོ་ཐར་གྱི་ཁྲིམས་ཆེས་དག་ཀྱང་དེ༷་ནི༷་རློམ་སེམས་ཀྱིས་ཁྲི༷མས་ད༷ག་པའམ་རང༷་བཞི༷ན་གྱིས་གྲུབ་པར་ལྟ༷་ན། དེ༷་ཕྱིར༷་དེ༷་ནི༷་ཚུ༷ལ་ཁྲི༷མས་ད༷ག་པར་མི༷་འགྱུར༷་བ། རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡི༷་ཕྱིར༷་བྱང་སེམས་དེ༷་ནི༷་རྟག༷་ཏུ༷་གང་ལ་ཚུལ་འཆལ་སྤོང་བ་དང་། སྤང་གཉེན་གང་བྱེད་དང་། གང་གིས་སྤོང་བ་གསུ༷མ་ཆ༷ར་ལ༷འ༷ང་། དངོས་དངོས་མེད་སོགས་གཉི༷ས་འཛིན་གྱི་བློ༷འི༷་རྒྱུ༷་བ༷་ཡ༷ང་ད༷ག་བྲལ༷་བར༷་འགྱུ༷ར༷་རོ། །གཉིས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་ལ། བསྔགས་པ་དངོས་དང་། བསྔགས་པ་དེ་ལྡན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བྱང་སེམས་རྣམས་གནས་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ་རྟེན་དམན་པར་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དགོས་ཚུལ་དང་། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བྲལ་བའི་ཉེས་དམིགས་དང་། ལྡན་པའི་ཕན་ཡོན་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བྲལ་ན་བདེ་འགྲོ་མི་ཐོབ་པའི་སྐྱོན་དང་། བདེ་འབྲས་ལན་གཅིག་ཏུ་ཟད་པའི་སྐྱོན་དང་། ངན་སོང་ལས་ཐར་དཀའ་བའི་སྐྱོན་དང་། སྐྱོན་དེ་རྣམས་བསལ་བའི་ཕྱིར་
1-4-10b
སྦྱིན་པའི་རྗེས་སུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་ཚུལ་བཞི། དང་པོ་ནི། སྦྱིན༷་པ༷ས་བྱུང་བའི་ལོ༷ངས་སྤྱོ༷ད་དེ་དག༷་ནི༷་འགྲོ༷་བ་ང༷ན་པ་ན༷འ༷ང་འབྱུང་བ་དེ་སྐྱེ༷་བོ༷་མཐོ་རིས་བགྲོད་པའི་ཚུལ༷་ཁྲི༷མས་ཀྱི་རྐ༷ང་པ༷་ཉམ༷ས་པ་ལ༷ས་འབྱུང༷་བ་ཡིན་ཏེ་ཀླུ་དང་ཉི་ཚེ་བ་ཡི་དྭགས་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་སོགས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ངན་འགྲོ་བླུན་པས་ལོངས་སྤྱོད་དེས་གསར་དུ་སྦྱིན་སོགས་མི་བསྒྲུབ་པས་སྐྱེད༷་བཅ༷ས་དངོ༷ས་པོའི་འདུ༷་བ་སྟེ་རྩ་བ་དེ་ཉིད་སྤྱད་པ༷ས་ཡོ༷ངས་སུ༷་ཟ༷ད་པས་ན༷། ཕྱིན༷་ཆ༷ད་དེ༷་ལ༷་ལོ༷ངས་སྤྱོ༷ད་སླར་ཡང་འབྱུང༷་བ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་བ་ནི་སྔར་མེད་པའི་འཕེན་པ་དང་བྲལ། སྔར་འཕངས་པ་ལ་སྤྱད་དེ་ཟད་པས་ཁེ་བྱེད་པའི་རྩ་བ་སྤྱད་དེ་ཟད་པ་བཞིན་ནོ།

以下是完整的直译：
第二无垢地
正说
第一部分分为三点：差别事地定词、彼差别法、以宣说地功德的方式总结。
差别事地定词
第一，第二地菩萨因为具足圆满的持戒和清净的功德，不仅在醒时，甚至在梦中也远离一切违犯戒律的染污，从断除方面来安立。身、语、意的行为或活动因为即使微细的过失也已清净，从实修方面来说，圣者的身语七断是业，意的三断是引发它们的道，完全成就十善。
彼差别法
第二部分分为三点：宣说此地持戒波罗蜜多殊胜且清净，持戒的赞叹，持戒波罗蜜多的分类。第一点又分为直接说明和解释持戒清净方式两部分。
第一点：这种十善业道，虽然初地菩萨也具有，但对第二地菩萨而言，更为增上且极其清净，意为卓越清净。如同无云秋月般，持戒常常清净，由守护诸根而寂静，如同月亮消除炎热，以及放射光芒，如同月光照耀，这两种特质使其更为庄严。
第二点：如果比丘的别解脱戒虽极清净，但因骄慢而执著戒律清净或认为它本性成立，因此，他的戒律不会清净。因此，菩萨常常对于所断恶戒、所修对治、以及能断的三者，远离实有非实有等二取分别的心行。
第二部分，持戒的赞叹，分为直接赞叹和具有这种赞叹的持戒菩萨们安住的方式两点。第一点又分为即使对低劣根基者也需持戒的方式和成为一切功德所依的方式两点。第一点分为：不持戒的过患和持戒的利益两点。第一点包括：不持戒不能获得善趣的过患，善果仅一次的过患，难以脱离恶趣的过患，为除这些过患在布施后宣说持戒的方式四点。
第一点：布施所生的受用，即使在恶趣中也能生起，这是由于前往善趣的持戒之足受损而产生的，如同龙族、半饿鬼等具有大神通者的受用一样。第二点：愚钝的恶趣众生不会以那些受用新修布施等，因此带有利息的财物总集即本金，用尽后，此后不再生起受用，这就像失去了以前没有的牵引力，享用完以前所牵引的，就像耗尽了能生利润的本金一样。


 །གསུམ་པ། དཔའ་བོ་མཐུན་པའི་ཡུལ་ན་འཆིང་བ་མེད་པ་ལྟར། ག༷ང་ཚེ༷་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་ར༷ང་དབ༷ང་འཇུ༷ག་ཅི༷ང་མཐུ༷ན་པའི་ཡུལ་ལྷ་མིའི་འགྲོ་བ་ན་གན༷ས་པ༷། གལ༷་ཏེ༷་གང་ཟག་འདི༷་ནི་བད༷ག་ཉིད་ངན་འགྲོར་ལྟུང་བ་ལས་འཛི༷ན་པ༷ར་མི༷་བྱེ༷ད་ན༷། དཔའ་བོ་བཅིངས་ནས་རི་སུལ་བསྐྱུར་བ་ལྟར། གཡ༷ང་ས༷ར་ལྷུང༷་བ༷ས་གཞ༷ན་དབ༷ང་ཁོ་ན་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་བ༷། ངན་འགྲོ་དེ༷་ལ༷ས་ཕྱི༷་ན༷ས་ག༷ང་གི༷ས་སློ༷ང་བ༷ར་འགྱུར༷་སྟེ་མི་འགྱུར་རོ། །བཞི་པ། དེ༷་ཕྱིར༷་རྒྱལ༷་བ༷ས་སྦྱིན༷་པ༷འི་གཏམ༷་ཐོག་མར་མཛ༷ད་ན༷ས། ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་སྦྱིན་
1-4-11a
པའི་རྗེ༷ས་སུ་འགྲོ༷འི་སྟེ་འགྲོ་བའམ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་གཏམ༷་ཉི༷ད་མཛ༷ད་པ་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། དགོས་པ་སྦྱིན་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་ཚུལ༷་ཁྲི༷མས་ཞི༷ང་དུ༷་རྣམ༷་འཕེ༷ལ་ན༷། རྒྱུ་སྦྱིན་སོགས་དང་འབྲ༷ས་བུ༷་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་བཟང་པོ་ལ་ཉེར༷་སྤྱོ༷ད་རྒྱུན་གོང་ནས་གོང་དུ་ཆ༷ད་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་ལ། སོ༷་སོ༷འི་སྐྱེ༷་བོ༷་རྣ༷མས་ད༷ང་གསུ༷ང་སྐྱེས༷་ཉན་ཐོས་ད༷ང་ར༷ང་བྱང༷་ཆུ༷བ་ཀྱི་ལམ་ལ༷་བད༷ག་ཉི༷ད་ངེ༷ས་རྣམས་ད༷ང་། རྒྱལ༷་སྲ༷ས་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ངེ༷ས་པ༷ར་ལེ༷གས་པ༷་ད༷ང་། མངོ༷ན་མཐོ༷འི་རྒྱུ༷་ནི༷་ཚུལ༷་ཁྲི༷མས་ལ༷ས་གཞ༷ན་མེ༷ད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བྲལ་ན་མི་འགྲུབ་པའི་དོན་ཏེ་རྒྱུ་གཞན་གཅོད་པ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་བསྔགས་པ་དེ་ལྡན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བྱང་སེམས་རྣམས་གནས་ཚུལ་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ཀླུ་གཙང་སྦྲ་ཅན་གནས་པས་རྒྱ༷་མཚོ༷་ཆེན་པོ་ནི་རོ་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ད༷ང་། བཀྲ༷་ཤི༷ས་པ་དང་རྣ༷་ན༷ག་མ༷་སྟེ་བཀྲ་ཤིས་པ་མ་ཡིན་པ་ད༷ང་ལྷ༷ན་ཅི༷ག་མི་གནས་པ་བཞི༷ན། དེ༷་ལྟར༷་ཚུ༷ལ་ཁྲི༷མས་དབ༷ང་བྱས༷་ས་གཉིས་པའི་བྱང་སེམས་བད༷ག་ཉི༷ད་ཆེ༷ན་པོ་དེ༷་ནི་རང་གིས་འཁོར་གྲོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆ༷ལ་བ༷་ད༷ང་ལྷན་ཅིག་གན༷ས་མི༷་འདོ༷ད་དེ་ཚུལ་འཆལ་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་དབྱེ་བ་ལ། གང་ཟག་ག༷ང་གི༷ས་སྤང་བྱ་ག༷ང་ཞི༷ག་སེམས་
1-4-11b
ཅན་ག༷ང་ལ༷་སྤོ༷ང་བར་བྱེ༷ད་པ༷འི་འཁོར་གསུ༷མ་དུ༷་དམི༷གས་པ༷་ཡོ༷ད་ན༷་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་དེ༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་པ༷་ཡི༷་ཕ༷་རོ༷ལ་ཕྱིན༷་ཅེ༷ས་བཤ༷ད་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་འཁོར་གསུ༷མ་ལ༷་བདེན་ཞེན་གྱི་ཆ༷གས་པ༷ས་སྟོང༷་པའི་ཟག་མེད་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པ་དེ༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་འད༷ས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕར་ཕྱིན་ཡིན་ནོ། །
说地功德结尾
གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ། རྒྱ༷ལ་སྲ༷ས་ས་གཉིས་པ་པའི་ཟླ༷་བ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བ་ས་གཉིས་པ་དེ་སྲི༷ད་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་མི༷ན་ཡང་སྲིད་པ༷་ཡི༷་དཔ༷ལ་གྱུར༷་འཆལ་ཚུལ་གྱི་དྲི༷་མ༷་ད༷ང་བྲ༷ལ་བས་གཉིས་པ་དྲི༷་མ༷་མེ༷ད་འདི༷་ཡ༷ང་། སྟོན༷་ཀ༷འི་དུས༷་ཀྱི༷་ཟླ༷་བ༷འི་འོ༷ད་ནི༷་ཇི༷་བཞི༷ན་དུ༷། འགྲོ༷་བ༷འི་ཡི༷ད་ཀྱི༷་འཆལ་ཚུལ་གྱི་གདུང་བ༷་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
品义总结
གཉིས་པ་སྐབས་བསྡུ་བ། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་པ་བཤད་པའོ། ། ༈
第三发光地
གསུམ་པ་ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་བཤད་པ་ལ།
正说
ཁྱད་གཞི་སའི་ངེས་ཚིག་བཤད་པ། ཁྱད་ཆོས་སའི་ཡོན་ཏན། སའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ།
说差别事地定词
དང་པོ། ཤེ༷ས་བྱའི༷་བུ༷ད་ཤིང༷་མ༷་ལུ༷ས་པ་བསྲེ༷གས་པ༷འི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ༷ས། གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་ཀུན་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་ནུས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འོ༷ད་འབྱུང༷་བའི་ཕྱི༷ར་ན༷་ས༷་ནི༷་གསུམ༷་པ༷་འདི༷་འོ༷ད་བྱེ༷ད་པ༷་སྟེ༷་བདེ༷་གཤེ༷གས་སྲ༷ས་པོ༷་ལ༷། ས་གསུམ་པ་དེ༷་ཚེ༷་ཉི༷་མ་འཆར་བའི་སྔ་རོལ་དུ་
1-4-12a
ཟངས་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་འབྱུང་བ་ལྟར༷་འདིར་ཡང་ཟ༷ངས་འདྲ༷འི་སྣང༷་བ༷་དམར་ལམ་པ་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་འབྱུང༷་བས་སོ།

以下是完整直译：
第三点：如同勇士在友善的地方没有束缚，当他不依赖他人、自主行动并居住在友善的诸天人道时，如果此人不能自保免于堕入恶趣，就如同被捆绑的勇士被抛入山谷一样，坠入险地而完全受制于他人，谁能将他从那恶趣中救出呢？无人能救。
第四点：因此，佛陀首先宣说布施的教言，然后宣说持戒是布施的随行或相关的教言。
第二点：若持戒的功德作为布施的田地而增长，则因布施等和果报——良好的身体、受用的不断相续享用，会越来越增上而不间断。
第二点，成为一切功德所依的方式：凡夫、佛语所生声闻、确定于自菩提道的独觉，以及诸佛子决定的善果和增上生的因，除了持戒外别无他因，意思是没有持戒则无法成就，并非否定其他因素。
第二部分，具有这种赞叹的持戒菩萨们安住的方式：如同爱清洁的龙居住于大海，不与腐尸同处，不与吉祥和不吉祥同在一起；同样，以持戒为主的第二地菩萨大士不愿与破戒的伙伴同住，因此没有破戒者。
第三部分，分类：如果某人对所断、对何种众生断除三轮有所执著，则称为世间波罗蜜多持戒；如果持戒由无漏智慧摄持，远离对三轮的实执执著，则是出世间持戒波罗蜜多。
说地功德结尾：
佛子第二地如同月亮，虽不属于轮回，但成为轮回的庄严，远离破戒染污，这第二无垢地，如同秋季月光，消除众生心中因破戒而生的热恼。
品义总结：
《入中论》中对第二发心的解说。
第三发光地的解说：
正说分为：说差别事地定词、差别法地功德、以宣说地功德总结三部分。
说差别事地定词：
因为以焚烧一切所知柴薪的智慧之火，能够在入定中平息二取分别的自性之光生起，故此第三地称为"发光"，对佛子而言，此第三地如同日出前出现的铜色光芒，在出定后也会生起类似铜的红色光明。
;


 །
说差别法地功德
གཉིས་པ་ཁྱད་ཆོས་ས་ཡི་ཡོན་ཏན་ལ། ས་འདིར་ལྷག་པ་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་བཤད་པ་དང་། ས་འདིར་འབྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་གཞན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ས་འདིར་བཟོད་པ་ལྷག་ཚུལ་དང་། བཟོད་པ་སྒོམ་ཚུལ། བཟོད་པའི་དབྱེ་བ་གསུམ། དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་ཁོང་ཁྲོ་བའི་གན༷ས་མི༷ན་པ་བྱང་སེམས་ལ་འཁྲུ༷ག་པ༷་འག༷འ་ཡི༷ས་སེམས་དཔའ་དེ༷འི་ལུ༷ས་ལ༷ས་ཤ༷་ནི༷་གཏིང་གི་རུ༷ས་པ་དང་བཅ༷ས་པ་ཡུ༷ན་རི༷ང་དུ༷། མནར་བའི་ཕྱིར་སྲ༷ང་རེ༷་རེ༷་ན༷ས་བཅ༷ད་པ༷ར་གྱུར༷་ཀྱང༷་བྱང་སེམས་དེ༷འི་བཟོ༷ད་པ༷་ཆེན་པོ་གཅོ༷ད་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ་དེ་ལ༷་ལྷག༷་པ༷ར་སྐྱེ༷་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་བཟོད་པ་སྒོམ་ཚུལ་ལ། དོན་དམ་པའི་སྒོ་ནས་བཟོད་པ་སྒོམ་ཚུལ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཟོད་པ་སྒོམ་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། དེར་མ་ཟད་བད༷ག་མེ༷ད་མཐོ༷ང་བ༷འི་བྱང༷་ཆུབ༷་སེ༷མས་དཔ༷འ་ལ༷། གཅད་བྱ་ག༷ང་ཞི༷ག་གང་ཟག་ག༷ང་གི༷ས། དུས་ག༷ང་ཚེ༷་ཚུལ་ཇི་ལྟར༷་གཅོ༷ད་པ་སྟེ། ག༷ང་གི་ཕྱིར༷་ན་ཆོ༷ས་ཀུན༷་སེམས་དཔའ་དེ༷་ཡི༷ས་གཟུ༷གས་བཪྙ༷ན་ལྟར༷་མཐོ༷ང་བ༷་དེ༷ས་ཀྱང་བྱང༷་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ༷་ཡི༷ས་ཆེས་བཟོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ་ལ། ཁོང་ཁྲོ་བའི་
1-4-12b
སྐྱོན་ལ་བསམ་སྟེ་བཟོད་པ་སྒོམ་ཚུལ་དང་། བཟོད་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་བསམ་སྟེ་བཟོད་པ་སྒོམ་ཚུལ་དང་། ཐུན་མོང་དུ་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ་ལ། དོན་མེད་པས་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་པར་བསམ་སྟེ་བཟོད་པ་བསྒོམ་པ། ཕན་བྱེད་གནོད་པར་བསྒྱུར་མི་རིགས་པར་བསམ་སྟེ་བཟོད་པ་བསྒོམ་པ། ཁོང་ཁྲོ་སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ཆེ་བར་བསམ་སྟེ་བཟོད་པ་བསྒོམ་པ། འདི་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་སྐྱོན་དུ་མར་བསམ་སྟེ་བཟོད་པ་སྒོམ་ཚུལ་དང་བཞི། དང་པོ། བདག་ལ་གནོ༷ད་པ༷་བྱ༷ས་པ༷ས་ག༷ལ་ཏེ༷་གནོད་བྱེད་དེ༷ར་བཀོ༷ན་པ་སྟེ་ཁྲོ་ན༷། དེ༷་ལ༷་བཀོ༷ན་པ༷ས་སྔར་བྱས༷་ཟི༷ན་གྱི་གནོད་པ་ལྡོག༷་ག༷མ་ཅི༷། དེ༷་ཕྱིར༷་དེ༷ར་བཀོ༷ན་ངེ༷ས་པ༷ར་ཚེ་འདི༷ར་དོ༷ན་མེ༷ད་ཅིང་འཇི༷ག་རྟེན༷་ཕ༷་རོལ་ཡ༷ང་ནི༷་འག༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཤི་བའི་འོག་ཏུ་རྣམ་སྨིན་ཡིད་མི་འོང་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ནའོ། །གཉིས་པ། རང་གི་སྔོ༷ན་བྱས༷་པ༷་ཡི༷་མི༷་དགེ༷འི་ལ༷ས་ཀྱི༷་འབྲ༷ས་བུ༷་ག༷ང་ཞིག་ཟ༷ད་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷ར་བརྗོ༷ད་པ༷ར་འདོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་པའི་གནོད་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ཀོ༷། གནོད་བྱེད་གཞ༷ན་ལ༷་ལན་དུ་གནོ༷ད་པ༷་བྱེད་པ་དང༷་ནི༷་ཁྲོ༷་བ༷འི་དབང་གིས་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་ཕྱིར༷་ཏེ། སླར་རྒྱུ་བསྒྲུབ་སྟེ་ས༷་བོ༷ན་ཉི༷ད་དུ༷་ཇི༷་ལྟར༷་བུ༷ར་ན༷་འཁྲི༷ད་པ༷ར་བྱེ༷ད་དེ་བཟང་པོ་ངན་པར་བསྒྱུར་མི་རིགས་པས་སོ། །གསུམ་པ། ག༷ང་ཕྱིར༷་ཡུལ་རྒྱལ༷་སྲ༷ས་རྣ༷མས་ལ༷་
1-4-13a
ཁྲོ༷ས་པ༷་ཡི༷ས། སྦྱིན༷་ད༷ང་ཚུལ་ཁྲི༷མས་ལས་བྱུང༷་བའི་དགེ༷་བ༷་བསྐ༷ལ་པ༷་བརྒྱར༷་བས༷གས་པ༷་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྐ༷ད་ཅི༷ག་གི༷ས་འཇོ༷མས་པ༷་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷། མི༷་བཟོ༷ད་པ་ལ༷ས་གཞ༷ན་སྡིག༷་པ༷་སྟོབས་ཆེ་བ་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་སེམས་ཡིན་པས་ཡུལ་བྱང་སེམས་མཉམ་པ་ལ་ཁྲོས་ན་བསྐལ་པ་བརྒྱ་དང་། བྱང་སེམས་མིན་པས་ཡུལ་བྱང་སེམས་ལ་ཁྲོས་ན་བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་མངོན་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་གཅིག་ལ་ལུས་ངག་ཏུ་མ་མཐོན་པའི་ཡིད་ཀྱི་སྡང་བ་ཙམ་བསྐྱེད་ན་སེམས་དེ་བསྐྱེད་གྲངས་ཅི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་གྱི་བསྐལ་པར་གཞི་ནས་གོ་ཆ་བགོ་དགོས་ལ། བགོ་ཚུལ་ཡང་དཔེར་ན་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ནས་མྱུར་བོར་སྦྱོར་ལམ་དུ་འཕོ་ཐུབ་པ་གཅིག་གིས་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པ་ལ་ཁྲོས་ན་ཁྲོ་སེམས་ཀྱི་གྲངས་དེ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་བར་སྦྱོར་ལམ་དུ་འཕོ་མི་ཐུབ་པར་གཞི་ནས་ལམ་ལ་སློབ་དགོས་པ་ལྟ་བུའོ།

以下是完整直译成简体中文：
说差别法地功德
第二部分，差别法地功德分为：解说此地殊胜的忍辱波罗蜜多和解说此地所生的其他功德两部分。第一部分又分为：此地忍辱殊胜的方式、修习忍辱的方法、忍辱的分类三点。
第一点：即使某些愤怒者对非嗔恚处的菩萨发怒，长时间每称一两一两地割去菩萨身体连同骨头的肉以折磨他，此菩萨的大忍辱对割肉者反而更加增长。
第二点，修习忍辱的方法分为：从胜义谛方面修习忍辱和从世俗谛方面修习忍辱两点。第一点：不仅如此，对于见无我的菩萨，无论是何所断物、何人、何时、以何方式切割，因为菩萨见一切法如同影像，所以菩萨对此也能更加忍受。
第二点分为：思考嗔恨的过患而修习忍辱、思考忍辱的利益而修习忍辱、共同总结三点。第一点分为：思考无意义而不应生嗔修习忍辱、思考不应将利益转为伤害而修习忍辱、思考嗔恨是极大罪恶而修习忍辱、思考现后世会产生诸多过患而修习忍辱四种。
第一点：如果因为他人对我造成伤害而对加害者怀恨生嗔，那么对他怀恨能否消除已造成的伤害？因此，对他怀恨在今生确实无意义，而且与来世相违，因为死后会产生不悦意的异熟果报。
第二点：我们认为，自己以前所造的不善业果正在消尽的这种伤害，却因对他人的报复和嗔恨之力而导致痛苦，又再种下种子，引导（未来苦果），不应该将善变为恶。
第三点：因为对菩萨们生嗔，会在一刹那间摧毁经过百劫所积累的布施与持戒所生的善行，所以没有比不忍更有力的罪恶。如果菩萨对等同的菩萨生嗔，（善根）会摧毁百劫；如果非菩萨对菩萨生嗔，明显会（摧毁善根）千劫；如果菩萨对另一位菩萨仅生起身语上未表现的意嗔，那么生起几次这种心念，就要在多少劫中从头开始披甲。披甲的方式如下：例如，一个本可从大资粮道迅速转入加行道的人，若对已获得授记的人生嗔，其嗔心的次数等同于需要多少劫才能进入加行道，必须从头学道，就像这样。


 །བཞི་པ། ཁྲོ་བ་སྐྱེས་ཙམ་ནས་གདོང་མི༷་སྡུ༷ག་པའི་གཟུ༷གས་སུ༷་བྱེ༷ད་ཅི༷ང་ད༷མ་པ༷་མི༷ན་པ༷ར་བཀྲི༷་བ་དང་། ཚུལ༷་ད༷ང་ཚུལ༷་མི༷ན་ཤེ༷ས་པ༷འི་རྣམ༷་དཔྱོ༷ད་འཕྲོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་ཅི༷ང་ཁོང་ཁྲོས་རྒྱུད་དཀྲུགས་ཏེ་ལོང་བ་ལྟར་གྱུར་པ་དང་། མི༷་བཟོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་མྱུར༷་དུ༷་ཕྱི་མར་ང༷ན་འགྲོ༷ར་སྒྱུར༷་བ༷ར་བྱེ༷ད་པའི་སྐྱོན་ལ་བསམ་སྟེ་བཟོད་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་བཟོད་པའི་
1-4-13b
ཕན་ཡོན་ནི། བཟོ༷ད་པ༷ས་བཤ༷ད་ཟི༷ན་མ་ཐག་ཁོང་ཁྲོའི་སྐྱོན་རྣམས་ད༷ང་འག༷ལ་བའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་རྣ༷མས་བྱེ༷ད་དོ༷། །བཟོ༷ད་པ༷ས་ལུས་མཛེ༷ས་པ་ཐོབ་ཅིང༷་སྐྱེ༷་བོ༷་ད༷མ་པ༷་ལ༷་ཕ༷ངས་ཤིང་གཅེས་པ་ད༷ང་ལུ༷གས་ད༷ང་ལུ༷གས་མི༷ན་ཤེ༷ས་པ༷་ལ༷་མཁས༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་ཤི་ན་དེ༷་ཡི༷་འོ༷ག་ཏུ༷་ནི༷་ལྷ༷་མི༷འི་སྐྱེ་བ་འཐོབ་པ་ད༷ང་ཁྲོ་སོགས་སྡིག༷་པ༷་ཟ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་བའོ། །གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་བ། སོ༷་སོ༷་སྐྱེ༷་བོ༷་ད༷ང་ནི༷་རྒྱལ༷་སྲ༷ས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས༷། ཁྲོ༷་བ་ད༷ང་བཟོ༷ད་པ་བསྒོམ་པའི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་རི༷ག་པར་བྱས༷་ཏེ༷། མི༷་བཟོ༷ད་པ་སྤ༷ངས་ན༷ས་འཕ༷གས་པ༷འི་སྐྱེ༷་བོ༷་ཡི༷ས་བསྔ༷གས་པ༷འི་བཟོ༷ད་པ༷་རྟག༷་ཏུ༷་མྱུར༷་དུ་བསྟེན༷་པ་སྟེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ༷། གསུམ་པ་དབྱེ་བ། བཟོད་པ་བསྒོམས་ནས་རྫོ༷གས་པའི་ས༷ངས་རྒྱས༷་ཀྱི༷་བྱང༷་ཆུབ༷་འཐོབ་ཕྱིར༷་བསྔོ༷ས་ཀྱང༷་། བཟོད་པའི་འཁོར་གསུ༷མ་དུ༷་དམི༷གས་པ༷་ཡོ༷ད་ན༷་དེ་ནི་འཇི༷ག་རྟེན༷་པ༷འོ། །དམི༷གས་པ༷་མེ༷ད་ན༷་དེ༷་ཉི༷ད་ས༷ངས་རྒྱས༷་ཀྱིས༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་འད༷ས་པ༷འི་ཕ༷་རོ༷ལ་ཏུ་ཕྱིན༷་པ་ཡིན་ཅེ༷ས་བསྟན༷་པར་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་ས་འདིར་འབྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་གཞན་ནི། ས༷་གསུམ་པ་དེ༷ར་རྒྱལ༷་སྲ༷ས་དེ་ཡིས་བས༷མ་གཏན༷་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་བཞི་དང་ཚད་མེད་བཞི་དང་མངོ༷ན་ཤེ༷ས་ལྔ་ཐོབ་པ་ད༷ང་། འདོ༷ད་ཆ༷གས་དང་ཞེ༷་སྡ༷ང་དང་གཏི་མུག་ཀྱང་
1-4-14a
ཡོ༷ངས་སུ༷་ཟ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་ས་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱའོ། །རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྤང་རྟོགས་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་ཟབ་མོ་ལ་མི་སྐྲག་པའི་བཟོད་པས་དྲང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ༷ས་ཀྱང༷་རྟག༷་ཏུ༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་པ༷་ཡི༷་ནི༷་འདོ༷ད་པའི༷་འདོ༷ད་ཆག༷ས་འཇོམ༷ས་པར༷་ནུས་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་ཕལ་ཆེར་བརྒྱ་བྱིན་དུ་གྱུར་ནས་འདོད་པའི་འདམ་ནས་འདོན་པ་ལ་མཁས་པས་སོ། །
说地功德结尾
གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་ལ། ཕར་ཕྱིན་སྔ་མ་གསུམ་ཐུན་མོང་དུ་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་། བྱེ་བྲག་ས་འདིའི་མཇུག་བསྡུ་བ་གཉིས། དང་པོ། སྦྱིན༷་པ་དང་སོ༷གས་སྒྲས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་སྟེ་ཆོ༷ས་གསུ༷མ་དེ༷་ད༷ག་ཕ༷ལ་མོ༷་ཆེ༷་སྟེ་ཕལ་ཆེར་རམ་གཙོ་ཆེ་བར་ནི་བདེ༷་བ༷ར་གཤེ༷གས་པ༷ས་ཁྱིམ༷་པ༷་རྣ༷མས་ལ༷་བསྔ༷གས་ཤིང་བསོ༷ད་ན༷མས་ཞེ༷ས་བྱའི༷་ཚོ༷གས་ཀྱང༷་དེ༷་ད༷ག་ཉི༷ད་ཡིན་ལ། འབྲས་དུས་ན་སང༷ས་རྒྱས༷་གཟུ༷གས་ཀྱི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་སྐུ༷་ཡི༷་རྒྱུ༷་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། རྒྱལ༷་བ༷འི་སྲ༷ས་པོ༷་ས་གསུམ་པ་པ༷་ཉི༷་མ༷་ལ༷་གན༷ས་འོ༷ད་བྱེ༷ད་འདི༷་བྱང་སེམས་ར༷ང་གི༷་རྒྱུ༷ད་དུ་གཏོག༷ས་པའི་མུ༷ན་པ་དོན་དམ་པའི་ས་འདི་འབྱུང་བའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་རྣ༷མས་ད༷ང་པོ༷་ས་དེ་སྐྱེ་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་བས༷ལ་བར་བྱས༷་ན༷ས། དེ་ནས་དེ་བསྟན་པས་འགྲོ༷་བ༷འི་སྟེ་འགྲོ་བ་གཞན་དག་གི་རྒྱུད་ཀྱིས་དེ༷འི་གེགས་མུ༷ན་པ༷་
1-4-14b
རྣམ༷་པ༷ར་འཇོ༷མས་པ༷ར་མངོ༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་ཅིང་། ས༷་འདི༷ར་ཉེས་མུན་འཇོམས་པའི་དབང་པོ་ཉི་ཟེར་ལྟར་ཤི༷ན་ཏུ༷་རྣོ༷་བ༷ར་གྱུར༷་ཀྱང༷་སྐྱོན་ལྡན་སྐྱེ་བོར་ཁྲོ༷་བར་མི་འགྱུར༷་ཏེ་སྙིང་རྗེའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་རྒྱུད་སྣུམ་ཞིང་བཟོད་པ་བསྒོམ་པས་སོ།

以下是完整直译成简体中文：
第四点：应思考嗔恨一生起便使面容丑陋，引向不善，夺去辨别善恶的判断力，心被嗔恨搅乱如同盲人，不忍迅速将来世转向恶趣等过患而修习忍辱。
第二点，忍辱的利益：忍辱能产生与刚才所说嗔恨过患相反的功德。忍辱使身体美丽，被善人所珍爱重视，善于分辨正确与不正确，死后转生为天人，并能消除嗔恨等罪恶。
第三点，总结：凡夫与佛子菩萨们，应了知嗔恨与修习忍辱的过患和功德，舍弃不忍，常常迅速实践圣者所赞叹的忍辱。
第三部分，分类：即使修习忍辱后回向以获得圆满佛果，如果对忍辱的三轮有所执著，则是世间的。如果无所执著，佛陀宣说这就是出世间波罗蜜多。
第二部分，此地所生其他功德：在第三地，佛子获得四禅、四无色定、四无量心和五神通，并完全断除贪欲、嗔恨和愚痴，这是此地应断的内容。获得自相续修断殊胜的能力也是由于对甚深法不惧怕的忍辱引导的。此菩萨也常能摧伏世间的欲贪，这是因为多数转生为帝释天，善于将众生从欲望泥沼中拔出。
说地功德结尾：
第三部分总结分为：共同总结前三波罗蜜多，特别总结此地两点。
第一点：布施等三法，如来主要赞叹给在家人，这也是所谓的福德资粮，在果位时是佛陀色身的因。
第二点：佛子第三地发光犹如住于太阳，首先在此地生起时就彻底驱除了自相续中障碍此胜义地生起的黑暗，然后通过教法显然希望摧毁他人相续中的障碍黑暗。在此地中，虽然摧毁过失黑暗的能力如同阳光般锐利，却不会对有以下是完整直译成简体中文：
第四点：思考一旦生起嗔恨，就会使容貌变得丑陋不悦人，引导向不善之路，夺走辨别何为正当与不当的智慧能力，心被嗔恚扰乱如同盲者，不忍迅速将来世转入恶趣等过患，应修习忍辱。
第二点，忍辱的利益：忍辱能产生与刚才所说嗔恨过患相反的功德。忍辱使身体美丽，为圣者所珍爱，通晓正当与不当之事，死后转生天界人间，消尽嗔恨等罪恶。
第三点，总结：凡夫与佛子菩萨们了知嗔恨与修习忍辱的过患和功德后，应舍弃不忍，时常迅速依止圣者所赞叹的忍辱，也就是应当修习忍辱。
第三部分，分类：虽然修习忍辱后回向以获得圆满佛果，但如果对忍辱的三轮有所执著，那就是世间（忍辱波罗蜜多）。如果无所执著，佛陀宣说此乃出世间波罗蜜多。
第二部分，此地所生的其他功德：在第三地，菩萨获得四禅、四无色定、四无量心和五种神通，贪欲、嗔恚和愚痴也完全消尽，这是此地应断的烦恼。获得自相续的殊胜断证，也是由不畏惧甚深法的忍辱所引发。此菩萨常能摧伏世间的欲贪，这是因为多数时候转生为帝释天，善于从欲望泥沼中拔出众生。
说地功德结尾
第三部分总结分为：共同总结前三波罗蜜多和特别总结此地两部分。第一点：布施等三法（布施、持戒、忍辱），如来主要或大多对在家人赞叹，这也是所谓的福德资粮，在果位时是佛陀色身自性之因。第二点：佛子第三地犹如住于太阳的发光地，首先完全驱除了自己相续中作为此胜义地生起障碍的黑暗，然后通过教法明显希望摧破他人相续中的障碍黑暗。在此地，虽然断除过失黑暗的能力极其锐利如阳光，但对有过失的众生不会生起嗔恨，因为其心相续柔和，具有悲心功德，且修习忍辱。


 །
品义总结
གཉིས་པ་ལེའུའི་མིང་། དབུ་མ༷་ལ༷་འཇུ༷ག་པ༷་ལ༷ས་དོན་དམ་པའི་སེ༷མས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་གསུ༷མ་པ༷་བཤ༷ད་པ༷འོ༷། ། ༈
地五焰胜地
བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བཤད་པ་ལ་གསུམ། ས་འདིར་བརྩོན་འགྲུས་ལྷག་པ། སའི་ངེས་ཚིག་སྤང་བའི་ཁྱད་པར་གསུམ། དང་པོ། མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་མ༷་ལུས༷་པ་བརྩོ༷ན་འགྲུ༷ས་ཀྱི་རྗེ༷ས་སུ་འགྲོ༷་ཞི༷ང་། བརྩོན་འགྲུས་ནི་བསོ༷ད་ན༷མས་དང་བློ༷་གྲོ༷ས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོ༷གས་ནི༷་གཉི༷ས་ཀྱི༷་རྒྱུ༷་ཡིན་ལ། ལེ་ལོ་གཏན་ནས་སེལ་བྱེད་བརྩོ༷ན་འགྲུ༷ས་ག༷ང་དུ༷་ལྷག་པར་འབ༷ར་བ༷ར་གྱུ༷ར་པ༷་ཡི༷་ས༷་དེ༷་ནི་བཞི༷་པ་འོ༷ད་ནི་འཕྲོ༷་བ༷འོ༷། །གཉིས་པ་ནི།ས་དེ༷ར་ནི༷་བདེ༷་བར་གཤེ༷གས་པའི་ཐུགས་སྲ༷ས་ལ༷་རྫོག༷ས་པ༷་ཡི༷་བྱང༷་ཆུབ༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལྷག༷་པར་རབ་ཏུ་བསྒོ༷མས་པ༷་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ༷འི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང༷་བ༷་ས་གསུམ་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཟ༷ངས་ཀྱི༷་འོད་བ༷ས་ལྷག༷་པར་འབྱུང༷་ཞི༷ང་འོད་འཕྲོ་བས་ན་འོད་འཕྲོ་བའོ། །གསུམ་པ། ར༷ང་དུ༷་ལྟ༷་བ༷་སྟེ་བདག་ལྟ་ཕྲ་བ་ད༷ང་འབྲེ༷ལ་བའི་རང་རྐྱར་འཛིན་པ་སོགས་གང་ཟག་གི་བདག་རགས་པ་དང་ཆོས་
1-4-15a
བདག་སོགས་ཡོ༷ངས་སུ༷་ཟ༷ད་པ་སྟེ་ས་དེའི་སྤང་བྱར་གྱུར་པའི་བདག་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་འཇོམས་པའོ། །ལེའུའི་མིང་ནི། དབུ་མ་ལ༷་འཇུ༷ག་པ༷་ལ༷ས་དོན་དམ་པའི་སེ༷མས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་བཞི༷་པ༷་བཤད་པའོ༷།། །།
说第五地极难胜地
ལྔ་པ་སྦྱང་དཀའ་བ་བཤད་པ་ལ། ཁྱད་གཞི་སའི་ངེས་ཚིག་དང་། ཁྱད་ཆོས་སའི་ཡོན་ཏན་གཉིས། དང་པོ། བད༷ག་ཉི༷ད་ཆེ༷་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ལྔ་པ་དེ༷་བདུ༷ད་རྣམ༷ས་ཀུན་ཀྱི༷ས་ཀྱང༷་། སྦྱང༷་དཀ༷འི་ས༷་ལ༷་གནས་པའི་ཚེ་ན་ཕ༷མ་པ༷ར་ནུས༷་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། ས་འདིར་བས༷མ་གཏན༷་གྱི་ཕར་ཕྱིན་ཆེས་ལྷག༷་ཅི༷ང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བློ༷་གྲོས་བཟ༷ང་པོ༷་སྟེ་འཕགས་པའི་མིང་ཅན་དེས་བདེ༷ན་པ་བཞིའམ་གཉིས་ཀྱི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཤིན་ཏུ་ཞི༷བ་མོ༷་རྟོག༷ས་ལ༷འང༷་ཤི༷ན་ཏུ་མཁ༷ས་པ༷་འཐོ༷བ་པའོ། །ལེའུའི་མིང་ནི། དབུ༷་མ༷་ལ༷་འཇུ༷ག་པ༷་ལ༷ས། དོན་དམ་པའི་སེ༷མས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་ལྔ༷་པ༷་བཤད་པ༷འོ།། །།
说第六地现前地
གཉིས་པ་ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་བཤད་པ་ལ། ཡུལ་ཅན་སའི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན། ཡུལ་སྟོང་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད། སའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ།
略说有境地本质
དང་པོ་ས་དྲུག་པ་མངོ༷ན་དུ༷་ཕྱོག༷ས་པ༷ར་གྱུར་པ་མཉ༷མ་བཞག་སེ༷མས་ཕུལ་བྱུང་ལ་གན༷ས་ཏེ༷། བདེན་མཁས་རྫོགས་པའི་བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་
1-4-15b
རྟེན་འབྲེལ་ལམ་མཐོང་བས་རྫོ༷གས་པ༷་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། ས་ལྔ་པར་ལམ་བདེན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ས༷ངས་རྒྱས༷་ཀྱི་ཆོ༷ས་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའམ་འཐོབ་པ་ལ༷་མངོ༷ན་དུ་ཕྱོག༷ས་ཤི༷ང་། འདི༷་སྣང་ཚོད་པའི་ཆོས་ཀུན་རྟེན༷་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང༷་བ༷འི་སྟེ་རྟེན་འབྱུང་ངམ་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་མཐོ༷ང་བ༷་དེ༷ས། ཤེ༷ས་ར༷བ་ཀྱི༷་ཕར་ཕྱིན་མཆོག་ལ་གན༷ས་པ༷ས་ན་འགོ༷ག་པ༷་ཐོ༷བ་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་རྒྱུ་དེའི་དབང་གིས་སོ། །འགོག་པ་ཞེས་པ་ཚོགས་བདུན་འཁོར་བཅས་བཀག་པའི་ཉན་རང་གི་ལྟར་མིན་པར། ཡང་དག་པའི་མཐའ་སྤྲོས་བྲལ་ལ་ཟེར་རོ། །
广说空性
གཉིས་པ་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆེ་བ་བརྗོད་པ་དང་། ཆེ་བ་དེ་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དངོས་བཤད་པ་གཉིས།
说空性之功德
དང་པོ། ཇི༷་ལྟར༷་ལོ༷ང་བའི་ཚོ༷གས་ཀུ༷ན་དཀའ་ཚེགས་མེད་པར་བདེ༷་བླག༷་ཏུ། མི༷ག་ལྡ༷ན་སྐྱེས༷་བུ༷་གཅི༷ག་གི༷ས་གར་འགྲོ་བར་འདོ༷ད་པ༷་ཡི༷་ཡུལ༷་དུ༷་བདེ་བླག་འཁྲི༷ད་པ༷་དེ༷་བཞི༷ན་འདི༷ར་ཡ༷ང་བློ༷ས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱིས། དེ་ཉིད་ལྟ་བའི་མི༷ག་ཉམ༷ས་པའི་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་གཞན་གྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་རྣམས་བླ༷ངས་ཏེ༷་འབྲས་བུ་ཀུན་ཏུ་འོད་རྒྱལ༷་བའི་ས་ཉི༷ད་ལ་འགྲོ༷འོ།

 །
品义总结
གཉིས་པ་ལེའུའི་མིང་། དབུ་མ༷་ལ༷་འཇུ༷ག་པ༷་ལ༷ས་དོན་དམ་པའི་སེ༷མས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་གསུ༷མ་པ༷་བཤ༷ད་པ༷འོ༷། ། ༈
地五焰胜地
བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བཤད་པ་ལ་གསུམ། ས་འདིར་བརྩོན་འགྲུས་ལྷག་པ། སའི་ངེས་ཚིག་སྤང་བའི་ཁྱད་པར་གསུམ། དང་པོ། མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་མ༷་ལུས༷་པ་བརྩོ༷ན་འགྲུ༷ས་ཀྱི་རྗེ༷ས་སུ་འགྲོ༷་ཞི༷ང་། བརྩོན་འགྲུས་ནི་བསོ༷ད་ན༷མས་དང་བློ༷་གྲོ༷ས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོ༷གས་ནི༷་གཉི༷ས་ཀྱི༷་རྒྱུ༷་ཡིན་ལ། ལེ་ལོ་གཏན་ནས་སེལ་བྱེད་བརྩོ༷ན་འགྲུ༷ས་ག༷ང་དུ༷་ལྷག་པར་འབ༷ར་བ༷ར་གྱུ༷ར་པ༷་ཡི༷་ས༷་དེ༷་ནི་བཞི༷་པ་འོ༷ད་ནི་འཕྲོ༷་བ༷འོ༷། །གཉིས་པ་ནི།ས་དེ༷ར་ནི༷་བདེ༷་བར་གཤེ༷གས་པའི་ཐུགས་སྲ༷ས་ལ༷་རྫོག༷ས་པ༷་ཡི༷་བྱང༷་ཆུབ༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལྷག༷་པར་རབ་ཏུ་བསྒོ༷མས་པ༷་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ༷འི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང༷་བ༷་ས་གསུམ་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཟ༷ངས་ཀྱི༷་འོད་བ༷ས་ལྷག༷་པར་འབྱུང༷་ཞི༷ང་འོད་འཕྲོ་བས་ན་འོད་འཕྲོ་བའོ། །གསུམ་པ། ར༷ང་དུ༷་ལྟ༷་བ༷་སྟེ་བདག་ལྟ་ཕྲ་བ་ད༷ང་འབྲེ༷ལ་བའི་རང་རྐྱར་འཛིན་པ་སོགས་གང་ཟག་གི་བདག་རགས་པ་དང་ཆོས་
1-4-15a
བདག་སོགས་ཡོ༷ངས་སུ༷་ཟ༷ད་པ་སྟེ་ས་དེའི་སྤང་བྱར་གྱུར་པའི་བདག་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་འཇོམས་པའོ། །ལེའུའི་མིང་ནི། དབུ་མ་ལ༷་འཇུ༷ག་པ༷་ལ༷ས་དོན་དམ་པའི་སེ༷མས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་བཞི༷་པ༷་བཤད་པའོ༷།། །།
说第五地极难胜地
ལྔ་པ་སྦྱང་དཀའ་བ་བཤད་པ་ལ། ཁྱད་གཞི་སའི་ངེས་ཚིག་དང་། ཁྱད་ཆོས་སའི་ཡོན་ཏན་གཉིས། དང་པོ། བད༷ག་ཉི༷ད་ཆེ༷་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ལྔ་པ་དེ༷་བདུ༷ད་རྣམ༷ས་ཀུན་ཀྱི༷ས་ཀྱང༷་། སྦྱང༷་དཀ༷འི་ས༷་ལ༷་གནས་པའི་ཚེ་ན་ཕ༷མ་པ༷ར་ནུས༷་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། ས་འདིར་བས༷མ་གཏན༷་གྱི་ཕར་ཕྱིན་ཆེས་ལྷག༷་ཅི༷ང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བློ༷་གྲོས་བཟ༷ང་པོ༷་སྟེ་འཕགས་པའི་མིང་ཅན་དེས་བདེ༷ན་པ་བཞིའམ་གཉིས་ཀྱི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཤིན་ཏུ་ཞི༷བ་མོ༷་རྟོག༷ས་ལ༷འང༷་ཤི༷ན་ཏུ་མཁ༷ས་པ༷་འཐོ༷བ་པའོ། །ལེའུའི་མིང་ནི། དབུ༷་མ༷་ལ༷་འཇུ༷ག་པ༷་ལ༷ས། དོན་དམ་པའི་སེ༷མས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་ལྔ༷་པ༷་བཤད་པ༷འོ།། །།
说第六地现前地
གཉིས་པ་ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་བཤད་པ་ལ། ཡུལ་ཅན་སའི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན། ཡུལ་སྟོང་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད། སའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ།
略说有境地本质
དང་པོ་ས་དྲུག་པ་མངོ༷ན་དུ༷་ཕྱོག༷ས་པ༷ར་གྱུར་པ་མཉ༷མ་བཞག་སེ༷མས་ཕུལ་བྱུང་ལ་གན༷ས་ཏེ༷། བདེན་མཁས་རྫོགས་པའི་བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་
1-4-15b
རྟེན་འབྲེལ་ལམ་མཐོང་བས་རྫོ༷གས་པ༷་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། ས་ལྔ་པར་ལམ་བདེན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ས༷ངས་རྒྱས༷་ཀྱི་ཆོ༷ས་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའམ་འཐོབ་པ་ལ༷་མངོ༷ན་དུ་ཕྱོག༷ས་ཤི༷ང་། འདི༷་སྣང་ཚོད་པའི་ཆོས་ཀུན་རྟེན༷་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང༷་བ༷འི་སྟེ་རྟེན་འབྱུང་ངམ་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་མཐོ༷ང་བ༷་དེ༷ས། ཤེ༷ས་ར༷བ་ཀྱི༷་ཕར་ཕྱིན་མཆོག་ལ་གན༷ས་པ༷ས་ན་འགོ༷ག་པ༷་ཐོ༷བ་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་རྒྱུ་དེའི་དབང་གིས་སོ། །འགོག་པ་ཞེས་པ་ཚོགས་བདུན་འཁོར་བཅས་བཀག་པའི་ཉན་རང་གི་ལྟར་མིན་པར། ཡང་དག་པའི་མཐའ་སྤྲོས་བྲལ་ལ་ཟེར་རོ། །
广说空性
གཉིས་པ་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆེ་བ་བརྗོད་པ་དང་། ཆེ་བ་དེ་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དངོས་བཤད་པ་གཉིས།
说空性之功德
དང་པོ། ཇི༷་ལྟར༷་ལོ༷ང་བའི་ཚོ༷གས་ཀུ༷ན་དཀའ་ཚེགས་མེད་པར་བདེ༷་བླག༷་ཏུ། མི༷ག་ལྡ༷ན་སྐྱེས༷་བུ༷་གཅི༷ག་གི༷ས་གར་འགྲོ་བར་འདོ༷ད་པ༷་ཡི༷་ཡུལ༷་དུ༷་བདེ་བླག་འཁྲི༷ད་པ༷་དེ༷་བཞི༷ན་འདི༷ར་ཡ༷ང་བློ༷ས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱིས། དེ་ཉིད་ལྟ་བའི་མི༷ག་ཉམ༷ས་པའི་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་གཞན་གྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་རྣམས་བླ༷ངས་ཏེ༷་འབྲས་བུ་ཀུན་ཏུ་འོད་རྒྱལ༷་བའི་ས་ཉི༷ད་ལ་འགྲོ༷འོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
品义总结
第二为章节名称：《入中论》中解说第三胜义发心。
地五焰胜地
第四光明地解说分三：此地精进殊胜、地的确定词、三种断除的特点。
第一，一切世间与出世间功德无不随顺精进，而精进是福德与智慧二资粮的因，能完全断除懈怠的精进在哪里特别炽盛之地，即为第四光明地。
第二，在此地中，如来之子由于殊胜地修习三十七菩提分法而生起的智慧之光明，较第三地铜光更为殊胜且放射光芒，故名光明地。
第三，断除与细微我见相关的自性执着等粗大的人我与法我等完全消除，即是此地所断除的二我种子的摧毁。章节名称为：《入中论》中解说第四胜义发心。
说第五地极难胜地
解说第五难胜地分为：地的确定词为所诠基础和地的功德为所诠特点两部分。
第一，大士即第五地菩萨，一切魔众在他住于难胜地时，不能战胜他。
第二，在此地中，禅定波罗蜜特别增上，依此而获得善慧（即圣者之称）能极为善巧地通达四谛或二谛的极细微本性。章节名称为：《入中论》中解说第五胜义发心。
说第六地现前地
第二，解说第六现前地分三：略说有境地本质、广说空性、总结地功德。
略说有境地本质
第一，第六现前地安住于殊胜的禅定心，以通达真理的圆满智慧力，见到缘起而了知如幻的法性，并且因为第五地缘道谛为所缘，及趋向证得佛法。此地见到一切显现法唯是缘起或唯此缘性的真实义，因而安住于最胜般若波罗蜜，而证得灭谛。"灭谛"并非如声闻缘觉所谓遮止七识及其眷属，而是指远离戏论的真实边际。
广说空性
第二分为：宣说空性的殊胜功德和解说具此殊胜功德的空性本身两部分。
说空性之功德
第一，如同一群盲人不费力轻易地被一个有眼之人引导至所欲去的地方，同样在此地，智慧（即般若波罗蜜）也能摄持其他失去真实见解之眼的布施等波罗蜜功德，引导至遍光佛地。


 །
正说具此功德空性
གཉིས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ་དང་། གང་ལ་བཤད་པའི་སྣོད་
1-4-16a
དང་། གང་བཤད་པའི་ཆོས་གསུམ།
如何说之方便
དང་པོ། འགྲེལ་པ་ལས་གསུངས་པའི་དོན། བྱང་སེམས་ས་དྲུག་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེ་ན། མ་རིག་པའི་ལིང་ཏོག་གིས་བློ་མིག་གཡོགས་པ་བདག་ཅག་གི་ཡུལ་དུ་མི་འགྲོ་ཡི། དྲུག་པ་སོགས་ས་གོང་མ་ལ་གནས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་ན་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་དྲི་བ་མིན་གྱི། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་མིག་སྨན་མ་རིག་པའི་ལིང་ཏོག་འཇོམས་པར་བསྡུས་པ། བློའི་སྤྱན་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱི་ལིང་ཏོག་དང་བྲལ་བའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་ལ་དྲིས་ཤིག་ཅེས། དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་གྱུར་ལ་དྲི་བའི་དབང་དུའོ། །གལ་ཏེ་ཡུམ་དང་ས་བཅུ་པ་སོགས་ཀྱི་མདོ་རྣམས་ལས། ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་མ་གསུང་ངམ། ལུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་ཤོད་ཅིག་ཞེ་ན། ལུང་གི་དགོངས་པ་ཡང་ངེས་པར་དཀའ་བས་བདག་འདྲ་བས་ལུང་ལས་ཀྱང་དེ་ཉིད་རང་དབང་དུ་བསྟན་མི་ནུས་ཀྱང་། དེ་ཉིད་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ས་དྲུག་པ་དེ༷་ཡི༷ས་ཆེ༷ས་ཟ༷བ་མོ༷འི་ཆོས༷་རྟོག༷ས་པ༷། དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུ༷ང་ད༷ང་དེ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་དེ་ལས་གཞ༷ན་ཡ༷ང་རི༷གས་པ༷ས་ཆེས་གསལ་པོར་བསྟན་པ་ཡི༷ན་པ༷ས་ན༷། དེ༷་ལྟར༷་གྱུར་པའི་འཕ༷གས་
1-4-16b
པ༷་ཀླུ༷་སྒྲུབ༷་གཞུ༷ང་ལུགས༷་ལ༷ས། ཇི༷་ལྟར༷་གན༷ས་པ༷འི་ལུ༷གས་བཞི༷ན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་བདག་གིས་བརྗོ༷ད་པ༷ར་བྱའོ༷། །
对何者说之根器
གཉིས་པ་ལ། གང་ལ་བཤད་པའི་སྣོད་ངོས་བཟུང་བ་དང་། དེ་ལ་བཤད་ན་ཡོན་ཏན་འབྱུང་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཉན་པར་བསྐུལ་བ་གཉིས། དང་པོ། སོ༷་སོ༷འི་སྐྱེ༷་བོ༷འི་དུས༷་ན༷འ༷ང་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་གཏམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཐོ༷ས་ན༷ས་ན༷ང་དུ༷་ཡིད་ལ་ར༷བ་ཏུ༷་དག༷འ་བ༷་ཡ༷ང་ད༷ང་ཡ༷ང་དུ༷་འབྱུང༷་ཞིང་། ར༷བ་ཏུ༷་དག༷འ་བ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རྟགས་ཀྱི་མཚན་མ་མཆི༷་མ༷ས་མིག་བརླན་ཞི༷ང་ལུ༷ས་ཀྱི༷་བ༷་སྤུ་ལྡ༷ང་བ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ལ༷་རྫོ༷གས་པ༷འི་ས༷ངས་རྒྱས༷་བློ༷་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡི༷་ས་བོ༷ན་ནམ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ས༷་བོ༷ན་ཡོ༷ད་པས་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཉེ༷་བ༷ར་བསྟན༷་པ༷འི་སྣོ༷ད་ནི༷་གང་ཟག་དེ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། དེ༷་ལ༷་འཆད་འགྱུར་གྱི་ད༷མ་པ༷འི་དོ༷ན་གྱི་བདེ༷ན་པ༷་བསྟན༷་པ༷ར་བྱ༷་སྟེ་བསྟན་ན་འབད་པ་འབྲས་བཅས་སུ་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཐབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་ཚུལ་དང་། དོན་དམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། གང་ཟག་དེ༷་ལ༷་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པ་དེ༷་ཡི༷་རྗེ༷ས་སུ༷་འགྲོ༷་བ༷འི་ཡོ༷ན་ཏན༷་རྣམས་འབྱུང༷་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། ཆོས་རྣམས་སྟོང་པ་འདི་ཤེས་ནས། །ལས་དང་འབྲས་བུ་རྟེན་པ་
1-4-17a
གང་། །ངོ་མཚར་བས་ཀྱང་འདི་ངོ་མཚར། །རྨད་བྱུང་བས་ཀྱང་འདི་རྨད་བྱུང་། །ཞེས་པ་ལྟར། རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱུ་འབྲས་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཆེས་འཐད་པ་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་ནས། ཐབས་ཕྱོགས་ལ་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ན་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་རྙེད་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟ་མིན་ན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་ཉེས་ན། །ཤེས་རབ་ཆུང་རྣམས་ཕུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དེ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

正说具此功德空性
第二分为三部分：如何说之方便、对何者说之根器、所说之法。
如何说之方便
第一，注释中所说的意思是：菩萨在第六地如何见到缘起的真实性？对于我们这些被无明膜障遮蔽心眼的人来说，这不是我们所能了知的境界，如果是安住于第六地等上地的境界，那也不是我们所能询问的。应当去问那些已用空性证悟之眼药消除无明膜障的人，也就是去问那些心眼已离无明翳障的佛菩萨。这是就直接体证真实义而言。
若问：难道《般若经》与《十地经》等经典中没有说修行般若波罗蜜的菩萨能见到缘起真实义吗？请依据经典解说。回答：经典意趣极难确定，像我这样的人也不能仅依经典自如地宣说真实义。但是，有权威的论著能够宣说这一真实义，第六地如何证悟甚深法，依中观论典和其他理性论证已经极为明确地阐述了，因此，我将依照圣者龙树的论典体系如实阐述月称的观点。
对何者说之根器
第二分为：确认教法所对的根器和通过开示听闻得到的功德而劝勉听众两部分。
第一，即使在凡夫阶段，如果如实听闻空性之言，内心生起极大欢喜，且欢喜之情一次又一次生起，由于这种极大的欢喜，外在表现为眼含泪水、身体汗毛竖起的人，他具有圆满佛陀无分别智慧的种子或空性证悟的种子，这样的人就是可以向其宣说真实义的法器。应当向他宣说即将解释的殊胜义理真谛，如此教导必有成果。
第二分为两部分：世俗方便方面生起功德的方式和胜义智慧方面生起功德的方式。
第一，对这种人宣说空性，随之会生起各种功德。如《菩提心释》中所说："了知诸法皆空性，业果相依最稀有，比希有更为希有，比奇妙更为奇妙。"正如此说，通达无自性后，对依此而成立的因果、能作所作等一切生起确信，方便方面的欢喜与精进会不断增长，这才是找到了正确的见解。若非如此，则不堪为空性法器，正如所说："若于空性见解错，智慧浅薄者将毁。"


 །དེས་ན་སྟོང་ཉིད་ལ་ཇི་ཙམ་གོ་བ་རྙེད་པ་དེ་ཙམ་ལས་འབྲས་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བས་ངན་འགྲོར་སྐྱེས་ན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཉན་སྒོམ་རྒྱུན་ཆད་དུ་དོགས་པས་རྟག༷་ཏུ༷་ཚུལ༷་ཁྲི༷མས་ཡ༷ང་ད༷ག་བླ༷ངས་ན༷ས་མི་ཉམས་པར་སྲུང་ཞིང་གན༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་ལ། བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་ཀྱང་ལྟ་བ་ཉན་སྒོམ་གྱི་རྐྱེན་ཟས་སྨན་གོས་སོགས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡར་མར་ཞིང་ལ་སྦྱིན༷་པ༷་གཏོང༷་བར༷་འགྱུར༷་ཞི༷ང་ལྟ་བ་སྙིང་རྗེ་དང་འབྲལ་བས་སངས་རྒྱས་མི་འཐོབ་པར་མཐོང་ནས་སྙིང༷་རྗེ༷་ཆེན་པོ་རྒྱུད་ལ་སྟེ༷ན་པ༷ར་བྱེ༷ད་དོ། །ཁྲོ་བས་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བ་དང་། མདོག་ངན་ཐོབ་པ་དང་། འཕགས་རྣམས་མི་དགྱེས་པ་སོགས་ཀྱིས་བཟོ༷ད་པ༷་སྒོ༷མ་པར་བྱེ༷ད་ཅིང་དགེ་བ་སངས་རྒྱས་སུ་མ་བསྔོས༷་ན་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མི་འཕེལ་བས་
1-4-17b
ཚུལ༷་ཁྲིམས་སོགས་དེ༷་ཡི༷་དགེ༷་བ༷འ༷ང་། སྟོང་ཉིད་གཟིགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང༷་ཆུ༷བ་ཏུ༷་འགྲོ༷་བ༷་དགྲོ༷ལ་བ༷ར་བྱ༷་ཕྱིར༷་ཡོ༷ངས་སུ༷་སྔོ༷་བར་བྱེ༷ད་ཅི༷ང་། ཉན་རང་སོགས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྟན་མི་ནུས་པས་ལྟ་བ་དེ་ལྡན་གྱི་རྫོ༷གས་པ༷འི་བྱང༷་ཆུབ༷་སེ༷མས་དཔ༷འ་རྣ༷མས་ལ༷་ཤིན་ཏུ་གུ༷ས་པ༷ར་བྱེ༷ད་དོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་ཟ༷བ་ཅི༷ང་སྟེ་ཤེས་རབ་དང་རྒྱ༷་ཆེ༷འི་ཚུ༷ལ་ཡ་མ་བྲལ་བ་ལ༷་མཁ༷ས་པ༷འི་སྐྱེ༷་བོ༷ས་ནི༷། ཚོགས་སྦྱོར་བགྲོད་ནས་རི༷མ་གྱིས༷་ར༷བ་ཏུ༷་དག༷འ་བ༷འི་ས༷་ནི༷་འཐོ༷བ་འགྱུར༷་བ༷ས་ས་རབ་དགའ་དེ༷་ནི༷་དོན༷་དུ་ག༷ཉེར་བས༷་འཆད་འགྱུར་གྱི་ཟབ་མོའི་ལ༷མ་འདི༷་མཉ༷ན་པ༷ར་གྱིས༷་ཤིག་གོ། དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་ལ་ལུང་ནི། ས་བཅུ་པ་ལས། ས་ལྔ་པ་དེ་དྲུག་པར་འཇུག་ན་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་བཅུས་འཇུག་གོ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པར་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པར་དང་། མ་སྐྱེས་པར་དང་། དབེན་པ་དང་། གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང་། བླང་དོར་མེད་པ་དང་། སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་མིག་གཡོར་བྲག་ཆ་ཆུ་ཟླ་གཟུགས་བརྙན་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། དངོས་དངོས་མེད་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་ཉིད་དེ། 
1-4-18a
དེ་ལ་དང་པོ་ནི་མཚན་མ་མི་འདྲ་བར་སྣང་བ་རྣམས་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གི་དོན་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ཀུན་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་སྤྱིར་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་སྐྱེ་མེད་མ་འོངས་པ་དང་། བཞི་པ་མ་སྐྱེས་པ་དུས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། ལྔ་པ་དབེན་པ་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་དང་སྐྱེས་པས་སྟོང་པ་དང་། དྲུག་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ཡང་འཕྲལ་དུ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་བྱས་པ་མིན་པར་གདོད་ནས་རྣམ་དག་དེ་ལྟར་དུ་གནས་པ་དང་། བདུན་པ་སྤྲོས་མེད་ནི་གཉིས་སྣང་གི་ངོར་སྒྲ་རྟོག་གིས་སྤྲོ་བར་མི་ནུས་པའོ། །བརྒྱད་པ་བླང་དོར་མེད་པ་ནི་དངོས་སོ། །དགུ་པ་དཔེ་བདུན་པོས་དོན་དེ་རྣམས་ངེས་པར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་གང་ལ་ཡང་དངོས་དངོས་མེད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་བཅུ་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་སྐྱེ་མེད་མཉམ་ཉིད་ཁོ་ན་རིགས་པས་བསྒྲུབས་པས་གཞན་རྣམས་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་འདིར་དེ་བཤད་དོ།

因此对空性了解到什么程度，就在因果上获得什么程度的确信。由于担心若因破戒转生恶趣，将中断对空性见解的闻思修，故常时受持清净戒律并无损地守护而安住。即使生于善趣，也会向上下方（师长和弟子）布施资具、饮食、药物、衣服等用于闻思修空性见解的所需生活用品，并且因见到若见解离开悲心则无法成佛，而在心相续中依止大悲心。由于了知瞋恨会导致转生恶趣、获得丑陋色身、不令圣者欢喜等过患，因而修习忍辱。因为若不将善业回向佛果，则不能不断增长，故将持戒等一切善行，回向于究竟见空性的佛陀菩提，为了解脱而作完全回向。因声闻缘觉等不能如实宣说空性，对具此见解的圆满菩萨生起极大恭敬。
第二，通达甚深之智慧与广大方便不相乖离的智者，经过资粮加行道，将次第证得极喜地，因此，为了获得极喜地，你们应当听闻下文将要解说的甚深道。关于此，宣说诸法真实性的经典依据是：《十地经》中说："从第五地入第六地时，由十种法平等性而入。何为十种？一切法无相平等性、无性平等性、无生平等性、不生平等性、远离平等性、本来清净平等性、无戏论平等性、无取舍平等性、如幻梦阳焰谷响水月影像化现平等性、有无不二平等性。"
其中第一，指显现为不同相的诸法在圣者禅定中无有。第二，一切法皆不以自相成立，这两条是总说。第三，无生是就未来而言。第四，不生是就其他时间而言。第五，远离是指空无将生与已生。第六，如此之性并非偶尔由经教理论所成，而是本来清净如是安住。第七，无戏论是指在二取显现前，声音和分别念无法增益。第八，无取舍是明确的。第九，七种比喻使人确定这些义理。第十，任何法都非有非无，皆不以自性成立。在这些内容中，仅通过理证成立无生平等性，通过了解它就能理解其他内容，因此在此解说无生平等性。


 །
所说法
གསུམ་པ་གང་བཤད་པའི་ཆོས་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་། གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་གཉིས།
正理立空性
དང་པོ་ལ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་གཉིས།
1-4-18b
正理立法无我
དང་པོ་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་རིགས་པས་དགག་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེ་བ་རྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཙམ་གྱི་དོན་དུ་རིགས་པས་གྲུབ་ཚུལ། རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ངོས་བཟུང་བ་གསུམ།
正理破实有
དང་པོ་ལ་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དགག་པ། དེ་ལྟར་བཀག་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་གཉིས།
破二谛四边生有
དང་པོ་ལ། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན་པ། དེ་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད། དེ་ལྟར་གྲུབ་པའི་དོན་གྱིས་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ།
略说许四边无生有
དང་པོ། འབྲས་བུ་དེ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ག་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ༷ས་འབྱུང༷་བ་མི༷ན་པ་དང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཞ༷ན་ད༷ག་ལ༷ས་འབྱུང་བ་ལྟ༷་ག༷་ལ༷་ཞི༷ག་སྟེ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། རང་གཞན་གཉི༷ས་ཀ༷་ལ༷ས་ཀྱ༷ང་འབྱུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་པ་དང་། རྒྱུ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷་འབྱུང་བ་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དེ་སྐྱེ་ན་འདི་གང་རུང་གིས་སྐྱེ་བས་ཁྱབ་པས་སོ། །རྒོལ་བ་གཉིས་ལ་མཐུན་པར་སྣང་བའི་རྩོད་གཞིའི་སྟེང་དུ། ཆོས་འགའ་ཞིག་དགག་པའམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། རྒྱན་ལས། གཞུང་གིས་བསྐྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། ཆོས་ཅན་སྤངས་ནས་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། མཐུན་སྣང་སྒྲ་ཆོས་ཅན་དུ་བཞག་ནས། སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབས་པས་མཐུན་སྣང་གི་སྒྲ་ཡི་སྟེང་དུ་
1-4-19a
དགག་བྱ་གཞན་རྟག་པ་བསལ་བ་ལྟར་སྣང་གི་སྒྲ་བཀག་པ་མིན་པ་ལྟར་གོ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་བསྒྲུབ་བྱ་རྟགས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་འཇོག་ཚུལ་འདིས། བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་། བདེན་པས་སྟོང་ཟེར་བའི་ཁས་ལེན་དེ་བྱུང་ངོ་། །གོང་ལྟར་སྒྲུབ་ཚུལ་དེ་ཉིད། ལུགས་དེའི་དབང་དུ་སྐྱོན་མེད་ཡིན་གྱི་དགག་དགོས་པ་ནི་མིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་དེའི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་གསར་དུ་ཕྲི་བ་དང་། མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབས་ན། བསྒྲུབ་བྱ་འཕེལ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་། ངོ་བོའི་དོན་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཡུལ་ཡོད་ན་ཡང་རྨོངས་པས་འདིར། །གཞན་དག་རྗེས་སུ་མི་བརྗོད་པ། །གྲུབ་པ་དང་ནི་ཆོས་མཐུན་ལས། །བརྡའ་དྲན་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་གོ། ཇི་ལྟར་མཐོང་དང་མ་མཐོང་ལས། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་བཞིན་དེ། །དེ་གཉིས་ལ་ནི་འབྲས་བུ་སོགས། །ཐ་སྙེད་དོན་དུ་བཀོད་པ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་མཐུན་སྣང་བུམ་པའི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་བཀག་པ་ལྟར་བྱེད་དགོས་པ། དབུ་མ་པ་སྤྱི་ཡི་འགྲོ་ལུགས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་བདེན་མེད་སྒྲུབ་ཚུལ་མེད་དེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་ཚེ། རྟག་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་འདོད་ན། ནང་པ་ལ་མ་གྲུབ། མི་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་བྱས་
1-4-19b
པ་མུ་སྟེགས་ལ་མི་གྲུབ་པས། རྣ་བ་མཉན་བྱའི་སྒྲ་ཙམ་འགོད་ཀྱི། རྒོལ་བའི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་ཁྱད་ཕྱེ་ནས་མི་བཀོད་དོ། །དེའི་ཚེ་མུ་སྟེགས་པ་སྒྲ་ཉིད་རྟག་པར་འཛིན། སངས་རྒྱས་པ་སྒྲ་ཉིད་མི་རྟག་པར་འཛིན། གཉིས་ཀྱི་མཐུན་སྣང་སྒྲ་ནི་སྐབས་དེར་གང་གིས་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེས་པ་ལྟར་སྣང་བ་འདྲ་ཡང་། དངོས་པོའི་དོན་གྱིས་དབང་དུ་བྱས་ན། རྟག་པའི་སྒྲ་དང་། རྟག་མི་རྟག་གང་ཡང་མིན་པའི་སྒྲ་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པས། དེ་གཉིས་མཐུན་པར་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་སྒྲ་དེ་མིན་ལ། རྣ་ཡུལ་སྣང་རྒྱུའི་སྒྲ་ནི། མི་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་དང་བདེན་མེད་དུ་འདོད་པའི་གཞི་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།

所说法
第三，所说之法分为两部分：以正理抉择空性和解说所抉择的空性之分类。
正理立空性
第一分为两部分：以正理抉择法无我和以正理抉择人无我。
正理立法无我
第一分为三部分：以正理破除自性生，因此以正理成立生为仅是缘起之义，确认以正理考察的结果。
正理破实有
第一分为两部分：在二谛上破除四边生有，遣除对如此破除的诘难。
破二谛四边生有
第一分为三部分：通过宣说四边无生的立宗而略说，以正理广说，以所成立的意义作结论。
略说许四边无生有
第一，果不从自身或其自体而生，也岂能从以自相成立的他因而生，也不是从自他二者而生，岂有无因而生？因为若生必定被这四者之一所摄。在双方争论者一致认可的辩论基础上，破除或成立某一法性，如《庄严论》所说："由论典所生差别，舍弃有法..."等。如同接受共同所见的声音作为有法，证成声音为无常，而破除其他所遮的常性，并非否定共同所见的声音。如此理解的有法、所立和因的三分安立方式，才能确立"瓶不空于瓶，而空于实有"这一主张。
上述这种证成方式，对于该体系来说是无过的，无需破斥。因为在该有法上新增所破或成立未成事物时，虽然表面上似乎是增添了所立，但实际本质上无有增减，如《量理论》中所说："对境虽存因迷乱，此处不随他诠说，由已成就与相同，唯作忆念彼名言。如从所见未见中，成立因果如是彼，于彼二者施设为，果等仅为名言义。"
因此，在共许的瓶子上破除所破真实成立，这是中观师共同的方法。若不如此行，则无法证成无实有，例如，当以声音作为有法时，若主张声音为常法，则佛教徒不能接受；若主张声音为无常法，则外道不能接受。故只立耳根所闻的声音为有法，而不以争论者的意欲区分。此时，外道执声音为常，佛教徒执声音为无常，双方共见的声音似乎是此处未被任何特性所限定之显现，但从实际情况来看，常声和既非常亦非无常的声音在所知中都不可能存在，所以这两种不可能是双方共同感官所见的声音。而耳根所见的声音实际就是被无常所限定的声音。瓶子是实有或非实有的情况也与此相同。


 །དངོས་དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་། སྒྲ་རྟག་པར་འཛིན་པའི་ལོག་རྟོག་ཅན་དེས། མཐུན་སྣང་གི་སྒྲ་ཉིད་རྟག་པར་འཛིན་པ་ལ། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པས། སྒྲ་ལ་རྟག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པར་ཁེགས་པའི་ཚེ། སྒྲ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པས། སྒྲ་ཡི་སྟེང་དུ་རྟག་པ་གཞན་བསལ་ནས། སྒྲ་ཉིད་མ་བསལ་བ་ལྟར་བྱེད་ཀྱང་། དངོས་དོན་ལ་སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་ན་རྟག་པ་ཡེ་ནས་མེད་པས་གསར་དུ་བསལ་བ་མེད་ཀྱང་། སྒྲོ་
1-4-20a
འདོགས་གསར་དུ་བསལ་བ་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ། མཐུན་སྣང་གི་བུམ་པ་མི་འགོག་པར་བཞག་ནས། དེའི་སྟེང་དུ་བདེན་གྲུབ་བཀག་པ་ཡང་སྔ་མ་དང་འདྲ་སྟེ།བདེན་པར་གྲུབ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཞེན་ཡུལ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཞེན་ཡུལ་ཁེགས་པ་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་བུམ་པ་རང་ཁེགས་ཏེ། བུམ་པ་ཉིད་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཅན་གྱིས་བཟུང་བའི་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་བུམ་པ་ཡེ་ནས་མེད་པར་ཤེས་སོ། །བདེན་གྲུབ་ཀྱི་བུམ་པ་ཀུན་བརྟགས་ཏེ། མཐུན་སྣང་གི་བུམ་པ་འདི་མ་ཡིན། འདི་བདེན་མེད་ཀྱི་བུམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མཐུན་སྣང་གི་བུམ་པ་མི་བཀག་པར་བདེན་གྲུབ་འགོག་ཚུལ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མཐུན་སྣང་གི་བུམ་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་བུམ་པ་དེ་ཡིན། དེ་ལ་བསམས་ནས། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་བུམ་པ་མི་འགོག་བདེན་གྲུབ་འགོག་ཟེར་བའི་ཁས་ལེན་དེ་བྱུང་བ་ཡིན་ཀྱང་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་བུམ་པ་མ་བཀག་པར། བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་འགོག་ཚུལ་གྱི་རིགས་པ་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་གྲུབ་མོད་ཀྱང་། དོན་དམ་པར་བུམ་པ་མི་དམིགས་པར་མ་གྲུབ་ཀྱི་བར་དུ། དེའི་བདེན་མེད་ཀྱང་མི་འགྲུབ་སྟེ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་མཐུན་སྣང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་
1-4-20b
བུམ་པ་དེ་ལ་དཔྱད་ན། དཔྱད་བཟོད་གང་ཡང་མ་རྙེད་པའམ། མ་དམིགས་པ་དེ་ལ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་མ་དམིགས་པ་དང་། དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་དང་། དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པའི་བདེན་གྲུབ་མེད་པ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེན་གྲུབ་འཇོག་བྱེད་དང་། བདེན་མེད་འཇོག་བྱེད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེས་ན་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཁྲུལ་བའི་ཞེན་ཡུལ་བསལ་བ་ན། མཐུན་སྣང་གི་བུམ་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་བསལ་ནས། བདེན་མེད་སྒྲུབ་པ་ལྟར་སྨྲ་བར་རིགས་ཏེ། གོང་དུ་སྒྲ་ལ་རྟག་པ་བསལ་ཚུལ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་འདི་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་ཚུལ་དབུ་མའི་གཞུང་ཆེན་པོ་ཀུན་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་པས། འདི་ལྟར་འཛིན་དགོས་ཀྱི་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་རིག་པའི་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ཁེགས་པ་ལས་ལྷག་པའི་དགག་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ཅེས་མི་སྨྲ། མཐུན་སྣང་བུམ་པའི་སྟེང་གི་བདེན་གྲུབ་འགོག་པ་མིན་གྱི་མཐུན་སྣང་བུམ་པ་འགོག་པ་ཡིན་ཞེས་དབུ་མའི་གཞུང་གི་རྣམ་བཞག་སུས་ཀྱང་མི་སྨྲ་མོད། མཐུན་སྣང་མི་འགོག་པར་བདེན་མེད་སྒྲུབ་ཚུལ་དེ་ལ་བསམས་ནས། བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་།
1-4-21a
དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་རང་སྟོང་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་མི་འཐད་པ་དེས་ན་དོན་གཞན་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གཞན་སྟོང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་ཆོས་གང་ལ་དཔྱད་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཁེགས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་མི་སྲིད་སྙམ་དུ། བདེན་གཉིས་འགལ་བར་འཛིན་པའི་དངོས་སྨྲ་བའི་ཞེ་འདོད་སྙིང་ལ་དམ་དུ་བཟུང་ནས། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་ཞིག་རིགས་པས་དགག་བྱར་འདོད་པ་ནི། དབུ་མའི་གཞུང་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་ཏུ་ཁས་འཆེས་ཀྱང་། དངོས་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའ་གསར་དུ་བསླང་བ་ཡིན་ཅིང་།དེའི་ཕྱིར་ན་མདོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པའོ།

虽然实际情况是这样，但当持声音常有的错误见解者执常有的共许之声时，通过"声音，有法，是无常的，因为是所作性故"这一论式，破除了声音是常有的执著对象，此时就证成了声音无常。虽然表面上是在声音上破除了常有性而未破除声音本身，但在实际上，声音本身上从来就没有常有性，因此虽然没有新破除什么，但确实新破除了错误执著。
同样，保留共许的瓶子不破除，而在其上破除实有也是同理，即破除了实有执著的对象。当破除了这种执著对象时，被实有特性限定的瓶子自然也就被破除，因为执持瓶子为实有者所执的实有瓶子本来就不存在。实有瓶子是遍计所执，而非共许瓶子，共许瓶子是无实有瓶子。因此，不破共许瓶子而破实有的方式就是这样。
这种共许瓶子就是世俗中存在的瓶子。考虑到这点，才有了"胜义观察不破瓶子而破实有"这一主张。然而，如果有能在不破除瓶子的情况下单独破除实有的理路，那确实可以如此成立，但在未确立胜义中不见瓶子之前，也就无法确立瓶子无实有，因为胜义观察对共许的世俗瓶子进行考察时，发现它不能经得起分析，或者说未被见到，这就是所谓的"为胜义观察量所不见"、"胜义中无"、"自性空"和"无能经分析而成立的实有"，除此之外，再无任何建立实有或无实有的方式。
因此，当以离一多等因破除实有执著对象时，应当说是破除共许瓶子的实有成立而证成无实有，这与前述破除声音常有性的方式相似。这种证成方式是所有中观大论著所教导的，因此应当如此持守，不要说"除了胜义观察破除所遮实有外还有其他应破之物"。没有任何中观论著的建立中说"不是破除共许瓶子上的实有，而是破除共许瓶子"。但考虑到这种不破除共许而证成无实有的方式，才有了"瓶子不空于瓶子，而空于实有，因此一切法非以自体空的自空，若是自空则世俗中存在不合理，故是以他法实有为空的他空"这种说法。这种认为若胜义观察任何法时若破其自体则不可能世俗存在的想法，执持实事论者认为二谛相违的核心意图，虽然自称是中观论者，却是重新提倡实事论者的宗派。因此经中说："一切法空无我"。


 །ཞེས་དང་། མིག་ནི་མིག་གིས་སྟོང་ངོ་། །ཞེས་སོགས་ཇི་ཙམ་དུ་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་གསུངས་པའི་སྟོང་ཉིད་སྤངས་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་མིན་གྱི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མིག་ནི་མིག་གིས་མི་སྟོང་དེ་ཡི་བདེན་པས་སྟོང་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། ཚིག་ལ་དཔྱད་ན། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པར་ཁས་བླངས་ན། དེ་ལས་ལྷག་པའི་སྟོང་རྒྱུ་གཞན་མེད་པས་དེ་བདེའམ་སྙམ་ན། བདེན་པས་སྟོང་པར་འགྲུབ་ན་དེ་ལས་ལྷག་མེད་པར་བདག་ཅག་འདོད་ཀྱང་། ལུགས་འདི་འཛིན་པའི་
1-4-21b
ཞེ་འདོད་ལྟར་ནི། ཆོས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་མི་དམིགས་པའི་སྟོང་པ་ཁས་མི་ལེན་པས། འདི་ཡི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་ཚིག་གི་དམ་བཅའ་ཙམ་ལས།མིག་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཅུང་ཟད་མི་འགྲུབ་སྟེ། མིག་ནི་མིག་གིས་མི་སྟོང་ཞེས་པའི་དོན། ཐ་སྙད་དུ་མ་སོང་བར་དོན་དམ་པར་དཔྱད་ཀྱང་དེ་དེས་མི་སྟོང་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་དཔྱད་ན་མིག་མི་དམིགས་པར་འགྲུབ་ན། དེ་དེས་མི་སྟོང་བ་ག་ལ་སྲིད། མིག་མི་སྟོང་པ་ནི། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་མི་བཀག་མི་ཁེགས་ལ། མིག་བདེན་གྲུབ་ཁེགས་སོ་སྙམ་པའོ། །མཐུན་པར་སྣང་བའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་མིག་ལ་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་ན་མི་དམིགས་པར་མ་གྲུབ་ན། མིག་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་བས་རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་ཞིང་། བདེན་པར་གྲུབ་ན། བདེན་གྲུབ་གཞན་གྱིས་སྟོང་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན། ཀ་བ་ལ་སྣམ་བུ་མེད་པ་ཙམ་གཞན་གྱིས་གཞན་སྟོང་པ་དོན་དཔྱོད་ལ་མི་ལྟོས་པར། ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་ཀྱང་། དེ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ག་ལ་ཡིན། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ཀྱང་བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་ན། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་དུ་ཆུག་ནའང་། དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་བཀག་པའི་ཤུལ་ན་བུམ་པ་དངོས་སུ་
1-4-22a
འཕེན་པའི་དེ་འདྲའི་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་དགག་ཏུ་འགྱུར་ལ། བུམ་པ་ཉིད་བདེན་པར་གྲུབ་ན། བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ག་ལ་སྲིད་དེ། ཡང་ན་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་ལེན་པའམ། ཡང་ན་བུམ་པ་བུམ་པར་བདེན་གྲུབ་དང་། བདེན་གྲུབ་མེད་པར་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་དགོས་པས་དེ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་མཐུན་སྣང་གི་བུམ་པ་མི་བཀག་པར། དེ་ལ་བདེན་མེད་སྒྲུབ་པ་སོགས། འདི་འདྲའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་མི་བཀག་པ་ཞིག་བྱུང་ན། དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་བཤད་དགོས་ཀྱིས། དོན་དམ་པར་མི་བཀག་པ་ཞིག་ག་ལ་ཡོད་དེ། ཡོད་ན་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་གྲུབ་པར་དེ་འགྱུར་ལ། བདེན་མེད་ཀྱང་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་མི་ཁེགས་པ་ནི་དབུ་མ་ཐམས་ཅད་མཐུན་ནོ། །དེས་ན་སྐབས་འདིར་སྟོང་མི་སྟོང་ཞེས་པ་ནི། ཐ་སྙད་དུ་སྟོང་མི་སྟོང་མ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་ལ། མི་སྟོང་པ་དང་། སྟོང་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས། དོན་དམ་པར་མི་སྟོང་པའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མེད་ངེས་སུ་གོ་བར་བྱའོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་པར་འདོད་དེ། ཐ་སྙད་དུ་དེ་སྟོང་ན་བུམ་པ་མེད་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་བུམ་པ་
1-4-22b
བུམ་པར་བདེན་པར་གྲུབ་པའང་ཅི་སྟེ་མེད་དེ། ཐ་སྙད་ཚད་མས་བུམ་པ་བུམ་པ་ཉིད་དུ་བདེན་པར་གྲུབ་དགོས་ཏེ་ལས་འབྲས་བདེན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་བདེན་པ་བཞིན་ནོ།

"等等"和"眼睛以眼睛为空"等经文所显示的一切法无自性的空性教导被舍弃，转而宣称"一切法非空性，而是以实有为空的空性。眼睛不空于眼睛，而空于其实有。"若分析此说，如果承认空于实有，便无更胜空因，似乎这很合理。若能确立空于实有，我们也认为无有更胜，但持此观点者的真实意图是：不接受法自身在胜义观察下不可得的空性，所以虽然说"此空于实有"，但仅仅是言词上的主张而已。
"眼睛空于实有"根本不能成立，因为"眼睛不空于眼睛"的意思是，即使在胜义观察中，不落入世俗，眼睛也不空于眼睛，而非承认在胜义观察下眼睛不可得。如果在胜义观察下能确定眼睛不可得，怎么可能不空于眼睛？他们认为眼睛不空是因为胜义观察不能破除眼睛，却能破除眼睛的实有。
如果对共许的世俗眼睛以离一多等理由观察时不能确立其不可得，那么眼睛将成为实有，就不空于自体，若成实有，又怎能说空于其他实有？柱子上无毛毯之类的"他空"无需依赖胜义观察，仅凭世俗量就能成立，但这怎能是空性的意义？
若在胜义观察中瓶子不空于瓶子，即使承认空于实有，由于破除所遮实有后直接引出瓶子，这样的空性就成了非遮，而若瓶子本身实有成立，瓶子怎能空于实有？要么承认瓶子实有成立，要么说瓶子既是实有成立又无实有，但这是不可能的。
因此，不破除共许瓶子而证成其无实有等这类说法，都必须解释为仅在世俗中存在，怎能有在胜义中不被破除的东西？若有，则应能经胜义观察，也就无法证成无实有。世俗中存在不被破除，这是所有中观派共同接受的。
因此，此处所说的"空不空"不是指世俗中空不空，而是在胜义中有无的语境下使用"不空"和"空"的术语，所以应当了解胜义中绝对没有不空之法。从世俗的角度看，瓶子不空于瓶子是可接受的，因为若在世俗中瓶子空于瓶子，则瓶子就不存在了。同样，瓶子真实成立为瓶子也并非不存在，因为世俗量必须确立瓶子真实成立为瓶子，如同业果真实和三宝真实一样。


 །མདོར་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་འདི་རྣམས་ལ། རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་མ་འགག་པར་ཤར་བའི། སྟོང་རྟེན་འབྱུང་ཟུང་འཇུག་གི་གོ་ཚུལ་ཞིག་ནི་ནམ་ཡང་མེད་པ་སྙིང་ལ་འཆང་བཞིན། ཚིག་གི་སྒོ་ནས་བདེན་སྟོང་དུ་སྨྲས་པས། དེ་བས་ལྷག་པའི་སྟོང་ཉིད་སྨྲ་ཚུལ་མེད་པས་ཅི་ཡང་མི་དགོས། དགོས་ན་ཆད་སྟོང་ངོ་སྙམ་མོད། ཆོས་རྣམས་བདེན་པར་མེད་དོ་ཁས་སྨྲས་ཤིང་། དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་གསལ་ཀྱང་། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་མིང་གིས་སྟོང་པ་ཙམ་ལས། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིད་ལ་འཆར་རྒྱུ་མེད་ཅིང་། སྟོང་པ་ཉིད་རྟེན་འབྱུང་དུ་འཆར་ཚུལ་ཡང་། བདེན་པ་མེད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བ་ཡོད་པ་དང་། སྣང་བ་ཉིད་བདེན་པ་མི་འགལ་ཞེས་སྨྲས་ན་མི་འགྲིག་པ་ཅིའང་མེད་དོ། །བདེན་སྟོང་དང་། དོན་དམ་པར་མེད་པ། སྟོང་པ་རྣམས་དོན་གཅིག་ཡིན་པས་ཚིག་འགྲིག་པའི་ཕྱིར་དེ་མིན་ཞེས་སུན་ཕྱུང་མི་ནུས་པ་ལ་རྒྱབ་བཅར། ཆོས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པའི་བདེན་མེད་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་འདོད་པས། ཆོས་གཞན་བདེན་གྲུབ་ཅེས་པ་ཡོད་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། 
1-4-23a
བུམ་པ་ལ་དེ་མེད་དོ་སྙམ་པ་ལ་གཞན་སྟོང་དུ་བཏགས། རང་གི་ངོ་བོ་མ་སྟོང་ཕན་ཆད་བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བས་སྟོང་ཚུལ་མི་ཤེས་ལ། ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་རྟེན་འབྱུང་གི་ཆོས་དེར་ཤར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རི་བོང་རྭ་མེད་གཡག་གི་རྭ་ར་ཇི་ལྟར་འཆར། དེ་འདྲའི་ཆོས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་ཅིང་མི་སྟོང་པ་ལ། ཆོས་གཞན་ཐ་དད་དུ་མེད་པས། སྟོང་པའི་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་ཟུང་འཇུག་དེ་ཤེས་ཀྱང་། སྲིད་རྩ་ལ་ཅུང་ཟད་མི་གནོད་ལ། སྤྲོས་བྲལ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནམ་ཡང་མི་བྱེད་པར། སྒོ་འགགས་པར་བྱེད་པས་ན། འདི་འདྲའི་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་གྱི་གནད་ཉམས་པའི་འཆད་ཚུལ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་རང་གིས་རང་བསླུས་པར་ཟད་དོ། །གཞན་ཡང་བུམ་པ་ཉིད། བདེན་གྲུབ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་གཞན་སྟོང་དུ་བསྒྲུབས་ན། བུམ་པ་ཉིད་བདེན་མེད་གཞན་གྱིས་བདེན་མེད་དུ་བཏགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དགག་བྱ་གཞན་པ་དེ་བཀག་པའི་སྟོང་ཉིད་དེའང་བུམ་པ་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་བུམ་པའི་ངོ་བོ་བདེན་མེད་ཡིན་པར་སྒྲུབ་མི་རུང་སྟེ། དཔེར་ན་བྱེ་བྲག་པས་མཚན་མཚོན་ཐ་དད་འདོད་པ་དང་མཚུངས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་བུམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཆུག་ན། བུམ་པ་བདེན་མེད་ཀྱང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །བུམ་པ་དང་བདེན་
1-4-23b
གྲུབ་གཞན་དུ་ཁས་ལེན་པ་དང་། བུམ་པ་དང་བདེན་སྟོང་གཞན་དུ་ཁས་ལེན་པ་རྣམ་ཀུན་མཚུངས་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་སྒྲ་རྟག་པ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་གྱི། སྒྲ་སྒྲས་མི་སྟོང་པ་ཁས་ལེན་པ་ལྟར། སྒྲ་ལ་མི་རྟག་པ་གཞན་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒྲ་ཉིད་མི་རྟག་པ་མིན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །དེ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཉིད་མི་རྟག་པར་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་དུ་ཁས་ལེན་མི་རུང་ལ།སྒྲ་དང་རྟག་པ་གཅིག་ཡིན་པའམ། སྒྲ་རྟག་པ་ཡིན་པ་ཚད་མས་བསལ་བའི་ཕྱིར། སྒྲ་ལ་རྟག་པ་གཞན་འགོག་གོ་ཟེར་ན། སྒྲ་རྟག་པ་ཡེ་ནས་ཡོད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་དང་གཅིག་ཐ་དད་གང་དུའང་བཞག་ཏུ་མེད་དོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་སྒྲོ་འདོགས་བསལ་བའི་ཚེ་ན། སྒྲ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་བོ། །གཞན་ཡིན་ན་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་མོ་གཤམ་བུ་དང་བདེན་གྲུབ་སོགས་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མིང་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པ་དང་། གཅིག་པ་བཀག་པའི་ཐ་དད་ཙམ་དུ་འདོད་རུང་མོད། ངོ་བོ་ཐ་དད་མིན་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་དོ།

总之，对于世俗中这些不欺诳的显现，持守"虽然自性空但显现不灭而显现，空性与缘起双运的理解方式绝不存在"的见解，虽然在言词上说为真实空，也无需更胜于此的空性表述方式。若认为有必要，那就是断空。虽然口头承认"诸法无实有"，心中也清楚这点，但只是以实有的名称为空，而无法在心中呈现实有义的空性。
关于空性显为缘起的方式，若说"因无实有而有世俗显现，显现本身与实有不相违"，也没有任何不妥。因为"真实空"、"胜义中无"和"空性"都是同义词，所以不能以文词合理为理由而否定这一观点。但是，你不接受法自性空的无实有，因为从未有过所谓的"他法实有"，
所以认为瓶子上没有它，就称之为他空。只要自性不空，就不知道如何由单独的实有而空，而他法空也不会显现为缘起法，就像无兔角怎能显为有牦牛角？这种自性有而不空的法，由于没有他法差别，只是贴上空性的名称，即使了解这种双运，也丝毫不能损害有的根本，永远不会开启无戏论的大门，反而会封闭此门。因此，依靠这种言词表述而损害要义实质的解释方式，只是自欺欺人罢了。
此外，若要证明瓶子本身是以他实有为空的他空，那么瓶子本身将成为以他无实有而被标名为无实有，因为必须证明所破他法的空性仅仅存在于瓶子上，而不能证明瓶子本身的自性为无实有，这就如同毗舍师派所承许的能相与所相有别的观点相同。如此一来，若承认瓶子非空性，那瓶子也将非无实有。
承认瓶子与实有为异，以及承认瓶子与无实有为异完全相同。如同世俗中承认声音以他常性为空而声音不空于声音一样，就必须承认声音上成立他无常性，而声音本身非无常。但事实并非如此，因为声音本身通过自力成立为无常，不能承认与此相异。因为声音与常性为一或声音是常性都已被量所否定，所以说"在声音上破除他常性"。然而，声音常性从来不可能存在，所以不能安立为与声音一或异。因为无有实体，所以当破除这种增益时，就证成了声音无常。若是他性则如前所述。
因此，石女儿与实有等世俗中也不存在的法，可以接受它们与世俗中存在的法在名称上有区别，或仅是破除一性的差异而已，但非自性差别，因为在世俗中不存在的法，其自性在世俗中也不存在。


 །བུམ་པ་མོ་གཤམ་བུས་སྟོང་པ་ལ་གཞན་སྟོང་ཟེར་ཨི་རུང་། གཞན་ཡང་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བུམ་པ་ཉིད་བདེན་གྲུབ་དུ་འཛིན་ཅིང་། 
1-4-24a
བུམ་པ་ལས་གཞན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་འཁྲུལ་བ་མི་འཛིན་པས། བདེན་གྲུབ་མེད་པར་དགག་པའི་སྟོང་ཉིད་འདི། དབུ་མའི་དོན་མི་ཤེས་པའི་སོ་སྐྱེ་ལ་དགོས་སམ། ཤེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་དགོས། དང་པོ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དེ་འདྲའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་ན། མགོ་གཉིས་པ་སོགས་ལྟར། དེ་འདྲའི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་བསལ་དགོས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་པར་མ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་མཐའ་མི་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བོས་ཀྱང་སྒྲོ་མ་བཏགས་པ་ལ། གྲུབ་མཐའ་ཤེས་པས་ཀུན་བཏགས་རིགས་པས་མི་གྲུབ་ཞིག་བསྣན་པའི་དགོས་པ་ཅི་ཡོད། བསལ་དགོས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་ནི། བུམ་པར་སྣང་བ་བསླུ་མེད་འདི་ཉིད། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དོན་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་དེ་འགོག་པ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ན་བུམ་པར་སྣང་བ་འདི་ལ་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱིས་དཔྱད་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་དེས། དོན་དམ་པར་མེད་པའམ། བདེན་མེད་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་བུམ་པ་ལ་མི་དཔྱད་པར་བཞག་ནས། བུམ་པའི་བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་འགོག་ཚུལ་གྱི་རིགས་པ་ཤེར་མདོ་དང་། དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་གང་ནས་ཀྱང་མ་བཤད་ལ། རིགས་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་བཞིན། བུམ་པ་
1-4-24b
བུམ་པས་མི་སྟོང་། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་ཆོས་རང་རང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་གསུངས་པའི་མདོ་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆད་ཚུལ་སྤངས་ནས། གཞན་སྟོང་ཁས་བླངས་པ་ལ། གོ་རྒྱུ་དང་ཤེས་རྒྱུ་དོན་ཅན་ཅིའང་མེད་དོ། །སུས་ཀྱང་མ་བཤད་པའི་དབུ་མའི་གཞུང་ཁས་ལེན་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བཏོན་འདོད་པས་ཁྱད་གཞི་ཉམས་ཤོར་ན་མི་ལེགས་པས་དཔྱོད་ཅིག མདོར་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་ནི་མི་སྟོང་པར་གནས་ལ་དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེན་གྲུབ་དེ་མེད་པར་དགག་པའི་ལུགས་འདི་སུའི་དོན་དུ་ཡིན་ཏེ། བུམ་སོགས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ནི། བུམ་པ་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་གྱི་བུམ་པ་ལས་གཞན་པའི་བུམ་པའི་བདེན་གྲུབ་ཡོད་པར་མི་འདོད་པས། སྒྲོ་འདོགས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་དེ་བསལ་བའི་རིགས་པ་བསྟན་མི་དགོས་ཏེ།མོ་གཤམ་བུ་བཞིན་ནོ། །བུམ་པ་བདེན་མེད་དུ་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་ནི་འདི་མི་དགོས་ཏེ། བུམ་པ་ལས་གཞན་པའི་བུམ་པའི་བདེན་གྲུབ་ཡོད་པར་འཇིག་རྟེན་ཐ་མལ་པས་ཀྱང་མི་འདོད་ན། དེ་དག་གིས་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་ལུགས་འདི་ལྟར་ན། བུམ་པར་སྣང་བ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་བར་འདོད་པས་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། 
1-4-25a
དོན་དཔྱོད་ཀྱི་དཔྱད་ན་ཆོས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མ་རྟོགས་པ་དེ་ལས་བདེན་གྲུབ་གཞན་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་། རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་ན། བདེན་གྲུབ་གཞན་གྱིས་དེ་སྟོང་པ་ག་ལ་སྲིད། གལ་ཏེ་བུམ་པའི་སྟེང་ན་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་སྣམ་བུ་བདེན་གྲུབ་སྟོང་པ་ལྟ་བུ་གཞན་སྟོང་ངོ་ཟེར་ན། འདི་ལ་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་མི་དགོས་པས། བདེན་མེད་ནི་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་རི་རྭ་སོགས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པའི་གཞན་སྟོང་དུ་སྨྲ་ན། དེ་ལ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་བཀག་མི་དགོས་ཏེ། ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་བོ།

能否称瓶子为空于石女儿的"他空"呢？此外，执瓶子为实有者执持的是瓶子本身为实有，而不持有瓶子之外另有实有的错误见解，那么否定实有的这种空性是为不了解中观义理的凡夫所需，还是为了解的瑜伽士所需？不可能是前者，因为如果他们没有这种增益，就像双头人一样，无需破除这种增益的对境。也不是为瑜伽士，因为连不懂宗义的普通人都不会增益这种概念，那么懂宗义者何必再加上理性不能成立的遍计所执呢？
需要破除的增益是：将如实显现的瓶子执为如其所显那样以自性成立的对境，破除这种执著才是中观之道。如何证成这点？对这显为瓶子的事物以离一多等理由分析时完全不可得，由此证成胜义中无或无实有，而非不观察瓶子本身而单独破除瓶子的实有。这种单独破除实有的理路在《般若经》和中观论典中都未曾说明，也无法以理证成立。
"瓶子不空于瓶子，空于实有"这种说法，放弃了所有宣说"诸法以自性空"的经论解释方式而承许他空，没有任何实质性内容可理解。想要提出一种从未有人阐释过的中观论典承许方式的特点而损害了基础，这是不妥当的，请仔细思考。
简言之，这种主张世俗法自身不空而破除异于它的实有的体系是为谁而设？对于执瓶子为实有者来说，他们执瓶子本身为实有，而不主张有异于瓶子的瓶子实有，所以对于未生起的增益，无需以理由破除，如同石女儿一样。对于执瓶子为无实有者来说，这也不必要，因为连世间常人都不认为存在异于瓶子的瓶子实有，更何况他们？
因此，按照瓶子以他实有为空的这种观点，必定认为显为瓶子者不空于自性，这就成为瓶子实有，因为实有无非是胜义观察时未认识到法自性不存在。如此一来，若世俗中存在的任何一法变成不空于自性的实有，又怎可能空于他实有？若说瓶子上空无瓶子实有、毛毯实有这种他空，这不需要胜义观察的理由，所以无实有就不是胜义观察的对象。
或者，若说世俗有法是以世俗无法如兔角等为空的他空，这也无需胜义观察的理由来破除，仅凭世俗观察的量就能成立。


 །དེ་དགག་པ་ལ་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པ་མི་འཇུག་སྟེ། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་ཆ་ཤས་སུ་ཕྱེ་ནས་དཔྱད་པ་དང་། རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པ་ཇི་ལྟར་འཇུག་བདེན་གྲུབ་འབའ་ཞིག་ལའང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བདེན་གྲུབ་ལ་མཐའ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་སོགས་ཀྱི་རིགས་པས་དགག་བྱར་ཇི་ལྟར་འགོགདེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་སྣང་བ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ། སྣང་ཡང་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཆེད་དུ། བུམ་སོགས་ཆ་དང་ཆར་ཕྱེས་ཏེ་གཅིག་དུ་
1-4-25b
བྲལ་གྱི་རིགས་པ་དང་། བུམ་སོགས་སྐྱེ་བར་སྣང་ཡང་དོན་ལ་སྐྱེ་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་མཐའ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་དང་། མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག་དང་། རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པས་དཔྱད་ན། བུམ་པར་སྣང་བ་བསླུ་མེད་ཀྱང་། སྣང་བ་ལྟར་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱིས་དཔྱད་ན་མི་རྙེད། སྐྱེ་སོགས་སུ་སྣང་ཡང་། མཐའ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་སོགས་ཀྱིས་དཔྱད་ན་སྐྱེ་སོགས་མི་འགྲུབ། རྟེན་ནས་འབྱུང་བར་སྣང་ཡང་། རྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་དཔྱད་པས། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་གང་ལའང་། དེས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་ལ་བདེན་མེད་ཅེས་མིང་བཏགས་ཤིང་། གལ་ཏེ་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་ན། དེ་ལ་བདེན་གྲུབ་ཅེས་བཏགས་པས། སྟོང་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པས་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ཡིན་པ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་དང་། རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་ཤར་བའི་སྟོང་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཅན་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མི་བཀག་མི་སྟོང་ཞེས་ནམ་ཡང་སྨྲ་བར་མི་བྱ་སྟེ། སྨྲས་ན་བདེན་མེད་ཀྱི་མིང་ཙམ་འགྲུབ་ཀྱང་། སྟོང་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ལ། དངོས་
1-4-26a
སྨྲ་བའི་འདོད་པ་ལྟར་མཐར་བདེན་གྲུབ་འགྲུབ་པའི་སྟེང་དུ་ལྡོག་པར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་གྲུབ་བཀག་ཚེ་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས། ཚུལ་དེ་བསྒྲུབ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་གྲུབ་མི་འདོད་པ་ཡིན་ཀྱང་། ཆོས་རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་པའི་གཞན་སྟོང་ཁས་བླང་བ་དེ་མ་བཏང་གི་བར་དུ་ཁས་ལེན་དེས་བདེན་གྲུབ་ཀྱང་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་རིག་པའི་འཕུལ་འཚམས་འདི། ངེས་པར་འཇུག་པས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པས། རང་རྒྱུད་པ་དངོས་སྨྲ་བའི་གྲལ་དུ་འཇོག་པའི་རིགས་པའི་འཕུལ་འཚམས་ཀྱང་འདི་དང་བརྗོད་ཚུལ་མི་འདྲ་ཡང་།དོན་འདི་ལས་མི་འདའ་སྟེ། རང་རྒྱུད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མི་འགོག་ལ། བདེན་གྲུབ་འགོག་པར་ཁས་ལེན་པས་ཐ་སྙད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་བོའི་ལུགས་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བུམ་སོགས། བུམ་སོགས་ཀྱིས་མི་སྟོང་པ་ཡིན་ཀྱང་། བདེན་པས་སྟོང་པས། ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། སྐྱེ་སོགས་འགོག་ཚེ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་ནས་སྟོན་པ་དེ། རིགས་པས་དཔྱད་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་རང་བཞིན་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མི་བཀག་མི་ཁེགས་པ་ཞིག་ཡོད་ན། དེ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་བས། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་རང་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མི་སྟོང་བར་འདོད་པ་སྟེ། དོན་དམ་དཔྱོད་
1-4-26b
པས་མི་ཁེགས་ན་བདེན་འགྲུབ་ཏུ་འགྱུར་བས། བདེན་གྲུབ་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་། རང་གི་རང་མཚན་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མི་བཀག་པར་ཁས་བླངས་པ་དེས། མི་འདོད་བཞིན་བདེན་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།

对此的破斥，离一多等理由不能适用，就像对兔角分析其部分来考察，以及缘起理由如何适用一样。对于仅仅的实有，情况也相同：实有如何被四边生否定等理由所破除？因此，对于世俗中显现为不欺诳存在的事物，虽然显现但不如其所显那样成立，为了证明这一点，将瓶子等分析为部分而运用离一多理由，以及证明瓶子等虽显为生起但实际无生的四边生破除、四句生破除、有无生破除，以及缘起理由，在分析时会发现：虽然瓶子显现不欺诳，但以离一多等分析则不可得；虽显为生起等，但以四边生破除等分析则不能成立生起等；虽显为缘起，但分析表明缘起无自性成立。
通过这种分析可知，任何世俗法都不能经得起分析而成立，这就被命名为"无实有"。如果有能经得起分析而成立的法，那就被称为"实有"。因此，空性成立理由所破除的是实有，由此成立法无自性空与缘起显现无违一义的无戏论空性。
所以，永远不要说"世俗有法不被胜义观察所破不空"，如果这么说，虽然可以建立无实有的名称，但丝毫不能成立无颠倒的空性，最终会导致如同实事论者所主张的实有成立的结论。
因此，虽然这样说的人们在破除实有时，依靠离一多等因来证明并不认可一切法实有，但只要不放弃"法自性不空的他空"这一承许，这种逻辑必然迫使他们也要承许实有。宗喀巴大师将自续派置于实事论者行列的理由，虽表述不同，但要旨相同：因为自续派不破除自性成立而宣称破除实有，认为世俗自性成立。
在我的体系中，世俗瓶子等虽然不空于瓶子等，但空于实有，当破除世俗自性和生起等时加上"实有"限定词的这种表述方式，若经理性分析后认为有世俗自性不被胜义观察破除，那这就成为实有。因此，世俗有法空于自实有，而不空于自相成立，意即如果不被胜义观察所破，就会成为实有，所以即使不承认实有，但承认自相不被胜义观察所破，就会不自觉地导向实有成立。


 །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན། དེ་དག་དབུ་མ་པ་ཡིན་གསུངས། དེ་ལྟར་ན། དངོས་སྨྲ་བ་དང་། དབུ་མ་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས། དེ་མི་འཐད་སྙམ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ།འདི་དག་རང་བཞིན་ཁས་བླངས་ཀྱང་། མི་དགག་པ་ལྟར་བྱས་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་སོང་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་གྲུབ་ལེགས་པར་ཁེགས་ན་མི་སྟོང་པ་མེད་པར་གྲུབ་པས་ཁས་བླང་ནང་འགལ་སོང་བའི་ཆ་ནས་དངོས་སྨྲ་བར་འཇུག་པའི་སྐྱོན་བབ་ཀྱང་། གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པར་བསྒྲུབ་པས་དོན་ལ་དབུ་མ་པ་ཡིན་ནོ། །གསུངས་པ་ལྟར། བུམ་པ་གཞན་སྟོང་སྨྲ་བའང་དབུ་མའི་རིགས་པས་ཆོས་གང་ལའང་བདེན་གྲུབ་མེད་པར་རྟོགས་ན། དབུ་མ་པ་ཡིན་པ་ལས་མི་ཉམས། ཐ་སྙད་སྦྱར་ཚུལ་ལྟར་ཞེན་ཤུགས་ཀྱིས་བུམ་སོགས་རང་ངོ་ནས་མི་སྟོང་པར་ཁས་བླངས་པ་དེས། སྟོང་རྟེན་འབྱུང་ཟུང་འཇུག་ཏུ་རྟོགས་པ་ལ་གེགས་བྱེད་ཅིང་། དཔྱད་ཚུལ་ཉེས་ན་དངོས་སྨྲ་པ་དང་ཁྱད་མེད་པའི་གོལ་ས་ཡོད་ལ། ཐ་སྙད་ཇི་འདྲར་
1-4-27a
སྦྱར་ཀྱང་གཞུང་གི་ཕྱོགས་རེའི་འཆད་ཚུལ་ལ་བསམས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ལས་མ་འདས་ན། སྟོང་རྟེན་འབྱུང་ཟུང་འཇུག་ལའང་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་སྲིད་མོད་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ན། འོན་ཀྱང་མིག་མིག་གིས་སྟོང་པ་སོགས་ཁས་ལེན་ནས། དབུ་མའི་སྟོན་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལྟར་ཞུགས་ན་སྟོང་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྟོགས་པ་མྱུར་ལ།མིག་མིག་གིས་སྟོང་ཞེས་ཐ་སྙད་ལ་གནོད་པར་སེམས་ཞིང་། མིག་བདེན་པས་སྟོང་ཟེར་ན་སྟོང་ཉིད་ཀྱང་མི་འདོར་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བདེ་བླག་ཏུ་གོ་བ། འཆད་ཚུལ་འདི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་སྙམ་པ་ཡིད་ལ་བཅག་པ་ཡིན་འདུག་ཀྱང་། དེ་ལྟར་ན་མིག་བདེན་པས་སྟོང་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ནུས་པས་བདེན་པས་སྟོང་པའི་མིག་ཐ་སྙད་དུ་མི་སྟོང་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་པས། དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལས།རྟེན་འབྱུང་བསླུ་མེད་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་གསུངས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ནས་འཐུས་ཏེ། མིག་ཐ་སྙད་དུ་མི་སྟོང་པ་དང་། དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་གཉིས་ཀ་ཚིག་དེས་མཚོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚིག་གཉིས་དེ་ལས་ལྷག་པའི། གསལ་ཁ་བཏོད་ནས་དེའི་སྟེང་དུ་མིག་མིག་གིས་མི་སྟོང་ཞེས་བསྣན་པ་འདིས་ཇེ་ལེགས་སུ་མ་སོང་བར་དོན་དམ་པར་མིག་མིག་གིས་མི་སྟོང་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པར་སྨྲས་
1-4-27b
པ་དོན་མེད་པར་གནས་ཤིང་། ཐ་སྙད་དུ་མིག་མིག་གིས་མི་སྟོང་པ་ནི། མིག་བདེན་པས་སྟོང་ཞེས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ། སླར་ཡང་དེ་བརྗོད་པས་གོ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད་དེ། མིག་བདེན་པས་སྟོང་ཞེས་གསུངས་པས། མིག་བདེན་སྟོང་དུ་སྒྲུབ་པའི་གཞིར་བསྟན་ལ། གཞི་དེ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལས་ལྷག་པའི་མིག་ཀྱང་སྟོང་པ་ཚིག་དེས་ནམ་ཡང་མི་སྟོན་ཏེ། མིག་བདེན་པས་སྟོང་ཞེས་པའི་མིག་སྟོང་གཞིར་འཕང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་བུམ་སོགས་གང་ལ་དཔྱད་ཀྱང་བདེན་གྲུབ་མེད་ཅེས་པའི་ཚིག་འདིས། བདེན་གྲུབ་མེད་ཀྱང་མི་བདེན་པའི་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཤུགས་ལ་འཕང་བ་ཡིན་པས། བདེན་མེད་ལེགས་པར་རྟོགས་ན་མེད་དགག་འབའ་ཞིག་གི་སྟོང་ཉིད་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་མ་ཡིན་དགག་གི་སྟོང་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དོན་ལ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་བདེན་མེད་དུ་གྲུབ་པ་དེས། དོན་དམ་པར་མི་སྟོང་པ་ཅུང་ཟད་མི་འགྲུབ་བོ། །འོ་ན་སྐབས་འདིར་མིག་མིག་གིས་སྟོང་པས་བདེན་གྲུབ་སྦྱར་མི་དགོས་པར། མིག་སྟོང་ངོ་ཞེས་ཅིས་མི་བརྗོད་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་མ་བརྗོད་ཀྱང་བདེན་པས་སྟོང་པར་བརྗོད་པས་དེའི་དོན་གྲུབ་བོ། །དེས་དོན་གྲུབ་ཀྱང་། མིག་སྟོང་ངོ་
1-4-28a
ཞེས་བརྗོད་པས། དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པ་འབའ་ཞིག་གོ་ལ་མིག་བདེན་པས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ན། མིག་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ལ། དེ་གཉིས་འགལ་མེད་དུ་གོའོ།

如此说道。这些是中观派，如是说道。如此一来，将会变成既是实事论者又是中观派，若认为这不合理，其实无有过失，因为这些人虽承许自性，表面上不予否定，导致世俗自性存在，但若能彻底破除一切法的实有，就能确定无有不空，因此从承许内部矛盾而导向实事论者的角度来说是有过失的，但由于用离一多等理由证明世俗法不可得自性，实质上仍是中观派。
如所说，如果宣说瓶子为他空者也通过中观理由了解任何法均无实有，则不失为中观派。但按照这种世俗名相的应用方式，由于执著力量而承认瓶子等自体不空，这会阻碍了解空性与缘起双运，如果分析方式有误，就会有堕入与实事论者无异的风险。无论如何应用世俗名相，只要基于论典部分解释方式而不离一切法以自性空，则有可能生起对空性与缘起双运的确信，但在胜义观察时，若能接受"眼睛以眼睛为空"等主张，依照中观大师们的教导修行，就能迅速通达无颠倒的空性。
若认为"眼睛以眼睛为空"会损害世俗，而说"眼睛以实有为空"既不舍空性又能在世俗中容易理解，这种解释方式极好——虽然心中这样认为，但实际上，"眼睛以实有为空"这句话的力量已经确立了世俗中不空的眼睛。中观论典中说明缘起不欺诳和一切法无实有的表述已经足够，这句话已经表达了眼睛在世俗不空而在胜义中空的双重含义。
在这两个术语之上，再加上"眼睛不空于眼睛"这句话不仅没有使情况变得更好，反而使其恶化，因为如果在胜义中眼睛不空于眼睛，那么说"空于实有"就毫无意义；而在世俗中眼睛不空于眼睛这一点，已经由"眼睛空于实有"这句话的含义确立了，再重复表达有什么意义？当说"眼睛空于实有"时，是表明眼睛作为证成空于实有的基础，是在教导此基础空于实有，而不是教导此基础除了空于实有外还空于其他更多的东西，因为"眼睛空于实有"中的眼睛是作为空基而被指向的。
此外，"无论考察什么，如瓶子等，都无实有"这句话也间接指向虽无实有但有如幻的非真实显现，因此，如果很好地理解无实有，就不会仅仅成为单纯的无遮空性。若问"那不就变成非遮空性了吗？"实际上并非如此，因为眼睛成立为无实有并不能在胜义中成立任何不空的东西。若问"那么在这种情况下，为什么不直接说'眼睛是空'，而不用加上'实有'的限定呢？"即使不这样说，说"空于实有"也能达成这一意思。虽然能达成此意，但若说"眼睛是空"，仅能理解为胜义中不可得，而说"眼睛空于实有"，则能理解眼睛在胜义中无而在世俗中有，两者无相违。


 །དེའི་བདེན་མེད་སྦྱར་ན། མིག་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་པ་ཤིན་ཏུ་འཐད་ཅིང་གོ་བདེ་བ་ཡིན་ཀྱང་། དེ་ལ་བསམས་ནས་མིག་ངོ་བོས་མི་སྟོང་། གཞན་སྟོང་ཡིན་ཞེས་ཐ་སྙད་སྦྱར་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྦྱར་ན་ཚིག་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རུང་མོད། ཚིག་དོན་ལ་བསམས་ན་མི་རུང་སྟེ། མིག་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་བཞིན་ཐ་སྙད་དུ་མིག་ཏུ་སྣང་བ་བསླུ་མེད་ཡོད་པ་ལ། མིག་རང་ངོས་སྟོང་པ་དེ། ཐ་སྙད་དུ་སྣང་བའི་མིག་དེའི་ཆོས་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། གང་ཕྱིར་དེ་ཡི་རང་བཞིན་དེ། །ཡིན་ཕྱིར་མིག་ནི་མིག་གིས་སྟོང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མིག་རང་གི་ངོ་བོས་མ་སྟོང་ན། བདེན་པས་སྟོང་པ་མི་སྲིད་པས། མིག་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ནི། རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་པས་ཆོས་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་མེད་པ། ཆུ་ལ་སྐྱེས་པའི་མེ་ཏོག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་གཞན་སྟོང་པ་
1-4-28b
ཞིག །ཆོས་རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཁས་བླུན་སུའང་མེད་དོ། །དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པར་འདོད་དགོས་ཀྱི། རང་གི་ངོ་བོ་མ་སྟོང་ཕན་ཆོད། ཆོས་གཞན་གྱིས་ངོ་བོ་སྟོང་ཡང་། དེའི་རང་བཞིན་དུ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། སྟོང་རྒྱུ་དང་མི་སྟོང་རྒྱུ་ཆོས་གཞན་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པས། བུམ་པ་ལ་བ་ལང་མེད་ཀྱང་། བ་ལང་མེད་པ་བུམ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་སུ་ཞིག་ཁས་ལེན་ནུས། དེ་བཞིན་མོ་གཤམ་བུ་མེད་དང་། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་མེད་པ་སོགས་ཀྱང་། བུམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་ན། དེ་འདྲའི་ཁས་ལེན་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་ཡིན་ན། དབུ་མ་པས་ཁས་ལེན་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་དོ། །བདེན་མེད་དང་སྟོང་ཉིད་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར། བདེན་མེད་བུམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཅི་སྟེ་མི་རུང་། བདེན་མེད་བུམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་མི་རུང་ན། སྟོང་ཉིད་ཀྱང་མི་རུང་བས་དེ་ཁས་ལེན་མོད། དེ་ནི་བུམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་བུམ་པ་བདེན་མེད་དུ་བཏགས་པ་ལ་ཟེར་གྱིས། བུམ་པའི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་བར་བྱས་ནས། དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་ཡིན་ན། དེ་འདྲའི་
1-4-29a
བདེན་མེད་བུམ་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་བདེན་གྲུབ་མེད་ཀྱང་། བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་དགོས་ན། དེ་མི་སྲིད་པར་གོང་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཐལ་བ་དེ་ཟློག་མེད་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བུམ་པའི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་། ཆོས་གཞན་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་པ་འདིས། ཆོས་གཞན་སྟོང་པ་རང་མི་སྟོང་པ་དེའི་ཆོས་ལ་ཆོས་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་པས། མདོར་ན་ཐ་སྙད་མཐུན་སྣང་གི་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་བར་བསྒྲུབས་པ་འདི་གཞུང་རྣམས་ལས་གསུངས་ཤིང་། དོན་དང་ཐ་སྙད་གཉིས་ཀ་སྐྱོན་མེད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་། འདིའི་སྟེང་དུ་མིག་མིག་གིས་མི་སྟོང་ཞེས་བསྣན་པ་འདིའི་ཁས་ལེན་སྐྱོན་ཅན་དུ་སོང་ནས། ཇི་སྲིད་ཁས་ལེན་དེ་མ་བཏང་གི་བར་དུ། མིག་བདེན་སྟོང་འགྲུབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

若为它添加"无实有"限定词，说"眼睛空于实有"这种表述非常合理且易于理解，但基于此而说"眼睛不空于自性，是他空"这种表达方式不妥当。若仅从词语角度看，因为概念不同，似乎可以这样表述，但考虑词义则不合适，因为眼睛自性空却在世俗中显现为不欺诳的眼睛，这自性空是世俗显现眼睛的法性或本质，如《入中论》所说："由于是彼之本质，故眼以眼为空。"
若眼睛不空于自性，就不可能空于实有，这将导致眼睛非空性自性。他空，即不空于自性而空于他法，不能成为该法的本质，就像虚空花的不存在不是水生花的本质一样。没有任何学者或愚者会妄执一个法如果不空于自性而空于他法，就是其本质。
因此，必须承认一切法的本质是空性。应当承许一切法空于自性，只要不空于自性，即使空于他法之体，也怎能成为其本质？既然承认能空和所空是不同的法，那么即便瓶子上无牛，又有谁能承认"无牛"是瓶子的本质？同样，无石女之子、无虚空花等也必须承认为瓶子的本质吗？这种承许在世间人看来都是笑柄，中观师绝对不可能如此承许。
由于无实有与空性同义，为何不可将无实有视为瓶子的本质？若无实有不能作为瓶子的本质，则空性也不应可以，但我们确实承认它。这是指瓶子自性空而被标名为"瓶子无实有"，而非保持瓶子自性不空，然后说它空于异于它的实有。如果无实有的含义是这样，那么这种无实有就不是瓶子的本质，因为虽然他法之上无实有，但瓶子自性存在，必须是瓶子的本质，这是不可能的，前面所立的过失无法回避。
因此，"瓶子不空于自性，空于他实有"这种说法必须证明他空是自不空法的法性，总之，证成世俗共许的瓶子空于实有这一点经论中已有阐述，在义理和名言上都无过失，但在此基础上加上"眼睛不空于眼睛"这一表述，导致承许有过失，只要不放弃这种承许，就会妨碍眼睛空于实有的成立。
;


 །དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞན་སྟོང་ཡིན་གྱི། རང་སྟོང་མིན་ཞེས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྨྲ་བར་མི་བྱ་སྟེ། རང་སྟོང་དང་གཞན་སྟོང་ཟེར་བ། བུམ་པ་སྟོང་ཉིད་དུ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས། བུམ་པ་ངོ་བོ་སྟོང་མི་སྟོང་ལ་དཔྱད་ན། སྟོང་ན་རང་སྟོང་། མི་སྟོང་ན་གཞན་སྟོང་ཟེར་བ་ཡིན་པས། ཐ་སྙད་དུ་སྟོང་མི་སྟོང་འདི་ལ་སྦྱར་དོན་མེད་དེ། དོན་
1-4-29b
དམ་དཔྱོད་པའི་ངོར་རམ་དོན་དམ་པར་མ་དམིགས་ནས་སྟོང་པར་གྱུར་བ་དེ་ཉིད། ཐ་སྙད་དུ་དཔྱོད་པ་དེས་དམིགས་མི་སྲིད་དེ། རིགས་དེས་ཐ་སྙད་དུའང་མི་རིགས་པས། །ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་གང་གིས་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན། བདེན་པ་གཉིས་ཆར་མི་དམིགས་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པ་སྨྲོས་མ་དགོས་སོ། །དེ་ཉིད་མ་སྐྱེས་འཇིག་རྟེན་སྐྱེས་རིགས་བྱ། །ཞེས་གསུངས། གལ་ཏེ་དངོས་སྨྲ་བའི་འདོད་པའི་ཕྱོགས་བཟུང་ནས། དོན་དམ་པར་མེད་ན་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུའང་ཡོད་མི་རིགས་ལ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཅིང་དམིགས་ན་དོན་དམ་པར་མེད་པའང་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཚད་དོན་དམ་པར་ཡོད་དགོས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་འདིའི་སྒོ་ནས་དཔྱད་བཟོད་ཞིག་སྒྲུབ་ནུས་ན། ཐ་སྙད་ཡོད་ཚད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེས་མ་དམིགས་མ་གྲུབ་པ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་དགོས་ན། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྣང་བ་འདི་ཀུན་ཐ་སྙད་དུ་མི་སྣང་བར་ཁྱོད་ཀྱི་སྒྲུབ་ནུས་ན། དོན་དམ་པས་ཁེགས་ཚད་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རིགས་ན། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་བཟོད་ནི་དངོས་སྨྲ་བ་ཁྱོད་མ་ཟད་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་
1-4-30a
ནུས་ཏེ། མི་ནུས་སོ། །དེས་ན། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་མི་དམིགས་པའམ། མ་རྙེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་ཁེགས་པའི་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་མེད་ལ། དེས་ཁེགས་ཚད་ཐ་སྙད་དུ་མི་སྣང་བ་ནི། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱིས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དེས་ན་རྒྱལ་བ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། སྣང་བ་བསླུ་མེད་འདིའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་མ་འདས་བཞིན་དུ། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་དུ་ཤར་བས། སྟོང་རྟེན་འབྱུང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་པའི་ལམ་གྱི་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ལ། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན། དེ་ལ་བརྒལ་ཏེ་རྩོད་ནུས་པ་མི་སྲིད་པས། ལམ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར། དབུ་མའི་གཞུང་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལྟར་བཟུང་བར་བྱ་ཡི། རང་གི་བློ་ལ་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་འགལ་མེད་དུ་འཆར་མ་ནུས་ནས། རང་བློར་འཚམས་པའི་ཚིག་རིས་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་མ་བྱུང་བ་བསྣན་ནས། རེ་ཞིག་རང་བློར་བདེ་བདེ་འདྲ་ཡང་། མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོའི་གཞུང་གིས་བསྟན་ཚུལ་དང་འགལ་བའི་ཁས་ལེན་གང་བྱུང་བར་རིགས་པའི་གནོད་པ་ཟློག་མེད་དུ་འབབས་པས། དབུ་མ་འཆད་ན་དབུ་མའི་མདོ་དང་། བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བརྡ་ཆད་
1-4-30b
ཇི་ལྟར་མཛད་པ་ལྟར། རིགས་པའི་ལམ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་དང་། ཤེས་རབ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་འབྱུང་ངེས་སོ།

因此，不应在任何情况下宣称"一切法是他空而非自空"。所谓"自空"和"他空"，是在以空性理由观察瓶子时，考察瓶子自性是否为空：若空，则为自空；若不空，则为他空。这种区分不应用于世俗是否空，因为在胜义观察面前或在胜义中不可得而成为空的法，不可能被世俗观察所见到，如经中所说："彼理在世俗中也不合理，你的生起将由何而有？"
即使在胜义观察下二谛都不可得，但在世间世俗中可得，这是无需多言的。如所说："彼无生，世间生，应当合理。"若持实事论者观点，认为"胜义中若无，则世间世俗中也不应有；若世俗中有并可得，则胜义中也不应无"，那么，若认为世俗中存在的一切都必须胜义中存在，那么你若能通过这种胜义观察的理由找到一个能经得起分析的法，就能证明一切世俗存在的也胜义中存在。若认为胜义中未见未成立的在世俗中也应不存在，而你能证明这一切世俗显现在世俗中不显现，则胜义中所破的一切在世俗中也应不存在，但是，能经得起胜义分析的法，不仅你这实事论者，就是包括天界在内的整个世间也无法证成。
因此，没有任何一法不被胜义观察以不可得或未发现的方式所破，而被胜义破除的一切在世俗中不显现，这是包括天界在内的整个世间都无法证明的。因此，佛陀宣说：这不欺诳显现的本质是空性，而不离空性，世间世俗中显现不欺诳，因此空性与缘起本质不可分。当佛以理路发出狮子吼时，包括天界在内的整个世间，没有任何人能对此提出质疑或争辩。
因此，应当按照这唯一道路，依照中观论典所教导的来把握，而不是因为自己无法领会空性与缘起无违，就添加经论中从未出现的符合自己理解的词句。尽管暂时看起来很舒适，但与经典和大论著教导方式相违的任何承许，都会受到不可避免的理性反驳。因此，若要解释中观，应当按照中观经典和大论著所制定的术语，依理路而行，这样必定能生起正确的定解和无颠倒的智慧。
;


 ༈ །དངོས་སྨྲ་བ་དང་དབུ་མ་པ་གཉིས། མཐུན་སྣང་གི་བུམ་པ་འདི་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་རྩོད་ཚེ། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མེད་དེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་འགོད་དེ། མཐུན་སྣང་གི་བུམ་པ་ཡོད་པ་འདི་མེད་དགག་དེ་དོན་དམ་པར་མེད་པའམ། བདེན་པར་མེད་པ་སྒྲུབ་པས། བུམ་པ་མི་བཀག་པར་ཆོས་ཅན་དུ་བཞག་ནས། དེ་ལ་བསྒྲུབ་ཆོས་དོན་དམ་པར་མེད་པའམ། བདེན་གྲུབ་མེད་པ་སྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན་པས། བུམ་པ་མི་དགག་བདེན་གྲུབ་དགག་ཅེས་པ་ཚུལ་འདིའི་སྒོ་ནས། ཐ་སྙད་སྐྱོན་མེད་གནོད་མེད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་། ཚིག་འདིའི་རྗེས་སུ་བསམས་ནས། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དགག་བྱ་མིན་ལ། བདེན་གྲུབ་འབའ་ཞིག་དགག་བྱ་ཡིན་སྙམ་ན། དགག་བྱ་ཡན་གར་བ་བཀག་པས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་སྙམ་པ་ལ་གོལ་ས་ཡོད་དེ། དངོས་སྨྲ་བ་དང་རྩོད་ཚེ་ཐ་སྙད་དེ་ལྟར་སྦྱོར་དགོས་ཀྱང་། དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་བདེན་གྲུབ་མེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པས་མཐུན་པར་
1-4-31a
སྣང་བའི་བུམ་པ་མི་དམིགས་པའམ་མ་རྙེད་པ་འདིས་གྲུབ་པ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་མི་སྲིད་པས་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་བུམ་པ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མ་བཀག་ན་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་། བདེན་མེད་འགྲུབ་པའི་ཐབས་གཏན་མེད་དེ། མཐུན་སྣང་གི་བུམ་པ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་། བདེན་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་བདེན་གྲུབ་དགག་བྱ་ཡིན་ཟེར་བ་དེ་མཐུན་སྣང་གི་བུམ་པ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པས། བདེན་གྲུབ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་ལ། བུམ་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པས་དེ་གཉིས་གཅིག་མིན་པས་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ཡིན་ཟེར་དགོས་ཀྱང་། བུམ་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ནི་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་འདི་ཡིན་ལ། བདེན་གྲུབ་མེད་པ་ནི་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དེ་ལ་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་ཡོད་ན་བདེན་གྲུབ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་ན་བདེན་མེད་ཡིན་པ་ལས། དོན་གྱི་སྟེང་ན་བུམ་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་བདེན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བའི་དགག་བྱ་ཅུང་ཟད་མེད་དེ་ཆོས་ཅན་བུམ་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་བདེན་གྲུབ་ནི་བུམ་པའི་བདེན་གྲུབ་མ་ཡིན་པས། དེ་བཀག་པས་བུམ་པ་བདེན་མེད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་གྲུབ་མཐས་ཀུན་བཏགས་ཙམ་ཡིན་གྱི། སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱིས་བུམ་
1-4-31b
པ་ལས་གཞན་པའི་བུམ་པའི་བདེན་གྲུབ་མི་འཛིན་ཏེ། ཚིག་གི་སྒོ་ནས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་ཡོད་ཀྱི། དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཆོས་ཅན་དང་དེའི་ཆོས་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་སེལ་བ་ནི། སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྟག་པ་བཀག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཉིད་རྟག་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། བུམ་པ་ལས་བདེན་གྲུབ་བསལ་བའང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་གི་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་གཞན་གྱིས་སྟོང་བར་བརྗོད་རུང་ཡང་། དོན་གྱི་ངོ་བོའི་སྟེང་ན་བུམ་པ་ཉིད་བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྟོང་བའམ། དཔྱད་བཟོད་ཀྱིས་བདེན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་སེལ་བ་ཡིན་པས། བུམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པའི་རང་སྟོང་ཡིན་གྱི། གཞན་སྟོང་ག་ལ་ཡིན། ཡིན་ན་ཀ་བ་སྣམ་བུས་སྟོང་པ་བ་ལང་གི་རྭ་རི་རྭས་སྟོང་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་དགོས་པས་དེས་སྟོང་གོ་མི་ཆོད་དོ། །རང་གི་ངོ་བོ་མ་སྟོང་ན། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་མི་སྟོང་སྟེ། ངོ་བོ་མི་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཡིན་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་དོ། །དེ་མི་འཐད་དེ། བུམ་པ་གཞན་བདེན་གྲུབ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པར་གྲུབ་པས་སོ་སྙམ་ན། ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེས་འདྲིའོ། །བུམ་པ་ཉིད་དོན་དཔྱོད་ངོར་མ་
1-4-32a
གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བུམ་པ་བདེན་མེད་ཡིན་པར་སྒྲུབ་ན་ནི་བུམ་པ་མ་དམིགས་པ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྦྱར་བར་ཟད་ཀྱི། དེ་བུམ་པ་དམིགས་ན་བདེན་མེད་མི་སྲིད་དོ།

 ༈ །དངོས་སྨྲ་བ་དང་དབུ་མ་པ་གཉིས། མཐུན་སྣང་གི་བུམ་པ་འདི་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་རྩོད་ཚེ། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མེད་དེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་འགོད་དེ། མཐུན་སྣང་གི་བུམ་པ་ཡོད་པ་འདི་མེད་དགག་དེ་དོན་དམ་པར་མེད་པའམ། བདེན་པར་མེད་པ་སྒྲུབ་པས། བུམ་པ་མི་བཀག་པར་ཆོས་ཅན་དུ་བཞག་ནས། དེ་ལ་བསྒྲུབ་ཆོས་དོན་དམ་པར་མེད་པའམ། བདེན་གྲུབ་མེད་པ་སྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན་པས། བུམ་པ་མི་དགག་བདེན་གྲུབ་དགག་ཅེས་པ་ཚུལ་འདིའི་སྒོ་ནས། ཐ་སྙད་སྐྱོན་མེད་གནོད་མེད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་། ཚིག་འདིའི་རྗེས་སུ་བསམས་ནས། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དགག་བྱ་མིན་ལ། བདེན་གྲུབ་འབའ་ཞིག་དགག་བྱ་ཡིན་སྙམ་ན། དགག་བྱ་ཡན་གར་བ་བཀག་པས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་སྙམ་པ་ལ་གོལ་ས་ཡོད་དེ། དངོས་སྨྲ་བ་དང་རྩོད་ཚེ་ཐ་སྙད་དེ་ལྟར་སྦྱོར་དགོས་ཀྱང་། དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་བདེན་གྲུབ་མེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པས་མཐུན་པར་
1-4-31a
སྣང་བའི་བུམ་པ་མི་དམིགས་པའམ་མ་རྙེད་པ་འདིས་གྲུབ་པ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་མི་སྲིད་པས་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་བུམ་པ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མ་བཀག་ན་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་། བདེན་མེད་འགྲུབ་པའི་ཐབས་གཏན་མེད་དེ། མཐུན་སྣང་གི་བུམ་པ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་། བདེན་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་བདེན་གྲུབ་དགག་བྱ་ཡིན་ཟེར་བ་དེ་མཐུན་སྣང་གི་བུམ་པ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པས། བདེན་གྲུབ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་ལ། བུམ་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པས་དེ་གཉིས་གཅིག་མིན་པས་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ཡིན་ཟེར་དགོས་ཀྱང་། བུམ་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ནི་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་འདི་ཡིན་ལ། བདེན་གྲུབ་མེད་པ་ནི་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དེ་ལ་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་ཡོད་ན་བདེན་གྲུབ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་ན་བདེན་མེད་ཡིན་པ་ལས། དོན་གྱི་སྟེང་ན་བུམ་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་བདེན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བའི་དགག་བྱ་ཅུང་ཟད་མེད་དེ་ཆོས་ཅན་བུམ་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་བདེན་གྲུབ་ནི་བུམ་པའི་བདེན་གྲུབ་མ་ཡིན་པས། དེ་བཀག་པས་བུམ་པ་བདེན་མེད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་གྲུབ་མཐས་ཀུན་བཏགས་ཙམ་ཡིན་གྱི། སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱིས་བུམ་
1-4-31b
པ་ལས་གཞན་པའི་བུམ་པའི་བདེན་གྲུབ་མི་འཛིན་ཏེ། ཚིག་གི་སྒོ་ནས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་ཡོད་ཀྱི། དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཆོས་ཅན་དང་དེའི་ཆོས་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་སེལ་བ་ནི། སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྟག་པ་བཀག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཉིད་རྟག་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། བུམ་པ་ལས་བདེན་གྲུབ་བསལ་བའང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་གི་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་གཞན་གྱིས་སྟོང་བར་བརྗོད་རུང་ཡང་། དོན་གྱི་ངོ་བོའི་སྟེང་ན་བུམ་པ་ཉིད་བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྟོང་བའམ། དཔྱད་བཟོད་ཀྱིས་བདེན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་སེལ་བ་ཡིན་པས། བུམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པའི་རང་སྟོང་ཡིན་གྱི། གཞན་སྟོང་ག་ལ་ཡིན། ཡིན་ན་ཀ་བ་སྣམ་བུས་སྟོང་པ་བ་ལང་གི་རྭ་རི་རྭས་སྟོང་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་དགོས་པས་དེས་སྟོང་གོ་མི་ཆོད་དོ། །རང་གི་ངོ་བོ་མ་སྟོང་ན། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་མི་སྟོང་སྟེ། ངོ་བོ་མི་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཡིན་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་དོ། །དེ་མི་འཐད་དེ། བུམ་པ་གཞན་བདེན་གྲུབ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པར་གྲུབ་པས་སོ་སྙམ་ན། ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེས་འདྲིའོ། །བུམ་པ་ཉིད་དོན་དཔྱོད་ངོར་མ་
1-4-32a
གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བུམ་པ་བདེན་མེད་ཡིན་པར་སྒྲུབ་ན་ནི་བུམ་པ་མ་དམིགས་པ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྦྱར་བར་ཟད་ཀྱི། དེ་བུམ་པ་དམིགས་ན་བདེན་མེད་མི་སྲིད་དོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
实义派与中观派之间的辩论
当实义派与中观派辩论共同显现的瓶子是否真实存在时，中观派会立论：
瓶子是有法，不真实存在，因为被胜义观察量所不见故。等等。
这种辩论方式是：不否认共同显现的瓶子存在，而是论证该瓶子胜义中不存在或不是真实成立的，所以保留瓶子作为所立法，然后证成它在胜义中不存在或不是真实成立的。因此有所谓"不否认瓶子，只否认真实成立"的说法。
虽然这种方式能使名言无过失且不受损害，但如果仅凭这句话就认为："名言中存在的任何法都不是胜义观察的否定对象，只有真实成立是否定对象"，那么就会陷入误区，以为否定单独的否定对象就能证悟空性。
虽然与实义派辩论时需要这样安立名言，但为什么要说"胜义中不存在"和"不真实成立"呢？因为通过一多离等理由无法见到或找到共同显现的瓶子，除此之外别无他因。如果胜义观察不否认共同显现的瓶子，那么就没有任何方法证成"胜义中不存在"和"不真实成立"，因为共同显现的瓶子本身就会成为胜义中存在且真实成立的东西。
因此，所谓"真实成立是否定对象"指的就是共同显现的瓶子在胜义观察中不能成立为能耐观察的存在，别无他义。"真实成立"在名言中不存在，而"瓶子"在名言中存在，两者不是一体，所以必须说"否定对象是真实成立"。但是，名言中存在的瓶子就是这个共同显现的瓶子，而"不真实成立"则是指经胜义观察对它的观察不能成立。如果经胜义观察能耐观察地成立，就是真实成立；如果不能，就是不真实成立。
在实际意义上，并不存在与瓶子相异的所谓"真实成立"这一否定对象，因为如果有法瓶子之外有一个不同的"真实成立"，那它就不是瓶子的真实成立，否定它也不能证成瓶子不真实成立。这只是宗派所假立的概念，普通人并不执著瓶子之外的瓶子的真实成立。虽然在语言上可分为不同的反体，但在实际意义上，有法与其法相不可能成立为相异。
因此，排除声音是常住并非否认与声音不同的常住，而是破除执声音为常住的增益，同样地，排除瓶子的真实成立也是如此。所以，虽然从术语角度可以说瓶子为异于其他真实成立的空，但在实际本性上，瓶子本身不空于自性或不能耐观察的真实存在，所以是自空而非他空。如果是他空，就如柱子空于毛毯、牦牛角空于马角那样，这种空无法起到应有的作用。
如果自性不空，则真实成立也不空，因为不空的自性本身就是真实成立，这是无法避免的。
若有人认为："不合理，因为已经证成瓶子是空于其他真实成立的他者。"那么，我们要问："如何证成的？"
如果通过证明瓶子本身在胜义观察面前不成立来证成瓶子不真实成立，那只是对未见到瓶子的情况附加了"不真实成立"的名言而已，若见到瓶子则不可能有不真实成立。


 །ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པས་ནི་བདེན་མེད་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པ་གཉིས་ཀས་ཁས་ལེན་པ་མིན་ནམ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཀྱང་དེ་བདེན་མེད་དུ་གྲུབ་པ་ནི། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མ་དམིགས་པ་ལས་གཞན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལ། དོན་དེའི་སྟེང་ན་བདེན་གྲུབ་དོན་གཞན་བཀག་གོ་སྙམ་ན། དོན་གཞན་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་བུམ་པ་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱིས་མི་དཔྱད་པར་བཞག་ནས་དོན་གཞན་གྱི་བདེན་གྲུབ་ལ་དཔྱད་དགོས་ན། བུམ་པ་མ་ཡིན་པའི་བུམ་པའི་བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་རི་རྭ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་པས། གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་དཔྱད་པ་ཇི་ལྟར་འཇུག་རི་རྭ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་ལ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མེད་པར་གཏན་ལ་འབེབ་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་སྦྱར་ཚུལ་གྱིས་བློ་ཁྲིད་ནས། དོན་གྱི་སྟེང་ན་བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་བཀག་ནས། བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་། བུམ་པ་བདེན་པས་སྟོང་སྙམ་པ་ནི། རི་རྭ་བཀག་
1-4-32b
པ་དང་འདྲ་བས། མཐུན་སྣང་གི་དངོས་པོ་ལ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་ཅུང་ཟད་སུན་ཕྱུང་མི་ནུས་ཏེ། བུམ་པ་ཉིད་མི་སྟོང་པ་ལ་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི།བུམ་པ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་མ་མྱོང་བ་ལ་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་མཁན་གྱི་སྐྱེ་བོ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་འདྲའི་བརྗོད་ཚུལ་རྣམས་འཕགས་བོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས། དེའི་ཐ་སྙད་སྦྱར་ཚུལ་ནམ་ཡང་འགོག་མི་ནུས་ཀྱང་། ཚིག་དེས་དོན་གྱི་སྟེང་ན་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མི་དགག་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པར་བཟུང་ནས། མིག་མིག་གིས་སྟོང་སོགས་གསུངས་པའི་ལུང་དོན་ལ་འགལ་བར་སྨྲ་བའི་ཞེ་འདོད་དེ་སྟོང་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་གོལ་སར་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གིས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་དོན་འགལ་མེད་དུ་གོ་ན། བུམ་པ་བདེན་པས་སྟོང་པའི་ཐ་སྙད་སྐྱོན་མེད་ཡིན་ལ། བདེན་པས་སྟོང་ན་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པའང་གོ་ནུས་སོ། །ཇི་སྲིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་ཡིན་གཉིས་མིན་གྱི་མཐའ་གང་རུང་དུ་ཁས་ལེན་པ་དེ་ལྟ་ན། རིག་པ་སྤྲོས་པ་ལས་མ་འདས་པས། བདེན་གཉིས་ཕྱེས་ཏེ་མ་སྨྲས་པར་
1-4-33a
མཐའ་བཞི་གང་ཡང་མིན་པར་ཁས་ལེན་མི་བཏུབ་པས་ཁས་ལེན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། ནམ་ཞིག་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་བཞི་གང་གི་ཁས་ལེན་མེད་པ་སྤྲོས་བྲལ་དུ་སོན་ཚེ། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པས་བདེན་གཉིས་ཕྱེ་མི་དགོས་ལ། གཅིག་དགག་པས་ཅིག་ཤོས་སྒྲུབ་པ་ལ། གཅིག་སྒྲུབ་པས་ཅིག་ཤོས་དགག་པ་ལྟ་བུའི་ཁས་ལེན་དུ་མི་འགྲོ་སྟེ། སྤྲོས་པ་གང་མེད་པའི་ཆ་ནས་སྤྱིར་མུ་བཞིའི་འཛིན་སྟངས་མེད་པར་སྒྲུབ་པས་གོ་ཆོད་ལ། དེ་ལྟར་མིན་ན་ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གསུང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཁས་ལེན་མི་རུང་བར། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ་ཁོ་ནར་འཆད་དགོས་ལ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ་གྱིས་གནས་ལུགས་སྐྱོན་མེད་ཁོ་ནར་གྲུབ་ན། བདེན་གྲུབ་མེད་པས་མུ་བཞིའི་སྤྲོས་པ་ཁེགས་དགོས་ཀྱང་། བདེན་གྲུབ་མེད་པ་དང་ཡོད་པ་གཉིས་ཡིན་གཉིས་མིན་བཞི་ཁས་ལེན་མི་ནུས་ཏེ། བདེན་གྲུབ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཁས་བླང་དགོས་ཀྱི། མུ་གསུམ་ཁས་བླངས་མི་རུང་ངོ་། །བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཁས་ལེན་
1-4-33b
ནུས་སམ། དེས་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁས་ལེན་པ་ཁོ་ནས་མཐའ་གཉིས་དང་། བཞི་དང་། བརྒྱད་ཁེགས་ཚུལ་འཆད་ཐུབ་ན་དེ་གྲུབ་པར་གྱུར་ནའང་། བདེན་མེད་དང་། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཟུང་དུ་མ་སྦྱར་བར་བདེན་མེད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཁོ་ནས་དེ་དག་མེད་མཐའ་འགོག་མི་ནུས་པ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་སོ།

名言中的直译
名言中所见到的并不能证成不真实存在，因为双方都承认名言中所见到的东西，不是吗？虽然名言中存在，但它被证成为不真实存在，除了通过胜义观察不被见到外别无他因。
如果认为对名言中所见到的瓶子，是在否认其上有一个异于瓶子的真实成立，那么，如果是异于瓶子的东西，就应该不用一多离等理由观察名言瓶子，而直接观察那异于瓶子的真实成立。但像牛角一样，独立的、非瓶子的瓶子的真实成立在名言中也不存在，那么一多离等观察如何适用？正如对名言中不存在的兔角，不需要用胜义观察来确定其不存在一样。
因此，通过语言表达方式引导心识，在实际上否定独立的真实成立，而认为"瓶子不空于瓶子，瓶子空于真实性"，这就像否定兔角一样，根本不能破除丝毫执著共显事物为真实存在的所执对象。因为人们是将瓶子本身执为真实成立，而不是将从未有过共同显现之本性的、异于瓶子的法执为瓶子的真实成立，没有任何一个人是这样增益的。
因此，虽然这类表述方式见于印藏大论著中，我们永远不能否认这种表达方式，但如果以为通过这些词语在实际上有一个不被胜义观察所否定的东西，并声称经中所说"眼不空于眼"等教义有矛盾，这种意图已经成为对正确了解空性的障碍。
无论用何种语言表达，只要不违背实际意义，"瓶子空于真实性"的表述是无过失的，也能理解这意味着胜义中无法见到。
只要仍然接受有无二者是或非是的任何一种边，就未超越分别推理，必须区分二谛而说，否则不能接受"不是四边的任何一种"，因此还是带有执著的。当某时不再有四边（有、无等）的任何执著，达到离戏论状态时，这就是二谛不可分的意义，不需要区分二谛，也不会落入"否定一个肯定另一个"或"肯定一个否定另一个"的执著，因为从无有任何戏论的角度，普遍证明无有四句执著方式已经足够。
否则，不能按照字面意义接受龙树所说的"远离一切执著"，而必须解释为只是远离真实成立的执著，但如果仅凭远离真实成立的执著就能成立无过失的实相，那么通过无真实成立应该能遣除四句戏论，然而无法同时接受"无真实成立与有真实成立"的四句（是二者、非二者等），只能接受唯无真实成立，不能接受其他三句。
能否接受"瓶子不是以真实成立而存在，也不是以真实成立而不存在"？因此，如果能仅通过远离真实成立的执著来解释如何遣除二边、四边或八边，那也好，但如果不将无真实成立与名言有结合起来，仅凭执著无真实成立不能遣除断灭边，这是以事势力成立的，你已经承认了。


 །མེད་མཐའ་མ་ཁེགས་ན། མུ་ཕྱི་མ་གསུམ་ཇི་འདྲ་ཁེགས་སོམས་ཤིག །
广说其理
གཉིས་པ་ལ། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ། གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ། རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ་བཞི།
破己生有
དང་པོ་ལ། འགྲེལ་པ་མཛད་པའི་རིགས་པས་དགག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་། ཟླ་བ། ཀླུ་སྒྲུབ། མཆན། བསྟན་བཅོས་མཛད་པའི་རིགས་པས་དགག་པ་གཉིས།
正理破其疏
དང་པོ་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བདག་སྐྱེ་དགག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་བསྟན་པ། དེ་གཉིས་ཀའི་གྲུབ་དོན་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ་ལ། རང་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བས་
1-4-34a
དགག་པ། སྐྱེ་བར་མི་རིགས་པས་དགག་པ། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་སྐབས་མི་ཐོབ་པར་ཐལ་བས་དགག་པ། ས་བོན་ཐུག་མེད་དུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བས་དགག་པ་བཞི། དང་པོ། གྲངས་ཅན་པས་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་ཅིང་། རྒྱུ་དུས་འབྲས་བུ་མངོན་པར་མི་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་འབྲས་དུས་མངོན་པར་གསལ་བའོ་ཞེས་ཟེར། འབྲས་བུ་དེ༷་ནི༷་དེ༷་ག་རང་ལ༷ས་འབྱུང༷་ན༷་འབྱུང་དགོས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་ནམ་དགོས་པ་འག༷འ་ཡ༷ང་ཡོ༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་སྔར་ནས་ཡོད་པ་ལས་ལྷག་པོ་ཅི་ཡང་མེད་དེ་རྒྱུ་དུས་ནས་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་། འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་པའི་གོང་ནས། དེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བདག་གྲུབ་ཟིན་པ་ཞིག་དགོས་ལ། གྲུབ་ཟིན་ན་ད་སྐྱེས་པའི་དགོས་པ་ཅི་ཡོད། སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་སླར་ཡང་མི་སྐྱེ་སྟེ་སྐྱེས་གྲུབ་པ་ལས་བོགས་དབྱུང་རྒྱུ་མེད་པས་སོ། །དེ་སྐྱེས་ན་སྐྱེས་ཟིན་དེ་དང་པོ་ནས་ཡོད་པ་ད་ཡང་མི་ལྡོག་པར་སྐྱེ་བའམ་ཡང་ན་མེད་པ་མྱུ་གུ་ད་མི་སྐྱེའོ། །གཉིས་པ། སྐྱེས༷་པ༷ར་གྱུར༷་པ༷་སླ༷ར་ཡ༷ང་ལྡབས་ནས་སྐྱེ༷་བ༷ར་རི༷གས་པ༷འ༷ང་མ༷་ཡི༷ན་པ་ཉི༷ད་དེ་སྐྱེས་ཟིན་པས་ན་བུ་སྐྱེས་ཚར་བ་བཞིན་ནོ། །འང་སྒྲས་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་
1-4-34b
འགྱུར་བར་མ་ཟད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །གསུམ་པ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གལ་ཏེ་སྐྱེས༷་ཟི༷ན་ཀྱང་ད་རུང་སླར༷་ཡང་སྐྱེ༷་བ༷ར་ཡོ༷ངས་སུ༷་རྟོག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ན༷་ནི༷། ས་བོན་རང་སྐྱེ་བའི་སྐབས་དེ་ན་མྱུ༷་གུ༷་དང་ལ༷་སོ༷གས་པས་སྡོང་བུ་དང་སྦུབས་བཅའ་བ་རྣ༷མས་ཀྱི༷་སྐྱེ༷་བ༷་འདི༷་ཡི་གོ་སྐབས་ཞིག་ས་བོན་གྱི་སྟེང་ན་རྙེད༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཞིང༷་སྟེ་ས་བོན་མ་འགགས་བཞིན་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་མེད་ལ། ས་བོན་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་ན་རང་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ནམ་ཡང་མ་ཚང་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་བ་ཟླ་བའི་ཞལ་ལུང་དྲི་མེད་ཤེལ་ཕྲེང་། ཀབ་མེད་པས་ས་བོན་འགགས་པའི་གོ་སྐབས་མེད་ལ། དེ་ལྟར་ན་དེ་ལ་མྱུ་གུའི་སྐབས་མི་ཐོབ་བོ། །བཞི་པ། སྐྱེས་ཟིན་པའི་ས༷་བོ༷ན་དེ་ག་རང་སྲི༷ད་པའི་མཐ༷ར་ཐུ༷ག་པ༷ར་ར༷བ་ཏུ༷་སྐྱེ༷་བ༷ར་ཉི༷ད་དུ༷་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མེད་པས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དགག་པ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་གཅིག་ན་གནས་སྐབས་མི་དམིགས་པར་ཐལ་བར་དགག་པ་དང་། གནས་སྐབས་ཐ་དད་པར་དམིགས་ན་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་མི་གཅིག་པར་ཐལ་བས་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མི་འཐད་པ་དང་། དེས་ན་དབྱིབས་སོགས་ཐ་དད་
1-4-35a
མེད་པར་ཐལ་བས་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ཡང་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཕན་པའི་རྐྱེན། ཆུ་དང་དུས་ཀྱིས་ས་བོན་སྦང་རོ་ལྟར་རྣམ་པར་འགྱུར་ནས་འགགས་ཏེ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་སྐྱོན་དེ་མེད་ལ། ས་མྱུག་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་གཞན་མ་ཡིན་པས་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བ་ཡང་མིན་ནོ་སྙམ་ན། ཇི༷་ལྟར༷་ས་མྱུག་གི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཅིག་ན་འབྲས་བུ་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་ས་བོན་དེ༷་རྣམ༷་པ༷ར་འཇི༷ག་པ༷ར་བྱེ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ་འགྱུར་མི་རིགས་པ་མྱུ་གུ་མི་འཇིག་པ་བཞིན་ནོ།

简体中文直译
若断灭边未遣除，思考后三边如何能遣除？
广说其理
第二分为：否定从自生，否定从他生，否定从二者生，否定无因生四部分。
破己生有
第一分为：以注释者的正理破斥和以佛护、月称、龙树、注释、论著者的正理破斥两部分。
正理破其疏
第一分为：破斥胜义中的自生、说明世俗名言中也无自生、总结二者的成就三部分。第一分为：破斥从与自己同一本性的因生起和破斥因果同一本性两部分。第一分为：以生起无义而破斥、以不应生起而破斥、以果不得生起机会而破斥、以种子无穷生起而破斥四部分。
第一，数论派认为因果同一本性而存在，因时果体不明显，果时明显。若果从自己生起，则生起应有某种功德或需要，但实际上没有任何功德，因为除了先前已有的之外没有任何增益，因为因时已经成立了。
而且，在果未生之前，需要有一个已成立的生起之因自体，若已成立，则现在生起有何用？已生者不再生起，因为已生成就无可增益。若生起，则从始就有的已生者现在也不逆转而生起，或者无有的苗芽现在不生。
第二，已生者再次生起也不合理，因为已经生过了，如同已生的孩子。"也"字表示不只是生起无义而已的意思。
第三，理由是：如果已生却仍然认为还会再次生起，那么当种子自生之时，苗芽等茎杆和包壳等的生起就找不到机会，因为种子未灭就没有苗芽生起，而种子若从自身生起，永不缺少自生之缘，故种子无灭机会，如此则苗芽无机会出现。
第四，已生之种子将一直到轮回终边不断生起，因为其生起无碍故。
第二，破斥因果同一本性分为：若因果同一，则状态不可见而破斥和若见状态有别，则因果本性不一而破斥两部分。第一分为：因果变化不合理和由此导致形状等无差别而破斥两部分。
第一，若说："有益于苗芽生起的缘，如水和时间使种子像酒糟一样变化而灭，然后生起苗芽，所以没有那些过失，而且种子与苗芽本性或体性不异，所以也不是从自生。"
那么，若种子苗芽的本性在一切方面都相同，则果自身会使种子毁灭，但这不合理，就像苗芽不会自我毁灭一样。
;


 །གཉིས་པ། སྐྱོན་གཞན་ཡང་བྱེ༷ད་རྒྱུ༷་ས༷་བོན་གྱི༷་གནས་སྐབས་དེ་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་དུ་གྱུར་པའི་མྱུ༷་གུ༷འི་རིང་ཐུང་ཟླུམ་པོ་སོགས་ཀྱི་དབྱིབ༷ས་ད༷ང་ནི༷། སྔོ་སེར་སོགས་ཁ༷་དོ༷ག་དང་། མངར་བ་སོགས་རོ༷་དང་། ནད་སེལ་བ་སོགས་ནུས༷་པ་དང་། སྨིན༷་པ༷འི་རྐྱེན་འོ་མས་སྐྱུ་རུ་སོགས་མངར་བ་ལྟ་བུ་ཐ༷་ད༷ད་ཁྱོ༷ད་ཀྱི་ལུགས་ལ༷་མེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པས་སོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གྲངས་ཅན་པས་ཐ་དད་ཡོད་པ་དང་མྱུ་གུས་ས་བོན་འཇིག་པ་སོགས་རྣམ་འགྱུར་གྱི་སྟེང་ནས་ཡིན་པས། རང་གིས་རང་འཇིག་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སོགས་ཐ་དད་མེད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་ཡང་། དེ་ག་ས་མྱུག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཡིན་པས། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཅིག་ལ་རྣམ་འགྱུར་སོ་སོ་
1-4-35b
པ་མི་འཐད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །གཉིས་པ་ལ། གནས་སྐབས་ཐ་དད་ན་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་མི་འཐད་པ་དངོས་དང་། དེ་ལྟར་འཐད་ན་གནས་སྐབས་གཉིས་སུ་གཉིས་ཀ་འཛིན་མི་འཛིན་མཚུངས་པར་ཐལ་བས་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། ཅི་སྟེ་ས་བོན་གྱི་གནས་སྐབས་བཏང་ནས་གནས་སྐབས་གཞན་ཐོབ་པས་ས་བོན་ཉིད་མྱུ་གུར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་གནས་སྐབས་ཐ་དད་ཡོད་ཀྱང་ངོ་བོ་གཅིག་གོ་སྙམ་ན་ག༷ལ་ཏེ༷་སྔར༷་གྱི༷་ས་བོན་བད༷ག་གི༷་དངོ༷ས་པོ༷་ཡི་གནས་སྐབས་བས༷ལ་ན༷ས་དེ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན། མྱུ་གུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷ར་འགྱུར༷་ན༷་དེ༷་ཚེ༷་ས་བོན་དེ༷་ཡི༷་རང་བཞིན་མྱུ་གུ་དེ༷་ཉི༷ད་དུ་ཇི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ་བསལ་བྱ་བསལ་བྱེད་ཡིན་པས་སོ། །གཉིས་པ། གཞན་ཡང་ག༷ལ་ཏེ༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་ས༷་བོ༷ན་དང་མྱུ༷་གུ༷་འཇིག་རྟེན་འདི༷ར་ངོ་བོ་གཞ༷ན་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ན༷། མྱུ་གུའི་སྐབས་ན་ས༷་བོ༷ན་བཟུང་དུ་མེད་པ་བཞི༷ན་དུ༷་མྱུ༷་གུ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ་དེ༷་ཡང་གཟུ༷ང་དུ་མེ༷ད་པ༷འ༷མ། ཡ༷ང་ན༷་དེ༷་ད༷ག་གཅི༷ག་པ༷ས་ཇི༷་ལྟར༷་མྱུ་གུ༷་དབང་པོའི་ཤེས་པས་གཟུང་དུ་ཡོད་པ་འདི༷་བཞིན་དུ༷། ས་བོན་དེ༷་ཡ༷ང་གཟུ༷ང་དུ་ཡོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ན་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་མི་སྣང་གི་ཆ་གཉིས་མི་རུང་བ་དེ༷་ཕྱིར༷་འདི༷་ནི༷་ཁ༷ས་མི༷་བླ༷ང་ངོ༷་། །མདོར་ན་གྲངས་ཅན་པས་ས་བོན་མྱུ་གུ་རྐྱེན་རྣམས་ལ་
1-4-36a
རང་བཞིན་གཅིག་པའི་གཙོ་བོ་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུ་རྣམས་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་ཡིན་མོད། རྣམ་འགྱུར་རྣམས་རང་བཞིན་གཅིག་སྙམ་ཡང་། དབུ་མའི་རིགས་པས་ཕུལ་ན། བདག་སྐྱེའི་གནོད་པ་འབབ་པར་ཤེས་དགོས་སོ། །རང་བཞིན་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་རྣམ་འགྱུར་ཐ་དད་ཀྱང་མི་འཐད་པས་སོ། །གཉིས་པ། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་སྟོན་པ་ནི། ག༷ང་ཕྱིར༷་རྒྱུ༷་ས་བོན་ཞི༷ག་སྟེ་མ་མཐོང་བར་སོང་ན༷་ཡ༷ང་དེ༷་ཡི༷་འབྲ༷ས་བུ༷་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་འཇིག་རྟེན་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོ༷ང་བ༷འི་ཕྱིར༷། རྒྱུ་འབྲས་དེ༷་ད༷ག་གཅི༷ག་པ༷་ཡི༷ན་ཞེ༷ས་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི༷ས་ཀྱ༷ང་ཁ༷ས་མི༷་ལེ༷ན་པ་ཡིན་ནོ།

简体中文直译
第二，另外的过失是：作为作者的种子状态与苗芽的长短圆等形状，蓝黄等颜色，甜等味道，治病等功效，以及如牛奶使枣等成熟变甜的成熟条件等差异，在你们的体系中将不存在，因为二者本性相同。
在这些场合，数论派认为：差异存在，苗芽使种子毁灭等是从变化的角度而言，所以哪有自毁或特征等无差别的过失？但这是执着种子苗芽由自性成立，应知由自性成立的一体不可能有各别变化，这是其要点。
第二分为：状态若异则本体不应为一的直接破斥和若能成立则两种状态应同执不执的比量破斥两部分。
第一，若想：种子舍弃自身状态而获得其他状态，种子自身转变为苗芽，所以虽有状态差异，但本性相同。那么，若舍弃了先前种子自体的状态而变成其他苗芽状态的本体，则种子的自性怎能成为苗芽自身？因为是所舍与能舍的关系。
第二，再者，若你认为种子与苗芽在此世间不存在本性差异，则如同苗芽阶段不能执取种子一样，也不应能执取所谓的"苗芽"；或者，由于二者是一体，如同苗芽能被感官识所取一样，种子也应能被执取，因为若二者本性相同，则对感官识不可能有显现与不显现两个方面，因此这是不能承认的。
总之，虽然数论派认为种子、苗芽、诸缘都有一个随行的同一自性的"主体"，因此因缘果都是一体的自性，而因果的变化互为各别，但变化都是同一自性，然而，应知若以中观正理检验，则会遭受自生的过失，因为自性成立的一体不可能有不同变化。
第二，说明世俗名言中也无自生：因为因种子虽已毁坏不见，但其果苗芽为世间现量所见，所以世间也不承认因果是一体。


 །གསུམ་པ་གྲུབ་དོན་བསྡུ་བ། དེ༷་ཕྱིར༷་དངོ༷ས་པོ༷་བད༷ག་ལ༷ས་འབྱུ༷ང་ཞེ༷ས་ར༷བ་ཏུ༷་བརྟག༷ས་པ༷་འདི༷། དེ༷་ཉི༷ད་དོན་དམ་ད༷ང་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ཐ་སྙད་དུ༷་ཡ༷ང་རི༷གས་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །
正理破其论
གཉིས་པ་བསྟན་བཅོས་རྩ་ཤེར་ཀྱི་རིགས་པས་དགག་པ་ནི། བད༷ག་ལ༷ས་སྐྱེ༷་བ༷ར་འདོ༷ད་ན༷་བསྐྱེ༷ད་པ༷ར་བྱ༷་བ་འབྲས་བུ་བུ་ད༷ང་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་བྱེད་རྒྱུ་ཕ་ལ་སོགས་པ་ད༷ང་། གང་བྱ་བའི་ལ༷ས་བུད་ཤིང་ད༷ང་རྫ་མ། གང་གིས་བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷་མེ་དང་རྫ་མཁན་ཡ༷ང་གཅི༷ག་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་ན༷་དེ༷་ད༷ག་ནི༷་གཅི༷ག་ཉི༷ད་མ༷་ཡི༷ན་པ༷ས་ན༷་བད༷ག་ལ༷ས་
1-4-36b
སྐྱེ༷་བ༷ར་ཁ༷ས་བླ༷ང་བ༷ར་བྱ༷་བ་མི༷ན་པ་འདི་དང་རྩ་ཤེར་ལས་རྒྱ༷་ཆེ༷ར་བཤད་པ༷འི་ཉེ༷ས་པ༷ར་ཐལ་བ༷ར་འགྱུར༷་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །
破他生有
གཉིས་པ། གཞན་སྐྱེ་དགག་པ་ལ། གཞན་སྐྱེ་འདོད་པ་སྤྱིར་དགག་པ་དང་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་གཉིས།
破许他生有总
དང་པོ་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གཞན་སྐྱེ་འདོད་པའི་ལུགས་སྤྱིར་དགག་པ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་གཉིས།
破法性他生有总
དང་པོ་ལ། གཞན་སྐྱེ་དགག་པ་དངོས། བཀག་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པ་སྤངས་པ། དེ་ལྟར་བཀག་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་གསུམ།
破他生有正
དང་པོ་ལ། གཞན་སྐྱེ་སྤྱིར་དགག་པ། གཞན་སྐྱེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ། འབྲས་བུ་ལ་མུ་བཞིར་དཔྱད་ནས་དགག་པ་གསུམ།
破他生有总
དང་པོ་ལ། ཧ་ཅང་ཐལ་བས་དགག་པ། སྐྱོན་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཞ༷ན་ལ༷་བརྟེན༷་ན༷ས་ག༷ལ་ཏེ༷་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གཞ༷ན་ཞི༷ག་འབྱུང༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ན༷་ནི༷། འོ༷་ན༷་སེལ་བྱེད་མེ༷་ལྕེ༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་བསལ་བྱ་མུ༷ན་པ༷་འཐུ༷ག་པོ༷་འབྱུང༷་བར་འགྱུ༷ར་ཞི༷ང་། གཞན་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་མིན་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ལ༷ས་ཀྱ༷ང་འབྲས་དངོས་ཡིན་མིན་ཐ༷མས་ཅ༷ད་སྐྱེ་བ༷ར་འགྱུ༷ར་ཏེ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷་ཕྱིར༷་ན། སྐྱེད༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་རྒྱུ༷་མ༷་ཡི༷ན་པ་མ༷་ལུ༷ས་པ་ལ༷་ཡ༷ང་དངོས་པོ་
1-4-37a
གྲུབ་པའི་གཞ༷ན་ཉི༷ད་ཡིན་པར་མཚུ༷ངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་ས་མྱུག་ཙམ་ལ་ཐལ་བ་འཕེན་པ་མིན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་ན། རྒྱུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ། འབྲས་བུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ་སོ་སོ་ནས་གྲུབ་པས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བཞག་མི་ཤེས་པས་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མིན་མཚུངས་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་ལ་སཱ་ལུའི་ས་བོན་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ། མེ་དང་སོལ་བ་ནས་ཀྱི་ས་བོན་སོགས་ཀྱང་། སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པའི་ཐ་དད་ཡིན་པས་ན། གཞན་ཡིན་པར་ཚུལ་མཉམ་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་གཞན་གཉིས་ལ་སྟོབས་མཚུངས་པས་ལྟོས་འབྲེལ་མེད་པས་མི་དགོས་པས་སོ། །ས་མྱུག་སོ་སོར་ངོ་བོས་གྲུབ་ན་རང་ས་ན་རང་དབང་གིས་གྲུབ་ཟིན་པ་དགོས་ཀྱི་གཞན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་གྲུབ་ཟིན་གཞན་ཞིག་ལས་གྲུབ་ཟིན་གཞན་ཞིག་འབྱུང་ན། གཞན་ལས་གཞན་བྱུང་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོས་གྲུབ་པ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་མི་འཐད་ལ། གཉིས་ཀ་སྟོབས་མཉམ་པར་གྲུབ་ཟིན་ལ། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་བཞག་མི་ཤེས་ཞིང་མི་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞན་ཡིན་ཚད་
1-4-37b
རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཅིས་མི་རུང་ཞེས་པའོ།

简体中文直译
第三，总结成就的含义
因此，所谓事物从自己产生这一推测，无论在胜义上还是世间名言中都不合理。
正理破其论
第二，以《根本中论》的正理进行破斥：若承认从自生，则所生的果如子与能生的因如父等，所作的业如柴火与陶土，作者如火与陶工，都将成为一体，而这些并非一体，因此从自生不应被承认，这与《根本中论》中广泛解释的过失推论一致。
破他生有
第二，否定从他生分为：总破许他生和别破唯识宗的观点两部分。
破许他生有总
第一分为：总破胜义中许他生的观点和别破名言中许自性生的观点两部分。
破法性他生有总
第一分为：直接否定他生，回应世间会有反驳，显示如此否定的功德三部分。
破他生有正
第一分为：总破他生，别破他生，通过四边观察果而破三部分。
破他生有总
第一分为：以太过而破和破驳回答过失两部分。
第一，若依靠自性成立的异因而产生自性成立的异果，那么，消除黑暗的火焰也将产生浓重的黑暗，而且从一切是因或非因中也将生起一切是果或非果，因为对于所有非因也同样是已成立事物的"异体"。
虽然这种过失推论不仅仅针对种子与苗芽等因果，但若是自性成立的"异"，则因自性成立，果也自性成立，各自独立成立，因此无法建立因果关系，太过遍了，因为因与非因相同。
就如同稻种与稻芽在自体上相异一样，火、炭和大麦种等对于稻芽而言也是自体成立的相异，在"异"的方面完全相同，没有任何区别。对于自性成立的二者，力量相同，无有依待关系，故不需要[特定关系]。
若种子与苗芽各自由自性成立，则必须在各自位上由自力成立，不可能是其他情况。如此，若已成立的一异体从已成立的另一异体产生，则仅仅成为从异生异，而非因果，因为自性成立的两者不可能是一体，两者力量相等且已成立，无法也无需建立因果关系。这样一来，为何不是任何"异"都能成为因果呢？
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示：
།གཉིས་པ་སྐྱོན་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ། ག༷ལ་ཏེ༷་འཇི༷ག་རྟེན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་ཡང་། སོ་སོ་དབྱིབ༷ས་དང་ཁ༷་དོ༷ག་དང་རོ༷་དང་ནུ༷ས་པ༷་ལ་སོགས་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་མཐོ༷ང་བ༷་ན༷། དབྱ༷ར་ཆེ༷ན་པོ༷ར་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སཱ་ལུའི་ས་བོན་ཁོ་ན་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་གྱི། འབྲས་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ལས་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་མིན་ནོ། །དེར་མ་ཟད་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ཉིད་ལ་ཡང་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཞིག་རྣམ་པར་འཇོག་དགོས་པས་གཞན་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་བྱེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། འོ༷་ན༷་དེ༷་ལྟར༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་པ༷་ཡི༷ས་ཀྱང༷་དབྱིབ༷ས་དང་ཁ་དོ༷ག་ལ་སོགས་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་གྱི༷ས་ནས་ས་བོན་སོགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་རྣམས་བུ༷མ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མི༷ན་པ་ལ༷ས་ཕྱེ༷་སྟེ༷་དབྱེ༷་བ༷་མཐོ༷ང་བ༷་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ན༷། གཞན་སྐྱེ་ནི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་མཐོ༷ང་བ༷་ལ༷ས་གྲུབ་པར་བསྒྲུབ་པ༷ར་བྱ༷་དགོ༷ས་སོ༷། །ཁྱད་པར་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཙམ་གྱིས་རྒྱུ་མིན་ལས་རྒྱུ་ཡིན་འབྱེད་ནུས་ན། ཁྱད་པར་མཐོང་
1-4-38a
ཙམ་གྱིས་དགོས་པའི་གྲུབ་མཐའི་སྒོས་བཏགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་ཕ་རོལ་དབུ་མ་པ་ལས་བཟློག་སྟེ་སྒྲུབ་དགོས་སོ། །མདོར་ན་གཞན་སྐྱེ་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དེ་ཉིད། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་གྲུབ་པའི་གཞན་ཉིད་ཀྱི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་གནད་ལ་གཞིགས་ནས་འགོག་པ་ཡིན་གྱི། ས་སོགས་འབྱུང་བཞིའི་སྟེང་ནས་ཐ་དད་དུ་མཐོང་བ་དང་ས་མྱུག་སོགས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཐ་སྙད་འཇོག་པ་མིན་ནོ། །གྲུབ་མཐས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་དུ་སྒོ་བཏགས་པ་དེ་ཉིད་དགག་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་ན་མི་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དེ། གཞན་ཉིད་དངོས་པོས་གྲུབ་པར་མཚུངས་པས་སོ། །ཁྱད་པར་དེ་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞན་སྐྱེ་ཡང་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་པས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གཞན་ཉིད་འདི་དབྱེ་བ་མཐོང་བ་ལས་གྲུབ་པར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་སྨྲོས་ཤིག །རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་གང་ནས་སྨྲོས། དེས་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཙམ་ཐ་སྙད་དུ་མི་འགོག་
1-4-38b
གི །ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་འགོག་གོ །འདི་ཡང་རྒྱས་པར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་གཞན་སྐྱེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ། ག༷ལ་ཏེ༷་གྲ༷ངས་ཅ༷ན་ད༷ག་གིས་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་ལྟར་ངེས་པར་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་ཞིག་རྟག་ཏུ་ཡོད་པར་གྱུར་ན། དེ༷་འདྲ་བ་དེ༷་ཡི༷་ལུགས་ལ༷་འབྲ༷ས་བུ༷་རྣམ་འགྱུར་ལྟ་བུ་ད༷ག་ནི༷་ཐོ༷ག་མ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཡོ༷ད་པ༷ར་ཐལ་ལོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་གྲ༷ངས་ཅ༷ན་ལུ༷གས་ལ༷་བད༷ག་ལ༷ས་སྐྱེ༷་བའམ་གཞ༷ན་སྐྱེ༷་བ༷ར་འདོ༷ད་པ༷་དེ༷་ད༷ག་ཀྱ༷ང་རི༷གས་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །
དེ་ལྟ་ན་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བའམ་ཡོད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་ལྟོས་ས་རྒྱུའི་དུས་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་ན་བདག་སྐྱེ་ཡིན་ཞིང་། ཡོད་ན་ད་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མེད་ན་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་ཡོད་པ་མིན་པས་གཞན་སྐྱེ་མི་རུང་ལ་གཉིས་ཀ་ཡང་མིན་པ་དེ་སྐབས་སུ་བབ་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་མཐར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་འབྱུང་བ་བཞིན་ལུང་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་གགས་པ་བཞིན་མི་འདོད་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བར་བརྗོད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་ས་མྱུག་སོགས་རྒྱུ་འབྲས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་དངོས་པོར་འཇོག་པ་བཞིན་
1-4-39a
རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །འཇིག་རྟེན་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་རྐྱེན་མཐུན་པ་ལས་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་འབྲས་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ལས་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེ་བར་འཇིག་རྟེན་ལ་གགས་པ་ཡིན་གྱི། ས་མྱུག་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱི་དོན་མི་འགྲུབ་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་བྱ་བ་དོར་ནས་མི་འདོད་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀཏྱ་ཡ་ན་གདམས་པའི་མདོ་ལས། ཀཏྱ་ཡ་ན་འཇིག་རྟེན་ཕལ་ཆེ་བ་ནི། ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ་གནས་སོ། །ཞེས་དང་། ཀཏྱ་ཡ་ན་ཡང་དག་པར་ན་ཡོད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཡང་མི་ལྟུང་། མེད་པར་ཡང་མི་ལྟུང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་གྲུབ་ཀྱི། དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཚུལ་ཡང་འགོག་པ་མིན་ཏེ། བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་འཇོག་པས་ཡོད་པའི་མཐའ་ལ་མི་ལྟུང་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་མེད་པའི་མཐའ་ལ་མི་ལྟུང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར།;


 །གཉིས་པ་ལ། སྐྱོན་སྤང་གི་ལན་དང་། ལན་དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། རྒྱུ་འབྲས་གཞན་ཡིན་ཀྱང་། ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་སྟེ་དངོས་པོ་གང་གིས་རང་འབྲས་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་ཀྱང་ར༷བ་ཏུ༷་བྱ༷་བ༷ར་ནུས༷་པ༷་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་རྒྱུ་དེའི་འབྲ༷ས་བུ༷་ངེ༷ས་པར་བརྗོ༷ད་ཅི༷ང་། ག༷ང་ཞི༷ག་འབྲས་བུ་དེ༷་སྐྱེད༷་ནུས༷་པ༷་དེ༷་ནི༷་དངོས་པོ་གྲུབ་པའི་གཞ༷ན་ཡི༷ན་ན༷འ༷ང་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ལ༷། དེ་ལས་བྱེ་བྲག་རྒྱུ་འབྲས་ནང་ཚན་པ་རྒྱུ༷ད་གཅི༷ག་ཏུ་གཏོག༷ས་པ་ད༷ང་། དེ་ཡང་སྔ་མས་ཕྱི་མ་ལྟ་བུ་སྐྱེད༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་རུང་བ་ལ༷ས་སྐྱེ༷་བ༷་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷། སཱ༷་ལུ༷འི་མྱུ༷་གུ༷་ནི་ན༷ས་ལ༷་སོ༷གས་པ་ལ༷ས་སྐྱེ་བ་དེ༷་ལྟར༷་མི༷ན་པས་སྐྱོན་དེ་མེད་དོ་ཞེ༷་ན༷། གཉིས་པ་ལན་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ན༷ས་ད༷ང་པདྨ་སོགས་ཀྱི་ཟེའུ་འབྲུ་གེ༷་ས༷ར་ད༷ང་ནི༷་ཀི༷ང་ཤུ༷་ཀ༷་ཡི་མེ་ཏོག་ལ༷་སོ༷གས་གཞན་ཡིན་ཕྱིར་སཱ༷་ལུ༷འི་མྱུ༷་གུ༷འི་སྐྱེད༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པར༷་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དང་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ་དང་ལྡ༷ན་པ་མི༷ན་པ་དང་། རྒྱུ༷ད་གཅི༷ག་ཁོ༷ངས་སུ༷་གཏོག༷ས་པ་མི༷ན་པ་དང་རིགས་འདྲ༷་བ༷་སྔ་མ་མ༷་ཡི༷ན་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ༷་བཞི༷ན་དུ། སཱ་ལུ༷འི་ས༷་བོ༷ན་ཡ༷ང་ནི༷་ས་ལུའི་མྱུ་གུ་དེ༷་ཡི༷་རྒྱུ་ཁྱད་པར་བཞི་ལྡན་མི༷ན་ཏེ༷་གཞ༷ན་ཉི༷ད་ཕྱིར༷། ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་ལ་མི་འདྲ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས། དེ་གཉིས་ལ་རྒྱུ་རྒྱུ་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཀུན་ཏུ་མི་འཐད་དོ། །
1-4-38a
个别破他生有
གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་སྔ་ཕྱི་བ་ལ་གཞན་སྐྱེ་དགག་པ། རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་པ་ལ་གཞན་སྐྱེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་བཀག་པ་དངོས་དང་། སྐྱོན་སྤང་གི་ལན་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། མྱུ༷་གུ༷་དེ་ས༷་བོ༷ན་ད༷ང་ནི༷་དུས༷་མཉམ༷་པར༷་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། གཞ༷ན་མྱུ་གུ་ཉི༷ད་མེ༷ད་པ༷ར་ས༷་བོ༷ན་མྱུ་གུ་དེ་ལས་གཞ༷ན་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་ག༷་ལ༷་འགྱུ༷ར་ཏེ་གཞན་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ལས་གཞན་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཞིག་སྐྱེ་ན་དེ་གཉིས་ཀ་ཡོད་བཞིན་ཕྲད་ནས་སྐྱེད་དགོས་ན་འདིར་ཕྲད་པ་མི་སྲིད་ན་གཞན་ལས་གཞན་ཇི་ལྟར་སྐྱེད། དེ༷ས་ན༷་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་མྱུ༷་གུ༷་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་ས༷་བོ༷ན་ལ༷ས་སྐྱེ༷་བ༷་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུ༷བ་པ༷ར་འགྱུར༷་བ་མི༷ན་པ༷ས། གཞ༷ན་ལ༷ས་སྐྱེ་བ༷་ཡི༷ན་ཞེས༷་བྱ་བའི༷་ཕྱོག༷ས་འདི༷་གཏོང༷་བ༷ར་བྱོས༷་ཤིག་དེའང་བྱམས་པ་དང་ཉེར་སྦས་དུས་མཉམ་ཡོད་བཞིན་པ་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་ཕན་ཚུན་གཞན་དུ་བཞག་པ་ལྟར། ས་མྱུག་ཀྱང་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་ན་གང་ལས་གང་ཐ་དད་པའི་གཞི་གཉིས་པོའང་ཡོད་བཞིན་པ་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་ཐ་སྙད་བྱས་པ་མ་གཏོགས། གཞན་ཡིན་ཞེས་པ་དམ་བཅའ་ཙམ་དུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། ལན་དང་། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། ཚུར་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི་ཇི༷་ལྟར༷་སྲ༷ང་གི༷་མད༷འ་ཡི་
1-4-38b
མགོ་མཇུག་གི་ཕྱོགས་གཉི༷ས་མཐོ༷་བ༷་ད༷ང་ནི༷་དམ༷འ་བ༷་ད༷ག་དུས༷་མཉ༷མ་མ༷་ཡི༷ན་པ༷ར་ནི༷་མི༷ན་པར༷་ཏེ་དུས་མཉམ་པར་མཐོ༷ང་བ༷་དེ༷་བཞི༷ན་དུ༷། བསྐྱེ༷ད་པ༷ར་བྱ༷་བ་འབྲས་བུ༷་ད༷ང་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་རྒྱུ༷་ད༷ག་གི༷་སྐྱེ༷་འག༷ག་གི་བྱ་བའང་དུས་གཅིག་ཕྱིར་དེ་གཉིས་དུས་མཉམ་འགྱུར༷་ཞེ༷་ན༷། གཉིས་པ། ཕར་ལན་འདི་ལ་དམ་བཅའ། རིགས་པ། འབྲས་བུ་དངོས་མེད་ཀྱང་དེ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་ཡོད་སྙམ་པ་དགག་པ་གསུམ་རིམ་པར། གལ༷་ཏེ༷་དཔེ་སྲང་གི་དུས་མཐོ་དམན་ད་ལྟ་ཡིན་ན་གཅི༷ག་ཚེ༷འམ་དུས་གཅིག་གཉིས་ཀ༷་ཡི༷ན་ན༷་རུང་ཡང་དཔེ་ཅན་འདི༷ར་ནི༷་ས་མྱུག་དུས༷་གཅི༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པས་ན་དཔེའི་འདྲ་བ་དེ་དང་མཚུངས་པ་དེ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ནོ། །སྲང་གི་མགོ་མཇུག་དངོས་པོ་དུས་མཉམ་པ་གཉིས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་བཞག་གི་དཔེ་ཅན་ས་མྱུག་དུས་མཉམ་དུ་མེད་པ་ཡིན་པས་དཔེ་དོན་མི་འདྲའོ།

简体中文直译
第二分为：提出解答过失和破斥该解答两部分。第一，虽然因果是异体，但并非从一切生起一切，因为虽然事物与其果是自性成立的异体，但因能完成作用，所以称为果的决定因，凡能生起该果者，虽是事物成立的异体，也是因，而在此特殊情况下，属于同一相续的因果，且由前者能生起如后者的[果]，所以稻芽不是从大麦等生起，因此没有该过失。
第二，回答：如同大麦和莲花的花蕊、雄蕊和金树迦的花等因为是异体而不被认为能生稻芽，也不具有生起的能力，不属于同一相续，也不是相似类的前者，同样，稻种也不是稻芽的具有四种特殊性的因，因为[按你们的观点]是异体。由自性成立的异体毫无不同，因此二者作为因与非因的区别完全不合理。
个别破他生有
第二，个别破斥分为：否定前后因果的他生和否定同时因果的他生两部分。第一又分为直接破斥和破斥回答过失两部分。第一，苗芽与种子不同时存在，因为如果异体苗芽不存在，种子怎能成为异于苗芽的异体？若由自性成立的异体生自性成立的异体，二者必须存在并接触而生，但此处接触不可能，异体如何能生异体？因此，自性成立的苗芽不能自性成立地从自性成立的种子生起，所以请放弃"从他生"的这一立场。就像慈氏和近护同时存在时相互称为"此"与"彼"的异体一样，种子苗芽若是自性成立的异体，也必须有两个作为区分基础的已经存在的事物，除此之外，所谓"是异体"仅仅是空洞的宣称。
第二分为：回答和破斥回答两部分。第一，对方回答说：如同秤杆两端一高一低不是不同时的而是同时可见那样，所生果与能生因的生灭作用也因为是同时，所以二者是同时的。
第二，对这一回答的破斥包含三个方面：立宗、理由和破斥"虽无实果但有生起作用"的想法。依次为：若如秤杆的高低是现在同时的，那么在同一时间或同时[存在]都可以，但在此例中，种子苗芽不同时存在，所以与比喻不相似。秤杆头尾是同时存在的两个事物的作用，而所比喻的种子苗芽不同时存在，所以比喻与所比不相同。


 །རྒྱུ་མཚན་ནི་ག༷ལ་ཏེ༷་སྐྱེ༷་བཞི༷ན་པ༷་མྱུ་གུ་དེ༷་སྐྱེ༷་བ༷་ལ༷་མངོན་དུ་ཕྱོག༷ས་པ༷ས་ན་མ་འོངས་པ་ཡིན་པས་ད་ལྟ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཞི༷ང་། འག༷ག་བཞི༷ན་པ༷་ས་བོན་ནི༷་ཡོ༷ད་ཀྱ༷ང་འཇི༷ག་ལ༷་ཕྱོག༷ས་ཏེ། ད་ལྟ་ཞིག་མ་ཚར་བ་ཡིན་པ༷ར་འདོ༷ད་གྱུར༷་པ༷། མདོར་ན་ས་བོན་ཇི་སྲིད་ཡོད་པ་སྲིད་དུ་མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ། མྱུ་གུ་གྲུབ་ཟིན་པ་དང་། ས་བོན་ཟད་པར་འགགས་ནས་མེད་པས་དེ་གཉིས་ནམ་དུའང་སྐད་ཅིག་ལ་དུས་མཉམ་པ་མེད་པས་དེ༷་ཚེ༷་ས་མྱུག་
1-4-39a
འདི༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟ༷་བུ༷ར་ན༷་སྲ༷ང་ད༷ང་མཚུ༷ངས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་མི་མཚུངས་སོ། །སྐྱོན་གཞན་ཡང་མྱུ་གུ་མེད་ཀྱང་དེའི་བྱ་བ་སྐྱེ་བ་ཡོད་སྙམ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། བྱ་བ་སྐྱེ༷་བ༷་འདི༷་ནི༷་བྱེ༷ད་པོ༷་རྟེན་མྱུ་གུ་མེ༷ད་པ༷ར་ཡོད་པར་རི༷གས་པ༷འི་ངོ༷་བོ༷འ༷ང་མི༷ན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཕགས་པ་སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་ལས། སྲང་མདའི་མཐོ་དམན་གྱི་ཚུལ་དུ་སྐད་ཅིག་གང་ཁོ་ན་ལ་ས་བོན་འགགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་མྱུ་གུ་སྐྱེའོ། །ཞེས་སྲང་གི་དཔེ་བཀོད་པ་མིན་ནམ། དེ་ཕྱིར་ས་མྱུག་གཉིས་སྲང་མདའི་མཐོ་དམན་དང་འདྲ་བར་འདོད་པ་འགོག་མི་རིགས་སོ་ཟེར་ན་བདེན་མོད་ཀྱི་ལུང་དེ་ནི་གཞན་སྐྱེ་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་བསྟན་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་འགོག་གིས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ཙམ་འགོག་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་མདོར། རྒྱུ་འབྲས་སྐྱེ་འགག་གི་བྱ་བ་དུས་མཉམ་པ་ལ་དགོངས་ཀྱི། ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་འབྲས་སྐྱེ་འགག་གི་བྱ་བ་དུས་མཉམ་པ་ལ་མིན་ནོ། །སྔ་མ་ལྟར་ན་བྱ་བ་ཙམ་མཉམ་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་མི་དགོས་ལ། ཕྱི་མ་ལ་བྱ་བ་མཉམ་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱང་དུས་མཉམ་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་པ་ལ་གཞན་སྐྱེ་དགག་པ་ནི། ག༷ལ་ཏེ༷་རྒྱུ་འབྲས་སྔ་ཕྱི་བ་ལ་གཞན་སྐྱེ་མི་འཐད་ཀྱང་དུས་མཉམ་ལ་འཐད་སྙམ་
1-4-39b
ན་དེའང་མི་འཐད་དེ་མི༷ག་གི༷་བློ༷་སྟེ་རྣམ་ཤེས་ལ༷་ར༷ང་གི༷་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པ་རང་དང་དུས༷་གཅི༷ག་པ༷། མི༷ག་དབང་དང་ལ༷་སོ༷གས་པས་གཟུགས་སོགས་ད༷ང་རང་དང་ལྷན༷་ཅི༷ག་འབྱུང༷་བ༷འི་འདུ༷་ཤེ༷ས་དང་ཚོར་བ་ལ༷་སོ༷གས་ལ༷ས། འབྲས་བུ་དེ་གཞ༷ན་ཉི༷ད་དུ་གྲུབ་པས་རྒྱུ་དང་དུས་མཉམ་དུ་ཡོ༷ད་ན༷་སྔར་ཡོ༷ད་ལ༷་ཡ༷ང་འབྱུང༷་བ༷ས་དགོ༷ས་པ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་ཡོ༷ད་དེ་མེད་དོ། །ཅི༷་སྟེ༷་འབྲས་བུ་དེ༷་རྒྱུ་དུས་ན་མེ༷ད་ཅེ༷་ན༷་འདི༷་ལ༷་ཉེས༷་པ༷་རྒྱུ་འབྲས་མི་མཉམ་པའི་སྐབས་སུ་བཤ༷ད་ཟི༷ན་ཏོ༷། །
辨果四边而破
གསུམ་པ། འབྲས་བུ་མུ་བཞིར་དཔྱད་ནས་དགག་པ། སྐྱེད༷་པ༷ར་བྱེད་པ༷་རྒྱུས༷་བསྐྱེ༷ད་བྱ༷་འབྲས་བུ་གཞ༷ན་སྐྱེད༷་པ༷་དེ༷་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ན༷། དེས་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོ༷ད་པ༷འ༷མ། འོ༷ན་ཏེ༷་མེ༷ད་པ་ད༷ང་། གཉི༷ས་ཀ༷་དང་གཉི༷ས་བྲ༷ལ་ཞི༷ག་སྐྱེད༷་གྲ༷ང་སྟེ་བརྟགས་གོ། ཡོ༷ད་ན༷་སྐྱེ༷ད་བྱེ༷ད་ཅི༷་དགོ༷ས་ཏེ་སྐྱེས་ཟིན་སླར་མི་སྐྱེ་བས་སོ། །མེ༷ད་ལ༷འ༷ང་རྒྱུ་དེ༷ས་ནི༷་ཅི༷་ཞིག་བྱ༷་སྟེ་རི་རྭའི་རྒྱུ་བཞིན་ནོ། །གཉི༷ས་ཉི༷ད་ལ༷་དེ༷ས་ཅི༷་བྱ༷་སྟེ་གཉིས་ཚོགས་མི་སྲིད་པས་སོ། །གཉི༷ས་ད༷ང་བྲལ༷་ལ༷འ༷ང་དེ༷ས་ཅི༷་བྱ༷་སྟེ་དེ་གཉིས་གང་ཡང་མིན་པ་མི་སྲིད་པས་སོ། །
所破遮世间迁
གཉིས་པ། དེ་ལྟར་བཀག་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པ་སྤང་བ་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པའི་རྩོད་པ་བཀོད་པ་དང་། དེའི་ལན་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་ག༷ང་གི༷ས་ར༷ང་གི་ལྟ༷་བ་ཁོ་ན་ལ༷་
1-4-40a
གན༷ས་ནས་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི་མཐོང་བ་ཚ༷ད་མ༷ར་འདོད་པ༷ས་ན༷། ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འདི༷ར་ནི་གཞན་སྐྱེ་མེད་པར་ཁྱོད་ཀྱི་རི༷གས་པ༷་སྨྲ༷ས་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་ལྟ༷་ཀོ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་བྱ༷་སྟེ་དེས་ཟློག་མི་བཏུབ་སྟེ་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་སོ།

简体中文直译
理由是：若正在生起的苗芽因为趋向于生，所以是未来法，现在不存在，而正在消灭的种子虽然存在但趋向于灭，被认为是尚未完全消失的现在法。简言之，只要种子存在，苗芽就是未来法，苗芽一旦形成，种子就已完全灭尽而不存在，因此二者在任何瞬间都不会同时存在，所以这种情况怎样能与秤相同呢？是不相同的。
另一过失是：若认为虽然没有苗芽但有其生起的作用，这也不合理，因为没有苗芽这一作用者为依托，生起这一作用就不可能有合理的实体。
若有人说：圣者《稻芽经》中不是以秤杆为喻说："就在种子灭尽的那一瞬间，苗芽生起"吗？因此，否认种子苗芽如同秤杆高低相似是不合理的。
这话虽然不错，但该经并非为了说明他生和自相生而说的。此处所破斥的是自性成立的生起，而非仅仅破斥从种子生起苗芽。
因此，经中是针对因果的生灭作用同时而言，不是针对自性成立的因果生灭作用同时而言。按前者，仅作用同时也不要求因果同时；按后者，若作用同时，则因果也必须同时。
第二，否定同时因果的他生：若认为前后因果的他生不合理，但同时的则合理，这也不合理。眼识对于与其同时的能生因眼根等以及与自俱生的想、受等，果如果自性成立为异体而与因同时存在，那么对于本已存在者又生起有何必要？没有必要。若说果在因时不存在，对此过失已在因果不同时的情况中说明。
辨果四边而破
第三，通过四边观察果而破斥：能生因所生的异果，若是因，则是生已自性存在的果，还是生不存在的，或生二者，或生离二者的果呢？若果已存在，何需能生？因为已生不再生。对于不存在，因能做什么？如同兔角的因。对于二者，因能做什么？因为二者不可能共存。对于离二者，因能做什么？因为非二者的东西不可能存在。
所破遮世间迁
第二，回应世间对这种破斥的反驳分为：提出世间的反驳和回答两部分。第一，世间人仅安住于自己的见解，认为世间所见是量，因为非常有力，所以在此以你所说的没有他生的理由，能做什么呢？因为是现量，所以不能被否定。
;


 །གཞ༷ན་ལ༷ས་གཞ༷ན་འབྱུང༷་བ༷་ཡ༷ང་འཇི༷ག་རྟེན༷་པ༷་ཡི༷ས་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ༷། དེ༷ས་ན༷་གཞ༷ན་ལ༷ས་སྐྱེ༷་བ་ཡོ༷ད་པ་འདི༷ར་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རི༷གས་པ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་དགོ༷ས་ཏེ༷་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་སོ་སྙམ་ན། གཉིས་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་པས་གཞན་སྐྱེ་ཁས་བླངས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པས་མི་གནོད་པའི་ཚུལ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་སྐྱེ་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་པས་མི་གནོད་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་ལོག་པའི་དབྱེ་བས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མདོར་བསྟན་པ། དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ། དེ་དག་གི་ཕྱིར་ན་ཡུལ་གང་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་གནོད་པ་དང་གནོད་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པས་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ། གང་ཞིག་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་མ་ནོར་བ་མི་ཤེས་ཤིང་། ཐོག་མེད་ནས་བདེན་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་སྨིན་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་ལ་མ་འདྲིས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པའི་
1-4-40b
རྡོལ་ཐབས་ལ་བརྟེན་པ་འདི་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱུང་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་མ་བཤད་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པའི་བླ་རྡོལ་བཟློག་མི་ནུས་པས། ཡུལ་འདི་འདྲ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་དེ་ཞེས་གནོད་ཡུལ་ཁྱད་པར་བ་དང་། འདི་འདྲ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་གནོད་ཅེས་མི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྟན་དགོས་སོ། །དེ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་བསྟན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པས། བདེན་གཉིས་རང་གི་ངོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཁྱེན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་ནང་དངོ༷ས་པོ་འདི་ཀུན༷་ལ་མཐོང་བ་ཡ༷ང་ད༷ག་དང་བརྫུ༷ན་པ༷་མཐོ༷ང་བ༷་ཡི༷ས། ཡུལ་ཅན་གཉིས་རང་རང་གི་མཐོང་དོན་གྱི་དངོ༷ས་རྙེད༷་པའི་ངོ༷་བོ༷་གཉི༷ས་ནི༷་དངོས་ཀུན་གྱིས་འཛི༷ན་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་ཚད་མས་ཡུལ་རྙེད་པ་ཡིན་གྱི་བདག་གིས་གྲུབ་པར་མིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡ༷ང་ད༷ག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོ༷ང་ཡུ༷ལ་ག༷ང་དེ༷་དེ༷་ཉི༷ད་དེ༷་དོ༷ན་དམ་ཡིན་ལ། མཐོ༷ང་བ༷་བརྫུ༷ན་པ༷་ཡི༷་ཡུལ་ནི་ཀུན༷་རྫོ༷བ་བདེ༷ན་པ༷ར་གསུང༷ས་སོ། །བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དེ། སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་བདེན་གཉིས་དཔྱོད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་སྟེ། གང་སྣང་འདི་སྟོང་། སྟོང་པ་དེ་སྣང་བ་ལས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ན། ཆོས་དེའི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་བར་འགྱུར་བས་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །
1-4-41a
ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་པར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་སྟེ། དེ་ལ་གང་དུའང་བརྗོད་མི་ཤེས་ཏེ་སོ་སོར་རང་རིག་གི་ཡུལ་ལོ། །དེ་ནི་ཆོས་དབྱིངས་དང་རིགས་སོགས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་གྱི། རྣམ་གྲངས་པ་ནི་མིན་ནོ། །དེ་མིན་རྟགས། རྣམ་གྲངས་པའི་སྟོང་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། མཐའ་བཞི་འགོག་ཚེ། བདེན་མེད་ཀྱི་ཡོད་མཐའ་སེལ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པས་ཆད་མཐའ་སེལ་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་གནས་ལུགས་རང་གི་ངོས་ནས་མཐའ་བཞི་སེལ་མི་ནུས་ཏེ། གནས་ལུགས་མེད་དགག་ལ་ཡོད་མཐའ་སེལ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་ཀྱི། མེད་མཐའ་སེལ་བ་ཀུན་རྫོབ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། གནས་ལུགས་ཁོ་རང་གི་ངོས་ནས་མཐར་ལྷུང་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བས། དེ་འདྲའི་མཐར་ལྷུང་གི་སྟོང་ཉིད་དེ་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བདེན་གཉིས་ཕྱེས་ཏེ་མཐའ་བཞི་འགོག་པ་ལ་བརྗོད་པ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ལྡོག་པ་དེ་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ན་རང་གི་ངོ་བོ་མ་འདྲེས་པར་ཐ་དད་ཟ་འོག་གི་རི་མོ་ལྟར་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ། ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཡིན། དབྱེར་མེད་ཡིན་ན་ཟུང་འཇུག་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་ལ། ཆོས་དབྱིངས་ལ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་ཀྱི། སྣང་མེད་སྟོང་རྐྱང་མིན་པར་གྲུབ། ངོ་བོ་ཐ་དད་ན་ངོ་བོ་གཅིག་པ་
1-4-41b
ཞེས་པའང་མི་འགྲུབ་ལ་བདེན་གཉིས་ཐ་དད་དོན་འགལ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།

 །གཞ༷ན་ལ༷ས་གཞ༷ན་འབྱུང༷་བ༷་ཡ༷ང་འཇི༷ག་རྟེན༷་པ༷་ཡི༷ས་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ༷། དེ༷ས་ན༷་གཞ༷ན་ལ༷ས་སྐྱེ༷་བ་ཡོ༷ད་པ་འདི༷ར་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རི༷གས་པ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་དགོ༷ས་ཏེ༷་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་སོ་སྙམ་ན། གཉིས་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་པས་གཞན་སྐྱེ་ཁས་བླངས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པས་མི་གནོད་པའི་ཚུལ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་སྐྱེ་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་པས་མི་གནོད་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་ལོག་པའི་དབྱེ་བས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མདོར་བསྟན་པ། དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ། དེ་དག་གི་ཕྱིར་ན་ཡུལ་གང་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་གནོད་པ་དང་གནོད་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པས་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ། གང་ཞིག་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་མ་ནོར་བ་མི་ཤེས་ཤིང་། ཐོག་མེད་ནས་བདེན་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་སྨིན་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་ལ་མ་འདྲིས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པའི་
1-4-40b
རྡོལ་ཐབས་ལ་བརྟེན་པ་འདི་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱུང་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་མ་བཤད་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པའི་བླ་རྡོལ་བཟློག་མི་ནུས་པས། ཡུལ་འདི་འདྲ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་དེ་ཞེས་གནོད་ཡུལ་ཁྱད་པར་བ་དང་། འདི་འདྲ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་གནོད་ཅེས་མི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྟན་དགོས་སོ། །དེ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་བསྟན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པས། བདེན་གཉིས་རང་གི་ངོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཁྱེན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་ནང་དངོ༷ས་པོ་འདི་ཀུན༷་ལ་མཐོང་བ་ཡ༷ང་ད༷ག་དང་བརྫུ༷ན་པ༷་མཐོ༷ང་བ༷་ཡི༷ས། ཡུལ་ཅན་གཉིས་རང་རང་གི་མཐོང་དོན་གྱི་དངོ༷ས་རྙེད༷་པའི་ངོ༷་བོ༷་གཉི༷ས་ནི༷་དངོས་ཀུན་གྱིས་འཛི༷ན་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་ཚད་མས་ཡུལ་རྙེད་པ་ཡིན་གྱི་བདག་གིས་གྲུབ་པར་མིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡ༷ང་ད༷ག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོ༷ང་ཡུ༷ལ་ག༷ང་དེ༷་དེ༷་ཉི༷ད་དེ༷་དོ༷ན་དམ་ཡིན་ལ། མཐོ༷ང་བ༷་བརྫུ༷ན་པ༷་ཡི༷་ཡུལ་ནི་ཀུན༷་རྫོ༷བ་བདེ༷ན་པ༷ར་གསུང༷ས་སོ། །བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དེ། སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་བདེན་གཉིས་དཔྱོད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་སྟེ། གང་སྣང་འདི་སྟོང་། སྟོང་པ་དེ་སྣང་བ་ལས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ན། ཆོས་དེའི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་བར་འགྱུར་བས་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །
1-4-41a
ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་པར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་སྟེ། དེ་ལ་གང་དུའང་བརྗོད་མི་ཤེས་ཏེ་སོ་སོར་རང་རིག་གི་ཡུལ་ལོ། །དེ་ནི་ཆོས་དབྱིངས་དང་རིགས་སོགས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་གྱི། རྣམ་གྲངས་པ་ནི་མིན་ནོ། །དེ་མིན་རྟགས། རྣམ་གྲངས་པའི་སྟོང་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། མཐའ་བཞི་འགོག་ཚེ། བདེན་མེད་ཀྱི་ཡོད་མཐའ་སེལ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པས་ཆད་མཐའ་སེལ་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་གནས་ལུགས་རང་གི་ངོས་ནས་མཐའ་བཞི་སེལ་མི་ནུས་ཏེ། གནས་ལུགས་མེད་དགག་ལ་ཡོད་མཐའ་སེལ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་ཀྱི། མེད་མཐའ་སེལ་བ་ཀུན་རྫོབ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། གནས་ལུགས་ཁོ་རང་གི་ངོས་ནས་མཐར་ལྷུང་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བས། དེ་འདྲའི་མཐར་ལྷུང་གི་སྟོང་ཉིད་དེ་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བདེན་གཉིས་ཕྱེས་ཏེ་མཐའ་བཞི་འགོག་པ་ལ་བརྗོད་པ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ལྡོག་པ་དེ་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ན་རང་གི་ངོ་བོ་མ་འདྲེས་པར་ཐ་དད་ཟ་འོག་གི་རི་མོ་ལྟར་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ། ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཡིན། དབྱེར་མེད་ཡིན་ན་ཟུང་འཇུག་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་ལ། ཆོས་དབྱིངས་ལ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་ཀྱི། སྣང་མེད་སྟོང་རྐྱང་མིན་པར་གྲུབ། ངོ་བོ་ཐ་དད་ན་ངོ་བོ་གཅིག་པ་
1-4-41b
ཞེས་པའང་མི་འགྲུབ་ལ་བདེན་གཉིས་ཐ་དད་དོན་འགལ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是原文的完整直译：
他物从他物产生之理也可为世间人所理解，因此这里关于他生存在的道理，何需论证，认为其已是明显可见的。其次，有两点：尽管世间接受他生，世间并不能否定其不存在的方式；即使在世间名言中，也没有自性成立的他生，因此世间无法否定这一点。第一点分为三部分：通过对境和有境是否错乱的区分，简要阐述二谛的安立；对此详细解释；最后总结世间能否否定某一对境的差别。首先，对于不了解经典的真正含义、受从无始以来执实习气成熟影响而执著于事物、不熟悉无自性之理、依赖世间反驳方法的人，若不解释世间的诸多生起方式，就无法阻止世间反驳的威胁。因此，必须指明"世间能够否定的特定对象"和"世间不能否定的特定对象"。
为此，需先阐述二谛的区分。完全如实了知二谛自性的诸佛世尊，通过真实见和虚妄见观察一切内外事物，以两种能取（认知主体）各自所见对象的体性获得二种所取（认知对象），这是由量（正确认识）获得对象，而非由自我构建。其中，真实智慧的所见对象即是真实，是胜义谛；虚妄见的对象即是世俗谛。
二谛体性为一而相别，其为一的体性，是现空不可分离的一体，这由考察二谛的量所成立。因为任何显现都是空性，若空性与显现是各别存在，则事物体性将不空，因此二者非各别存在。
这不可分离的体性是非异名的胜义谛，它无法用言语表达，只能由各自自证智慧了知。这即是法界、种性等，是诸法的究竟实相，而非异门（假名）。若非如此，当论述异名空性断除四边时，真实的不存在排除实有边，名言中存在排除断灭边。如此，实相本身无法断除四边，因为实相作为无遮只能排除有边，而排除无边则依赖世俗，因此实相本身会堕入边见，这种堕入边见的空性不是真如。
此外，关于区分二谛而断除四边的论述：二谛的不同方面是否为双融？若是，其自体是否如锦缎图案般分离各别存在？或是体性不可分离？若是不可分离，双融实相成立，则法界具有显现的自性，而非仅是空无显现的单空。若体性各别，则一体之说不成立，二谛将成为相互矛盾的不同事物。


 །ཇི་ལྟར་ཤེས་བྱ་ལ་རྟག་མི་རྟག་གི་ཆ་ཡོད་ཀྱང་། དེའི་རང་ལྡོག་རྟག་པར་བརྗོད་དགོས་པ་ལྟར། རྣམ་གྲངས་མིན་པ་དེ་ལ་ལྡོག་ཆ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་། རང་གི་ངོ་བོ་འདུས་མ་བྱས་རྟག་པ་ལ་བརྗོད་དགོས། གང་དུ་ཡང་དག་འདྲེས་གྱུར་བ། །ཟུང་དུ་འཇུག་པ་དེ་བཤད་དོ། །ཞེས་པའི་དོན་བཞིན་བློ་ངོར་དབྱེར་མེད་གྲུབ་པ་ལ་འདྲེས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། དོན་ཡེ་ནས་དབྱེར་མེད་ཡིན། དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་དུ་གྱུར་པས་སྣང་སྟོང་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མེད་ཀྱི། སྣང་སྟོང་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་དེ་ལ་མ་རྫོགས་པ་མེད་པས་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའོ། །དེའི་སྣང་ཆ་དེ་ཡང་འདི་ཞེས་རིས་ཆད་ཅན་དང་། འདུས་བྱས་ཉི་ཚེ་བ་གང་ཡང་མིན་ཏེ། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་པར་གྱུར་པའི་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་དེ་ཡང་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ་གྱི་སྟོང་པ་སྣང་བ་དང་གཉིས་མེད་པའི་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་པ་ལྟར་ན་ཡོད་མེད་མཐའ་གཉིས་དེ་ལྟར་ཁེགས་ཀྱང་། གཉིས་ཡིན་གཉིས་མིན་ཇི་ལྟར་འགོག་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཉིས་ཡིན་སྦྱར་མི་དགོས་ཏེ། ངོ་བོ་ལ་གཉིས་ཀའི་ཡིན་པ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པས་སོ། །བདེན་
1-4-42a
གཉིས་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པས་མཐའ་འགོག་ཚུལ་ལྟར་ན་གཉིས་ཀའི་ཡིན་པའི་མུར་འགྱུར་ཏེ་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཟུང་འཇུག་དེ། ཡོད་པའང་ཡིན་མེད་པའང་ཡིན་ཟེར་དགོས་ལ། མིན་ན་ཟུང་འཇུག་གི་མཐའ་མི་ཁེགས་པས། དོན་གཅིག་ཏུ་འདུ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཀ་བ་ཡོད་ལ་སྣམ་བུ་མེད་པས་ཀ་བའི་ཡོད་མཐའ་མི་སེལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཀ་བ་དེ་ཀ་བར་ཡོད་པ་དང་སྣམ་བུ་མེད་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡོད་མེད་ངོ་བོ་གཅིག་པ་འགལ་ཏེ་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཤེས་བྱ་འདོད་པ་ལྟར་ན། བདེན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་གཅིག་སྟེ་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྣང་སྟོང་ཡང་ངོ་བོ་མི་གཅིག་སྟེ་འགལ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ན་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་མེ་ཆུ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་ཡིན་མིན་གཉིས་མིན་མིན་ཞེས་ཁས་ལེན་མི་རུང་སྟེ། དངོས་པོ་གཞི་གང་ལ་ལྟོས་ནས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་། གཉིས་ཡིན་མིན་ན་གཉིས་མིན་ཡིན་དགོས་ལ། གཉིས་མིན་མིན་ན་གཉིས་ཡིན་ཡིན་དགོས་ཏེ། དེ་གཉིས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་བྱ་ལ་མེད་དོ། །ཡོད་པ་མིན་མེད་པ་མིན་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་མི་འཐད་པར་འཛིན་པ་ཅན་རང་གིས་ཁས་ལེན་ན། བཞི་ཀར་བདེན་གྲུབ་སྦྱར་ན། མཐའ་བཞི་བསལ་ཅི་དགོས་བདེན་གྲུབ་ཁོ་ན་བཀག་པས་ཆོག་གི་དེ་ལྟ་ན་བདེན་གྲུབ་བཀག་པ་ཁོ་ནས་
1-4-42b
མཐའ་བཞི་བསལ་གྱི། སྟོང་རྟེན་འབྱུང་སོ་སོས་ཅི་བྱེད་ལ། བདེན་གྲུབ་མེད་པའི་མཐའ་བཞིའི་འཛིན་སྟངས་དང་དོན་གཉིས་ཀ་གནས་ལུགས་ལ་ཡོད་ཅེས་ཁས་ལེན་དུ་འགྱུར་རོ། །རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་ཆོས་དབྱིངས་ནི་མཐའ་བཞི་ཆར་ཁེགས་པས་ཁྱད་པར་སྦྱར་མི་དགོས་ཏེ། སྤྲོས་པའི་དྲྭ་བ་ཀུན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་དང་བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟག་དངོས་གཉིས་ངོ་བོ་ཇི་ལྟར་གཅིག་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་འདིའི་སྟེང་ན་ཕ་རོལ་ཁས་ལེན་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པའི་གནད་ཐམས་ཅད་ཡོད། རྣམ་གྲངས་མིན་པ་ཁོ་ན་དོན་དམ་དང་། ཐ་སྙད་ཤེས་བརྗོད་འཇུག་གསུམ་གྱི་ཡུལ་གྱུར་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་བྱས་ན། བདེན་གཉིས་གཅིག་པ་བཀག་པའི་ཐ་དད་ཡིན་ནམ་སྙམ། ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་དུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དོ། །ཆོས་དབྱིངས་ཉག་གཅིག་ལ་ཆོས་དབྱིངས་དུ་མ་མེད། དུས་གསུམ་ཁྱད་པར་བྱར་མེད། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེའི་ངོ་བོར་རོ་གཅིག་སོགས་ཐེག་ཆེན་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་གྲངས་མིན་པ་ལ་འོང་གི་རྣམ་གྲངས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འོངས་ཏེ། དེ་ནི་ཐ་དད་དུས་གསུམ་རེས་འགའ་བ། ཆོས་ཉི་ཚེ་བ་སོ་སོའི་ཆོས་
1-4-43a
ཉིད་ཡིན་པ་སོགས་སོ།

以下是原文的完整直译：
就像所知具有常与无常的方面，但其自相必须表述为常一样，虽然非异名的胜义有两种不同方面，但其自性必须表述为无为常住。如所说："真实融合之处，即说为双融。"这意味着在心识前不可分离地成立称为"融合"，而实际上本来就不可分离。在此，一切法平等一味，现空不可分离，由现空所摄的一切法都在这一点中圆满无欠，因此不住于无为的边际。
其显现的方面也不是局限于某种形式，也非仅是有为的一部分，而是一切显现皆成平等的空性。这空性也非片面的空性，而是远离一切承认的空性与显现不二，具足一切殊胜行相。
按照异名胜义谛，虽然有无二边可以如此遮破，但对于"是二者"与"非二者"如何遮破呢？不需要加上"真实成立的是二者"，因为在本性上，即使在名言中也没有"是二者"。根据二谛各别不混的遮破边见方式，则会成为"是二者"的情况，因为体性一致的二谛双融，必须说"既是有又是无"，否则无法遮破双融的边见，就无法归为一义。就像柱子存在而毛毯不存在，无法遮除柱子的有边一样。柱子必须既是柱子存在又是毛毯不存在的二者。
有无体性为一相违，认为不可能同时存在于所知，按此观点，二谛体性不为一，将成相违。现空也非一体，若成相违，则空性与缘起显现将如水火般对立。
"非是二者"与"非非二者"不应承认，因为对任何事物基础而言，若非"是二者"则必然是"非二者"，若非"非二者"则必然是"是二者"，所知中不存在除此之外的第三种可能。
若持有"既非有也非无"这一主张不合理的见解者自己也承认这点，那么若在所有四边上加上"真实成立"，又何须遮破四边？仅遮破真实成立就足够了。那样的话，仅遮破真实成立就能遮除四边，空性与缘起各自又有何作用？这将导致承认"在无真实成立的四边的执着方式和对象两者都存在于实相中"。
非异名的法界已经超越四边，不需要加任何限定，因为超越了一切戏论之网。瓶子与瓶子的法性常住实体二者如何为一体？在二谛体性为一的基础上，存在着摧毁一切他方承认的所有关键。
若将唯非异名视为胜义，将名言中的所知、能诠、趣入三者的一切对象视为世俗，则二谛似乎是被否定为一的各别体性，因为一切名言都不安住于实相。若依据异名胜义，则二谛体性为一而相为异。唯一法界中不存在多个法界，三时无差别，一切法在其本性中同一味等等，这些大乘的一切密意皆在非异名胜义中成立，而在异名胜义中如何成立？因为后者是各别的、三时变化的、仅局部的各自法性等。


 །གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཀུན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་སོ། །རྣམ་གྲངས་པ་ལྟར་ན། གཅིག་གི་མི་རྟག་ཀུན་གྱི་མི་རྟག་ཡིན། གཅིག་གི་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་པོ་སོགས་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཕར་ཡིན་ཚུར་ཡིན་གཅེར་བུ་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དངོས་གཅིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་ན་དངོས་ཀུན་དེ་ལྟར་མཐོང་གསུངས་པ་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དབང་དུ་སྟེ། རྣམ་གྲངས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མིན་ཏེ་དེ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ཙམ་མོ། །གཉིས་པ་ལ། ཡུལ་ཅན་ཚད་མའི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་གནོད་པའི་ཚུལ་དང་། ཡུལ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་གནོད་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་བསྟན་པ་དང་། དེས་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ལ་མི་གནོད་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་དབྱེ་བ་དང་། དེས་ཡུལ་འཇལ་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་གཉིས་སུ་དབྱེ་བར་མ་ཟད་མཐོ༷ང་བ༷་བརྫུ༷ན་པ༷་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཅན་ལའ༷ང་རྣ༷མ་པ༷་གཉི༷ས་འདོ༷ད་དེ༷། འཕྲལ་གྱིས་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པ་དབ༷ང་པོ༷་གས༷ལ་བ་ཡ༷ང་དག་ད༷ང་བསླད་པས་དབ༷ང་པོ༷་ལོག་པའི་སྐྱོན༷་ལྡ༷ན་ནོ༷། །འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ༷་རྒྱུས༷་བསླད་
1-4-43b
པའི་སྐྱོན༷་ལྡ༷ན་དབ༷ང་ཅ༷ན་རྣ༷མས་ཀྱི༷་ཤེ༷ས་པ༷་ནི༷། དབ༷ང་པོ༷་ལེ༷གས་པར་གྱུར༷་པའི་ཤེ༷ས་པ་ལ་ལྟོས༷་ན༷ས་ལོ༷ག་པ༷ར་འདོ༷ད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། ཡུལ་ཡང་ལོག་གི་ཁྱད་པར་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཞེན་ཡུལ་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་དེའི་ངོར་ཡང་བདེན་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། ཡུལ་ཅན་དེ་བཞིན་ཡུལ་ཀྱང་འཁྲུལ་རྒྱུས་གནོ༷ད་པ༷་མེ༷ད་པ༷འི་དབ༷ང་པོ༷་དྲུག༷་གི་ཤེས་པ་རྣ༷མས་ཀྱི༷ས། གཟུ༷ང་བ༷ར་བྱ་བའི་དོན༷་ག༷ང་ཞི༷ག་འཇི༷ག་རྟེན༷་ཐམས་ཅད་ཀྱི༷ས་དེ་དང་དེར་རྟོག༷ས་པ་ཏེ། འཇི༷ག་རྟེན༷་ཉི༷ད་དམ་ཁོ་ན་ལ༷ས་བདེ༷ན་པ་ཡི༷ན་གྱི་ལྷག༷་མ༷་ནི༷། དབང་པོ་འཁྲུལ་རྒྱུ་ནང་ན་ཡོད་པ་རབ་རིབ་མིག་སེར་དྷ་དུ་ར་ཟོས་པ་སོགས་སོ། །དེ་དག་དང་དབང་པོ་ལ་གནོད་རྐྱེན་ཕྱི་ན་ཡོད་པ། མེ་ལོང་དང་བྲག་ཕུག་ན་སྒྲ་བརྗོད་པ། སོས་ཀའི་ཉི་ཟེར་བྱེ་ཐང་སྐྱ་བོའི་ཡུལ་དང་ཉེ་བ་སྟེ། དེ་དག་རིམ་བཞིན་གཟུགས་བརྙན་དང་བྲག་ཆ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་སོགས་སུ་འཛིན་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་བཞིན་མིག་འཕྲུལ་མཁན་གྱིས་སྔགས་སྨན་སོགས་ཕྱེའོ། །ཡིད་དབང་ལ་སྔགས་སྨན་གྲུབ་མཐའ་ལོག་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་དང་། གཉིད་ཀྱི་གནོད་པ་རྨི་ལམ་སོགས་སོ། །དེ་ལྟའི་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པས་གཟུང་བ་ཉིད་འཇི༷ག་རྟེན༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ཀྱང་ལོ༷ག་པ༷ར་རྣ༷མ་པ༷ར་བཞ༷ག་གོ །
1-4-44a
དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་དཔྱད་ན། དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོ་དང་། བུམ་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་གཉིས་ཀ་རྟོག་པས་དེ་དང་དེར་བཏགས་པ་ལས། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་རྙེད་པའམ་མེད་པར་མཚུངས་ཀྱང་། དོན་དམ་པར་མེད་པས་ཐ་སྙད་དུ་མེད་གོ་མི་ཆོད་དེ། འདིར་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པས། ཐ་སྙད་དུ་བུམ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟར་མེད། མེད་ན་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ཆད་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་གྱི་ཚད་གྲུབ་ཅུང་ཟད་བཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་སྙད་དུ་ངོ་བོ་མེད་ཀྱང་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མར་གྲུབ་ན། སངས་རྒྱས་པ་དང་ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་བདེན་རྫུན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་བཟང་ངན་བླང་དོར་ཐམས་ཅད་འཆོལ་བས་ལུགས་འདིར་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་གཏན་མེད་དོ།

以下是原文的完整直译：
如说："一法之空性，即是诸法空性。"按照异名胜义的观点，一法的无常是一切法的无常，一法的事物是一切法的事物等，若仅因相似而如此，则一切所知将相互成为裸形派的见解。所说"见一事物的真如，则见一切事物如是"，是就非异名胜义而言，因为异名胜义不是真如，只是趣入真如的方便而已。
第二，有两点：从能取量的角度说明世间不能否定的方式，以及从所取二谛的角度说明世间不能否定的方式。首先，有两部分：阐述名言考察的量，以及此量不能否定胜义考察的量之方式。第一部分有两点：能取量与非量的区分，以及它们如何衡量对象。首先，不仅所知可分为二谛，见到虚妄所见的能取也有两种：未被暂时迷惑因素污染的清晰感官是正确的，被污染的则是有过失的错误感官。被暂时迷惑因素污染的有过失感官之识，相对于感官良好之识被认为是错误的。
其次，有两点：总体阐述对境的正确与错误差别，以及特别说明执着对境的迷惑，名言考察量前也不能成立其执着对境为真实的方式。首先，如同认知主体，对境也分为：未被迷惑因素损害的六种感官识所把握的对象，被世间一切人认为是这样那样的，这在世间本身被视为真实，其余的则不然。内部感官迷惑因素有眼翳、眼黄、食用曼陀罗花等。这些以及外部感官障碍如镜子、山洞中说话、春季阳光接近白色沙漠地带，分别是导致执着镜像、回声、阳焰为水等的原因。同样，幻术师散布咒语药物等。意根则有咒语、药物、错误宗义的似因及睡眠导致的梦境等干扰。如此被迷惑因素污染所取的对象，即使在世间本身也被认为是错误的。
若以胜义量审察，自在天作为创造者和瓶子在名言中存在这两者，都只是分别心安立为这样那样，找不到或没有自身本性，在这点上相同，但胜义中不存在并不意味着名言中不存在，因为这里是讨论名言量成立的场合。名言中瓶子等的体性如何不存在？若不存在，就成为否认一切名言的断见，将导致名言中有无、是非的标准完全无法建立。若名言中虽无体性但仅由分别心安立就能成为量，则佛教徒与外道的宗义将无真假之别。善恶因果、好坏取舍一切都会混乱，因此在这一观点中根本没有名言量成立。


 །དེས་ན་ཐ་སྙད་དུ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་དོན་མཐུན་ཚད་གྲུབ་དང་། དོན་མི་མཐུན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པར་བྱེད་དགོས་ལ་དོན་མཐུན་མི་མཐུན་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མཐུན་མི་མཐུན་ལས་མ་ཕྱེས་པར་འཇོག་ཚུལ་གཏན་མེད་པས་ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་དུ་འཇོག་པ། ཐ་སྙད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་འཛིན་སྟངས་མཐུན་མི་མཐུན་གྱི་དབང་གིས་ཡིན་པས། ཡུལ་ཚད་མར་གྲུབ་མ་གྲུབ་
1-4-44b
མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་མིན་ལས་བཞག་དགོས་ཀྱི། ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་ལ། ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་ཡིན་མིན་དང་། ཡུལ་ཚད་མས་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཇི་ལྟར་བཞག་སོམས་ཤིག་དེས་ན་གནོད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཐ་སྙད་འཇོག་གི་དེ་ལས་འདས་ན་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་འཇོག་མི་སྲིད་དོ། །ཐ་སྙད་དུ་རྟོག་པས་གདགས་གཞི་མེད་པར་ཕར་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ན། རི་བོང་རྭ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མེད་པས་ཚད་གྲུབ་ཇི་ལྟར་ཡོད། གདགས་གཞི་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་ཡོད་ན་དེ་ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་མིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་གྲུབ་པས་གོ་ཆོད་ན། དུག་ལ་སྨན། དགེ་ལ་སྡིག་པ། མེ་ལ་ཆུ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་དུ་ཐལ་བས། ཚད་མ་ཚད་མིན་མེད། དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ན་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་གོ་མི་ཆོད་ལ་དབང་པོ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་ཐ་སྙད་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་གནས་ལུགས་མི༷་ཤེ༷ས་པའི་གཏི་མུག་གཉི༷ད་ཀྱི༷ས་ཡིད་རབ་བསྐྱོད༷་ཅིང་བརླབས་པ༷འི་མུ༷་སྟེག༷ས་གྲུབ་མཐའ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ཅ༷ན་རྣ༷མས་ཀྱི༷ས་རང་གཞུང་གི་བད༷ག་ཉི༷ད་ཇི༷་བཞི༷ན་བདག་དང་གཙོ་བོ་ཡོན་ཏན་
1-4-45a
གསུམ་སོགས་གང་བརྟག༷ས་པ༷་ད༷ང་། སྒྱུ༷་མ༷་སྨི༷ག་རྒྱུ༷་སོ༷གས་ལ༷་རྟ་གླང་དང་ཆུ་སོགས་སུ་བརྟག༷ས་པ༷་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་ད༷ག་དོན་དམ་པར་ལྟ་ཅི་འཇི༷ག་རྟེན༷་ཐ་སྙད་ལ༷ས་ཀྱ༷ང་ཡོད་མི༷ན་པ་ཉི༷ད་དེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པས་སོ། །དེ་རྣམས་ནི་ཕུལ་བྱུང་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་ནས་ཤིང་ལ་འཛེགས་པ་ཡལ་ག་སྔ་མ་བཏང་ནས། ཕྱི་མ་མ་བཟུང་བ་ལྟར་ལྟ་ངན་གྱི་གཡང་སར་ལྷུང་བའོ། །གཉིས་པ་དེས་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་དྲི་མེད་ལ་མི་གནོད་ཚུལ། གཞན་སྐྱེ་དགག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དགག་པ་མིན་གྱི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ལ་ལྟོས་པས། མི༷ག་ནི༷་ར༷བ་རི༷བ་ཅ༷ན་གྱི༷ས་སྐྲ་ཤད་སོགས་སུ་དམི༷གས་པ༷་ཡི༷ས། མིག་དག་པས་ར༷བ་རི༷བ་མེ༷ད་པ་ཅན་གྱི་ཤེ༷ས་པ༷ས་མ་མཐོང་བ་ལ༷་གནོ༷ད་ནུས་པ་མི༷ན་པ་ཇི༷་ལྟར༷། དེ༷་བཞི༷ན་དྲི༷་མེ༷ད་དམ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ༷་ཤེ༷ས་སྤ༷ངས་པ༷འི་སོ་སྐྱེའི་བློ༷ས། དྲི༷་མེ༷ད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བློ༷་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ཡོ༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ངེས་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དོན་དམ་བདེན་པ་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། གཏི༷་མུ༷ག་གི་དབང་གིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ར༷ང་བཞི༷ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒྲིབ༷་ཕྱིར༷་རང་བཞིན་མ་མཐོང་ལོག་པར་སྣང་བ་དེ་ནི་ཀུ༷ན་རྫོ༷བ་སྟེ༷།
1-4-45b
དེས་དེ་ཉིད་ལ་འགེབ་པའམ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པས་སོ། །སྒྲིབ་ཅན་དེ༷ས་ཆོས་ག༷ང་བཅོ༷ས་མ༷ར་གྱུར་པའི་ཀུན་རྫོབ་དེ་དེའི་ཡུལ་ཅན་ལ་བདེ༷ན་པ༷ར་སྣང༷་བ་དེ༷་ནི༷། ཀུ༷ན༷་རྫོ༷བ་བདེ༷ན་ཞེ༷ས་ཐུ༷བ་པ༷་དེ༷ས་གསུ༷ངས་ཏེ༷། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོར། བདེན་འཛིན་མ་རིག་པ་ཅི་རིགས་པར་ཟད་ཅིང་སྒྱུ་མར་མཐོང་བའི་འཕགས་གསུམ་གྱི་རྗེས་ཐོབ་ལ་སྣང་བ་བཅོ༷ས་མ༷ར་གྱུར༷་པ༷འི་དངོ༷ས་ནི༷་ཀུ༷ན་རྫོ༷བ་ཏུ༷་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཡིན་གྱི་བདེན་པ་མིན་ཏེ་དེ་དག་ལ་མངོན་རློམ་ཕྲ་མོ་མེད་པས་བདེན་སྣང་མེད་པས་སོ།

以下是原文的完整直译：
因此，在名言中必须将分别心所安立的符合实际者成立为量，不符合实际者不成立为量。而符合与不符合，必须根据是否符合名言事物的体性来区分，除此外无法安立，因此将能取分为量和非量，是依据与名言情况及执持方式相符与否而定。对境成立为量与否，必须根据是否为无错乱的认识来安立，而不是说一切名言都只是分别念假立，名言中无体性；如此，能取是否为量以及对境是否为量所成立，如何安立？请思考！因此，依靠未受损害的感官所显现而安立名言，超出此范围就不可能安立名言量成立。
若名言中仅是分别心无所依基础地假立，则如兔角般一切皆无，量成立如何存在？若有假立基础的缘起显现，则那就是名言法的体性，非仅是假立而已。另外，若仅由分别心假立就足以成立名言，则毒为药、善为恶、火为水等一切成为一切，将导致无量与非量之别。若不如此，则仅由分别心假立不足以安立名言，必须在名言中承认未受损害的感官所显现对境的体性存在。
第二，无明不知实相，被无明睡眠所扰乱心识的外道宗派以似因，按照自宗所确立的诸如神我、主物、三德等，以及将幻术、阳焰等执取为马、牛、水等，这些不仅在胜义中，即使在世间名言中也不存在，因为未被名言量所成立。他们想要达到卓越境界而攀树，放开前面的树枝却未抓住后面的树枝，如同坠入恶见深渊。
第二，这不能否定胜义考察的无垢理智：否定他生并非依据世间认识而否定，而是依据圣者的见地。如同有眼翳者所见的发丝等，不能否定无眼翳者的清净眼识所未见的，同样，离无漏智慧的凡夫心识，不能否定无垢智慧的认识。
第二，分两点：从词源解释颠倒对境世俗谛，以及通过比喻说明无颠倒对境胜义谛。首先，由于无明而遮蔽诸法自性真实，使自性不见而错误显现的，即是世俗，因为它覆蔽或遮蔽真实。被遮蔽者所成的虚假世俗，在其能取前显现为真实，这被圣者称为世俗谛。对于声闻、缘觉阿罗汉和菩萨圣者而言，执实无明已相应灭尽，见为幻化的三圣者后得智所显现的虚假事物只是世俗，非谛，因为他们无微细显明执著，故无真实显现。
;


 །དེ་ལ་འདིར་གཏི་མུག་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལོག་པར་སྣང་བའི་རྐྱེན་ཡིན་ལ། རྐྱེན་དེས་བཅོས་མ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་དང་བདེན་པ་ཞེས་པའི་ངེས་ཚིག་གི་དོན་གྱིས་བཤད་དེ། བློ༷་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཚུལ་བསླུ་མེད་དུ་མྱོང་བ་འདི་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་གཞན་དུ་མི་དགོས་ལ་ཡོད་ཀྱང་མེད་དེ། མེ་ཚ་བ། ཆུ་གཤེར་བ། དགེ་བས་བདེ་བ། མི་དགེ་བས་སྡུག་བསྔལ། བདག་མེད་རྟོགས་པས་ཐར་བ། བདག་འཛིན་གྱིས་འཁོར་བ། དུག་གིས་ན་བ། སྨན་གྱིས་ཕན་པ་སོགས་བཞིན་ཏེ། མནར་མེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཡང་། མེ་དང་ལུས་སུ་འཕྲད་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་སྣང་བ་དེ་ལས་གཞན་མེད་ཅིང་། དེ་བཞིན་ཚངས་དབང་གི་བདེ་བ། འཕགས་པའི་རྣམ་
1-4-46a
གྲོལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བར་ཀུན་སྣང་ནི་སྣང་ཡང་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པར་འདྲའོ། །རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཡིན་ཀྱང་། དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡོད་པ་དེས་ཚད་གྲུབ་ཀྱང་བཞག་ཆོག་སྣང་བ་དེས་བློ་མ་ཚིམ་པར་སྣང་བ་ལྟར་དོན་རང་ངོས་ནས་ཡོད་དགོས་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་མོད་དེ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱིས་ལས་བསགས་སེམས་ལ་སྣང་། སེམས་ཀྱིས་ཞེན་པ་འདི་ཙམ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། དེ་མིན་ན་དོན་དམ་དུ་འགྱུར་རོ། །རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གྲུབ་ཚད་མཐར་ཐུག་ཡིན། དེ་བས་གཞན་མི་རྙེད། དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་སོ། །རྟོག་པས་འདོགས་ཚུལ་ནི། འདི་ནི་ཀ་བ། འདི་ནི་བུམ་པ། འདི་བདེ་བ། འདི་སྡུག་བསྔལ་སོགས། རྟག་མི་རྟག་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་སོགས་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་མར་འཛིན་ཅིང་ཞེན་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ངོར་མི་མཉམ་ཞིང་གཉིས་ཆོས་ཅན་གཟུང་འཛིན་ཅན་ནོ། །མཉམ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་དོན་དམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ། དངོས་དངོས་མེད་རྟག་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་མཚན་མ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེན་མེད་ཀྱི་མཚན་མར་འཛིན་པ་ག་ལ་སྲིད། དམིགས་པ་ཐམས་
1-4-46b
ཅད་ཞི་བའོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་ལས་མ་གཏོགས་པའི། །ཞེས་སོགས་གསུངས། མདོར་ན་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་ཀུན་རྫོབ་འཇོག་པ་ལས་བརྒལ་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དོན་དམ་པ་ནི་རྟོག་པས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་ཅི་ཞིག་ཏུ་རྟོག་པས་བཏགས། རྟོག་པས་བཏགས་པ་བསླུ་མེད་འདི་ལྟར་སྣང་བཞིན་རྟོག་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ཕྱིར་དམིགས་སུ་མེད་བཞིན་ཐ་སྙད་དུ་རྟོག་པའི་དབང་གིས་དམིགས་པའོ། །མི་རྟོག་པས་ནི་ཅིར་ཡང་མི་འཛིན་མོད་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་མེད་པར་མི་རྙེད་དོ། །དེས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟར་བསྒྲུབ་བོ། །འོག་ཏུ། གང་གི་སྤྲིན་ཚོགས་དང་མཚུངས་གཏི་མུག་སྟུག་པོ་འཇིག་རྟེན་ལ། ཡོད་པ་དེས་ན་ཡུལ་རྣམས་ལོག་པ་དག་ཏུ་སྣང་བར་འགྱུར། སོགས་དང་འདྲ་བར་བཞེད་པར་བཤད་དོ།

以下是原文的完整直译：
在此，无明是事物自性错误显现的条件，通过这一条件解释虚假为世俗和真实的词源含义。心前如何显现的方式，无欺地体验，除此之外不需要别的"世俗"概念，即使有也不存在。如火之热、水之湿、善生乐、不善生苦、通达无我获解脱、执我轮回、毒药致病、药物治愈等，就像感受无间地狱的痛苦，也只是体验到火与身体接触的感受显现，没有别的；同样，从梵天帝的快乐到圣者解脱的体验，所有显现虽然显现，但只是分别念安立而已，本质上并无自性成立，都是相同的。
虽是分别心安立，但如此显现的存在可以建立量成立，若不满足于此显现而认为对境必须从自方存在，则将成为真实成立，但这是不可能的。因此，心积累业，显现于心，心的执著仅此而已即是世俗法，若非如此，就成为胜义了。仅由分别念假立是世俗成立的究竟标准，除此之外再无他法。因此说一切法仅是分别心安立而已。
分别心安立的方式是：这是柱子，这是瓶子，这是快乐，这是痛苦等等，执取和执著常无常、有为无为等各种法相。在其前不平等且有二法，有能取所取。平等性无所缘的胜义实相中，有无、常无常等相不可能存在。怎么可能执取无实相？一切所缘皆寂灭。因此如说："除了分别念之外..."等。
简言之，若超越仅由分别心安立的世俗安立方式，就会成为真实成立。胜义不是分别心所构想的，因为超越分别境。为什么呢？在一切相全部息灭中，分别心能构想什么？分别心安立无欺如此显现，仅是分别安立，因此无所缘而在名言中由分别力而有所缘。无分别则不执著任何，但不能离开缘起显现而获得。以此，如幻修习圆满成熟清净。
如下所述："因为世间有如云层般浓厚的无明，因此诸境显现为颠倒。"等类似解释。


 །གཉིས་པ། ར༷བ་རི༷བ་མཐུ༷་ཡི༷ས་རང་གི་ལག་ན་ཐོགས་པ་བསེ་རུ་སོགས་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྲ༷་ཤ༷ད་ལ༷་སོ༷གས་པ༷འི་ངོ༷་བོ༷་ལོ༷ག་པ༷་ག༷ང་ཞི༷ག་ཡོད་པ་རྣ༷མ་པར་བརྟག༷ས་པ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་བད༷ག་ཉི༷ད་དམིགས་པའི་གཞི་ག༷ང་དུ༷་མི༷ག་ད༷ག་པ༷ས་བལྟས་ན་སྐྲ་ཤད་སོགས་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་པའི་ཚུལ་མཐོ༷ང་བ༷་དེ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་པ་དེ༷་བཞི༷ན་
1-4-47a
སྐབས་འདི༷ར་ཤེ༷ས་པར་གྱི༷ས་ཤིག །གསུམ་པ། མཇུག་བསྡུ་བ་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱད་པའི་སྐབས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་གནོད་པའི་ཚུལ་དང་། འཇིག་རྟེན་རང་གི་དོན་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། འཇིག་རྟེན་ཚད་མར་མི་རིགས་པའི་ཚུལ་དང་། དེས་ན་ཚད་མིན་གྱིས་ཚད་མ་ལ་མི་གནོད་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ག༷ལ་ཏེ༷་དེ་ཉིད་དཔྱོད་པ་ལ་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི་མཐོང་བ་ཚ༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་ནི༷། འཇི༷ག་རྟེན༷་རང་གིས་དེ༷་ཉི༷ད་མཐོ༷ང་བ༷ས་དེ་ཉིད་སྟོན་པའི་འཕ༷གས་གཞ༷ན་གྱི༷ས་ཅི༷་ཞིག་དགོས་ཏེ་མི་དགོ༷ས་ལ་འཕ༷གས་པ༷འི་ལམ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི༷ས་ཀྱང་ཅི༷་ཞི༷ག་བྱ་དོན་མེད་དེ། དེས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་འཇིག་རྟེན་རང་ག་བའི་བླུན༷་པོ༷་ནི་ཚ༷ད་མར་རི༷གས་པ༷འང་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །གཉིས་པ་དེ་ཉིད་དཔྱོད་པ་ལ་རྣམ༷་ཀུ༷ན་འཇི༷ག་རྟེན༷་ཚ༷ད་མ་མི༷ན་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷། དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཀྱི་ཁས་ལེན་གྱི་སྐབ༷ས་སུ༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱིས་གནོ༷ད་པ༷་མེ༷ད་དོ། །གཉིས་པ། འཇི༷ག་རྟེན༷་རང་ཉིད་ལས་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་དོ༷ན་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ན་གྲ༷གས་པ་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་ག༷ལ་ཏེ༷་སེ༷ལ་ཏེ་ནང་འགལ་ན༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱིས༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར་ན་ཁ་ཅིག་གིས་ངའི་རྫས་ཕྲོགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ། རྫས་ཅི་བུམ་པའོ། །
1-4-47b
བུམ་པ་རྫས་མིན་ཏེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་གྱི་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དེ་དེས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་། བུམ་པ་མ་གྲུབ་ཞེས་དང་། བུམ་པ་དང་ལོ་ཏོག་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་སོགས་འཕགས་པའི་གཟིགས་པ་ལ་གནས་ནས་སྨྲས་ཀྱི། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མཐོང་བ་ལ་གནས་ཤིང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་རྫས་མིན་དང་། སྐྱེ་མེད་དུ་བསྒྲུབས་ན། འཇིག་རྟེན་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པས་དེའི་དམ་བཅའ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐོང་བ་ཚད་མས་སེལ་འོང་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་གཞན་སྐྱེ་མེད་པར་སྟོན་པ། ག༷ང་ཕྱིར༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་པ་རྣམ༷ས་ས༷་བོ༷ན་ཙ༷མ་མའི་མངལ་དུ་བཏབ༷་ན༷ས་བད༷ག་གི༷ས་བུ༷་འདི༷་བསྐྱེ༷ད་ཅེ༷ས་སྨྲ༷་བར་བྱེ༷ད་ཅི༷ང་། རང་གིས་བཏབ་པའི་ཤི༷ང་འདི་ཡ༷ང་བདག་གིས་བཙུ༷གས་སོ༷་སྙམ༷་དུ༷་རྟོག༷ས་པར་བྱེད་པ་དེ༷ས་ན༷། རྒྱུ་འབྲས་གཅིག་ཏུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ཕྱིར་རྒྱུ་འབྲས་དངོས་པོས་གྲུབ་པའི་གཞ༷ན་ལ༷ས་སྐྱེ༷་བ༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་མེ༷ད་དོ། །ཡོད་ན་བུ་དང་ཤིང་ལ་འདི་ངས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་མི་རིགས་ཏེ། དེའི་ས་བོན་དང་རྒྱུ་བཏབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་དེ་གཉིས་དང་པོ་ནས་བསྐྱེད་པ་མིན་པས་སོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་རང་ག་བས་ས་མྱུག་སོགས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་དུ་འཛིན་པ་
1-4-48a
མེད་ཅེས་སྟོན་པ་མིན་གྱི་ཐ་སྙད་དུའང་གཞན་སྐྱེ་མེད་པར་སྟོན་པའོ། །
说如是破之功德
གསུམ་པ་དེ་ལྟར་བཀག་པའི་ཡོན་ཏན། གལ་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་ན། ས་མྱུག་རྒྱུ་འབྲས་མི་རུང་བས་མྱུ་གུ་ཡོད་བཞིན་དུ་ས་བོན་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། ས་མྱུག་འབྲེལ་མེད་དུ་སོང་བས། མྱུ་གུ་ཡོད་ཀྱང་ས་བོན་གྱི་རིགས་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ལ་མི་ཕན་ཏེ། བ་ལང་ཡོད་པས་རྟ་ཤི་ནས་རིགས་རྒྱུན་ཆད་པ་མིན་པ་ལ་མི་ཕན་པ་བཞིན་ནོ།

以下是原文的完整直译：
第二，由眼翳之力，对于手中所持犀角等容器内的发丝等错误本性，凡是所分别的体性，当用清净眼睛观察所缘基础时，未见任何发丝等，这种见方即是真实。同样，在此处也应当了知。
第三，结尾分为两部分：在考察真实时世间不能否定的方式，以及世间对自己的义理能否定的方式。首先，分为两点：世间不应成为量的方式，以及因此非量不能否定量的说明。第一，若世间的见解在考察真实时是量，则世间自己已见真实，何需其他圣者来显示真实？也不需要圣道、戒律以及闻思修三者，无义。因此，在真实的情况下，平凡的世间愚者不应成为量。
第二，由于在考察真实时世间完全非量，因此在承认真实的情况下，世间不能否定。
第二，若世间自身所成立及所知的义理，由世间共识本身所否定，与之矛盾，则会被世间所否定。比如某人说："我的物品被抢走了。"而对方辩论说："什么物品？瓶子？瓶子不是物品，因为是所量，如梦中的瓶子。"以此类似破斥，以及说"瓶子不成立"、"瓶子和庄稼无生"等，这些是依据圣者的见地而说，若依据世间见解并基于此证明这些为非物品和无生，则世间的共识和成立会以世间量否定其主张。
第二，显示即使在世间名言中也无自性的他生：因为世间人在母胎中仅投下种子后说"我生了这个儿子"，以及对自己所种的树也认为"我栽了这棵树"，因此，由于将因果视为一体，即使在世间中也无实事成立的他生。若有，则不应对儿子和树说"这是我生的"，因为他们的种子和因从一开始就不是所生。因此，这不是表明平常世间不执持种子与苗芽等因果为自相成立的他者，而是表明即使在名言中也无他生。
说如是破之功德
第三，如此破除的功德。若在因果自性存在的立场上，若为自性成立的他者，则种子和苗芽不能成为因果，将导致在苗芽存在的同时，种子断灭，因为种子与苗芽成为无关，苗芽的存在不能帮助种子的种类相续不断，就像牛的存在不能帮助马死后种类相续不断一样。
;


 །ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཅིག་ཡིན་ན། མྱུ་གུའི་སྐབས་སུའང་ས་བོན་མ་འགག་པར་རྟག་པར་འགྱུར་ན་འདིར་རྟག་ཆད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་སྐྱོན་ལས་རང་གྲོལ་ལོ། །དེ་ལྟར་མཐའ་བཞི་ཁས་བླང་བའི་སྐྱེ་བ་ནི་མེད་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་ཙམ་གྱི་སྐྱེ་བ་ཁས་བླང་བའི་ཡོན་ཏན་ནི་ག༷ང་ཕྱིར༷་མྱུ༷་གུ༷་ས༷་བོ༷ན་ལ༷ས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞ༷ན་མི༷ན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་མྱུག༷་ཚེ༷་ས༷་བོ༷ན་ཞི༷ག་ནས་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་ཆད་པ༷་ཡི༷་སྐྱོན་མེ༷ད་ལ། ག༷ང་ཕྱིར༷་དངོས་པོ་གྲུབ་པའི་གཅི༷ག་ཉི༷ད་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་། ས་བོན་མྱུ་གུར་འཕོས་པ་མེད་པས་མྱུག༷་ཚེ་ས༷་བོ༷ན་ཡོ༷ད་ཅེ༷ས་རྟག་པར་ཡང་བརྗོ༷ད་པར་མི༷་བྱའོ༷། །
个别破名言许实有生宗
གཉིས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུའང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་
1-4-48b
སྟོན་པ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་དང་། དེ་ལྟར་བཀག་པའི་ཕན་ཡོན་གཉིས།
破世俗实有生
དང་པོ་ལ། བཀག་པ་དངོས་དང་། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་གཉིས།
正破
དང་པོ་ལ།འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་ཐལ་བས་དགག་པ། ཐ་སྙད་བདེན་པ་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཐལ་བས་དགག་པ། དོན་དམ་པས་སྐྱེ་བ་མི་ཁེགས་པར་ཐལ་བས་དགག་པ་གསུམ་ལས།
破圣者定灭有为法之过
དང་པོ། དེ་ལ་ཐལ་རང་གི་ཁྱད་པར་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཡང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་མི་འདོད་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་ན་དེའི་དབང་གིས་བདེན་གཉིས་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་དང་། སྟོང་རྟེན་འབྱུང་རོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེ་བ་མེད་པས་ན་འདི་འགོག་པ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ཐུན་མིན་གྱི་ལུགས་ཡིན་ལ། དེ་ལ་གོང་འོག་གི་རིགས་པ་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་རིགས་པའི་རྒྱལ་པོ་གསུམ་པོ་འདི་ཆེས་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་པས་འདི་ཁོ་ནས་ཐལ་རང་གི་ཁྱད་པར་གྱི་གནད་རྣམས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་མཚན་ཅུང་ཟད་ཡོད་ན་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གི་ངོར་དེ་མེད་པས་མཉམ་བཞག་གི་སྔ་ན་ཡོད་པ་ཕྱིས་ཞིག་པས་ན་ཐོ་བས་བུམ་པ་བཞིན་མཉམ་བཞག་གི་སྟོང་ཉིད་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་མེད་པར་སྐུར་
1-4-49a
པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇིག་རྒྱུར་ཐལ་བ་དེ་མི་རིགས་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཅུང་ཟད་ཅིག་གྲུབ་པ་ཡོད་ན་དོན་དམ་པར་ཡང་ཡོད་དགོས་ལ། མ་གྲུབ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བས་སོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་གཟུགས་ཚོར་སོགས་ཆོས་རྣམས་ར༷ང་གི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན༷་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་ན༷་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་ཚེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དེ༷་ལ༷་སྐུར༷་པ་བཏབ་པ༷ས་ན་མཉམ་བཞག་གི་ཡེ་ཤེས་དེས་དངོ༷ས་པོ༷་འཇི༷ག་པ༷འི་ཕྱིར༷། སྟོང༷་ཉི༷ད་དངོ༷ས་པོ༷་འཇི༷ག་པ༷འི་རྒྱུ༷ར་འགྱུར་ན༷། དེ༷་ནི༷་རི༷གས་པ་མི༷ན་ཏེ་དེ༷་ཕྱིར༷་དངོ༷ས་པོ་གདོད་ནས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ནོ། །དེས་ན་བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་། བདེན་པས་སྟོང་ཞེས་པ་འདི། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་བུམ་པ་མ་དམིགས་ན་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་དོན་ཁྱད་མེད་ལ། བུམ་པ་རང་སྟོང་མིན་པར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་ཅི་ཡོད་དེ། བུམ་པ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དམིགས་ལ། བདེན་གྲུབ་མ་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་འདི་ཡིན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲར་མེད་བཞིན། དེ་གཉིས་བརྗོད་ཚུལ་ལ་ཁྱད་ཡོད་པ་ལྟར་དོན་ལ་ཁྱད་ཡོད་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་སོ།

以下是原文的完整直译：
若为自性成立的一体，则苗芽阶段种子也应不灭而成为常住，而在此则自解脱于常断二边的过失。如此，否定四边承认的生，而承认仅是缘起的生之功德是：因为苗芽非是从种子自性成立的他者，所以苗芽生时种子虽灭，但无类相断灭的过失；又因为不存在事物成立的同一性，所以种子不转变为苗芽，苗芽生时不应说种子存在而成为常住。
个别破名言许实有生宗
第二，显示即使在世俗中也无自性生，分为两部分：否定世俗中也有自性生，以及如此否定的利益。
破世俗实有生
第一分为两部分：正破和遣除对此的诘难。
正破
第一部分有三：以圣者定成为灭有为法的过失来否定，以名言谛成为经得起理智分析而否定，以胜义不能遮破生而否定。
破圣者定灭有为法之过
首先，应成派与自续派的区别在于是否主张在正确世俗中有自相成立，若执着世俗中有自相成立，则因此而堕入二谛偏执，空性与缘起不能融为一味，因此否定这一点是应成派特有的宗义。对此，上下文的普遍理由和特殊的三大理由王尤为重要，仅凭此便可了解应成派与自续派差别的要点。
若诸法在世俗中有少许自相存在，则在圣者入定前境中不存在，入定前存在后来灭去，如同锤子破瓶般，则以空性为对原有事物的否认方式而成为毁灭因，这是不合理的。同样，若有少许成立，则在胜义中也应存在；若未成立，则在世俗中也不应成立。
若色受等诸法由自相成立的体性依因缘而生，则在现证空性时，由于否认事物的自性，则入定智慧将成为灭除事物之因，空性将成为破坏事物的原因，但这不合理。因此，事物从无始以来不存在自相成立。
因此，"瓶子不空于瓶子，空于真实"这一说法，若以真实考察不见瓶子，则与胜义中不存在没有实质区别，既然如此，不承认瓶子为自空有何问题？瓶子为真实考察所见，真实成立不被见到，就是这一区别，无理可言，不能仅凭表述方式的差别而证明内容上有差别。


 །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་བུམ་པ་མེད་དེ། ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར། དགག་གཞི་བུམ་པའི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ་བུམ་པ་ཐ་སྙད་
1-4-49b
དུ་ཡོད་པ་དང་། བདེན་གྲུབ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་ཁྱད་ཡོད་པས། དོན་དཔྱོད་ལ་བུམ་པ་མ་དམིགས་པ་ལས་ལྷག་པའི་བདེན་གྲུབ་མ་དམིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་མི་དགོས་ཀྱང་། བུམ་པ་མ་དམིགས་པ་དེ་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་མེད་པའི་དོན་དུ་སོང་གི་བུམ་པ་མེད་པའི་དོན་དུ་མ་སོང་སྟེ། བཀོད་ཚོད་ལ་བུམ་པ་མེད་པར་འགོག་ཀྱང་སོང་ཚོད་ལ་བདེན་གྲུབ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། སོང་ཚོད་ལ་བདེན་གྲུབ་བཀག་པར་སོང་ན། བུམ་པ་དོན་དམ་པར་བཀག་པར་ཡང་སོང་བས་བུམ་པ་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང་། བུམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་བུམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཡོད་པ་སོགས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་དགོས་པས་ཁྱད་འབྱེད་དཀའ་འོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་སྟོང་དུ་ཁས་བླངས་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་དེ། བུམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་རང་སྟོང་དུ་བརྗོད། ཐ་སྙད་དུ་བུམ་པ་མེད་པ་ལྟར་བཀག་ཀྱང་། ངོ་བོ་ཉིད་གྲུབ་བཀག་པའི་དོན་དུ་སོང་བས། རང་སྟོང་དུ་ཁས་བླངས་ཀྱང་དེ་ལ་བསམ་པའི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡིན་གྱི། དེའི་དོན་དུ་མ་སོང་ན་བདེན་གྲུབ་བཀག་པའི་སོང་ཚོད་ཀྱི་དབྱེ་བའང་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་གཞལ་བྱ་མིན་ན་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་ཁྱབ་པ་ཁས་ལེན་ན། ཐག་ཁྲ་སྦྲུལ་གྱིས་སྟོང་པ་ལྟར། ཐག་པ་ཡོད། དེ་ལ་
1-4-50a
སྦྲུལ་མེད། ས་ཕྱོགས་བུམ་པས་སྟོང་པ་ལྟར། དགག་གཞི་བུམ་པ་ཡོད། བདེན་གྲུབ་མེད་ཅེས་ཁས་ལེན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་པས། དེ་འདྲའི་རང་གིས་མི་སྟོང་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབ་ཚུལ་འདིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དེ་དང་དེར་ཞེན་པ་དང་། དེའི་དབང་གིས་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བ་སོགས་འགོག་མི་ནུས་པས། དེས་གདུལ་བྱ་སུ་ལ་ཕན། དེ་ལྟར་བུམ་པ་བདེན་མེད་ཅེས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བུམ་པ་རང་མཚན་པ་མི་བཀག དེ་བཞིན་བུམ་པའི་ཆོས་སྐྱེ་འགག་ལ་ཡང་། བུམ་པ་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡོད། བདེན་པའི་འགག་པ་མེད། ཐ་སྙད་ཀྱི་འགག་པ་ཡོད་པས། ཆོས་ཅན་བུམ་པ་དང་། དེའི་ཆོས་སྐྱེ་འགག་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་ལ་དེ་ལྟར་སྦྱར་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་དགག་བྱ་བདེན་སྐྱེ་སོགས་མེད་དུ་ཆུག་ཀྱང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་མི་རྟག་པ་སོགས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བུམ་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་རང་མཚན་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། རང་མཚན་པར་ཡོད་ན་དེ་ལ་དེ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་འདི་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་དུ་སོང་བས། ཆགས་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་སྣེ་གཅིག་མི་ལྡོག་ལ། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རང་རང་གིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་འདོར་བར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པས།
1-4-50b
བདེན་གྲུབ་བཀག་ཅེས་ཐ་སྙད་སྐྱོན་མེད་ལྟར་སྣང་ཡང་། དོན་རང་མཚན་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སོང་བ་མ་ཚོར་བར་ཟད་དེ་རང་རྒྱུད་པའི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པ་དེ། ཐལ་འགྱུར་བས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཕུལ་བའི་རིགས་པ་དེ་ཁྱོད་ལའང་མཚུངས་སོ།

以下是原文的完整直译：
若此立场是"法有法瓶子不存在，因为以量未得见"，如是在遮遣基础瓶子上遮遣所破真实成立，瓶子在名言中存在，而真实成立在名言中不存在，有此差别，虽然不需要比"以真实考察未见瓶子"更多的证明真实成立不存在的其他论据，但瓶子未被见到是成为"瓶子无真实成立"之义，而非成为"瓶子不存在"之义；虽在论式中否定瓶子存在，但在意义上是否定真实成立，若作如是思考。
若在意义上成为否定真实成立，则也成为胜义中否定瓶子，因此瓶子胜义中虽不存在但名言中存在，瓶子虽无自性成立但有自性空存在等等，一切皆须如是承认，难以区分差别。
如此，承认自空无过失，因为瓶子自性不存在被称为自空，虽表面上否定名言中瓶子不存在，但意义上成为否定自性成立，因此承认自空只是表达意向的区别，若不成为此义，则真实成立被否定的意义区别也不可能存在。
另外，若承认"非胜义考察的对境则在名言中不存在"的遍计，则如同绳子空无蛇一般，绳子存在，其上蛇不存在；如同处所空无瓶子一样，所破基础瓶子存在，真实成立不存在，这样的承认完全相同，因此这种"非自空而他空"的空性确立方式，不能遮止对名言中存在的诸法产生执著，以及由此生起贪嗔等，这对什么所化众生有益？
如此，所谓"瓶子无真实"不否认名言中自相的瓶子。同样，对于瓶子的生灭法，也是无真实生而有名言生，无真实灭而有名言灭，必须如是应用于法有法瓶子及其属性生灭无常等。如此，即使所破真实生等不存在，但名言中的生住灭三、无常等法与法有法瓶子在名言中都成为自相存在，若自相存在，则对其执著正是俱生实执的执著对象，因此不能遮除贪嗔等一丝烦恼。名言诸法各自不舍自相而自性安住，虽说否定真实成立，表面上似乎名言无过，但实际上只是没察觉到自相实际上成为真实成立而已。自续派所承认的自相成立，应成派以真实成立引申的理由，于你同样适用。


 །གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རང་མཚན་བཀག་ན་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་བ་དེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བའམ་སྐྱེ་བའི་རང་མཚན་ཡིན་ལ།དེ་མེད་ན་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་སྙམ་ན། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་བདེན་གྲུབ་སྐྱེ་བ་བཀག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རང་མཚན་པ་མ་བཀག་པ་མིན་ཏེ། དེས་དཔྱད་ངོར་དོན་དམ་པར་མི་རྙེད་ཀྱི། ཐ་སྙད་དུ་རྙེད་པ་མི་སྲིད་དེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རང་མཚན་པ་འདི་མིན་པའི་དོན་དཔྱོད་ཀྱི་དགག་རྒྱུའི་སྐྱེ་བ་གཞན་འཇིག་རྟེན་སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཛིན་ན་དེ་བཀག་མི་དགོས་ལ། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རང་མཚན་འདི་འདི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་ཡོད་དོ་སྙམ་པས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་རྒྱུ་ཡང་དེ་ཡིན་པས། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ན་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱི། ཐ་སྙད་ཀྱི་རང་མཚན་མ་བཀག་ཅེས་མི་རུང་ངོ་། །
破名言谛为正理能验之过
གཉིས་པ། ཐ་སྙད་དུ་གཞན་སྐྱེ་ཡོད་དགོས་ཟེར་ན། རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་མཐོང་བ་དེ་ལས་ག༷ང་ཕྱིར༷་དངོ༷ས་པོ༷་འདི༷་ད༷ག་མཐའ་བཞིའི་གང་ལས་སྐྱེ་
1-4-51a
བ་སོགས་རྣ༷མ་པར་དཔྱ༷ད་པ་ན༷། དེ༷་ཉི༷ད་མ་སྐྱེས་པ་ཡི་བད༷ག་ཉིད་ཅ༷ན་དངོ༷ས་ལ༷ས་གཞན་ནམ་ཚུ༷་རོ༷ལ་ཏུ༷་གྱུར་པ། སྐྱེ་སོགས་ཀྱི་གན༷ས་རྙེད༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི༷། ཐ༷་སྙད༷་བདེ༷ན་ལ༷་བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་སོགས་ཀྱི་རྣ༷མ་པ༷ར་དཔྱ༷ད་པར་མི༷་བྱ༷་སྟེ་དེས་དཔྱད་ན་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་མི་འགྲུབ་པས་སོ། །འོ་ན་ཐ་སྙད་རྒྱུན་ཆད་དམ་སྙམ་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་སོགས་དོན་དམ་གྱིས་མ་དམིགས་པས་ཐ་སྙད་རྒྱུན་ག་ལ་ཆད་དེ། དེ་ཉིད་མ་སྐྱེས་འཇིག་རྟེན་སྐྱེས་རིགས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཇིག་རྟེན་དུ་རྟེན་འབྱུང་གི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ལྟར་སྣང་བ་ཡོད་པ་སུས་ཀྱང་དགག་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་དང་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་རྩོད་གྱིས་དང་། །ཞེས་སོགས་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ངོར་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ན་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་ཚུལ་དུ་མི་སྐྱེ་བས་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རྙེད་པར་མི་འགྱུར། ཁས་ལེན་དུ་ཐ་སྙད་བདེན་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་མི་བྱ། ཞེས་པ་ལྟར་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཁས་ལེན་དགོས་ཀྱི། དཔྱད་ནས་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ནས་དགག་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་བཀག་པའི་ཚུལ་དུ་ཁས་བླངས་ན། བདེན་སྐྱེ་མེད་པས་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་གོ་ག་ལ་ཆོད་ལ། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས་
1-4-51b
སྐྱེ་ཡོད་ཀྱི་གོ་ཆོད་ནས་སྐྱེ་བ་ཡོད། འགག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་འགག་རང་མཚན་པ་ཡོད་ན་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འདོད་པ་ལས་ལྷག་པའི་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྟོང་ཉིད་མི་འགྲུབ་བོ། །བདག་ཡོད། གཞན་ཡོད། ཉོན་མོངས་ཡོད། ལས་ཡོད། སྡུག་བསྔལ་ཡོད་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཚད་སྣ་གཅིག་མི་ཁེགས་པས།བདེན་མེད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཚིག་ཙམ་ཞིག་གིས་སྤྲོས་པ་སྣ་གཅིག་མི་ལྡོག་པས། ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཙམ་ཞིག་ལས་ལྷག་པའི་དོན་དམ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་པས་སྣ་གཅིག་གསར་དུ་གོ་རྒྱུ་མེད་པས། དེ་འདྲའི་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是原文的完整直译：
若谓若否定名言自相则将导致名言不存在，因为名言中的生即是名言生或生的自相，若它不存在则名言也不存在。对此答：真实考察否定了真实成立之生，并非未否定名言中的自相生，因为在其考察前不能胜义中找到，而在名言中找到是不可能的。若凡夫世间不执持这种名言自相生为真实考察所否定的对象，则无需否定它；但执"名言自相生如其所显而存在"是执我，而胜义不见的也正是它，因此以真实考察则二谛中都无生，不能说"未否定名言自相"。
破名言谛为正理能验之过
第二，若说名言中必须有他生，则因为当分析这些事物从四边中哪一边生起等时，于真实中无生体性的事物之外或此岸，找不到生等之处，所以不应以自生他生等进行名言谛的分析，因为若如此分析，世间名言将不能成立。
若问：如此岂非断绝名言？答：名言生等不为胜义所见，岂断名言相续？如说："真实无生世间生，应当如是作分别。"在世间中，依缘起力显为生，谁也无法否定，如云："汝与世间且当诤。"
因此，此生虽存在于未经观察分析的世间前，但若以真实考察分析，不以四边生方式而生，则不能获得名言生。如承诺中所说："不应分析名言谛"，应当承认未经观察分析如何显现，若经分析后承认名言生存在，以此方式否定另一个所破，则由于无真实生而如何能了解无生？由于名言生存在而了解有生，将导致有生有灭。
若有自相生灭，则成为无常。如此，无法成立超越声闻所许、以无生灭为特点的空性。有我、有他、有烦恼、有业、有苦等，名言中的一切都不能否定，仅以承认无真实的词语，不能遣除一丝戏论，因此通过真实考察胜义，无法获得超越仅仅名言世俗情况的任何新理解，如此宣说空性毫无意义，因为名言中不存在的事物已被名言考察所成立。
;


 །མདོར་ན་ཆོས་གང་དང་གང་ལའང་བདེན་གྲུབ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་འདི་དོན་དམ་པར་མེད་པ་གོ་བྱེད་ཡིན་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མེད་པས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་མི་དགོས་པའི་ཚིག་སྦྱར་ཚུལ་ལེགས་པ་ཡིན། རང་གཞན་སུས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཙམ་ལ་འགལ་བ་མེད་མོད། དེའི་བརྗོད་ཚུལ་ལ་བསམས་ནས། ཐ་སྙད་ཀྱི་བུམ་སོགས་ལས་གཞན་པའི་དགག་བྱ་གཞན་དུ་གོ་ནས། བུམ་པ་གཞན་སྟོང་དུ་ཁས་ལེན་གྱི། མི་མིས་སྟོང་པའི་ལུང་དོན་དོན་དཔྱོད་ཀྱི་
1-4-52a
དབང་དུ་བྱས་པའི་ཁས་ལེན་ཡིན་པ་མི་གོ་བར་མི་མིས་སྟོང་ན་མི་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་གོ་བ་ཞིག་གསར་དུ་བླངས་ནས། གཞན་སྟོང་དུ་ཁས་བླངས་པ་དེ་དེའི་ངོར་ཆེས་ལེགས་ལེགས་འདྲ་ཡང་། བདེན་གཉིས་འགལ་འདུར་གྱུར་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་རང་མཚན་མི་སྟོང་པའི་དོན་དུ་སོང་ནས་བདེན་གྲུབ་ཀྱང་མི་སྟོང་པའི་གནད་མ་གོ་བར། བདེན་མེད་དུ་ཁས་བླངས་བས་བདེན་མེད་དུ་ག་ལ་འགྱུར་སྙམ། ཚིག་གི་གྲུབ་མཐས་བློ་ཚིམ་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཞིག་རང་རྒྱུད་པ་ལ་ཟླ་བས་བརྗོད་པ་འདི་འོང་ངོ་། །བདག་དང་ཆོས་སུ་བཟུང་བས་གཟུང་འཛིན་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་དེས་བཟློག་པ་དེའི་ཡུལ་བདག་དང་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་དཔྱད་པས་མེད་པར་ཤེས་ནས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་བཟློག་དགོས་ན། བཟློག་བྱའི་བདག་དང་ཆོས་དེ་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་བདག་འཛིན་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་ཆོས་སུ་བདེན་པར་བཟུང་བས་སྒྲིབ་པ་འབྱུང་སྟེ། བདེན་པར་གྲུབ་པ་བཟློག་བྱ་ཡིན། །ཞེས་ཞི་ལྷས་གསུངས་ཀྱི་བདག་དང་ཆོས་ནི་བཟློག་བྱ་ཡིན་ཞེས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་དང་ཆོས་བཟློག་ན་ཆད་ལྟར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཞེས་པ་དེ། བདག་དང་ཆོས་རྣམས་མི་སྟོང་པ་ལ་
1-4-52b
གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་དང་བདེན་མེད་གནད་གཅིག་ལ་ཐ་དད་པའི་དོན་མིན་ལ། ཁྱོད་ལྟར་ན་བདག་དང་ཆོས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་པ་ལྟར་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དམིགས་ནས་འདི་ནི་ངའོ་ཞེས་བཟུང་བར་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་མ་ཡིན་ནམ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། བདེ་བར་གྱུར་པའམ་སྡུག་བསྔལ་པར། །མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་འདོད་པ་ན། །ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་གང་དེ། །སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་འདི་ནི་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་དེ་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། ཡུལ་དེ་ལ་དེར་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་བདག་གོ་ཆོས་སོ་ཞེས་རྟོག་ན། ཀུན་རྟོག་འདི་ཙམ་གྱིས། ཉོན་མོངས་ཀྱང་སྐྱེད། ལས་ཀྱང་བསགས། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མྱོང་ཆོག་པས། འདི་མ་བཀག་ན། འདི་ལས་ཐ་དད་པའི་བདེན་གྲུབ་གཞན་དེས། ཉོན་མོངས་མི་སྐྱེད། ལས་མི་བསགས་པས་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟ་བུ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་དེ་དགག་ཅི་དགོས། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུའི་སྐབས་སུ། མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་ནང་། ཕྱི་ཡི་དྲུག་ལ་ཕྱི། དེ་བཞིན་གཞན་ཀུན་ལ་དེ་དང་དེར་འདུ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་དང་དེའི་ངོ་བོར་ཞེན་པ་སྐྱེ་ལ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་དང་དེར་འཛིན་
1-4-53a
ཞེན་འབྱུང་བས། དེའི་ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མ་སྒྲུབ་པར་མི་སྟོང་པར་བསྒྲུབས་ན། ཕྱི་བདེན་གྲུབ་དང་། ནང་བདེན་གྲུབ་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་ཤེས་ཀྱང་།དེ་ནང་ལ་ནང་གི་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་སོགས་དེ་དེའི་ཞེན་པ་མི་ཁེགས་པས། ནང་དང་ཕྱི་དང་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀ་ཆེན་པོ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ལ་དེ་དང་དེར་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་དགོས་མེད་དུ་ཐལ་ཏེ། དེ་འདྲའི་སྟོང་ཉིད་དེས་དེར་འཛིན་སྣ་གཅིག་བཟློག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是原文的完整直译：
总之，对任何法说"无真实成立"，虽是表达"胜义中不存在"的方式，但这是一种良好的措辞方式，表明"胜义中不存在"并不意味着"名言中也不存在"。任何人这样表述本身并无矛盾，但若基于这种表述方式，将所破理解为异于名言瓶等的其他对象，而承认瓶子为"他空"，不理解"人空无人"的经义是针对真实考察而作的承认，反而新生"若人空无人则人在名言中不存在"的理解，虽然在他看来承认他空似乎极好，但由于不理解二谛相违相成以及名言自相非空的含义导致真实成立也非空的要点，仅凭口头承认无真实成立如何能成为无真实成立？这种似乎以宗派术语满足心意的过失，是月称对自续派的批评。
若由执著我和法而产生能取所取种种，从而生起烦恼障和所知障，则为对治这些，应通过分析了知其对境我和法的不存在，以遣除执我和执法。那么，被遣除的我和法，仅仅执取它们并非我执，因为执取我和法为真实而生起障碍，如寂天所说："应遮真实成立。"并未说"我和法是应遣除的"，若遣除我和法，则将成为断见。
所谓"真实成立"是指我和法不空，因为空和无真实成立实质相同而非不同义，而依你所说，我和法非空，而空于真实成立，那么众生对名言中存在的自相续五蕴为所缘，执"这是我"，难道不是俱生我执吗？如《释量论》所说："愿得乐或愿离苦，生起'我'的心识，是众生俱生萨迦耶见。"
同样，"这是瓶子"的心识是执法，若仅仅如此执取对境为我或法的分别，这种分别足以生起烦恼、积累业、感受苦，若不否定这些，除此之外的其他所谓真实成立不生烦恼、不积业，如兔角般在名言中不存在，何须否定？
同样，在二十空性的语境中，对眼等六内入处执为"内"，对六外入处执为"外"，同理对一切法仅仅因为如此认知而生起对其本性的执著。如此对一切法生起此彼执著，若不证明其对境为空而证明为非空，则虽了知外空真实成立、内空真实成立等二十空，但不能遣除对内执为内法等执著，因此为了遣除对内、外、内外二者、大、空性等的执著而宣说这些将成为无用，因为这样的空性不能遣除任何执著。
;


 །ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཡོད། །གསུངས་པ་ལྟར། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཕུང་ལྔ་རང་གིས་མ་སྟོང་པར་ཡོད་ན། ཕུང་འཛིན་མི་ལྡོག་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ལ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོར་བཟུང་བ་ཙམ་ནས་ངར་འཛིན་སྐྱེ་བར་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ན། ངར་འཛིན་ཇི་ལྟར་བཟློག་ཕུང་ལྔ་བདེན་གྲུབ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་སྙམ་ན། ཕུང་པོ་ལྔ་རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་པར་ཡོད་པ་དེ་ལ་དམིགས་ནས་ངར་འཛིན་གྱི། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་ཡང་རུང་། ཕུང་པོར་འཛིན་པ་ལ་ཅུང་ཟད་གནོད་མི་ནུས་ཏེ། བུམ་པ་སྣམ་བུས་སྟོང་ཡང་བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ལ་ཅུང་ཟད་མི་ཕན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་
1-4-53b
ཕུང་ལྔ་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་ཞེས་པ་དང་བདེན་མེད་ཁྱད་མེད་དུ་བཟུང་ན་བདེན་གྲུབ་མེད་པར་བརྗོད་ཀྱང་མི་འགལ་མོད། ཁྱད་ཡོད་དེ་ཕུང་ལྔ་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་ཞིང་། གཞན་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པར་བཟུང་ནས་དེ་འདྲའི་སྟོང་ཚུལ་དེ་ལ་ཅི་ཙམ་སེམས་ཀྱང་ཕུང་པོར་འཛིན་པ་མི་ལྡོག་གོ །།དེས་ན་བུམ་པ་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་གྲུབ་པས་སྟོང་སྟེ། བདེན་པའི་གཅིག་དང་བདེན་པའི་དུ་མ་དང་བྲལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རྟགས་ཆོས་དོན་གསུམ་གྱི་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཤན་དེས་བུམ་པ་དོན་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་བཤད་དགོས་བྱུང་བ་འདི་བཞིན། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དོན་དུ་མི་འཛིན་པར། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པར་བཟུང་བ་འདིས་བུམ་པ་དང་བུམ་པའི་སྟོང་པ་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་སོང་བས་བུམ་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་མི་ཁེགས་སོ། །དེས་ན་བུམ་པའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཡིན་སོགས་སྦྱར་བ་ལ། བུམ་པ་ལས་བུམ་པའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་དོན་ལ་ཡོད་པར་གོ་ན། མེ་ཡི་རང་བཞིན་ཚ་བ་དང་མེ་དོན་ཐ་དད་པར་ཐལ་བ་སོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དོན་ལ་མི་རྟོན་པའི་ལམ་གྱིས་
1-4-54a
སྟོང་ཉིད་འཚོལ་བ་འདིས། སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཚིག་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ལ། དོན་གྱི་རྟོགས་བྱ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གོ་བ་མི་སྐྱེ་བའི་གེགས་སུ་འགྱུར་བ་མང་བས། ཚིག་གི་གྲུབ་མཐའ་གནས་སྐབས་སུ་ཟིན་པ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གོ་བ་གནད་ཆེ་འདྲ་སྟེ། བློ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ནས་བསམས་ན་དངོས་འཛིན་མི་ལྡོག་པའི་ཚིག་གི་གྲུབ་མཐའ་དེ་འདྲས་རྣམ་གྲོལ་མི་ཐོབ་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ན་རྣམ་གྲོལ་ཐོབ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་གྲོལ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསྟན་གྱི། ཚིག་གི་འཐེན་ཁྱེར་རྩོད་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔར་སྣང་བ་བསླུ་མེད་འདི་ལ་རགས་པ་རྣམས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བར་དུ་གཞིག་ཚེ། ཕུང་པོ་ལྔ་རིལ་པོ་དང་རགས་པ་མེད་པར་རིགས་པ་དེས་རྟོགས་ནུས་ཀྱི། དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ་། །རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་ངེས་ཀྱང་། ཕུང་པོ་ལྔ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཕུང་ལྔའི་བྱེ་བྲག་རེ་རེའང་གཅིག་པུར་འཛིན་པ་མེད་པར་མཐོང་ཚེ། དེ་འདྲའི་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་འདི་ཡང་ཞེས་མི་འཛིན་ཏེ། བདག་དུ་མར་ཐལ་བ་དང་། མི་རྟག་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་རང་གི་བློས་རྟོགས༷་ནས་བདག་ཅེས་པ་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པ་དེས་བདག་
1-4-54b
འཛིན་ཟློག་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟ་བུ་ཉན་ཐོས་པ་ལའང་ཡོད་དགོས་སོ།

以下是原文的完整直译：
如经中所说："只要执取蕴存在，则其上有我执存在。"若世间名言的五蕴不空于自性而存在，则不能遣除执蕴，这由现量成立；从执取自相续的五蕴开始即生起我执，也由现量成立。若认为"由于我执如何能遣除？因五蕴空于其他真实成立故无过"。
以五蕴非空于自性而存在为所缘而生起我执，即使空于其他法，也丝毫无法损害执蕴，如同瓶子虽空于毛毯，但对瓶子自性空毫无帮助一样。
因此，若将"五蕴空于自性"与"无真实成立"视为无差别，则说无真实成立也无矛盾。但若认为有差别，即五蕴非空于自方而空于他法真实成立，则无论如何思考这种空性方式，也不能遣除执蕴。
因此，"瓶子为有法，空于真实成立，因为离开真实一和真实多故"，这种以三法（因法喻）反方面证明的语句影响，导致必须将瓶子空于他法解释为空性之义。同样，"瓶子为有法，是空性，因为不为胜义观察所见故"，不这样执持，而执为"瓶子为有法，是空于真实成立的空性"，这种特性的执取使瓶子和瓶子的空性在实质上成为不同，因此不能遣除执瓶的所执对象。
因此，若对"瓶子的自性是空性"等表述理解为瓶子与瓶子自性在实质上有别，则应成火的自性热性与火在实质上有别等过失。
因此，通过追随言词而不依靠实义的方式寻求空性，在某些场合虽如此表述，却成为不生起应了悟的空性理解的障碍，这种情况很多。因此，暂时掌握词语的宗派术语不如空性的理解重要，因为内心思考时，这种不能遣除实执的词语宗派不能获得解脱，而见到空性的义理则能获得解脱，空性是为获得解脱而教导的，不是为了词语的争论辩驳而教导的。
如此，对显为五蕴的无欺显现，当分析粗法直至微尘时，通过该理能了知五蕴整体和粗相不存在，因此见到五蕴为多和无常的自性。虽然未必确定无分微尘无自性，但当见到不执五蕴为一体，以及不执五蕴各别为单一时，则不执"这样的多和无常之法"，因为自心了知"我成为多"和"我成为无常"的过失，知道"我"仅是依据五蕴而假立，无自性，这种了解能遣除我执，这样的见解声闻也应当具有。
;


 །དེའི་སྐབས་སུ་ཕུང་པོ་རགས་པ་མི་སྟོང་གི་རགས་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་། དུ་མ་མི་སྟོང་གི་དུ་མ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་མི་རྟག་པ་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་གི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་སྦྱར་བའི་གཞན་སྟོང་འདི་མ་སྦྱར་ཀྱང་བདག་མེད་རྟོགས་ནུས་ལ། སྦྱར་ན་ཕུང་པོ་རགས་པར་བདེན་པ་དེ། ལྔ་ཀ་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་པའི་རགས་པའམ། རྣམ་ཤེས་དྲུག་ཚོགས་པའི་རགས་པའམ། ཐ་ན་ཡིད་རགས་པ་མི་སྟོང་པ་དེ་བདག་གི་གདགས་གཞིར་བྱས། བདག་འཛིན་གྱི་ཡུལ་བདག་ཡོད་པ་ལ་རིགས་པས་གནོད་པ་བསྟན་དུ་མེད་ལ། རགས་པ་དེ་རིལ་པོ་དང་། གཅིག་པུ་དང་། རྟག་པ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། རིལ་པོ་མི་སྟོང་པར་ཁས་བླངས་པས། དེ་འདྲའི་རིལ་པོ་གཅིག་པུ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། ད་དུང་དེ་དུ་མ་དང་སྐད་ཅིག་མར་དབྱེ་བའི་ཆར་གསིལ་རྒྱུ་ཡོད་ན། རྟག་གཅིག་ཏུ་བཏགས་པའང་དུ་མའི་ཆོས་ལ་རྟག་གཅིག་ཏུ་བཏགས་ཀྱི། རྟག་གཅིག་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །རྟག་གཅིག་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་དེ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པར་བརྡ་སྦྱར་བ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ཁོ་བོས་ཀྱང་འདོད་མོད། རྟག་གཅིག་ངོ་བོས་མི་སྟོང་ལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་
1-4-55a
སྟོང་པ་དེ་གཉིས་མི་གཅིག་པར་འདོད་པ་ཁྱོད་ལྟར་ན། རང་ངོས་མི་སྟོང་པར་ཁས་བླངས་ཕན་ཆོད་གཞན་གྱིས་སྟོང་ཡང་མི་ཕན་ཏེ། དུ་མ་ཡིན་པས་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་རྟག་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་མིན་པའི་གཅིག་པུ་བདེན་གྲུབ་ཅེས་པ་དང་། རྟག་པ་བདེན་གྲུབ་དང་རིལ་པོ་བདེན་གྲུབ་ཅེས་པ་འཇིག་རྟེན་ན་ཐ་སྙད་དུ་མི་སྲིད་པས། དེས་སུ་ལའང་ཕུང་པོར་འཛིན་པ་དང་། བདག་འཛིན་མི་སྐྱེད་པས་དེ་དགག་མི་དགོས་སོ། །ཆོས་ཀུན་རང་སྟོང་མིན་གཞན་སྟོང་ཡིན་པའི་འཆད་ཚུལ་འདིས། དོན་དམ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཚུལ་ལ་ནི་གོ་རྒྱུ་ཡང་ལྷག་ཡོད་པས་ཕན་པ་ཅུང་ཟད་མེད་པར་མ་ཟད་གནོད་བྱེད་དེ། རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་པར་གྲུབ་ཕན་ཆོད། ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པར་སྨྲས་ཀྱང་དེར་འཛིན་བཟློག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་བླངས་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ལ་རང་སྟོང་ལས་ལྷག་པའི་གོ་བ་སྐྱེད་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་མེད་པར་མ་ཟད་གནོད་དེ། ཐ་སྙད་སྣང་ཚུལ་ལ་ཕུང་ལྔ་བསྙོན་མེད་དུ་སྣང་། སྣང་བ་དེ་དུ་མར་སྣང་བ་དང་འགྱུར་བ་ཅན་སྣང་གི་དེ་ལས་བཟློག་པ་གཅིག་པུ་དང་རྟག་པར་མི་སྣང་བས། ཐ་སྙད་སྣང་ཚུལ་རང་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་ངོ་བོར་སྟོང་པར་དཔྱད་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། ཐ་
1-4-55b
སྙད་ལ་མ་བརྟེན་པར་དོན་དམ་རང་རྐྱ་བར་རྟོགས་ཚུལ་མེད་པས། ཐ་སྙད་རང་གི་སྣང་ཚུལ་གྱིས་ཡེ་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་པ་རང་སྟོང་དུ་བརྗོད་པ་དེ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པས་དེ་ཙམ་ལ་སྟོང་ཉིད་བརྗོད་པས་མི་ཆོག་པར། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་གྱི། ཀུན་རྫོབ་རང་སྟོང་མིན་ཞེས་སྔ་མ་ལས་ལྷག་པའི་གོ་སྐྱེད་མེད་པར་མ་ཟད། གོང་བཤད་དེ་ལས་ལྷག་པའི་བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་འཇིག་རྟེན་སུ་ལའང་སྣང་བ་དང་དེར་ཞེན་མེད་བཞིན། རང་བློས་བརྟགས་པའི་དོན་བཞིན་ཀུན་བརྟགས་དེ་འདྲས་སྟོང་པར་བསྒྲུབ་པ་དོན་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བུམ་པ་ཉིད་འཛིན་གྱི། བུམ་པ་ལས་གཞན་པའི་བདེན་གྲུབ་འཛིན་པ་མི་སྲིད། བུམ་པ་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་ན། བུམ་པ་མ་ཡིན་པའི་དེར་འཛིན་གྱི་གཞི་དེ་འདྲས་སྟོང་ཡང་ཐ་སྙད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མི་འགྲུབ་སྟེ། སྦྲུལ་མེད་པས་ཐག་པ་སྒྱུ་མར་མི་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་གཉིས་ཀ་འགལ་མེད་ཡིན་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

以下是原文的完整直译：
在那种情况下，"粗大五蕴非空，而空于粗大真实成立；多非空，而空于多真实成立；无常自方非空，而空于真实成立"这样应用的他空，即使不应用也能了解无我，若应用，则粗大五蕴为真实，是五蕴集合为一的粗大，或六识集合的粗大，乃至意识粗大非空，以此为我的假立基础，对我执的对境"我"存在无法以理证显示其过失。无论那粗大是整体、单一或常住，由于承认整体非空，则这样的整体将成为单一和非刹那的常住，若仍可将其分解为多和刹那的部分，则常一的假立也是对多法假立为常一，而非常一的本性非空。
若将空于常一本性称为空于真实成立，则我也如此承认。但如你所说，常一本性非空而空于真实成立，二者不一致，那么一旦承认自方非空，即使空于他法也无益。因为由于是多而非空于单一本性，由于是刹那而非空于常住本性，称为"单一真实成立"和"常住真实成立"、"整体真实成立"在世间名言中不可能存在，因此不会对任何人产生执蕴和我执，所以无需否定它。
这种解释一切法非自空而是他空的方式，对于了解胜义空性的方式没有任何更多的理解，非但无丝毫利益，反而有害，因为一旦承认自性非空，即使宣称空于他法，也无法遣除对其的执著。
这种承认对于世俗的显现方式不仅没有比自空更多的理解，反而有害。在名言显现中，五蕴无可否认地显现，显现为多和变化，而非与此相反的单一和常住，所以依靠名言显现本身可以通过分析确立自性空，而非不依靠名言而独立了解胜义的方式。名言的显现方式本来就是自性不成立而显现，这就是所谓的自空，这由自力成立。仅以此称为空性就足够了，而说"空性是空于真实成立，世俗非自空"不仅没有比前者更多的理解，而且如上所述，超越此的独立真实成立不显现于任何世间且无人执著，而以自心臆想的方式证明空于此类遍计所执毫无意义。世间执著的是瓶子本身，不可能执著瓶子之外的真实成立。若瓶子自方非空，则即使空于非瓶子的所执基础，也无法成立名言如幻，如同没有蛇不能了解绳子如幻一样。
因此，世俗与胜义无矛盾，应知是因为名言诸法自性如是显现的缘故。
;


 །༈མདོར་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕུང་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའམ། སྣང་བ་ལྟར་དོན་དམ་པར་
1-4-56a
གྲུབ་པའི་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བཟུང་བའི་དབང་གིས། བདག་དང་ཆོས་དང་ཕྱི་ནང་ལ་སོགས་པའི་གཟུང་འཛིན་ཀུན་རྟོག་སྣ་ཚོགས་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྐྱེ་ཞིང་། འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ཡིན་ལ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མྱང་འདས་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པས་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་ཏེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་།གང་ཟག་གི་བདག་དང་གཟུང་བ་གཟུགས་ཀྱི་ཕྱོགས་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པས་རང་རྒྱལ་གྱི་འབྲས་བུ་དང་། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པས་སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པས་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་འཐོབ་པ་ཡིན་པ་སྤྱིར་བསྟན་ནས། དེ་ཡང་ཆོས་གང་དང་གང་དུ་འཛིན་པ་དེའི་གཟུང་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་མེད་པར་རྟོགས་ན་དེར་འཛིན་ལྡོག་གི་གཞན་དུ་འཛིན་པ་དེ་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག་སྟེ། འཕགས་པ་ལྷས། ཡུལ་ལ་བདེན་མེད་མཐོང་ནས་ནི། །སྲིད་པའི་ས་བོན་འགག་པར་འགྱུར། །གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་བདག་མེད་མཐོང་ཚུལ་གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་དཔྱད་ཡུལ་དང་སྟོང་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་བ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དགག་མི་དགོས་ཏེ།
1-4-56b
འཇིག་རྟེན་པ་སུ་ལ་ཡང་དེས་དམིགས་རྐྱེན་བྱས་ནས་བདག་འཛིན་སོགས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ལ་དེའི་རང་མཚན་གྲུབ་མ་གྲུབ་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པའི་ཚེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བུམ་པ་ཉིད་དཔྱད་བཟོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པར་དཔྱད་དགོས་ཏེ། རིགས་པ་དེས་སྟོང་པར་བསྒྲུབ་བྱ་བུམ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་བུམ་པ་ཉིད་མ་དམིགས་པར་སྒྲུབ་དགོས་ཀྱི། དེ་མ་གྲུབ་བར་དུ་བུམ་པ་བདེན་མེད་མི་འགྲུབ་བོ། །དེས་ན་སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོར་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་གཞི་བུམ་པ་དམིགས་ནས་དེ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་གྱི་བུམ་པའི་སྟེང་གི་བདེན་གྲུབ་དམིགས་ནས་དེ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ལ། བདེན་གྲུབ་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པས་མངོན་སུམ་དམིགས་མི་སྲིད་དེ། དེ་འཁྲུལ་བས་སྒྲོ་བཏགས་པའམ་ཀུན་བཏགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དགག་རྒྱུ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་སོགས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་འདི་རྣམས་རྟེན་འབྱུང་གི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་ནི་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་ཡོད་མོད་ཀྱི།འདི་སྣང་བ་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་གམ་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་དབུ་མའི་གཏན་ཚིགས་བཞིས་དཔྱད་ན། བུམ་སོགས་འདི་སྣང་བཞིན་དུ་དེ་དང་དེའི་ཆོས་སུ་
1-4-57a
རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དཔྱད་བཟོད་དུ་མ་དམིགས་པ་ནི། བུམ་སོགས་ཆོས་རྣམས་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་སྟོང་པར་བྱས་པའི་གཞན་སྟོང་མིན་གྱི། རང་གི་གཤིས་སམ་བབ་ཀྱིས་གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའམ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས། དེ་ལྟར་རང་ངོས་ནས་སྟོང་པ་དེ་ལ། ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་ན་དེའི་ངོ་བོ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བཏགས་སོ།

以下是原文的完整直译：
简言之，一切众生的蕴等在名言中存在的这些法，由于执它们为自性或自性存在，或如其所显而胜义成立的真实成立，因而产生我、法、内外等种种能取所取分别的连续流转，而漂泊轮回。三乘的涅槃是：通过了解人无我而断除烦恼障，从轮回苦中解脱而证得声闻果位；通过了解人我和所取色的方面为无真实成立而获得独觉果位；以了达二无我的智慧断除二障，通过菩萨乘获得不住的涅槃。一般而言，若了知执著任何法的所执对象无自性，则能遣除对其的执著，否则永远无法遣除，如圣天所说："见境无真实，当能灭有种。"
关于见无我的方式，如上所述，胜义考察的所考察对象和所要确立为空的是名言中存在的这些法，而不是名言中不存在的兔角等，因为这些不需要真实考察来否定，因为它们不会作为所缘缘而对任何世间人产生我执等。
因此，对如瓶子等以离一多的理由分析其自相成立与否时，由于名言瓶子本身不能经得起分析，所以必须观察瓶子本身为自性空，因为此理所要证明为空的是瓶子本身，必须证明瓶子本身不可得，否则无法成立瓶子无真实成立。
因此，凡夫首先缘取所增益为真实成立的基础瓶子，然后执它为真实，而不是缘取瓶子上的真实成立而执为真实。真实成立不可能被眼识等现量所缘取，因为它是错误增益或遍计所执。
因此，胜义考察所要否定的是名言中存在的这些法。瓶子等名言诸法虽然由缘起力如是显现，确实无欺无可否认地存在，但思考"它是否如其所显而自性成立"，当以胜义考察的中观四大理由分析时，瓶等虽然显现，但作为彼彼之法，连微尘般经得起考察的也不可得，这不是瓶等诸法被其他因缘所空的他空，而是应确立为自性或本性从无始以来无生或不可得的空性中安住。如此自方空，称为"诸法无自性"，因为以胜义考察的理由分析时其自性不可得，故如是安立。


 །རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དང་དེའི་རང་བཞིན་འདི་ཞེས་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་མཐའ་དང་། དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་མིང་གིས་བསྟན་ཡང་དེའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་བདེན་གྲུབ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བུམ་སོགས་དོན་དམ་དཔྱོད་རིགས་ཀྱིས་དཔྱད་པའི་ཚེ་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་ན་བདེན་གྲུབ་ཡིན་དགོས་ཀྱང་། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་བཟོད་རྙེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཆ་ནས་བདེན་གྲུབ་མེད་པ་ཞེས་བཏགས་སོ། །དེས་ན་བུམ་སོགས་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་ལ། གཞན་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པའི་
1-4-57b
གཞན་སྟོང་ཡིན་ཞེས་དེང་སང་གི་ཆོས་སྨྲ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གྲུབ་མཐའ་བཟུང་བ་ལྟར་ན། བུམ་སོགས་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་སྟོང་པར་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ལ།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྒྲུབ་མི་རུང་བས། དེ་ཐམས་ཅད་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མ་བཀག་པར་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་བདེན་གྲུབ་དགག་པར་བྱས་ནས། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དགག་པ་བརྗོད་ཚད་ལ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་ཏེ་འགོག་པར་སྣང་ངོ་། །སྤྱིར་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་ཙམ་ལ་འགལ་བ་མེད་ཅིང་གོ་བདེ་བའི་སྐབས་ཡོད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་སྟོང་ལ་བདེན་གྲུབ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྦྱར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་སྟོང་ལ་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་དུ་མི་འཛིན་པར། བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་འགོག་པའི་ཚུལ་དུ་གོ་ན། དེ་འདྲའི་སྟོང་ཉིད་དེས་ཆོས་རྣམས་ལ་དེ་དེའི་དངོས་འཛིན་སྣ་གཅིག་མི་ཁེགས་པས་སྟོང་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་པའི་དགོས་པ་སྟོར་བ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཆོས་རང་ལས་གཞན་པའི་བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་བཀག་པའི་མེད་དགག་རྐྱང་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བས། སྟོང་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་ཟུང་འཇུག་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མི་རྟོགས་པ་དང་། སྤྲོས་པ་ཀུན་བྲལ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་ཅིང་། མེད་དགག་གི་སྤྲོས་པ་
1-4-58a
མ་དོར་བ། གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་མཉམ་བཞག་སྣང་མེད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ཡང་། བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་ཁེགས་པའི་སྟོང་ཉིད་དེ་ལ་བསྐལ་བ་བརྒྱར་གོམས་ཀྱང་དེས་གཉིས་སྣང་སེལ་མི་ནུས་པ་དང་། དབུ་མའི་གཞུང་གི་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དངོས་ཞེན་འགོག་ནུས་པ་དེ། འདིས་འགོག་མི་ནུས་པར་བདེན་གྲུབ་ཅེས་དགག་བྱ་སྣ་གཅིག་པོ་དེ་ཡི་སྟེང་དུ་བསྒྱུར་ནས་དེ་འཛིན་པའི་བློ་ལ་སྤྲོས་པ་ཀུན་བྲལ་གྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་རིང་དུ་བྱས་ཤིང་། གཞུང་ལུགས་རྣམ་དག་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་འགལ་བའི་འགལ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

以下是原文的完整直译：
称为"无自性"，因为不能如是指认其自性；无相、无愿，同样无相性、空性、无我、真实边际、界等名称虽有不同，但都是同义词，也称为"无真实成立"。瓶等在以胜义理论分析时，若能经得起分析而成立，则必须是真实成立，然而有为无为任何法都不可能被胜义考察发现为经得起分析，从这一方面安立为"无真实成立"。
因此，若如现今说法者所持的宗派观点"瓶等自方非空，而空于他法真实成立的他空"，则由于瓶等自方非空，名言中存在的任何法都不是应被证明为空的，也不应证明为无自性，于是将所有这些都不被真实考察所否定，而只否定在名言中不存在的真实成立，对于胜义考察所述的一切否定，都加上真实成立的限定词来否定。
一般而言，仅仅加上真实成立的限定词并无矛盾，在某些情况下便于理解，若是指诸法自性为自空并以无真实成立的词语表达，则确实如此。但若不将诸法自性自空理解为无真实成立的含义，而是以否定独立真实成立的方式理解，则这种空性不能否定对诸法任何一丝实执，从而丧失了确立空性的目的，并且使诸法的实相变成仅仅否定异于法自身的独立真实成立的单纯无遮，因此不了解空性与缘起显现双运平等的意义，毁谤远离一切戏论，未舍弃无遮的戏论，虽承认无能取所取的等持为无现，但对于遣除独立真实成立的空性，即使修习百劫，也无法消除二现，中观典籍中胜义考察理论能够遮遣实执，而这种方式无法做到，仅将所破转移到所谓真实成立这一点上，使心识远离了了悟远离一切戏论的空性的机会，与清净典籍的意义相违，成为产生数百种矛盾的根源。


 །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དམ་གནས་ལུགས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ། ཤེས་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཡིན་ལ། དེས་དཔྱད་བཟོད་མེད་པར་གྲུབ་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་གསུངས་ཤིང་དེ་ལྟར་གོ་དགོས་ཀྱི། ཆོས་གང་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་མེད་ཀྱང་། དེས་དེ་ཉིད་སྟོང་པར་མི་འགྲུབ་ཀྱི། དེས་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པར་བྱས་ནས་བདེན་གྲུབ་དགག་བྱ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྟོང་པར་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་བདེན་གྲུབ་ཁོ་ན་མི་དམིགས་པ་དང་སྟོང་པ་ཡིན་པར་
1-4-58b
སྒྲུབ་དགོས་ན། བུམ་སོགས་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པས་མི་དཔྱད་པར་བདེན་གྲུབ་འབའ་ཞིག་ལ་དཔྱད་དགོས་ནའང་། ཆོས་གང་གི་ཡང་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བའི་བདེན་གྲུབ་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན། མིང་གིས་བཏགས་པའི་མིང་ཙམ་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ན། དེ་བུམ་སོགས་ལས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་དཔྱད། ཕ་རོལ་པོས་འདི་སྙམ་དུ། དཔེར་ན་ཐག་པར་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་བའི་ཚེ། སྦྲུལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་གཞི་ཐག་པ་ཡིན་ལ། ཐག་པར་སྦྲུལ་འཛིན་གྱི་བློ་དེས་ཐག་པ་ཉིད་སྦྲུལ་དུ་འཛིན་གྱི། ཐག་པ་ལས་གཞན་པའི་སྦྲུལ་དུ་མི་འཛིན་པས།གཞི་དེར་སྦྲུལ་ཡོད་མེད་དཔྱད་པས་མེད་པར་རྟོགས་ཚེ། ཐག་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ལ། དེ་ཆོས་གཞན་སྦྲུལ་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པ་དང་། ཐག་སྦྲུལ་འཛིན་པའི་བློས་སྦྲུལ་མཐོང་མ་མྱོང་ཡང་། སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་བ་དེ་ལ་བརྟགས་ཚེ་ཐག་པ་ཉིད་ལ་དཔྱད་ནས་སྦྲུལ་མེད་པར་མཐོང་དགོས་པ་དང་། དེའི་ཐག་པ་སྦྲུལ་གྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་དང་། ཐག་པ་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་པ་ལྟར།བུམ་སོགས་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་སྙམ་ན། ཐག་པ་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་བ་ལྟར་བུམ་སོགས་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་པ་དེ་ལྟར་ན། བུམ་སོགས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་། རང་
1-4-59a
ངོས་ནས་མི་སྟོང་པར་ཁས་བླངས་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་བཟོད་དང་དམིགས་པར་ཡང་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས། ཐ་སྙད་བདེན་པ་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཐལ་བ་འཕངས་པ་དེ་ལུགས་འདི་ལ་འབབ་བོ། །བུམ་སོགས་རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་པར་གྲུབ་ན་བདེན་གྲུབ་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་སྟོང་སྟེ། ཅི་ཞིག་གི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་། དེས་ན་འདི་བརྗོད་བྱས་སྟོང་པའི་ངག་འབྲེལ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་བསལ་བ་དེ་བཞིན་ཐག་པ་ཉིད་སྐུད་པའི་རྣམ་པར་བཤིག་ནས་ཐག་པ་ཉིད་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དམིགས་སུ་མེད་པ་ན་སྤུ་དང་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་བར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ལ་ཐག་འཛིན་ཤེས་པ་དང་། དེའི་ཡུལ་ཐག་པ་གཉིས་ཀ་ཐ་སྙད་དུ་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས། སྟོང་ཉིད་བསྒྲུབ་ཚེ་ཐག་པར་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་དགོས་ཀྱི། ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་མེད་སྒྲུབ་ཚེ་སྦྲུལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་མི་དགོས་པ་འདི་བཞིན་དུ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བར་བུམ་པ་བཀག་ན་ཐ་སྙད་བཀག་པའོ་སྙམ་དུ་འདི་དག་གིས་འདི་ལྟར་འཛིན་ནོ།

以下是原文的完整直译：
一切法的自性空性或实相无生，其能知理由是离一多等，由此成立不能经得起分析，称为一切法无真实成立，应当如此理解，而非认为任何法虽不能经得起真实考察，但这不能证明其本身为空，而是使其空于真实成立，若将真实成立作为所破，空性作为所立，则不是将一切法证明为不可得和空，而是仅仅将真实成立证明为不可得和空。
若如此，则不应以离一多等理由观察瓶等，而应仅观察真实成立，然而未加任何法的限定的真实成立，如同兔角，只是名言安立的仅名而已，内容为空，那么它如何能作为异于瓶等的对象被真实考察所观察？
对方也许认为：例如当错将绳子视为蛇时，将蛇增益的基础是绳子，执绳为蛇的心识执绳本身为蛇，而非执持异于绳子的蛇，因此当分析该基是否有蛇并了知无蛇时，绳子本身存在，而空于他法蛇；虽然执绳为蛇的心识从未见过蛇，但当分析这种错觉时，必须通过观察绳子本身而见到无蛇，这样绳子空于蛇是他空，绳子自方非空，同理，瓶等空于真实成立也是如此。
若如你所说，绳子自方非空如同瓶等自方非空，那么即使不承认瓶等真实成立，由于承认自方非空的力量，也将成为真实成立。必须承认能经得起胜义考察并可得，如月称所说，若以理论推出名言谛能经得起分析的过失，则适用于这种观点。若瓶等自性真实成立，如何能空于其他真实成立？空于什么真实成立？因此，这种表述没有意义。
如同消除绳上之蛇，同样绳子本身分解为线的形态，仅仅依假立而无可得，直至毛发微尘皆然，执绳心识和其境绳子二者在名言中都是不迷乱的，所以证明空性时必须加上真实成立的限定，而证明绳上无蛇时不必加上蛇真实成立的限定词，同样，若不加真实成立限定而否定瓶子，则是否定了名言，这些人如此执着。
;


 །སྤྱིར་བདེན་གྲུབ་བཀག་ཅེས་དང་དེ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་གྲུབ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་རང་གི་རང་བཞིན་མི་
1-4-59b
སྟོང་པ་དགག་བྱ་ཡིན་ཞེས་བདག་ཅག་ཀྱང་ཁས་ལེན་མོད་ཀྱི། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པར་མ་གྲུབ་ན། དེ་རྣམས་དགག་པ་འགྲུབ་ཐབས་མེད་ལ། གྲུབ་ན་བདེན་མེད་སོགས་ཀྱང་གྲུབ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་ཐག་པ་དང་སྲད་བུ་སོགས་ཆ་དང་ཆར་བསིལ་ནས་བཤིག་ཚེ། རགས་པ་ཐག་པ་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་གིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་འགྲུབ་དགོས་ཀྱི། དེ་མ་གྲུབ་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱང་མི་ཁེགས་ལ། གྲུབ་ན་བདེན་གྲུབ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་གྲུབ་པ་སོགས་ཀྱང་ཁེགས་པས། བུམ་སོགས་རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་ཞེས་བྱས་པ་ལ་དོན་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ཐ་སྙད་བཀག་ན་ཆད་སྟོང་དུ་འགྱུར་བས། བདེན་གྲུབ་བཀག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བུམ་སོགས་མ་བཀག་ཅེས་ཁས་ལེན་དགོས་སྙམ་ན། བཀག་ཅེས་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མ་དམིགས་པས། ཐ་སྙད་རྣམས་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ངོར་བཀག་སྙམ་པ་གྱི་ན་སྟེ། དོན་དཔྱོད་ཀྱི་ངོར་མ་རྙེད་པའམ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཚད་ཐ་སྙད་དུ་མེད་དགོས་ན། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་རྙེད་རྒྱུའི་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་དོ། །སྲིད་ན་བདེན་མེད་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་པས། དེ་དཔྱད་བཟོད་མེད་པར་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་གྲུབ་བཞིན་དུ། དོན་དཔྱོད་
1-4-60a
ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མེད་ཚད་ཐ་སྙད་དུ་མེད་དགོས་སྙམ་པ་ཁྱེད་ཅག་བདེན་གཉིས་འགལ་བར་འཛིན་པའི་བློ་སྐྱོན་ཏེ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མ་རྙེད་ཚད་ཐ་སྙད་དུ་མེད་དགོས་ན་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་ཞིག་ཡོད་དགོས་ཀྱང་དེ་མི་སྲིད་པས། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་བུམ་པ་དང་སྐྱེ་བ་སོགས་མ་གྲུབ་མ་དམིགས་བཞིན་དུ། དེ་ལ་ཚིག་གི་ལམ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བས་ཐ་སྙད་མི་འགོག་པ་ལ་ཅི་ཞིག་ཕན། དེས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་བཀག་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་བཀག་པ་མིན་ཏེ། དེས་བུམ་སོགས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དཔྱད་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོ་དམིགས་སུ་མེད་པས། བུམ་སོགས་དེ་དག་ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་ཀྱི། དཔྱད་བྱའི་ཡུལ་བུམ་སོགས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་བྱས་པ་འབའ་ཞིག་ལས་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་བུམ་སོགས་མིན་ཞེས་ཇི་ལྟར་སྨྲ་སྟེ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་བུམ་སོགས་བློ་གནོད་མེད་ཀྱི་མིག་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་མི་སྲིད་པས། དེ་ཆ་ཤས་སུ་བསིལ་ཏེ་དགག་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་མཐའ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གི་རིགས་པས་མི་སྐྱེ་བར་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་བུམ་
1-4-60b
སོགས་ཆ་ཤས་དང་ཡན་ལག་ཅན་དུ་བསིལ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་བའི་མྱུ་གུ་སོགས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

以下是原文的完整直译：
一般而言，我们也承认所谓"否定真实成立"以及同样"否定自性成立"、"否定自性成立"和"否定自性非空"是所破，但若未能证明名言中存在的那些法的自性不可得，则不可能成立否定它们，若已证明，则无真实成立等也已成立。因此，当真实考察将绳子和线等分解为部分时，粗大的绳子等即使在名言中也必须成立为非自性成立而仅仅是假立，若未成立这点，则真实成立也不能遣除；若已成立，则真实成立和自性成立等也被遣除，因此"瓶等自性非空"之说毫无意义。
若认为"这样将否定名言，成为断空，所以必须承认'否定真实成立而不否定名言瓶等'"，则所谓"否定"是指由真实考察不可得，因此担心"名言在名言考察前被否定"是错误的。并非凡是在真实考察面前未发现或不可得的都必须在名言中不存在，否则就不可能有任何法能被胜义考察发现为经得起分析。若有，则也会有非无真实成立的名言法，这样尽管经得起分析在自他两方都已成立，却认为"凡不能经得起真实考察的都必须在名言中不存在"，这是你们执二谛为相违的心理过失。
若认为凡是真实考察未发现的都必须在名言中不存在，则必须存在能经得起真实考察的东西，但这是不可能的。当胜义考察的自力理论证明瓶子和生等不成立不可得时，在词语上加上真实成立的限定如何有助于不否定名言？这并非仅否定真实成立的自性而未否定名言诸法的自性，因为在考察时，由于瓶等名言诸法的自性不可得，所以瓶等在名言中仅依靠自己组成部分而假立，而非如你所说，所考察的对象仅是加上真实成立限定的瓶等，而非无害心识所显现的瓶等，因为加上真实成立限定的瓶等不可能显现为无害心识如眼识等的对境。
这不是通过分解为部分来否定的，也不是用四边生灭的理论证明不生的，而是通过分解名言中存在的瓶等为部分和有支分者，证明无自性，以及证明名言中生起的苗芽等无生。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示：།མདོར་ན་ཐ་སྙད་དུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེ་བའི་མྱུ་གུ་དང་སྣམ་བུའི་ཕྱོགས་ལྟ་བུ་ཆ་ཤས་ལ་ལྟོས་ནས་བཞག་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཆ་ཤས་ཚོགས་པ་ལས་དབྱེ་ནས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་མི་དམིགས་ཞེས་པ་ནི་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་རང་གི་འགྱུར་བཅོས་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྣང་བས། བུམ་སྣམ་སོགས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་སྟོང་པར་ཁས་ལེན་ཞིང་། གཞན་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གཞན་སྟོང་དུ་ཁས་བླངས་ཚེ། དེས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་དུ་བདེན་པར་བྱས་པ་དང་། ཐ་སྙད་རང་གི་འཇོག་ཚུལ་ཡུལ་དུ་འགལ་བ་དང་། དབུ་སེམས་སུ་མེད་པའི་ལོགས་པའི་ལྟ་བ་སྟེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། ཐ་སྙད་རང་གི་སྣང་ཚུལ་འགྱུར་བཅོས་མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་འདི་དག་གིས། དབུ་མའི་ལྟ་བའི་གཞུང་ལུགས་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལས་ཐག་རིང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།
མདོར་ན་ཀུན་རྫོབ་དེང་སང་གི་གཞན་སྟོང་བ་ནས་
1-4-61a
བརྗོད་པ་ལྟར་ན། བསྡུས་ན་ཐ་སྙད་ཆོས་རྣམས་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྟོང་ལ། བཅོས་པའི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ། དབུ་མ་རང་སྟོང་བས་བཞེད་པ་ལྟར་ན། ཐ་སྙད་ཆོས་རྣམས་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། གཞན་སྟོང་གཉིས་ཀ་ལྟར་ན། དོན་དམ་དུ་ན་ཕར་ཕྱིན་ནས་སེམས་ཙམ་ལྟར་བློས་བཏགས་ཙམ། དབུ་མ་རང་སྟོང་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྤྲོས་པ་ཀུན་ཟད་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་མཐའ་བྲལ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པས་དབུ་མ་རང་སྟོང་གི་ལུགས་ལ་དོན་དམ་བློས་བཏགས་ཙམ་དུ་འདོད་པ་མིན་མོད། གཞན་སྟོང་བས་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་དོན་དམ་དེ་རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་དུ་རང་སྟོང་བས་ཀུན་རྫོབ་ཆོས་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པར་འདོད་ཅིང་། དེས་ན་སྤྲོས་བྲལ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་པར་འདོད་པ་ལ། དབུ་མ་རང་སྟོང་བས་དེའང་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་མི་འདོད་པས། ཡེ་ཤེས་དེས་གང་གཟིགས་པའང་བློས་བཏགས་པ་ལྟ་བུའི་སྣང་མེད་མ་ཡིན་ལ། མི་སྟོང་པའང་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པས་མཚན་མར་བཟུང་བའི་ཆོས་ཀྱང་མིན་ནོ།;
1-4-61b


 །དེས་ན་རིགས་པ་དེ་དག་གིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་ངོ་བོ་དམིགས་སུ་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྒྲུབས་པ་དེས། ཆོས་དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། བདེན་གྲུབ་མེད་པར་གྲུབ་ཅེས་དང་། སྐྱེ་འགག་སོགས་བདེན་གྲུབ་མེད་པར་གྲུབ་ཅེས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི། དོན་དཔྱོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བུམ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོད་མེད་དང་། སྐྱེ་མི་སྐྱེ་རིགས་པ་དེས་མི་དཔྱད་པར། བདེན་པའི་ངོ་བོ་དང་། བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་ཞེས་སྦྱར་མི་དགོས་ཏེ། དང་པོ་ནས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་སྐྱེ་བ་སོགས་ལ་དཔྱད་པས་ཆོག་སྟེ། ངོ་བོ་དང་སྐྱེ་བ་ཡོད་མེད་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་དཔྱད་གཞི་འམ་སྟོང་པ་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་བུམ་སོགས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་འདི་རྣམས་ཡིན་གྱི། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པས། འདི་རྣམས་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་པར་གྲུབ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། བདེན་མེད་དུ་གྲུབ་པས། བུམ་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་ཅེས་དང་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། འདི་རྣམས་དཔྱད་བཟོད་རྙེད་ན་བདེན་སྐྱེ་དང་བདེན་གྲུབ་ཡིན་ཡང་མ་རྙེད་པས་བདེན་
1-4-61a
མེད་དང་སྐྱེ་མེད་དུ་གྲུབ་པས་བདེན་གྲུབ་ཁེགས་པ་དང་བདེན་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དེར་གྲུབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མི་རྙེད་རྒྱུ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་བུམ་སོགས་དང་། སྐྱེ་བ་སོགས་ཡིན་གྱི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་བུམ་སོགས་དང་། སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མི་སྲིད་པས་དེ་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པས་དཔྱད་ཡུལ་མིན་པས། དཔྱད་ཡུལ་མིན་པ་གཞན་ཞིག་དཔྱད་བཟོད་མེད་པ་དེ། དཔྱད་ཡུལ་མིན་པ་གཞན་ཞིག་དཔྱད་བཟོད་མེད་པར་བསྒྲུབས་པས་དགག་བྱར་སོང་བ་ལྟར་འདོད་པ་དོན་མེད་དེ། བདེན་གྲུབ་བཀག་པའི་ཐ་སྙད་སྐྱོན་མེད་ཡིན་ཡང་། ཇི་ལྟར་བདེན་གྲུབ་དཔྱད་བཟོད་དུ་མེད་པའམ་སྟོང་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་བཞིན་བུམ་སོགས་དང་སྐྱེ་བ་སོགས་ཀྱང་དཔྱད་བཟོད་དུ་མེད་པ་དང་སྟོང་པར་གྲུབ་བཞིན། བུམ་སོགས་མི་སྟོང་པར་ཅི་ལ་སྨྲ་སྟེ། དཔྱད་བཟོད་དུ་འདོད་དམ། བདེན་གྲུབ་བཀག་ཟེར་ན་ཐ་སྙད་མ་བཀག་པར་གོ་ལ། དེའི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བར་བཀག་ན་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་བཀག་ཅེས་པ་འདི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པས་མེད་པར་བཀག་པ་དང་མི་འདྲ་སྟེ། དེས་བཀག་པ་ནི་ཆོས་དེ་དག་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པས། འདིས་བཀག་དགོས་ཏེ་མ་བཀག་ན་ཐ་སྙད་
1-4-61b
རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱང་མི་ཁེགས་པས། རིགས་དེས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་རིགས་པས། ཞེས་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གསུངས་ཏེ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ན་བུམ་པ་དོན་དམ་པར་མ་རྙེད་མི་དམིགས་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་ཀྱི། དེས་ལྷག་མ་ཐ་སྙད་དུ་ལུས་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་གྲུབ་ནས། ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །
破胜义未破生有之过
གསུམ་པ།དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ལ་དཔྱོད་པའི་སྐ༷བས་སུ༷་རི༷གས་པ༷་ག༷ང་ཞི༷ག་གི༷ས་བད༷ག་ད༷ང་གཞ༷ན་ལ༷ས་སྐྱེ་བ༷་རི༷གས་པ་མི༷ན་པ༷་དག་གིས་རི༷གས་པ་དེ༷ས་ཐ༷་སྙད༷་དུ༷་ཡ༷ང་སྐྱེ་བ་རི༷གས་པ་མི༷ན་པ༷ས་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེ༷་བ༷་ཚད་མ་ག༷ང་གི༷ས་འགྲུབ་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྲུབ་བོ།

 །དེས་ན་རིགས་པ་དེ་དག་གིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་ངོ་བོ་དམིགས་སུ་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྒྲུབས་པ་དེས། ཆོས་དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། བདེན་གྲུབ་མེད་པར་གྲུབ་ཅེས་དང་། སྐྱེ་འགག་སོགས་བདེན་གྲུབ་མེད་པར་གྲུབ་ཅེས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི། དོན་དཔྱོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བུམ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོད་མེད་དང་། སྐྱེ་མི་སྐྱེ་རིགས་པ་དེས་མི་དཔྱད་པར། བདེན་པའི་ངོ་བོ་དང་། བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་ཞེས་སྦྱར་མི་དགོས་ཏེ། དང་པོ་ནས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་སྐྱེ་བ་སོགས་ལ་དཔྱད་པས་ཆོག་སྟེ། ངོ་བོ་དང་སྐྱེ་བ་ཡོད་མེད་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་དཔྱད་གཞི་འམ་སྟོང་པ་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་བུམ་སོགས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་འདི་རྣམས་ཡིན་གྱི། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པས། འདི་རྣམས་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་པར་གྲུབ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། བདེན་མེད་དུ་གྲུབ་པས། བུམ་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་ཅེས་དང་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། འདི་རྣམས་དཔྱད་བཟོད་རྙེད་ན་བདེན་སྐྱེ་དང་བདེན་གྲུབ་ཡིན་ཡང་མ་རྙེད་པས་བདེན་
1-4-61a
མེད་དང་སྐྱེ་མེད་དུ་གྲུབ་པས་བདེན་གྲུབ་ཁེགས་པ་དང་བདེན་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དེར་གྲུབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མི་རྙེད་རྒྱུ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་བུམ་སོགས་དང་། སྐྱེ་བ་སོགས་ཡིན་གྱི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་བུམ་སོགས་དང་། སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མི་སྲིད་པས་དེ་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པས་དཔྱད་ཡུལ་མིན་པས། དཔྱད་ཡུལ་མིན་པ་གཞན་ཞིག་དཔྱད་བཟོད་མེད་པ་དེ། དཔྱད་ཡུལ་མིན་པ་གཞན་ཞིག་དཔྱད་བཟོད་མེད་པར་བསྒྲུབས་པས་དགག་བྱར་སོང་བ་ལྟར་འདོད་པ་དོན་མེད་དེ། བདེན་གྲུབ་བཀག་པའི་ཐ་སྙད་སྐྱོན་མེད་ཡིན་ཡང་། ཇི་ལྟར་བདེན་གྲུབ་དཔྱད་བཟོད་དུ་མེད་པའམ་སྟོང་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་བཞིན་བུམ་སོགས་དང་སྐྱེ་བ་སོགས་ཀྱང་དཔྱད་བཟོད་དུ་མེད་པ་དང་སྟོང་པར་གྲུབ་བཞིན། བུམ་སོགས་མི་སྟོང་པར་ཅི་ལ་སྨྲ་སྟེ། དཔྱད་བཟོད་དུ་འདོད་དམ། བདེན་གྲུབ་བཀག་ཟེར་ན་ཐ་སྙད་མ་བཀག་པར་གོ་ལ། དེའི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བར་བཀག་ན་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་བཀག་ཅེས་པ་འདི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པས་མེད་པར་བཀག་པ་དང་མི་འདྲ་སྟེ། དེས་བཀག་པ་ནི་ཆོས་དེ་དག་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པས། འདིས་བཀག་དགོས་ཏེ་མ་བཀག་ན་ཐ་སྙད་
1-4-61b
རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱང་མི་ཁེགས་པས། རིགས་དེས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་རིགས་པས། ཞེས་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གསུངས་ཏེ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ན་བུམ་པ་དོན་དམ་པར་མ་རྙེད་མི་དམིགས་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་ཀྱི། དེས་ལྷག་མ་ཐ་སྙད་དུ་ལུས་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་གྲུབ་ནས། ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །
破胜义未破生有之过
གསུམ་པ།དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ལ་དཔྱོད་པའི་སྐ༷བས་སུ༷་རི༷གས་པ༷་ག༷ང་ཞི༷ག་གི༷ས་བད༷ག་ད༷ང་གཞ༷ན་ལ༷ས་སྐྱེ་བ༷་རི༷གས་པ་མི༷ན་པ༷་དག་གིས་རི༷གས་པ་དེ༷ས་ཐ༷་སྙད༷་དུ༷་ཡ༷ང་སྐྱེ་བ་རི༷གས་པ་མི༷ན་པ༷ས་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེ༷་བ༷་ཚད་མ་ག༷ང་གི༷ས་འགྲུབ་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྲུབ་བོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
因此，以这些道理证明了世俗法无实体可得和无生，由此可以说这些法无自性和不真实成立，以及生灭等不真实成立。但在考察实义时，不应该用此理论去考察瓶等事物的实体存在与否及是否生起，而不必加上"真实的实体"和"真实的生起"等限定词。因为从一开始就可以对不加"真实成立"这一限定词的世俗实体和生起等进行考察即可。因为实体和生起的有无在胜义谛中考察的对象，或者所要证明为空的对象，是瓶等这些世俗法，而不是加上"真实成立"的限定词，所以当这些在胜义谛考察中被证明为不能成立时，就已经证明了它们无自性和非真实存在。因此不必说"瓶子不真实成立"或"真实的生起"等，因为如果这些经过考察能够成立，就是真实生起和真实成立；但既然考察后不能成立，就证明了非真实存在和无生，因此否定了真实成立，确立了非真实存在的名相。
因此，通过实义考察所不能发现的，是世俗中存在的瓶等事物和生起等，而不是被"真实成立"所限定的瓶等和生起，因为后者在世俗中也不可能存在，所以它不是一异观察法的考察对象。若认为通过证明一个非考察对象不能被考察成立，就认为所要否定的对象已被否定，这是毫无意义的。虽然否定真实成立的世俗表述是无过失的，但就如同证明真实成立不能经受考察或为空那样，瓶等和生起等也同样被证明为不能经受考察和为空。怎么能说瓶等不空呢？是认为它们能经受考察吗？如果说是否定真实成立，我们理解为没有否定世俗，但若不加限定词而否定，则意味着以实义考察否定了世俗，这与以世俗观察否定不同。后者否定是证明那些法在胜义中不可得，所以必须要否定；若不否定，则世俗法的自性和真实成立也不能否定，因此通过此理论表明"在世俗中也不合理"，从而说明二谛都无生。当以实义考察时，证明瓶子在胜义中不可得、不可见，是空性，而不是在此之外还遗留一点世俗成立的东西。不可能有所谓"在世俗中可见"的任何事物。
【破胜义未破生有之过】
第三，在考察真实性的场合中，任何理论认为从自或从他生起不合理，而这些理论在世俗中也认为生起不合理，那么你的自然生起将由什么量来成立呢？是不能成立的。


 །
遮迁其义
གཉིས་པ་རྩོད་པ་སྤོང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡུལ་རང་གི་སྟེང་ན་སྡོད་ལུགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུ་མེད་ན་གཟུགས་སོགས་གཏན་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་གཟུགས་སོགས་མིག་ལ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་མིན་ན་རི་རྭ་ཡང་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་འདྲ་བས་སོ་ཟེར་ན། ལན་བསྟན་པ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་མི་ནུས་ན་དངོ༷ས་པོ༷་སྟོང༷་པ༷་སྟེ་བརྫུན་པ་གཟུག༷ས་བཪྙ༷ན་དང་སྒྲ་བརྙན་ལ༷་སོ༷གས་པ༷། མེ་ལོང་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཚོ༷གས་པ་གཞན་ལ༷་མ་ལྟོས༷་པ་རྣ༷མས་
1-4-62a
འཇིག་རྟེན་ན་མ༷་གྲ༷གས་པ༷་ཡ༷ང་ཡིན་པ་སྟེ་རྫུན་པར་གྲགས་པ་ཡིན་ལ། ཇི༷་ལྟར༷་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་དེ༷ར་ནི༷་ཡུལ་གཟུ༷གས་བརྙན༷་སོ༷གས་སྟོང༷་པ་ལ༷ས། ཡུལ་ཅན་ཤེ༷ས་པ༷འང་གཟུགས་བརྙན་སོགས་དེ༷་ཡི༷་རྣ༷མ་པ༷་ཅན་དུ་སྐྱེ༷་བར་འགྱུར༷་བ་ལྟར༷། དེ༷་བཞི༷ན་དངོ༷ས་པོ༷་ཐ༷མས་ཅ༷ད་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པས་སྟོང༷་ན༷་ཡ༷ང་། སྟོང་ན་སྣང་མི་ཤེས་པ་མིན་པར་ངོ་བོ་སྟོང༷་ཉི༷ད་ད༷ག་ལ༷ས་དེར་སྣང་གི་ཤེས་པ་ར༷བ་ཏུ༷་སྐྱེ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་མངོན་སུམ་སྣང་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའམ་སྟོང་བཞིན་སྣང་ནུས་ན་དེས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཀུན་ཀྱང་སྣང་རུང་བའི་གོ་སྐབས་ཡངས་པོར་ཕྱེས་པ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་ལ་གང་སྣང་གི་ཆ་ནས་སྟོང་ཡང་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་དང་། དེས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་མི་འགལ་ཞིང་གཟུགས་བརྙན་མེད་པར་མི་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཡང་སྣང་བའི་འཐད་པ་སྟོན་པའོ། །
如是破之功德
གཉིས་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དགག་པའི་ཕན་ཡོན་ལ། རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྤོང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་། ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཆེས་འཐད་པའི་ཡོན་ཏན་གཉིས། དང་པོ། བདེ༷ན་པ༷་གཉི༷ས་སུ༷འ༷ང་ར༷ང་བཞི༷ན་མེད་པ༷འི་ཕྱིར༷། དེ༷་ད༷ག་རྟ༷ག་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཆ༷ད་པ༷འ༷ང་མི༷ན་ལ་དེ་ལྟར་ན་དོན་དམ་པར་ལྟ་ཅི་
1-4-62b
ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་མི་འདོད་པ་དེ་ཚེ་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་ལ་ལྟོས་པའི་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་ཕྲ་བའང་ཁེགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ནའང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྟེང་གི་རྟག་ཆད་ཁེགས་མི་ནུས་ལ། འདིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་པས་ཀུན་རྫོབ་ལ་ལྟོས་པའི་རྟག་ཆད་ཕྲ་བའང་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ། ཀུན་གཞི་སོགས་མེད་ཀྱང་ལས་འགགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱིན་ནུས་པའི་ཚུལ་དང་། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ་དངོས་དང་། དཔེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ། གང༷་ཕྱིར༷་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་བས་ར༷ང་བཞི༷ན་གྱིས༷་ལས་དེ༷་མི༷་འག༷ག་པ༷་དེ༷་ཕྱིར༷་ཀུ༷ན་གཞི༷་སོགས་ལས་འབྲས་ཀྱི་བར་ལག་སྦྲེལ་བ་ཞིག་མེ༷ད་ཀྱ༷ང་ལས་འགགས་པས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་འདི༷་ནུས༷་པའི་ཕྱིར༷། སྐབས་ལ༷་ལ༷ར་ལ༷ས་འག༷གས་ཏེ་བསྐལ་པ་སོགས་ཡུ༷ན་རི༷ང་ལོ༷ན་པ་ལ༷ས་ཀྱང༷་། འབྲ༷ས་བུ༷་ཡ༷ང་ད༷ག་འབྱུང༷་བ༷་རི༷ག་པ༷ར་གྱིས༷་ཞེས་སེམས་ཙམ་པའི་ཀུན་གཞི་དང་མདོ་སྡེ་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན། བྱེ་སྨྲའི་ཐོབ་པ་དང་ཆུད་མི་ཟ་བ་སོགས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་མེད་པར་ཡང་ལས་འབྲས་འཐད་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ལས་འབྲས་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལས་འགགས་ཟིན་ན་དེས་འབྲས་བུ་མི་བསྐྱེད་པས་དེའི་བག་ཆགས་བགོ་སའམ་འབྲས་བུ་
1-4-63a
འབྱིན་པའི་བར་རྒྱུན་ཆགས་ཞིག་མེད་ན་མི་ལོ་བ་དང་། འདིར་ལས་འབྲས་གཉིས་ཀ་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པས་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ཙམ་ལས་བར་ཆད་མ་ཆད་ཕྲད་མ་ཕྲད་ཀྱི་བརྟགས་མཐའ་མི་འཇུག་པ་བྱད་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བྱུང་བ་ཙམ་ལས། རྒྱུ་འབྲས་ཕྲད་མ་ཕྲད་སོགས་ཀྱིས་བརྟགས་ན་ས་མྱུག་སོགས་རྒྱུ་འབྲས་ཅི་ཡང་མི་འཐད་དོ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་སྐྱེས་བ་ལ་འཚེས་མེད་པ་བཞིན་འགག་པ་ནི་སྐྱེ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པས་སོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
【遮迁其义】
第二，遣除诘难。如果在世俗中对境自身上无以自相成立的生起，而在二谛中都无真实的生起，那么色等将变成完全不存在。若如此，色等将不会显现于眼前；否则，兔角也应当显现，因为两者相同。
回答：如果是这样，因不能产生结果，事物是空的，即虚假的，如影像和回声等，镜子等非自性成立，不依赖其他因缘聚集，在世间中被认为是不真实的，也就是被公认为虚假的。如同世间所公认的那样，从空无的影像等境，也能产生相应形相的识，如同影像等。同样，一切事物虽然无自相成立而空，但并非空则不能显现，而是从空性中能够生起显现的识，能够直接显现。
如此，若一个自性不成立的境能产生结果或能在空中显现，那么由此为一切空法打开了广阔的显现空间。就像影像虽然从其显现方面是空的，但可由因产生，且它也能生果，并不矛盾，影像也不会不存在。同样，这里阐述了虽空而能显现的合理性。
【如是破之功德】
第二，在世俗中否定自性生起的利益有二：断除极细的常断见的功德和业果关系更加合理的功德。
第一，由于在二谛中都无自性，所以它们既不是常，也不是断。如此，既不承认胜义中，更不承认世俗中有自性存在时，关于二谛的细微常断边见也得以遮除。如果在世俗中有自性存在，就无法遮除世俗层面的常断见；而在此处，由于世俗中也不存在，所以连细微的基于世俗的常断见也不存在。
第二分为两部分：无需阿赖耶等，业灭后仍能产生果报的方式；以及对此教说的诘难与回答。
首先，由于业无自性成立，所以自性上业不灭；因此，虽然没有阿赖耶等连接业果的中介，灭去的业也能产生结果。所以，请知晓，在某些情况下，业灭后经过漫长的时间，如多劫之后，也能产生果报。
这表明，无需唯识宗的阿赖耶识、经部宗的心相续、毗婆沙宗的得与不失法等遍计，业果关系也能成立。在业果自性成立的立场下，业若已灭则不能产生果报，所以需要一个承载业习气或产生果报的连续中介，否则不合理。而在此，业果二者都无自性成立，仅是缘起而生，不存在中断不中断、接触不接触等观察上的边见，如同咒术等。仅是依因而生，若观察因果是否接触等，则地与芽等一切因果都不合理。正如石女儿不可能有牙长出，因为灭是以生为前提的。


 །དེ་ལྟར་ན་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འགག་པ་ཡང་མེད་ལ། འགག་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ན་འགགས་པས་ཅི་ཞིག་གནོད་དེ་མི་གནོད་དོ། ༈ །དེར་མ་ཟད་རྒ་ཤིའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་སོགས་ལུང་དང་། ཇི་སྲིད་མ་འགག་པར་མི་སྐྱེ་བ་སོགས་ཞིག་པའང་འབྲས་བུའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་སྐྱེད་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན། །ཞེས་པ་ཞིག་པ་དངོས་པོའི་ལུང་ཡིན་ན། དེ་མ་ཐག་ཏུ་འགལ་བ། མྱ་ངན་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས། །ཞེས་གསུངས་མི་རིགས་ཏེ། མྱང་འདས་བརྟགས་འགོག་སྒྲིབ་པ་ཟད་པའམ་ཞིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སློབ་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བུ་ཤི་བ་ལས་མྱ་ངན་སྐྱེ་བའམ། མོ་གཤམ་ལ་བུ་མེད་པས་མྱ་ངན་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས་གཏན་མེད་ཀྱང་དངོས་པོ་དང་།
1-4-63b
མོ་གཤམ་བུ་མེད་དངོས་པོ་དང་བུ་དངོས་མེད་ཡིན་ན་གོ་ལོག་སྟོང་ཉིད་རྒྱུ་འབྲས་འཆར་བས་དངོས་པོ་དང་། དེ་མ་ཡིན་དགག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། ཁྱེད་ལུགས་ཞིག་དངོས་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་པས་སོ། །འདོད་ན་སྟོང་ཉིད་མེད་དགག་ཏུ་འདོད་པ་བུད། ཞིག་པ་མ་ཡིན་པའམ། བུམ་པ་ཞིག་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཞིག་ད་ལྟར་གྱི་དངོས་པོ་པ་སྟེ། དེ་དངོས་པོ་ཡིན་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཞིག་པ་དངོས་པོ་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་ཞིག་པ་མེད་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པས། ཞིག་པ་རང་དངོས་པོར་མི་རུང་ངོ་། །བུམ་པ་མེད་པ་དངོས་མེད་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཞིག་པ་མེད་པ་མེད་པ་ནི་དངོས་མེད་ཡིན་ཏེ་སྔ་མ་ལས་བཟློག་པས་སོ། །དགག་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣལ་མ་གོ་བ་ནི་དངོས་པོའི་མིང་ལ་སྟེ། དགག་པ་དངོས་མེད་ཀྱི་མིང་ལ་ནི་དགག་པ་གཉིས་ཀྱིས་བཟློག་ལ་གསུམ་རྣལ་མ་འདྲ། དེ་བས་ན་ཞིག་མ་ཞིག་གཉིས་ཀ་དངོས་པོ་ཡིན་ན། དགག་པ་གཉིས་མི་འགལ་བའམ། ཡོད་མེད་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤང་བ་མིན་པར་ཐལ། སྒྲའི་རྣམ་བཅད་མི་ཤེས་པས་སྒྲ་བརྗོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་དངོས་མེད་ནོར་བར་ཐལ་ལོ། ༈ །རྒྱུ་དངོས་མེད་དུ་སོང་བའི་དུས་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་པར་ཐལ། རྒྱུ་ཞིག་པ་དང་མ་ཞིག་པ་གཉིས་ཀ་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་ཞིག་མ་
1-4-64a
ཞིག་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། འགགས་མ་འགག་གཉིས་ཀ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་དེ་གཉིས་སྤང་འགལ་མིན་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་པ་དང་དངོས་པོ་ཡིན་པས་སོ། །འགལ་ཟླ་དངོས་མེད་སྤང་འགལ་མིན་ན། རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀའང་མི་འགལ་ཏེ། ཞིག་མ་ཞིག་དང་རྟག་མི་རྟག་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་བརྗོད་ཚུལ་ཙམ་ལས་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རིལ་རྟག་པར་ཐལ་ཏེ། སྤང་འགལ་གྱི་དངོས་མེད་གཞི་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་། ཁ་ཅིག་མར་མེ་ཤི་བ་ལས་མུན་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞིག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་ཞེས་སྒྲུབ་བྱེད་སྨྲ། དེའི་ལུགས་ལ་མར་མེ་མུན་པའི་བརྒྱུད་རྒྱུར་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། མར་མེ་མེད་ན་དེ་ཤི་བ་མེད། དེ་མེད་ན་མུན་པ་མི་སྐྱེ་བས་སོ། །གླིང་བར་རྣམས་སུ་ཆོས་ཅན། མུན་པ་མེད་པར་ཐལ། མར་མེ་ཤི་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་མར་མེ་མེད་པ་དང་ཤི་བ་དོན་གཅིག་སྙམ་ན། མོ་གཤམ་བུ་ཤི་བ་ཡོད་པར་ཐལ། མོ་གཤམ་བུ་མེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟ་ཤི་བ་ལས་རྐང་ཐང་དུ་འགྲོ་བ་སྲིད་ན། རྟ་མེད་སྤྲང་པོ་རྐང་ཐང་དུ་མི་འགྲོ་བར་ཐལ། རྟ་ཤི་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཧ་ཧ། དེས་ན་བག་ཆགས་ཀྱི་གཞི་ངའོ་སྙམ་པ་ཙམ་གྱི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྣམ་
1-4-64b
ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་རྒྱུད་ཡིན་པས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱང་དེའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་དམིགས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། སློབ་དཔོན་གྱིས། ས་བོན་ཞིག་དང་མ་ཞིག་ལས། །འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ། །ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི། །སྒྱུ་མ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་གསུངས། །ཞེས་སོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
如此，业无自性生起，也无自性成立的灭，灭若无自性成立，已灭的又有什么妨碍呢？不会有妨碍。不仅如此，经中所说"以老死为缘而有生"等，以及"未灭则不生"等，灭也成为果的因，若非如此则不能生。如说："有与无皆是有为法"，若这是说灭是有实体的经证，那么紧接着说："涅槃是无为法"就不合理了，因为涅槃是择灭，是障碍的尽灭，也是修道的果。
再者，从孩子死亡而生忧愁，或因石女无子而生忧愁等情况表明，即使完全不存在的事物也可成为有实法；若石女无子是有实法，而儿子是无实法，则会导致空性与因果颠倒，成为有实法；也可能变成非遮，因为按照你们的观点，灭是非遮。若承认这点，则与你们主张空性是无遮相矛盾。
非灭或瓶子未灭就是未灭的当下有实法，这必须是有实法。这样一来，灭就不应是有实法，因为无灭是有实法，灭本身不能是有实法。如同无瓶是无实法一样。无灭的无是无实法，因为与前者相反。
对两种否定的正确理解是关于有实法的名称，而对否定无实法的名称，两种否定是相反的，第三种则如常态。因此，若灭与未灭两者都是有实法，则两种否定不相违，或者存在与不存在两者不互相排斥，因为不了解语词的分界，依据语词表达而混淆有实法与无实法。
因成为无实法的时间绝不可能存在，因为因的灭与未灭两者都是有实法。这是必然的，因为除了灭与未灭外，不可能有其他状态的因。若已灭与未灭两者都是有实法，则两者不是互相排斥的矛盾，因为它们都是因果关系且都是有实法。如果矛盾的对立面无实法不是互相排斥的，那么常与无常两者也不相违，因为灭未灭与常无常、过去未来只是表达方式不同，意义相同。
一切有实法都将成为永恒常住，因为互相排斥的无实法不可能存在于基础上。
又有人说，灯灭后生起黑暗，因此灭是有实法。按这种逻辑，必须承认灯是黑暗的间接因，因为若无灯就无灯灭，无灯灭则不生黑暗。四洲之间的空间应成为无黑暗处，因为那里没有灯灭。若认为那里无灯与灯灭是同义，则石女儿应有死亡，因为石女有无子。若马死后人可步行，那么贫人无马就不应步行，因为没有马死的缘故。哈哈！
因此，习气的基础就是仅仅认为"我"的所缘，因为是依识而假立的相续，心的相续也是如此。因此，虽然能被认知为存在，却无自性生起。正如龙树菩萨所说："种子若灭或未灭，果皆不能从中生，你说一切诸生起，如同幻化之生起。"


 །གཉིས་པ། སྲིད་པ་འཕོ་བའི་མདོ་ལུང་གི་རྗེས་སུ་འཆད་དེ། དཔེར་ན་རྨི༷་ལ༷མ་གྱི་སྐབས་སུ་དམི༷གས་པ༷འི་ཡུ༷ལ་བུད་མེད་བཟང་མོ༷་དག་མཐོ༷ང་ན༷ས་ནི༷། ས༷ད་ཚེ་ཡུལ་དེ་འགགས་ཀྱང༷་ཡུལ་དེ་ལ་དམིགས་ནས་བླུན༷་པོ་ལ༷་ལ་ཆ༷གས་པ༷་སྐྱེ༷་བར་འགྱུར༷་བ༷། དེ༷་བཞི༷ན་ད་ལྟ་འག༷གས་ཤི༷ང་ར༷ང་བཞི༷ན་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ༷འི་ལ༷ས་ལ༷ས་ཀྱང༷་ནི༷་འབྲ༷ས་བུ༷་རྗེས་སུ་བསྐྱེད་པ་ཡོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་རྩོད་སྤོང་ལ། རྣམ་སྨིན་ཐུག་མེད་དུ་འབྱིན་པའི་རྩོད་སྤོང་དང་། ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ལུང་དང་འགལ་བའི་རྩོད་སྤང་གཉིས། དང་པོ་ལ། དོན་གཉིས་མཚོན་པའི་དཔེ་བསྟན་པ་དང་། དཔེ་ཅན་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ཚུལ་དངོས་གཉིས། དང་པོ། ཡུལ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་ཟད་པ་མེད་པས་རྣམ་སྨིན་འབྱུང་བར་འདོད་ན། རྣམ་པར་སྨིན་ཟིན་པའི་ལས་ལས་ཀྱང་སླར་ཡང་རྣམ་སྨིན་ཐུག་མེད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབྱིན་ཏེ། འགགས་
1-4-65a
པས་མི་གནོད་ན་དེ་ལྟར་འཐད་ཟེར་བ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་ཟིན་མ་ཟིན་གཉིས་ཀ་ཡང་མེད་པར་མཚུངས་ཟེར་བ་ལ། རང་བཞིན་མེད་པར་འདྲ་ཡང་དོན་བྱེད་ནུས་མི་ནུས་ལ་ཁྱད་ཡོད་དེ། ཇི༷་ལྟར༷་རི་རྭ་དང་སྐྲ་ཤད་སོགས་རྫུན་པའི་ཡུ༷ལ་ཐམས་ཅད་ནི༷་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོ༷ད་ཉི༷ད་མི༷ན་པར་མཚུ༷ངས་ཀྱ༷ང་། སྐྲ་ཤད་ལྟ་བུའི་ཡུལ་དེ་ར༷བ་རི༷བ་ཅ༷ན་གྱིས༷་མཐོང་ཡུལ་དེ་སྐྲ༷་ཤ༷ད་ཀྱི་རྣམ༷་པ༷ར་ནི༷་མཐོ༷ང་གི༷་རི་རྭ་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པའི་དངོ༷ས་གཞ༷ན་གྱི་རྣ༷མ་པ༷ར་མ༷་ཡི༷ན་པ་ལྟར༷་རོ། །གཉིས་པ་ལ། རྣམ་སྨིན་ཐུག་མེད་དུ་མི་འབྱིན་པའི་ཚུལ་དང་། འབྲས་བུ་འཆོལ་བར་མི་འབྱིན་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་དཔེ་དེ༷་བཞི༷ན་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་འགགས་པར་མཚུངས་ན་ཡང་ལས་མ་སྨིན་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྨིན་གྱི་སྨི༷ན་ལ༷ས་སླ༷ར་སྨི༷ན་པ་མི༷ན་པར་ཤེ༷ས་པར་གྱི༷ས་ཤིག་སྟེ། དཔེར་ན་རྫུན་པའི་ཡུལ་སྐྲ་ཤད་དེས་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེད་ཀྱི་གཞན་དུ་མིན་པ་ལྟར་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱིས་རང་འབྲས་སྐྱེད་ཅིང་དེ་ཡང་གང་བྱུང་བྱུང་མིན་པར་མི་འཆོལ་བར་སྐྱེད་ནུས་ན། མེད་པའི་ལས་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་སྒོ་ཡངས་པོར་བྱེད་པའོ། །སྐྲ་ཤད་དེ་ཇི་སྲིད་ཡོད་པའི་བར་ཡུལ་ཅན་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེད་པའོ། །
1-4-65b
གཉིས་པ་དེར་མ་ཟད་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་མི་དགེ་སོགས་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་དེ༷་ཕྱིར༷་རྣ༷མ་སྨི༷ན་མི༷་དགེ༷་ཞིང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྡུག་བསྔལ་ན༷ག་པོ༷འི་ལ༷ས་ཀྱི་མཐུ་དང་། རྣ༷མ་སྨི༷ན་ཡིད་འོང་བདེ་བ་དགེ༷་ཉི༷ད་དགེ༷་ལ༷ས་ཡི༷ན་པར་མཐོ༷ང་སྟེ། རྒྱུ་འབྲས་འཆོལ་བ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་ཡིན་ཞིང༷་། མིག་དག་པ་ལ་སྐྲ་ཤད་སོགས་མིག་སྐྱོན་ཅི་ཡང་སྣང་བ་མིན་པ་ལྟར་དགེ༷་བ་དང་མི༷་དགེ༷་བ་གཉིས་ཀ་རང་བཞིན་མེ༷ད་པར་ལྟ་བའི་བློ༷་ཅ༷ན་ཐ༷ར་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། ལ༷ས་འབྲ༷ས་རྣ༷མས་ལ༷་རྒྱུ་འདི་ལས་འབྲས་བུ་འདི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་འཐད་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཞིབ་པར་བཙལ་ནས་དཔྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཐད་པ་མ་རྙེད་ན་ལས་འབྲས་མི་འཐད་པར་སེམས་པའི་གོལ་ས་འབྱུང་སྲིད་པས་ཚུར་མཐོང་གིས་ལས་འབྲས་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པོ་ཞེས་ལས་འབྲས་ལ་དཔྱད་པའི་སེ༷མས་པ༷འང་དག༷ག་པ༷་སྟེ་ལས་འབྲས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེས་གསུངས་པར་མཛ༷ད་དེ་ཚུལ་ཟབ་ལ་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་སོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
第二，依据《转有经》解释。例如，在梦中见到美丽女子等所缘对象后，醒来时虽然对象已灭，但依缘彼境，某些愚人生起贪执。同样，即使业已灭且无自性存在，也能产生结果。
第二，遣除诘难分两部分：遣除异熟无穷尽生起的诘难，和遣除与说有阿赖耶识的经典相违的诘难。
第一部分中，先说明两种意义的譬喻，然后正式阐述譬喻所喻业果产生方式。
首先，若认为境无自性生起，故无自性灭，因此可生异熟，那么为何已成熟的业不会再次无穷尽地产生异熟呢？若灭无妨碍，这就合理了。或者说，已成熟和未成熟的业都同样不存在。
对此回答：虽然同样无自性，但在能否起作用上有差别。就如同兔角和浮发等虚妄对象都同样无自性存在，但患眼翳者所见的对象，是以浮发的形相所见，而非兔角和石女儿等其他事物的形相。
其次，关于异熟不会无穷尽产生的方式和果报不会错乱产生的方式。
首先，关于异熟不会无穷尽产生的方式。虽然业的自性同样不灭，但应知未成熟的业能生果，已成熟的业不再成熟。例如，虚妄对象浮发能使心识以浮发的形相而生，而非其他形相，同样，无存在的法也能产生自果，而且不是随意错乱产生的。如此，无存在的业等也能广泛以此方式运作。浮发存在多久，所缘心识就能产生其形相多久。
其次，不仅如此，如同前例，善与不善等虽无自性，但不善业力生不悦意、痛苦的黑暗异熟果，善业生悦意、安乐的善妙异熟果，因此因果绝不错乱，是确定的。如同净眼者不见任何浮发等眼翳，同样，以善与不善皆无自性见的智者得解脱。
对于业果关系，若细致寻求"此因生此果"的合理性论证，却找不到合理性，就可能产生业果不合理的误解。因为凡夫无法证实业果，所以说"业果不可思议"，从而遮止对业果的思考，佛说业果不可思议，是因为此理甚深难解。


 །གཉིས་པ་ལ། ལུང་དེ་འདྲ་བ་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པ་དང་། དེ་དག་གི་དཔེ་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། འོ་ན་ཀུན་གཞི་སོགས་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ལུང་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་ན། ལང་གཤེགས་སོགས་ལས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆོས་མཐའ་ཡས་པའི་
1-4-66a
ནུས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཀུན༷་གཞི༷་ཡོ༷ད་ཅི༷ང་ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ལས་ག༷ང་ཟ༷ག་ཉི༷ད་ཡོ༷ད་ལ༷། ཁ་ཅིག་ཕུང་པོ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་ཏེ་ཕུ༷ང་པོ༷་འདི༷་ད༷ག་འབ༷འ་ཞི༷ག་ཉི༷ད་ཡོ༷ད་ཅེ༷ས་བསྟན༷་པ༷་འདི༷་ནི༷་བདེན་སྟོང་གི་ཆོས་ཉིད་དེ༷་ལྟར༷་ཆེ༷ས་ཟ༷བ་མོའི་དོ༷ན་རི༷ག་པ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་བ་ག༷ང་ཡི༷ན་དེ༷་ལ༷་ཁ་དྲང་བའི་སླད་དུ་བསྟན་པའོ༷། །གཉིས་པ། དཔེར་ན་འཇི༷ག་ཚོ༷གས་ལ་ལྟ༷་བའི་ས་བོན་ཟད་པར་སྤངས་པས་ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དེ་ད༷ང་བྲ༷ལ་ཡ༷ང་ས༷ངས་རྒྱས༷་ཀྱི༷ས། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཁོང་དུ་ཆུད་སླད་ཇི༷་ལྟར༷་དགོས་དབང་གིས་ངས་ཁྱོད་ལ་ཞེའམ༷་ང༷་ད༷ང་ང༷་ཡི༷་ཕྱག་སོགས་བསྟན༷་པ༷་ལྟར༷། དེ༷་བཞི༷ན་དངོ༷ས་རྣ༷མས་ར༷ང་བཞི༷ན་མེ༷ད་མོ༷ད་ཀྱི༷། ཡོ༷ད་ཅེ༷ས་གདུལ་བྱ་ལ་དྲ༷ང་དོ༷ན་ཉི༷ད་དུ༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
个别破唯识宗
གཉིས་པ་སེམས་ཙམ་གྱི་ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་དགག་པ་གཉིས།
说他宗
དང་པོ། ནང་གི་བག་ཆགས་སྨིན་པའི་སེམས་རང་ལས་རྫས་གཞན་པའི་གཟུང༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷ར་དེ་འཛི༷ན་པ༷འམ་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཀྱང་མ༷་མཐོ༷ང་ཞི༷ང་། དོན་དམ་པར་སྲི༷ད་པ་གསུ༷མ་པོ་འདི་རྣ༷མ་ཤེ༷ས་ཙ༷མ་དུ༷་ར༷བ་ཏུ༷་རྟོག༷ས་པ༷ས། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་གི་ཤེ༷ས་ར༷བ་ལ༷་གན༷ས་བྱང༷་ཆུ༷བ་སེ༷མས་དཔ༷འ་ས་དྲུག་པ་དེ༷ས། འདིར་ནི་གཉིས་སྟོང་གི་རྣ༷མ་ཤེ༷ས་
1-4-66b
ཙ༷མ་དུ༷་མཐོང་བའི་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་རྟོག༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དེ་ཉིད་ནི་མེད་དེ། ཕྱི་རོལ་མེད་པར་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དཔེ་ཇི༷་ལྟར༷་ན༷་ང་གི༷ས་བསྐུལ༷་བ༷འི་རྒྱ༷་མཚོ༷་ནི༷་ཆེ་ལ༷ས་ཆུ༷་ཪླ༷བས་གཡོ་བར་འབྱུང༷་བ༷་དེ༷་བཞི༷ན་དུ༷་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཀུན་འབྱུང་བས་ན་ཀུན༷་གྱི༷་ས༷་བོ༷ན་ཀུན༷་གཞི༷་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ་ལ༷ས། ཆགས་སོགས་དང་དད་སོགས་འགགས་བཞིན་པ་ར༷ང་གི༷་ནུ༷ས་པ༷ས་ཏེ་ནུས་པ་ཀུན་གཞིར་བཞག་པ་སྨིན་པ་ལས་མ་དག་པའི་གཞན་དབང་གི་རྣ༷མ་ཤེ༷ས་ཙ༷མ་ཞི༷ག་འབྱུང༷་བ་དེ་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་གཟུང་འཛིན་རྒྱང་ཆད་དུ་འཛིན་ནོ། །འདིར་དཔེར་ན་དབང་ཕྱུག་པས། བ་ནི་བ་སྦྲ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ། །ཆུ་ཤེལ་ཆུ་རྣམས་ཇི་བཞིན་དང་། །བླག་ཤ་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་ལྟར། །དེ་ནི་ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །ཞེས་དབང་ཕྱུག་སོགས་འགྲོ་བའི་བྱེད་པོར་སྨྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཀུན་གཞི་སྨྲ་བའང་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་རྟེན་ནི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་པར་སྨྲ་ཡང་། དབང་ཕྱུག་རྟག་ལ་ཀུན་གཞི་མི་རྟག་ཅེས་པ་ཁྱད་པར་རོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
第二部分分为：将这类经典解释为权宜之说，及说明其比喻两个方面。
首先，若认为"这与说有阿赖耶等的经典相违"。《楞伽经》等说阿赖耶识是无量法功能差别之基础的阿赖耶存在，而《阿毗达磨经》中说有补特伽罗，有些经中仅说有蕴，说"唯此蕴存在"。这些是为了引导那些不能了知如此甚深的空性法性真义的人而做的方便教示。
其次，例如，虽然佛陀已通过断尽萨迦耶见种子而远离了我执和我所执见，但为了使世间了解名言，佛陀根据需要对你说"我"或"我的手"等。同样，虽然诸法无自性，但为了引导所化众生而以权宜之说教示"有"。
【个别破唯识宗】
第二，特别破斥唯识宗的观点分两部分：阐述他宗观点，及对其破斥。
【说他宗】
首先，内在习气成熟的心，没有异于自己的实有所取对象，也不见能取或分别的心，在胜义中通达三有唯是识，安住于离所取能取二取的智慧中的第六地菩萨，见到唯识离二取的真实性，除此外无其他真实性。若问："若无外境，如何产生有其形相的心？"
譬如，由风催动的大海会生起波浪，同样，由于一切内外事物生起，故从一切种子的阿赖耶识中，贪等与信等虽已灭，但通过自身功能，即习气安置于阿赖耶中成熟，从而产生不清净的依他起的唯识，而凡夫们执此为所取能取的相离。
此处，如同自在派所说："如牛为牦牛之因，水晶如同水，骨肉如同肢体，彼为一切有情之因"，主张自在天等是众生的造作者。同样，主张阿赖耶者也说一切所缘事物的依靠是识，但区别在于自在天是常，而阿赖耶是无常。


 །དེ༷་ཕྱིར༷་གཞ༷ན་གྱི༷་དབ༷ང་གི༷་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ༷་བོ༷་ག༷ང་ཡིན་པ་འདི། གཟུང་འཛིན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་སོགས་ཀུན་ཏུ་བརྟག༷ས་པ༷ར་ཡོ༷ད་པར་རྟོག་པ༷འི་དྲྭ་བ་མ་ལུས་པའི༷་རྒྱུར་རམ་གཞི༷ར་འགྱུར་ཞི༷ང་། 
1-4-67a
གཞན་དབང་དེ་ནི་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་གཟུང༷་༡བ༷་མེ༷ད་པ༷ར་རང་གི་བག་ཆགས་ཁོ་ན་ལས་འབྱུ༷ང་བར་འགྱུར༷་ལ༷། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོ༷ད་༢པ་ད༷ང་འདིའི་ལུགས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་སྒྲ་རྟོག་གི་སྤྲོས༷་པ་ཀུ༷ན་གྱི་ཡུལ༷་མི༷ན་༣པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཅན་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་དུ་ཡོ༷ད་དེ་དཔེར་ན་ཐག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཁྲུལ་པ་ནི་ཐག་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་སྣང་གཞི་མེད་ན་སྣང་བ་མི་འཐད་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་ཁྲུལ་རྟོག་གི་རྒྱུ། མ་དག་གཞན་དབང་ཡིན་ལ། དེ་ཀུན་བྱང་འཆིང་གྲོལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན།
破其宗
གཉིས་པ་ལ། རིགས་པས་དགག་པ་དང་། སེམས་ཙམ་དུ་གསུང་པའི་ལུང་གི་དགོངས་དོན་བཤད་པ་གཉིས།
正理破
དང་པོ་ལ། ཕྱི་རོལ་མེད་པ་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ་དང་། གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ་གཉིས།
1-4-67b
དང་། སྐྲ་ཤད་མཐོང་བའི་དཔེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དྲི་བ་དང་འདོད་པ་དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་མེ༷ད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སེ༷མས་ཡོད་པའི་དཔེ༷་ནི༷་ག༷ང་དུ༷་ཡོ༷ད་ཅེས་དྲིས་པ་ལ། ཁང་མིག་ཆུང་ངུར་ཉལ་བ་གཉིད་ལོག་པའི་རྨི་ལམ་དུ་གླང་ཆེན་མྱོས་པའི་ཁྱུ་རྨིས་པའི་གླང་པོ་ཁང་པ་དེར་ཡོད་པ་མིན་པ་རྨི༷་ལ༷མ་ཇི༷་བཞི༷ན་ཡིན་ནོ༷་ཞེ༷་ན༷་དེ༷་ལ་བས༷མ་པའམ་དཔྱད་པ༷ར་བྱ་བའོ། །གཉིས་པ་ལ། རྨི་ལམ་གྱི་དཔེས་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ། རྨི་ལམ་གྱི་དཔེས་སད་དུས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་མེད་པ་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ། དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་དཔེས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྫུན་པར་གྲུབ་ཚུལ་བསྟན་པ་གསུམ། དང་པོ། ག༷ང་ཚེ༷་ང༷་ཡི་ལུང་ལ་རྨི༷་ལ༷མ་ན༷་ཡ༷ང་ཡུལ་གླང་པོ་ཆེ་མེད་པ་ལྟར་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སེ༷མས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན་དེ༷་ཚེ༷་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པའི་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་དཔེ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ནོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་དེའི་སྐབས་ན་ཡིད་ཡོད་དེ་མེད་ན་ས༷ད་ཚེ༷་རྨི༷་ལ༷མ་དྲན་མི་སྲིད་ལ་དེ་དྲ༷ན་པ་ལ༷ས་ཡི༷ད་ཡོ༷ད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ན༷་རྨི༷་ལ༷མ་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ལྟར་ཕྱི༷་རོ༷ལ་ཡུ༷ལ་ཡ༷ང་དེ༷་བཞི༷ན་ཡོད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། ཇི༷་ལྟར༷་སད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་ང༷ས་རྨི་ལམ་མཐོ༷ང་སྙམ་དུ་
1-4-68a
ཤེས་ཤིང་དྲ༷ན་པ༷་དེ༷་དང་འདྲ༷་བར༷་ཕྱི་རོ༷ལ་ལ༷་ཡ༷ང་འདི་འདྲ་རྨིས་སྙམ་དུ་ཡུལ་དྲན་རྒྱུ་ཡོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་པས་མཚུངས་སོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
因此，依他起的自性成立实体，成为执取所取能取为异体等一切遍计执的网络之因或基础。而这依他起是在无外境所取的情况下，仅从自己的习气而生起。自性存在，以及按照此宗义在胜义中非一切语言分别戏论境的自性，具有这三种特性而存在。例如，因为绳子而产生的错觉不会在没有绳子的地方生起，同样，若无显现的基础，则显现不合理。所以作为向外错误分别之因的，是不净依他起，而它是染净束缚解脱之因。他们如是主张。
【破其宗】
第二部分分为：以正理破斥和阐释唯识说法的经典意趣两部分。
【正理破】
第一部分又分为：破无外境的自性成立识和破自性成立依他起两部分。
第一，提问与破斥所承认的观点两部分。首先提问：你们所说的无外境而有自性成立的心，其例证何在？
对此回答：如同在小房间睡觉，梦中见到一群发情的大象，而实际上这些象并不在房中，梦境就是如此。对此应当思考或分析。
第二部分有三：说明梦喻不能证明识有自性存在；说明梦喻不能证明觉醒时无外境；以及以梦喻说明一切事物皆虚妄的方式。
第一，当在我的经中，即使在梦中，正如无象一样，缘象的能缘心也无自性生起，因此无自性成立。既然如此，你们在两者上都成立的例证就不存在了。
若说当时有意识，如果没有意识，醒时就不可能记得梦，正是从记忆梦境可知有意识。那么，如同梦中有识一样，外境也应当存在，因为就像醒时你想"我看见了梦"而知道并记得一样，关于外境也有"我梦见如此这般"的可记忆对象，两者相同。


 །གཉིས་པ་ལ། འདོད་པ་བཀོད་པ་དང་། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་གཉི༷ད་ཀྱི་སྐབས་ན༷་མིག༷་དབང་མེད་པས་མི༷ག་བློ༷འམ་མིག་ཤེས་གཉིས་མི༷་སྲི༷ད་པ༷ས། གཟུང་བྱ་ཕྱི་རོལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ལ་འོན་ཀྱང་གཉིད་ཀྱིས་བསླད་པའི་ཡི༷ད་ཀྱི༷་ཤེ༷ས་པ༷་ཁོ༷་ན༷་ཡུལ་དུ་སྣང་བར་ཡོ༷ད་པ་ཡིན་པས་ཡིད་ཤེས་དེ༷་ཡི༷་རྣ༷མ་པ༷་ལ་ཕྱི༷་རོ༷ལ་ཉི༷ད་དུ༷་ཞེ༷ན་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། རྨི༷་ལ༷མ་ཇི༷་ལྟ་བ་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་སད་པའི་གནས་སྐབས་འདི༷ར་ཡང་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། གཉིས་པ། ཇི༷་ལྟར༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་ལུགས་ལ་ཕྱི༷་ཡུལ༷་དེ་དག་རྨི༷་ལམ༷་དུ༷་མ༷་སྐྱེས༷་པར་འདོད་པ་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་ཡི༷ད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱང༷་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་ལྟར་ན་རྨི་ལམ་ན་མི༷ག་ད༷ང་མི༷ག་གི༷་ཡུ༷ལ་མེད་པ་ད༷ང་དེ་བཞིན་དེ༷ས་ཞེས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐྱེ༷ད་པའི་སེ༷མས་ཀྱང་མེད་པས་ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུ༷མ་པོ༷་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང༷་ནི༷་བརྫུ༷ན་པ༷་ཡི༷ན་ལ། མིག་སོགས་གསུམ་པོ་དེ་བཞིན་དུ་རྣ༷་བ་དང་སོ༷གས་སྒྲས་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་ལྷག༷་མ༷་ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུ༷མ་པོ༷འང་སྐྱེ༷་བ༷་མེ༷ད་པའོ། །རྨི༷་ལ༷མ་གྱི་སྐབས་ན་གསུམ་པོ་བརྫུན་པ་ཇི༷་ལྟ༷་བ་དེ༷་བཞི༷ན་ས༷ད་པའི་
1-4-68b
སྐབས་འདི༷ར་ཡ༷ང་ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དངོ༷ས་པོ་རྣམ༷ས་བརྫུ༷ན་པ་ཡི༷ན་པས་ན་སེམ༷ས་དེ༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ལ། སྤྱོ༷ད་ཡུ༷ལ་གཟུགས་སོགས་ཀྱང་མེ༷ད་ཅི༷ང་བདག་རྐྱེན་དབ༷ང་པོ༷་རྣ༷མས་ཀྱང༷་མེ༷ད་པའོ། །གསུམ་པ། འདི༷་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་མ་རིག་པའི་གཉིད་དང་མ་བྲལ་ཞིང་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་གཉིད་ས༷ད་པའི་སྐབས་དམིགས་པར་གསུམ་ཆར་ཡོད་པ་དེ་བཞི༷ན་ཇི༷་སྲི༷ད་དུ༷། གཉིད་ལས་མ༷་ས༷ད་དེ༷་སྲི༷ད་དེ༷་ལ༷་རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་སོགས་གསུ༷མ་པོ༷་ཡོ༷ད་ཅིང་། གཉིད་ས༷ད་པ༷ར་གྱུར༷་ན༷་རྨི་ལམ་གྱི་གསུ༷མ་ཆ༷ར་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་ལྟར༷། མ་རིག་གཏི༷་མུ༷ག་གཉི༷ད་མ་ལུས་པ་དྲུང་ཕྱུང་བའམ་ས༷ད་པ་ལ༷ས་ཆོས་དབྱིངས་མངོན་སུམ་མཛད་པའི་གང་ཟག་དེ༷་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་མེད་དེ་རྨི་ལམ་སད་པ་དེ༷་བཞི༷ན་ནོ༷། །གཉིས་པ་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་དཔེ་དགག་པ་ནི། བདག་རྐྱེན་མིག་གི་དབ༷ང་པོ༷་ར༷བ་རི༷བ་དང་བཅ༷ས་པ༷་ཡི་བློ༷་ག༷ང་གི༷ས། རབ་རིབ་ཀྱིས་བསླད་པའི་མཐུ༷་ལ༷ས་སྐྲ༷་ཤད་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣ༷མས་ག༷ང་མཐོ༷ང་བ༷། མཐོང་མཁན་དེ༷་ཡི་བློ༷་ལ༷་ལྟོས༷་ན་ཡུལ་ཤེས་གཉི༷ས་ཆ༷ར་བདེ༷ན་པ༷་སྟེ༷་དེ་དང་དེར་སྣང་བས་སོ། །རབ་རིབ་བྲལ་བའི་དོ༷ན་གས༷ལ་མཐོ༷ང་བ་ལ༷་ལྟོས་ནས་ཡུལ་ཤེས་གཉི༷ས་ཀ༷འང་བརྫུ༷ན་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་གཉིས་ཀ་དེ་ལ་མི་སྣང་བས་སོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་ཤེ༷ས་བྱ་སྐྲ་ཤད་ལྟ་བུ་ཡུལ་མེ༷ད་ཀྱང་དེར་འཛིན་པ༷ར་བྱེད་
1-4-69a
པའི་བློ་ཡོ༷ད་དོ་ཟེར་ན༷། སྐྲ༷་དེ༷འི་ཡུ༷ལ་ཏེ་དེ་མཐོང་བ་ད༷ང་མི༷ག་ནི༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ་སྟེ་གཏད་པའི༷་ཚེ་ན། ར༷བ་རི༷བ་མེ༷ད་པ་ལ༷འ༷ང་སྐྲ་ཤ༷ད་ཀྱི་བློ༷ར་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་བར་རིགས་ན༷། དེ༷་ལྟ༷་མ༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན་སྐྲ་ཤད་འཛིན་པའི་བློ་དེ༷་ཡང་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ནོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
第二部分分为：阐述所承认的观点和破斥该观点两部分。
首先，若说在睡眠状态下因无眼根而眼识不可能存在，所以所取的外境色处也不存在，然而只有被睡眠所染污的意识作为对境显现，所以意识的形相仅仅被执着为外境；如同梦境一样，在清醒的状态下也如是承认。
其次，如同依你们的观点，外境在梦中未生起一样，意识也非自性生起。如此，在梦中既无眼根又无眼境，同样，由此二者所生的心也不存在，因此境、根、识三者都是虚妄的。如同眼等三者一样，耳等——"等"字表示鼻、舌、身和意——余下的境、根、识三者也不生起。如同梦中三者虚妄一样，在清醒状态下，境、根、识三者所摄的事物也是虚妄的，因此心不存在，所行境色等也不存在，增上缘诸根也不存在。
第三，如同此处未离无明睡眠而有别于睡眠的醒觉状态中所缘的三者都存在一样，只要未从睡眠中醒来，梦中的境等三者就存在；若从睡眠中醒来，则梦中三者皆不存在。同样，对于从无明痴睡中彻底觉醒，或醒后现前法界的人，妄境、根、识三者都不存在，如同从梦中醒来一样。
第二，破浮发的比喻。具有眼翳增上缘眼根的心，以眼翳力而见到浮发等对境，对于见者的心而言，对境和认知二者都是真实的，因为对他显现为彼。而对于离眼翳、见到清晰事物者而言，对境和认知二者都是虚妄的，因为二者都不显现于他。
若说：虽无浮发这样的所知对境，但有执此的心。那么，当注视即缘浮发这一对境与眼根相关联时，即使对于无眼翳者也应当生起浮发的认知，但事实并非如此，因此执浮发的心也不存在。


 །རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་བའི་མཐུན་དཔེ། རབ་རིབ་དབང་ཤེས་འཁྲུལ་བའི་དཔེ་ཞེས་རེ་མདའ་བས་བཞེད།
破串习力成实空生有识之义
གཉིས་པ་དོན་སྟོང་གི་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཚུལ་དགག་པ་ལ། མཚམས་སྦྱར་བའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལུགས་བརྗོད་པ་དང་། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། ག༷ང་ཕྱིར༷་རབ་རིབ་མེད་པར་ཡུལ་གསལ་བར་མཐོ༷ང་བ༷་ད༷ག་ལ༷་སྐྲ་ཤད་མཐོང་བའི་བློ༷་ཡི་ནུས༷་པ་ནི༷་སྨི༷ན་པ་མེ༷ད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དེ༷་ལ༷་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་བློ༷་སྐྱེ་བར་མི༷་འགྱུ༷ར་བ་ཡིན་གྱི། ཤེ༷ས་བྱ༷་ཡུལ་སྐྲ་ཤད་ཡོ༷ད་པའི་དངོ༷ས་པོ་དང་བྲལ༷་བ༷ས་ཏེ་མེད་པའི་དབང་གིས་མ་མཐོང་བ་མི༷ན་ནོ་ཞེ༷་ན༷། གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ། བློ་ཡི་ནུས་པ་ཞེས་པའི་ནུས༷་པ༷་དེ༷་མེ༷ད་པ༷ས་ཡུལ་མེད་ཀྱང་ཡུལ་ཅན་ཡོད་པ་འདི༷་ནི༷་འགྲུ༷བ་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གལ་ཏེ་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་ན། དེ་རྣམ་ཤེས་ད་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་གམ། མ་འོངས་པ་དང་། འདས་པ་གང་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་བརྟགས་ན། ད་ལྟའི་ནུས་
1-4-69b
པ་ཡིན་ན་ནུས་པ་ཅན་དང་ནུས་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ནུས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བདག་གཅིག་འབྲེལ་དྲུག་སྒྲ་ཡིན་ན་ནི། དེ་གཉིས་དོན་གཞན་དུ་མི་རིགས་པས། ནུས་པའི་རྣམ་ཤེས་ནུས་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་རང་ལས་དོན་གཞན་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། མྱུ་གུ་སྐྱེས་ན་ཡང་ས་བོན་མི་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གཉིས་ལ་ནུས་པ་ལས་རྣམ་ཤེས་ཞེས་དེ་བྱུང་འབྲེལ་ལྔ་པ་ཐོབ་ན་ནི། རྣམ་ཤེས་རང་དང་སྐྱེ་བ་དུས་མཉམ་པའི་ནུས་པ་ལས་འབྱུང་མི་རིགས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་པས་སོ། །མ་འོངས་པའི་རྣམ་ཤེས་ད་ལྟར་མེད་པས་ནུས་པ་འདི་རྣམ་ཤེས་འདིའི་ནུས་པའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་ཕྱེ་མི་རིགས་ཏེ། ཁྱད་ཆོས་རྣམ་ཤེས་མེད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། རྣམ་ཤེས་ད་ལྟ་བ་ལ་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དགག་པ། མ་འོངས་པ་ལ་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དགག་པ། འདས་པ་ལ་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དགག་པ་གསུམ། དང་པོ། རྣམ་ཤེས་སྐྱེས༷་པ་ད་ལྟ་བ་ལ༷་ནུས༷་པ༷་སྲི༷ད་པ༷་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྤྱིར་དགག་པ་དང་། སྐྱོན་སྤང་གི་ལན་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། མ༷་སྐྱེས༷་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ལ༷་ཡ༷ང་བདག་གཅིག་འབྲེལ་ནུས༷་པ་ཡོ༷ད་
1-4-70a
པ་མི༷ན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ཁྱ༷ད་པ༷ར་རྣམ་ཤེས་མ་འོངས་པ་མེ༷ད་པ༷ར་དེས་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཅ༷ན་ནུས་པ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། ཁྱད་པར་བྱེད་ཆོས་ཡོད་མི་དགོས་པར་དེ་ཡི་ནུས་པ་ཞེས་བཞག་རུང་ན་མོ༷་གཤ༷མ་བུ༷་ལ༷འ༷ང་ནུས་པ་དེ༷་ནི༷་ཡོ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་ལོ། །གཉིས་པ། འཇིག་རྟེན་ན་འབྲས་ཆན་ཚོས་ཤིག་དང་། སྣལ་མ་འདི་ལ་རས་ཡུག་ཐོགས་ཤིག་ཅེས་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་། མངལ་དུ་འཇུག་པ་གསུམ་དག་སྟེ། །འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་དང་རང་བྱུང་གཉིས། །ཞེས་བཤད་པས་འཁོར་བསྒྱུར་སོགས་སུ་འགྱུར་རྒྱུ་ཞིག་ལ། དེ་དག་མངལ་དུ་འཇུག་པར་བཤད་པ་ལྟར་ག༷ལ་ཏེ༷་རྣམ་ཤེས་དེ་མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང༷་བ༷ར་འགྱུར༷་བ༷ས་དེ་ཡི་ནུས་པ་ཞེས་དེ་འབྱུང་རུང་གི་ནུས་པ་ལ་བསྙད༷་པར་འདོ༷ད་དོ་སྙམ་ན༷། མི་འཐད་དེ་གང་ལས་འབྱུང་བའི་ནུས༷་པ༷་རང་ད་ལྟ་མ་གྲུབ་པས་ནུས་པ་མེ༷ད་པ༷ར་ནུས་པ་འདི༷་ཡི༷་འབྲས་བུ་འབྱུང༷་འགྱུར༷་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་མེ༷ད་དོ།

 །རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་བའི་མཐུན་དཔེ། རབ་རིབ་དབང་ཤེས་འཁྲུལ་བའི་དཔེ་ཞེས་རེ་མདའ་བས་བཞེད།
破串习力成实空生有识之义
གཉིས་པ་དོན་སྟོང་གི་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཚུལ་དགག་པ་ལ། མཚམས་སྦྱར་བའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལུགས་བརྗོད་པ་དང་། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། ག༷ང་ཕྱིར༷་རབ་རིབ་མེད་པར་ཡུལ་གསལ་བར་མཐོ༷ང་བ༷་ད༷ག་ལ༷་སྐྲ་ཤད་མཐོང་བའི་བློ༷་ཡི་ནུས༷་པ་ནི༷་སྨི༷ན་པ་མེ༷ད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དེ༷་ལ༷་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་བློ༷་སྐྱེ་བར་མི༷་འགྱུ༷ར་བ་ཡིན་གྱི། ཤེ༷ས་བྱ༷་ཡུལ་སྐྲ་ཤད་ཡོ༷ད་པའི་དངོ༷ས་པོ་དང་བྲལ༷་བ༷ས་ཏེ་མེད་པའི་དབང་གིས་མ་མཐོང་བ་མི༷ན་ནོ་ཞེ༷་ན༷། གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ། བློ་ཡི་ནུས་པ་ཞེས་པའི་ནུས༷་པ༷་དེ༷་མེ༷ད་པ༷ས་ཡུལ་མེད་ཀྱང་ཡུལ་ཅན་ཡོད་པ་འདི༷་ནི༷་འགྲུ༷བ་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གལ་ཏེ་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་ན། དེ་རྣམ་ཤེས་ད་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་གམ། མ་འོངས་པ་དང་། འདས་པ་གང་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་བརྟགས་ན། ད་ལྟའི་ནུས་
1-4-69b
པ་ཡིན་ན་ནུས་པ་ཅན་དང་ནུས་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ནུས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བདག་གཅིག་འབྲེལ་དྲུག་སྒྲ་ཡིན་ན་ནི། དེ་གཉིས་དོན་གཞན་དུ་མི་རིགས་པས། ནུས་པའི་རྣམ་ཤེས་ནུས་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་རང་ལས་དོན་གཞན་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། མྱུ་གུ་སྐྱེས་ན་ཡང་ས་བོན་མི་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གཉིས་ལ་ནུས་པ་ལས་རྣམ་ཤེས་ཞེས་དེ་བྱུང་འབྲེལ་ལྔ་པ་ཐོབ་ན་ནི། རྣམ་ཤེས་རང་དང་སྐྱེ་བ་དུས་མཉམ་པའི་ནུས་པ་ལས་འབྱུང་མི་རིགས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་པས་སོ། །མ་འོངས་པའི་རྣམ་ཤེས་ད་ལྟར་མེད་པས་ནུས་པ་འདི་རྣམ་ཤེས་འདིའི་ནུས་པའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་ཕྱེ་མི་རིགས་ཏེ། ཁྱད་ཆོས་རྣམ་ཤེས་མེད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། རྣམ་ཤེས་ད་ལྟ་བ་ལ་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དགག་པ། མ་འོངས་པ་ལ་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དགག་པ། འདས་པ་ལ་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དགག་པ་གསུམ། དང་པོ། རྣམ་ཤེས་སྐྱེས༷་པ་ད་ལྟ་བ་ལ༷་ནུས༷་པ༷་སྲི༷ད་པ༷་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྤྱིར་དགག་པ་དང་། སྐྱོན་སྤང་གི་ལན་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། མ༷་སྐྱེས༷་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ལ༷་ཡ༷ང་བདག་གཅིག་འབྲེལ་ནུས༷་པ་ཡོ༷ད་
1-4-70a
པ་མི༷ན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ཁྱ༷ད་པ༷ར་རྣམ་ཤེས་མ་འོངས་པ་མེ༷ད་པ༷ར་དེས་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཅ༷ན་ནུས་པ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། ཁྱད་པར་བྱེད་ཆོས་ཡོད་མི་དགོས་པར་དེ་ཡི་ནུས་པ་ཞེས་བཞག་རུང་ན་མོ༷་གཤ༷མ་བུ༷་ལ༷འ༷ང་ནུས་པ་དེ༷་ནི༷་ཡོ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་ལོ། །གཉིས་པ། འཇིག་རྟེན་ན་འབྲས་ཆན་ཚོས་ཤིག་དང་། སྣལ་མ་འདི་ལ་རས་ཡུག་ཐོགས་ཤིག་ཅེས་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་། མངལ་དུ་འཇུག་པ་གསུམ་དག་སྟེ། །འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་དང་རང་བྱུང་གཉིས། །ཞེས་བཤད་པས་འཁོར་བསྒྱུར་སོགས་སུ་འགྱུར་རྒྱུ་ཞིག་ལ། དེ་དག་མངལ་དུ་འཇུག་པར་བཤད་པ་ལྟར་ག༷ལ་ཏེ༷་རྣམ་ཤེས་དེ་མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང༷་བ༷ར་འགྱུར༷་བ༷ས་དེ་ཡི་ནུས་པ་ཞེས་དེ་འབྱུང་རུང་གི་ནུས་པ་ལ་བསྙད༷་པར་འདོ༷ད་དོ་སྙམ་ན༷། མི་འཐད་དེ་གང་ལས་འབྱུང་བའི་ནུས༷་པ༷་རང་ད་ལྟ་མ་གྲུབ་པས་ནུས་པ་མེ༷ད་པ༷ར་ནུས་པ་འདི༷་ཡི༷་འབྲས་བུ་འབྱུང༷་འགྱུར༷་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་མེ༷ད་དོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是您请求的简体中文翻译：
梦境的认知是迷乱的比喻。热巴达瓦认为，眼病知觉迷乱是比喻。
破串习力成实空生有识之义
第二，否定无实义的意识产生方式，分为：通过连接引出他人观点，以及对此进行反驳两部分。第一，由于没有眼病却能清晰看见对象的人，无法成熟看见毛发的心识能力，因此他不会产生毛发的认知，而非因为认知对象毛发不存在而未见到。
第二，对此的反驳分为：略说和详释两部分。第一，由于所说的心识能力不存在，所以虽然对象不存在，对象认知者存在这一点是不成立的。如果存在所谓的能力，那么它是与现在的意识相关，还是与未来或过去相关呢？经过考察，若是现在的能力，那么能力拥有者与能力两者都称为"能力的意识"，这是自性相关的第六格，如此两者不应是不同的实体，所以能力的意识不应存在于能力本身中，若存在，则结果会没有异于自身的因，种子发芽后也不会消失。若在两者之间使用能力产生意识的第五格来源关系，则意识不应从与其同时产生的能力中产生，因为因果不可同时。未来的意识现在不存在，故不合理将此能力称为特定意识的能力，因为特征意识不存在。
第二部分分为：否定现在意识本性上有能力，否定未来意识本性上有能力，否定过去意识本性上有能力三部分。第一，已生的现在意识不可能有能力存在，因为有因果同时的过失。
第二分为：总体否定和驳斥解释两部分。第一，未生意识的本质上也不存在自性相关能力，因为特征意识未来不存在，没有它就不存在它的特征能力，若不需要特征属性而可建立"它的能力"，则石女儿子也应有此能力。
第二，世间上说"把米饭煮熟吧"，"拿这线织成布吧"等，而论典中也说："入胎有三种：转轮王和两种自生[佛]。"正如此中说转轮王等将成为者入胎，若认为"由于该意识将在未来产生，因此称为它的能力"是指其可生起的能力，这不合理，因为能生起能力本身未成立，无能力则其果未来意识也不存在。


 །གལ་ཏེ་རྣམ་ཤེས་འབྱུང་འགྱུར་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དེའི་ནུས་པ་འཇོག་ལ་ནུས་པ་ལས་རྣམ་ཤེས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ནུས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་ཤེས་འཇོག་པས་གྲུབ་བོ་སྙམ་ན། མི་གྲུབ་སྟེ། ལྟོས་གྲུབ་ནི་གཅིག་གྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཤོས་དེའི་སྔོན་དུ་གྲུབ་དགོས་ན། དེ་མ་གྲུབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་མེད་པས་
1-4-70b
གཉིས་ཀ་མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕ༷ན་ཚུན༷་གྱི་དོ༷ན་ལ༷་བརྟེན༷་པ༷འི་འགྲུ༷བ་པ༷་ནི༷་རིང་ཐུང་དང་། ཕ་རི་ཚུ་རི་སོགས་ལྟར་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ༷་པ་མི༷ན་ཉི༷ད་ཅེ༷ས་ད༷མ་པ༷་སྟེ་མཁྱེན་རབ་མངའ་བ་རྣ༷མས་ཀྱིས༷་གསུ༷ངས་སོ། །གསུམ་པ་འདས་པའི་ནུས་པ་དགག་པ་ལ། བཀག་པ་དངོས་དང་། དེའི་ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། འདི་རྣམ་རིག་པའི་འདོད་པ་དངོས་ཏེ། ག༷ལ་ཏེ༷་རྣམ་ཤེས་འག༷གས་པ༷འི་ནུས༷་པ་སྨི༷ན་པ་ལ༷ས་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་རོ་སྙམ་ན༷་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་ཤེས་གཞ༷ན་གྱི༷་ནུས༷་པ༷་ལ༷ས་རྣམ་ཤེས་གཞ༷ན་འབྱུང༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ཁྱོད་ལྟར་ན་བརྒྱུད་ཅིང་འབྲེལ་ཆགས་པ་རྒྱུན༷་ཅ༷ན་སྐད་ཅིག་མ་རྣ༷མས་རིམ་ཅན་དུ་འབྱུང་བ་དེ༷ར་ཕ༷ན་ཚུ༷ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ༷་ད༷ད་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཐ་དད་ཅིང་དེ་དག་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཕ་རོལ་པོས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ན། དེ༷་ཕྱིར༷་དངོ༷ས་པོ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་རང་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་མིན་ཀུན༷་ལ༷ས༷་འབྱུང༷་བ༷ར་ཐལ་བར་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ་ལ། ལན་དང་། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་རྣམ་ཤེས་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པའི་སྐད་ཅིག་དེ༷ར་ནི༷་རྒྱུ༷ན་ཅ༷ན་རྫས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ངོ་བོ་ཐ༷་ད༷ད་ཀྱི།
1-4-71a
སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་བ་དེ༷་ད༷ག་ལ༷་རྒྱུན༷་ནི་གཅིག་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ་མེ༷ད་པ་དེ༷འི་ཕྱིར༷། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཉེས༷་པ་དེ་མེ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན༷། གཉིས་པ། རྒྱུན་ཅན་ཐ་དད་ལ་རྒྱུན་གཅིག་ཡོད་པ་འདི༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་བ་དེ་སྔར་མ་གྲུབ་པ་ཞིག༷་སྟེ། སྔ་ཕྱི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་ཐ༷་མི༷་ད༷ད་པའི་རྒྱུན༷་གཅིག་ཡོད་པའི་སྐ༷བས་མི༷་རི༷གས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཇི་ལྟར་ན། བྱམ༷ས་པ༷་དང་ཉེར༷་སྦ༷ས་ལ༷་བརྟེ༷ན་པའམ་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་ཆོ༷ས་རྣ༷མས་ནི༷། གང་ཟག་སོ་སོ་བ་གཞ༷ན་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་རྒྱུ༷ད་གཅི༷ག་ཏུ་གཏོག༷ས་པ་མི༷ན་ཏེ༷། དེ་བཞིན་དུ་ག༷ང་ད༷ག་ར༷ང་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གྲུབ་པས་སོ༷་སོ༷་བ༷་དེ༷་ད༷ག་རྒྱུ༷ད་གཅི༷ག་ཏུ་གཏོག༷ས་པ༷་རི༷གས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་རང་ས་ན་རང་མཚན་གྱིས་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པས་སོ། །
破其识成熟现境习气之说
གཉིས་པ་ཤེས་པ་དེ་ལས་བེམ་པོར་སྣང་བའི་བག་ཆགས་སྨིན་ཚུལ་དགག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། མི༷ག་གི་བློ༷་སྐྱེ༷་བ༷ར་འགྱུར་བ་ཡི་ར༷ང་གི་ནུས༷་པ་བག་ཆགས་ག༷ང་ཞི༷ག་ཀུན་གཞི་ལ་རྣམ་ཤེས་སྔ་མས་བཞག་པ་དེ་ལ༷ས། དེ༷་མ༷་ཐ༷ག་ཏུ༷་ཀུན༷་ན༷ས་སྨིན་པ་ལས་མིག་ཤེས་དེ་སྐྱེ༷་བར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། མིག་ར༷ང་གི༷་རྣམ་ཤེ༷ས་སྐྱེ་བའི་རྟེན༷་གྱི༷་ནུས༷་པའི་སྐད་ཅིག་བར་མེད་དུ་སྐྱེ་བ་དེ༷་ལ༷། གཏི་མུག་གིས་འཇིག་རྟེན་
1-4-71b
པ་རྣམས་དབང་པོ༷་གཟུ༷གས་ཅ༷ན་མི༷ག་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ༷ར་རྟོག༷ས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལས་ཐ་དད་པའི་མིག་དབང་ནི་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣ་སོགས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་བཞི་ལའོ།

以下是您请求的简体中文翻译：
如果认为依赖于将生起的意识来确立其能力，然后依赖于能力来确立意识，因此能成立，这是不成立的。因为相互依赖成立是指一方成立前需要另一方已成立，若那方未成立，则所要证明的也不存在，因此两者都不能成立。依赖于相互意义的成立，如长短、此岸彼岸等，只是名言安立而已，不是本性上成立，这是由具有智慧的圣者所宣说的。
第三，否定过去的能力分为：直接否定和驳斥解释两部分。第一，这是唯识宗的实际主张，若认为"从已灭意识的成熟能力中产生未来的意识"，那么就会导致从一个意识的能力中产生另一个意识，因为按照你的说法，相续连贯的刹那相续是依次产生的，其中各自本性是互相不同的。其中，对方承认前后刹那不同且各自由自相成立。若承认如此，则一切事物都将从自身以外的一切因产生。
第二分为：回答和反驳两部分。第一，若认为"意识相续中的那个刹那，虽实体刹那的本质不同，但前后刹那的相续是不异的，因此没有前述过失"。第二，实体不同而相续相同这一点是未经证明的，因为在本质不同的前后事物上不合理有不异的相续。怎么说呢？依于弥勒和近住的或属于他们相续的法，因为是不同的补特伽罗，所以不属于同一相续；同样，那些由自相成立而各自分离的事物也不合理属于同一相续，因为它们各自位置上已由自相成立为不同。
破其识成熟现境习气之说
第二，否定从那识中物质显现的习气成熟方式分为：陈述他方观点和驳斥两部分。第一，从眼识能生起的自身能力、习气，也就是前识在阿赖耶识上留下的习气中，立即完全成熟后产生眼识，在眼自身识生起的无间刹那依据能力上，无明者们认为是有形根眼，而实际上没有异于意识的眼根。同样适用于鼻等四种有形根。


 །འཇིག་རྟེན་འདི༷་ན༷་དབ༷ང་པོ༷་ལྔ་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི་རྣམ༷་པ༷ར་རི༷ག་པ་གཟུགས་སོགས་ལྔ་ཡང་། ཕྱི༷་རོལ་གྱི་གཟུ༷ང་བ་མེ༷ད་པ༷ར་ཐོག་མེད་ནས་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཤེས་ར༷ང་གི༷་ས༷་བོ༷ན་སྨིན་པ་ལ༷ས། སྔོ༷་སོ༷གས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣ༷ང་བ་ཉི༷ད་འབྱུང༷་བ༷ར་མ༷་རྟོག༷ས་ན༷ས། སྐྱེ༷་བོ༷ས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་གཟུ༷ང་བ༷ར་སེ༷མས་སྣང་ཞེས་པས་ཁ༷ས་ལེ༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་རྨི༷་ལ༷མ་ན༷་ནི༷་གཟུ༷གས་སོགས་ཕྱིའི་དོ༷ན་གཞ༷ན་དུ་འབྱུང་བ་མེ༷ད་པ༷ར། ཤེས་པ་ར༷ང་གི་ནུས༷་པ་སྨི༷ན་པ་ལ༷ས་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་དེ༷་ཡི༷་རྣམ༷་པ་ཅ༷ན་གྱི་སེ༷མས་འབྱུང༷་བ༷་ཇི༷་ལྟ༷་བ་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་ས༷ད་པ༷་ལ༷འ༷ང་འདི༷ར། ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོན་ནི་མེ༷ད་པ༷ར་ནང་ཡི༷ད་ནི༷་ཡོ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན༷། གཉིས་པ་ལ། བཀག་པ་དངོས་དང་། ཤེས་པ་ལས་དོན་སྣང་སྐྱེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དོན་མེད་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཕྱི་རོལ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་དོན་སྣང་གི་རྣམ་པར་སྐྱེ་ན་སད་དུས་སུ་ལོང་བ་ལ་གཟུགས་སྣང་བར་ཐལ་བས་དགག་པ། སད་དུས་སུ་ནུས་པ་མ་སྨིན་པར་འདོད་ན་རྨི་ལམ་གྱི་ཚེ་ཡང་གཟུགས་སྣང་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ་བས་དགག་པ། དེས་ན་ཡུལ་དབང་ཤེས་
1-4-72a
གསུམ་བདེན་རྫུན་མཉམ་པར་བསྟན་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། དེ་མི་རིགས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཇི༷་ལྟར༷་མི༷ག་དབང་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷་རྨི༷་ལ༷མ་དུ༷། རང་གི་བག་ཆགས་སྨིན་པ་ལས་སྔོ༷་སོ༷གས་ཡུལ་དུ་སྣང༷་བ༷འི་ཡི༷ད་ཤེས་ཀྱི་སེ༷མས་ཉིད་སད་པའི་མིག་ཤེས་དང་མཐུན་པར་འབྱུང༷་བ་དེ༷་ལྟར༷་ན། མི༷ག་དབ༷ང་མེ༷ད་པ༷ར་ཡང་རྣམ་ཤེས་ར༷ང་གི༷་ས༷་བོ༷ན་ནི༷་སད་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྨིན༷་པ་ལ༷ས་ལོ༷ང་བ༷་འདི་ལ༷་སད་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ཡང་མ་ལོང་བ་ལྟར་གཟུགས་སོགས་སྣང་བ་ཅི༷ས་མི༷་སྐྱེ༷་སྟེ་དེ་རྨི་ལམ་དང་སད་པ་གཉིས་ཀར་ཡང་མིག་དབང་མེད་པར་མཚུངས་པས་སོ། །དེའང་གཟུགས་སོགས་མེད་པར་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྐྱེ་ན་རྨི་སད་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །སད་པའི་ལོང་བ་ལ་གཟུགས་སོགས་གསལ་སྣང་རྨི་ལམ་གྱི་དེ་འདྲ་མི་འབྱུང་བར་ནི་མིག་མེད་པས་མ་ཡིན་གྱི། དེ་འདྲ་བའི་ཡིད་ཤེས་འབྱུང་བའི་ནུས་པ་མ་སྨིན་པ་ཡིན་ཅིང་། སྨིན་པ་གཉིད་ན་ཡོད་ཀྱི་སད་པ་ལ་མིན་ནོ་ཟེར་ན། གལ་ཏེ་མིག་དེ་དོན་དུ་ནུས་པ་ཡིན་ཅིང་དེ་ཉམས་པས་མི་སྣང་ན། རྨི་ལམ་དུ་ཡང་མི་སྣང་བར་ཐལ་ཏེ་མིག་མེད་པས་སོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ༷་ཁྱོ༷ད་ལྟར༷་རྨི༷་ལ༷མ་ན་དྲུག༷་པ༷་ཡི༷་སྟེ་དྲུག་པ་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ནུས༷་པ༷་སྨི༷ན་པ་ཡོ༷ད་ལ་ས༷ད་པ༷ར་སྨིན་པ་མེ༷ད་
1-4-72b
གྱུར༷་ཅེས་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དེ་སྐད་སྨྲས་ཆོག་ན༷་ངེད་ཀྱིས་ཀྱང་། དྲུག༷་པ༷འི་ནུས༷་སྨི༷ན་ཇི༷་ལྟར༷་སད་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ལོང་བ་ལ་མེ༷ད་པ༷་དེ༷་ལྟར༷་རྨི༷་ལམ་གྱི་ཚེ༷་ཡང་མེ༷ད་ཅེ༷ས་སྨྲས་ནའང་ཅི༷ས་མི༷་རི༷གས་ཏེ། ཇི༷་ལྟར༷་མི༷ག་མེ༷ད་སད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ལོང་བའི་རྒྱུད་འདི་ལ་དོན་སྣང་གི་བག་ཆགས་སྨིན་པ་འདི༷་ཡི༷་རྒྱུ་མི༷ན་པ་ལྟར༷། རྨི༷་ལ༷མ་དུ༷་ཡ༷ང་གཉི༷ད་ཉིད་ནི༷་དོན་སྣང་གི་བག་ཆགས་སྨིན་པའམ་མཐོང་བའི་རྒྱུ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཞེས་གཉིད་ཀྱི་སྐབས་ན་མིག་མེད་ཀྱང་གཟུགས་སྣང་གི་བག་ཆགས་སྨིན་ནུས་པ་ལྟར་ཉིན་པར་མིག་མེད་པའི་ལོང་བ་ལ་ཡང་འདྲ་སྟེ་གཉིས་ཀར་ཡང་མེད་པར་མཚུངས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་མིག་ལ་ཀུན་ཏུ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་ནུས་པ་ཁོ་ན་ལས་དོན་སྣང་ན། སད་པའི་ལོང་བ་ལ་མིག་མེད་པ་དེ་གཟུགས་སྣང་གི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་མི་རུང་བ་ལྟར་མཚན་མོ་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་གཉིད་ནི་མིག་དབང་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། དེ་དང་མིག་མེད་པ་བྱ་བ་འདྲ་བས། གཉིད་དེ་གཟུགས་སྣང་གི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是您请求的简体中文翻译：
在这世间中，从五根所生的色等五种识别，没有外境所取，而是从无始以来相续的识自身种子成熟中，产生蓝色等外境显现，人们不了解这一点，认为是外境所取，这是他们的主张。例如，在梦中没有色等外在对象的产生，而是从意识自身能力成熟中产生具有色声等形相的心，如同这般，在清醒时也是如此，没有外在对象，只有内在意识。
第二部分分为：直接否定和证明识中产生对象显现的其余证明也无意义两部分。第一部分分为：若无外境，仅识以对象形相生起，则清醒时盲人应见色的过失否定；若承认清醒时能力未成熟，则梦中也不应产生色显的过失否定；因此说明境、根、识三者真假相同三部分。第一，这不合理，因为如同在没有眼根的梦中，从自己习气成熟中产生显现蓝等对象的意识，与清醒时眼识相符，那么，没有眼根时，从识自身种子成熟中，为何盲人在清醒时不能像非盲人那样生起色等显现？因为梦境与清醒两者都同样没有眼根。这是因为若无色等，识本性成立而生起，则梦与醒无差别的要点。
清醒时盲人不像梦中那样产生色等明显显现，不是因为没有眼睛，而是因为这种意识产生的能力未成熟，成熟的能力在睡眠中有，而在清醒时没有。若说眼睛实际上是能力，因其损坏而不显现，则在梦中也应不显现，因为也没有眼睛。
第二，若像你所说，梦中有第六识（意识）的能力成熟，而清醒时没有成熟，这样无理由仅凭言词如此说，那么我们也可以说，第六识的能力成熟，如同清醒时盲人没有，梦中时也没有，有何不合理？如同没有眼睛的清醒盲人相续中，对象显现的习气成熟不是因为这个（眼睛），同样，在梦中，睡眠本身也不是对象显现习气成熟或见到的因。虽然睡眠状态下没有眼睛也能成熟色显习气，白天没有眼睛的盲人也是一样的，两者都同样没有眼睛。
如此，若不必依赖眼睛，仅从能力产生对象显现，则清醒盲人没有眼睛不能说是色显现的因，同样，夜晚梦中睡眠使眼根无效，与没有眼睛作用相同，因此睡眠不是色显现的因。


 །གཟུགས་ནི་ཤེས་པ་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་ལ། མིག་ཀྱང་ཤེས་པ་ལས་མེད་པས་མིག་གཟུགས་གཉིས་ཀ་རྫུན་ལ་ཤེས་པ་བདེན་པར་ཡོད་ན། གཟུགས་ནི་བདེན་པ་རྨི་སད་གཉིས་ཀར་མེད། མིག་དབང་ནི་སད་ལོང་དང་གཉིད་སྐབས་
1-4-73a
གཉིས་ཀར་མེད། ཤེས་པ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པས། གཉིད་ཀྱིས་མིག་དབང་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ཀྱི། དོན་སྣང་དང་ཤེས་པ་ལ་ནི་མི་གནོད་པར་ཕྱོགས་སྔས་འདོད་པས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་རྨི༷་ལ༷མ་དུ༷་ཡ༷ང་ཡུལ་དབང་མེད་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་མིན་གྱི་སད་པའི་སྐབས་ལྟར་རྨི་ལམ་དེ༷་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དངོ༷ས་པོ་དང་དེའི་སྐབས་ཀྱི་མི༷ག་གི་དབང་པོ་བརྫུ༷ན་པ༷འི་ཡུ༷ལ་ཅ༷ན་ཞིག་དེར་རྟོག༷་པ༷འི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར༷་ཏེ་རྒྱུའམ་གཞིར་ཁ༷ས་བླང༷་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཙམ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་དོན་མེད་པར་སྟོན་པ་ལ། རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པ། ལུང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པ། དཔེས་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པ་གསུམ། དང་པོ། དེ་ལྟར་ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པ་ན་སེམས་ཙམ་པ་འདི༷་ཡི༷ས་ཡུལ་མི་བདེན་ཀྱང་ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ལན། སད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཤེས་པ་དོན་གྱིས་སྟོང་སྟེ་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང་། སད་པའི་སྐབས་ཡུལ་རྫུན་ཏེ་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དང་། ཀུན་བྱང་འདི་གཞན་དབང་མེད་ན་ཡོད་མི་རིགས་ཏེ། རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རུས་སྦལ་གྱི་སྤུའི་གོས་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་
1-4-73b
སྒོ་ནས་དབུ་མ་པ་ལ་ལ༷ན་ནི༷་ག༷ང་ད༷ང་ག༷ང་བཏ༷བ་པའམ། སྨྲས་པ༷་དེ༷་ད༷ང་དེ༷་ནི༷་དབུ་མ་པའི་ངོར་ད༷མ་བཅ༷འ་ཙམ་ལས་གྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་མ་མཐོང་སྟེ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་གྲུབ་པ་དང་མཚུ༷ངས་པར་མཐོ༷ང་བ༷ས། རྣམ་རིག་ཙམ་དུ་སྨྲ་བའི་རྩོ༷ད་པ་འདི༷་སེ༷ལ་བར་བྱེ༷ད་དོ། །གཉིས་པ་རྫོགས་པའི་ས༷ངས་རྒྱས༷་རྣ༷མས་ཀྱིས༷་ནི༷། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་གསུང་རབ་འག༷ར་ཡ༷ང་དངོ༷ས་པོ༷་བདེན་པར་ཡོ༷ད་ཅེ༷ས་མ༷་བསྟན༷་ཏོ༷། །ལང་གཤེགས་ལས། རང་བཞིན་མེད་ཅིང་རྣམ་རིག་མེད། །ཀུན་གཞི་མེད་ཅིང་དངོས་མེད་ན། །བྱིས་པ་ངན་པ་རྟོག་གེ་པ། །རོ་དང་འདྲ་བས་འདི་དག་བརྟགས། །ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་ལུང་དེ་གཞན་དབང་ལ་ཀུན་བཏགས་རྫས་ཐ་དད་ཀྱིས་སྟོང་པར་བསྟན་སྙམ་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྟོང་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་ཤལ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ་བ་ལང་རྟ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལ་གཞན་མེད་པས་སྟོང་གོ་ཅི་ཞིག་ཆོད་དེ་མི་ཆོད་དོ། །སྤྱིར་སྟོང་ཉིད་རིགས་པས་གཏན་ལ་འབེབས་ཚེ། ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་གྲུབ་ཟིན་ལ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་བཀག་པ་མིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་སོ་སྐྱེ་སུས་ཀྱང་བདག་གཉིས་སུ་མི་འཛིན་ལ་དོན་དམ་པར་མེ༷ད་པ་
1-4-74a
དང་བདེན་པ་མེད་པར་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་གཙོ་བོ་རྟག་པ་སོགས་མུ་སྟེགས་པས་གསར་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་དགག་བྱ་ཡིན་ཀྱང་། གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་བཀག་པ་འདི་ཡང་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ།

以下是您请求的简体中文翻译：
色是识显现为色的形式，眼也只是识而已，所以眼色二者都是虚妄，而识是真实存在的。如果这样，色在梦中和清醒时都不是真实的，眼根在清醒的盲人和睡眠状态两者中都不存在，而识则始终存在，因为前方观点认为睡眠使眼根失去作用，但不妨碍对象显现和识。
第三，正如刚才所解释的那样，在梦中也不是只有识而没有对象和根，就像清醒时一样，梦中也必须承认色等对象的事物和该状态下的眼根作为虚假对象的所缘，是产生分别识的因或基础。
第二，证明唯识派的其他证明无意义分为：无理证、无教证、无喻证三部分。第一，如此说明境、根、识三者无自性后，唯识宗对"境不真实而识真实成立"的答复，是"清醒时的识无对象，如同梦中的识"，以及"清醒时境是虚假的，因为是境，如同梦中的境"，以及"若无依他起，染净不应存在，因为无所依，如同龟毛衣"等等，以此方式对中观派所作的一切回答，在中观派看来，都只是主张而已，未见一个成立的，他们的主张被视为与未证明的所立一样，因此破除了唯识宗的争论。
第二，圆满佛陀们在任何善说经典中都未宣说事物真实存在。《楞伽经》中说："无自性无唯识，无阿赖耶无实体，愚痴恶劣诡辩者，如同尸体作此观。"若认为此经是说依他起上无遍计所执实体差异的空，[经中说]"大慧，一中无一空性是一切空性中最劣的"，就像不能说"因为牛不是马所以不存在"一样，自性存在而空于他者，有什么用呢？毫无用处。
一般来说，以理证确立空性时，已经以言说所依能量确立为言说中不存在，而不是以胜义能量所遮遣，因为凡夫不会执着那些有二我，也不需要以胜义考察证明胜义中不存在和真实不存在。主要是常等外道新增的执着，虽然是言说中需要否定的所破，但通过一多离等理证来否定这些也是从言说所依能量的方面。
;


 །དེས་ན་ཐ་སྙད་དུ་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གནས་ལུགས་སུའམ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པར་སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་པ་ལ། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ཆེ་གླང་པོ་ཆེ་ལྟར་སྣང་ཡང་གླང་པོ་ཆེ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་གྲུབ་ཟིན་གྱི་དཔེས། རྟེན་འབྱུང་གི་དབང་གིས་གླང་པོ་ཆེ་དངོས་སུ་སྣང་བ་འདི་ཡང་། སྣང་ཡང་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་མེད་པར་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་བསྒྲུབས་པས་འགྲུབ་ལ། དེའི་ཚེ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མ་གྲུབ་པའམ། མ་རྙེད་པའམ། མ་དམིགས་པ་དེ་ལ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མ་གྲུབ་པ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དང་། དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་། བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་འདི་དག་ཚིག་གི་བརྗོད་ཚུལ་ཙམ་ལ་ཁྱད་ཡོད་ཀྱང་། དོན་ལ་ཁྱད་མེད་
1-4-74b
པར་གནད་གཅིག་ཏུ་འབབ་བོ། །དེས་ན་བུམ་སོགས་འདི་དག་དོན་དམ་པར་རམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱས་པས་མི་ཆོག་པར། བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་། བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་། དེས་ན་བུམ་པ་རང་ངོས་མི་སྟོང་། གཞན་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་སྟོང་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་ཁས་བླང་བ་ལ་ཡོན་ཏན་ལྷག་པོ་མེད་ཀྱི་སྟེང་། སྐྱོན་འདི་ལྟར་མཐོང་སྟེ། བུམ་པ་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་ན་བུམ་པ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཡོད་པར་ཐལ། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཡོད་ན་མི་སྟོང་པ་ཡིན་དགོས་པ་དང་། བདེན་སྟོང་མ་ཡིན་དགོས་ཏེ། སྟོང་མི་སྟོང་གི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པའི་རིགས་པ་འདི་ལས་གཞན་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་ཕྱིར། མི་སྟོང་ཞེས་ཁས་བླངས་ན་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །དེ་མི་དགོས་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱང་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་མིན་ཡང་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་མི་སྟོང་པར་ཁས་ལེན་རུང་བས་བདེན་གྲུབ་རང་སྟོང་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །བུམ་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་བདེན་གྲུབ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པས་རང་སྟོང་ཡིན་སྙམ་ན། བདེན་གྲུབ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅི་ཡིན། གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཡིན་ན། རིགས་པ་དེས་བུམ་པ་
1-4-75a
ཆ་དང་ཆ་ཤས་ཕྱེས་ཏེ་དཔྱད་ན་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ན། བུམ་པ་རང་ངོས་ཅི་ལ་མི་སྟོང་། མི་སྟོང་ན། བུམ་པ་ཆ་དང་ཆ་ཤས་ཕྱེས་ནས་དམིགས་སུ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་བུམ་པའི་བདེན་གྲུབ་འགོག་པའི་རིགས་པ་གཞན་སྟོན་ཅིག་དེ་ལྟར་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལ་བུམ་པ་བདེན་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་དང་། རང་ངོས་ནས་སྟོང་པ་དང་། དོན་དམ་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ཡིན་རུང་། ལྟ་བའི་རྩོད་ཡིག་ཕ་ལམ་དུ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མེད་པ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་མིན་ཚུལ། དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་རྣམས་ལྟར་རོ། །དེ་གཉིས་དོན་མི་གཅིག་པ་ལྟར་ན། བདེན་གྲུབ་སྟོང་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་རིགས་པ་འདིས་བུམ་པ་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་ན། བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་རིགས་པའི་གཞན་སྟོན་རྒྱུ་ཡོད་ན་སྨྲོས་ཤིག་བུམ་པ་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་ན་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་གྲུབ་པ་སུས་ཀྱང་གཞིག་མི་ནུས་ལ། དཔྱད་བཟོད་མེད་ན་བུམ་པར་རང་ངོས་ནས་སྟོང་པ་སུས་ཀྱང་བཟློག་མི་ནུས་སོ།

 །དེས་ན་ཐ་སྙད་དུ་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གནས་ལུགས་སུའམ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པར་སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་པ་ལ། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ཆེ་གླང་པོ་ཆེ་ལྟར་སྣང་ཡང་གླང་པོ་ཆེ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་གྲུབ་ཟིན་གྱི་དཔེས། རྟེན་འབྱུང་གི་དབང་གིས་གླང་པོ་ཆེ་དངོས་སུ་སྣང་བ་འདི་ཡང་། སྣང་ཡང་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་མེད་པར་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་བསྒྲུབས་པས་འགྲུབ་ལ། དེའི་ཚེ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མ་གྲུབ་པའམ། མ་རྙེད་པའམ། མ་དམིགས་པ་དེ་ལ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མ་གྲུབ་པ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དང་། དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་། བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་འདི་དག་ཚིག་གི་བརྗོད་ཚུལ་ཙམ་ལ་ཁྱད་ཡོད་ཀྱང་། དོན་ལ་ཁྱད་མེད་
1-4-74b
པར་གནད་གཅིག་ཏུ་འབབ་བོ། །དེས་ན་བུམ་སོགས་འདི་དག་དོན་དམ་པར་རམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱས་པས་མི་ཆོག་པར། བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་། བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་། དེས་ན་བུམ་པ་རང་ངོས་མི་སྟོང་། གཞན་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་སྟོང་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་ཁས་བླང་བ་ལ་ཡོན་ཏན་ལྷག་པོ་མེད་ཀྱི་སྟེང་། སྐྱོན་འདི་ལྟར་མཐོང་སྟེ། བུམ་པ་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་ན་བུམ་པ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཡོད་པར་ཐལ། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཡོད་ན་མི་སྟོང་པ་ཡིན་དགོས་པ་དང་། བདེན་སྟོང་མ་ཡིན་དགོས་ཏེ། སྟོང་མི་སྟོང་གི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པའི་རིགས་པ་འདི་ལས་གཞན་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་ཕྱིར། མི་སྟོང་ཞེས་ཁས་བླངས་ན་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །དེ་མི་དགོས་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱང་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་མིན་ཡང་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་མི་སྟོང་པར་ཁས་ལེན་རུང་བས་བདེན་གྲུབ་རང་སྟོང་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །བུམ་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་བདེན་གྲུབ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པས་རང་སྟོང་ཡིན་སྙམ་ན། བདེན་གྲུབ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅི་ཡིན། གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཡིན་ན། རིགས་པ་དེས་བུམ་པ་
1-4-75a
ཆ་དང་ཆ་ཤས་ཕྱེས་ཏེ་དཔྱད་ན་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ན། བུམ་པ་རང་ངོས་ཅི་ལ་མི་སྟོང་། མི་སྟོང་ན། བུམ་པ་ཆ་དང་ཆ་ཤས་ཕྱེས་ནས་དམིགས་སུ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་བུམ་པའི་བདེན་གྲུབ་འགོག་པའི་རིགས་པ་གཞན་སྟོན་ཅིག་དེ་ལྟར་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལ་བུམ་པ་བདེན་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་དང་། རང་ངོས་ནས་སྟོང་པ་དང་། དོན་དམ་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ཡིན་རུང་། ལྟ་བའི་རྩོད་ཡིག་ཕ་ལམ་དུ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མེད་པ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་མིན་ཚུལ། དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་རྣམས་ལྟར་རོ། །དེ་གཉིས་དོན་མི་གཅིག་པ་ལྟར་ན། བདེན་གྲུབ་སྟོང་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་རིགས་པ་འདིས་བུམ་པ་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་ན། བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་རིགས་པའི་གཞན་སྟོན་རྒྱུ་ཡོད་ན་སྨྲོས་ཤིག་བུམ་པ་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་ན་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་གྲུབ་པ་སུས་ཀྱང་གཞིག་མི་ནུས་ལ། དཔྱད་བཟོད་མེད་ན་བུམ་པར་རང་ངོས་ནས་སྟོང་པ་སུས་ཀྱང་བཟློག་མི་ནུས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
因此，在名言中，无欺、无可否认的这些事物，凡夫将其执著为如同显现那样的实际情况或真实存在，就像魔术师幻化的大象虽然显现为大象但并非真实大象等世间已成立的比喻，依靠缘起的力量，虽然显现为真实的大象，但显现并非如此成立，这通过胜义谛考察量得以证成。那时，对于胜义谛考察者所不能审视成立的，或未找到的，或未观见的，名言中存在的一切法不能经胜义谛考察者审视成立，以及自性自然为空、胜义谛中无、不真实成立等用语，虽然在语言表达方式上有差异，但实际意义上没有差异，要点都归于一处。因此，瓶子等虽然在胜义谛或真实性上不存在，但说它们在世间名言中存在是不够的。如果在证成空性时主张"瓶子不空于瓶子，瓶子空于真实成立，因此瓶子不空于自方，空于他者真实成立"，这种主张不仅没有额外优点，还有以下过失：若瓶子自方不空，则应成瓶子经胜义谛考察能审视成立，因为若经胜义谛考察审视成立，则必须是不空的，必须是非真性空的，因为区分空与不空的逻辑除此外别无他法。若承认不空，则必须承认经胜义谛考察审视成立。若不必如此，则真实成立虽非由胜义谛考察，也可承认不空于真实成立，因此真实成立将变成非自空。
如果认为"瓶子等名言中存在，真实成立名言中不存在，因此是自空"，那么真实成立不存在的证据是什么？如果是一多离等，那么若依此理由瓶子分析为部分与整体时不被观见，瓶子为何不自方空？若不空，则在瓶子分析为部分与整体时不可得的证成中，请指出不依赖于此而破除瓶子真实成立的其他逻辑。
如此，对于胜义谛考察者所不成立的，无论称之为"瓶子不真实"，还是"自方空"或"胜义谛中无"，但如见解辩论文《钻石》中所述，这并非对"经胜义谛考察不能审视成立"使用"不真实"的用语，二者不是同一意义的过失。若二者意义不同，则空于真实成立的理由是否必须通过一多离等逻辑证成？若是，如果瓶子经审视能成立，请指出另有何种逻辑可以单独证明真实成立不能审视成立？若瓶子能经审视成立，则瓶子真实成立无人能破；若不能经审视成立，则瓶子自方空无人能翻转。


 །འཇིག་རྟེན་སོ་སྐྱེ་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བུམ་པ་ཉིད་
1-4-75b
བདེན་པར་འཛིན་པ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པས། བདེན་འཛིན་བཟློག་དགོས་ན། བུམ་པ་ཉིད་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ནས་མ་དམིགས་པར་མ་གྱུར་བར་དུ། བུམ་པ་བདེན་འཛིན་ཇི་ལྟར་ཁེགས། དེ་མི་ཁེགས་བཞིན་དུ་བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་པར་བཞག་ནས། བུམ་པ་ལས་གཞན་པའི་བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་རིགས་པ་གང་གིས་ཇི་ལྟར་འགོག་བཀག་ཀྱང་མི་དགོས་ཏེ། སོ་སྐྱེ་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་། བུམ་པ་ལས་གཞན་པའི་བདེན་གྲུབ་འཛིན་མཁན་སུ་ཡང་མེད་པས། དེ་སུའི་ངོར་འགོག་པ་ཡིན་སྨྲོས་ཤིག །གསུམ་པ་ལ་དཔེ་གཞན་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པའི་ཡིད་ངོར་ཀེང་རུས་སྣང་བའི་དཔེས་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཡི་དྭགས་རྣམས་ཀླུང་ལ་རྣག་ཁྲག་ཏུ་མཐོང་བའི་དཔེས་བསྒྲུབ་པ་དོན་མེད་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པའི་རྣལ༷་འབྱོར༷་པ༷་ཡི༷ས་བླ༷་མ༷འི་མན་ང༷ག་ལ༷ས། དེ་དག་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཀེ༷ང་རུས༷་ཀྱིས༷་ག༷ང་བའི་ས༷་གཞི༷་མཐོ༷ང་བ༷་ག༷ང་ཡིན་པ་དེའང་། ཡུལ་མེད་ལ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་དཔེར་མི་རུང་སྟེ་སྐབས་དེ༷ར་ཡ༷ང་ཡུལ་དབང་ཤེས་པ་གསུམ༷་ཆ༷ར་སྐྱེ་བ༷་མེ༷ད་པ༷ར་མཐོ༷ང་ཞིང་། ཏིང་འཛིན་དེ་ནི་ཁོ་ན་ཉིད་མིན་པ་ལོ༷ག་པ༷་ཡི༷ད་ལ༷་བྱེ༷ད་པ༷ར་མདོ་ལས་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ༷། །ཞེས་
1-4-76a
བསྟན༷་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་མིན་ན་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་དབ༷ང་བློ༷འི་ཡུ༷ལ་ཟློས་གར་གྱི་ལྟད་མོ་སོགས་གཅིག་ལ་སྣང་བ་གཞན་རྣ༷མས་ལའང་སྣང་བ་ཇི༷་ལྟ༷་བ༷། དེ༷་ལྟར༷་ཀེང༷་རུས་སོགས་མི༷་སྡུག༷་ཡི༷ད་ཅན་གྱི༷་ཡུལ་དེ་ཡ༷ང་འགྱུ༷ར་དགོས་ན༷། དེ༷་བཞི༷ན་དུ་ཀེང་རུས་མཐོང་བའི་ཡུལ༷་དེར༷་བློ༷་གཏད༷་ན་རྣལ་འབྱོར་མིན་པ་གཅི༷ག་ཤོ༷ས་ཀྱི༷ས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་ལྟར་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར༷་དགོས་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཏིང་འཛིན་དེ༷་ནི༷་བརྫུ༷ན་པ༷ར་ཡ༷ང་མི༷་འགྱུར༷་བ་ནུས་པས་དངོས་སུ་སྣང་དགོས་སོ། །འདི་ཞིབ་དཔྱད་དགོས། མཆན། གཉིས་པ། ར༷བ་རི༷བ་ད༷ང་ལྡ༷ན་པའི་དབ༷ང་པོ༷་ཅ༷ན་གྱི་མཐོང་བ་སྐྲ་ཤད་དང་མཚུང༷ས་པ༷་སྟེ་འགྲེལ་པར། རབ་རིབ་མཐུ་ལས་སྐྲ་རྣམས་གང་མཐོང་བ། །ཞེས་བཤད་པ་དེ་དང་མཚུངས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་ཅན་གཞན་ཡང་རིག་པར་བྱ་སྟེ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་ཞེས་སོ། །ཆུ༷་འབ༷བ་ཀླུང༷་ལ༷་ཡི༷་དྭག༷ས་རྣ༷ག་བློ༷་ཡ༷ང་། །ཞེས་པ་ནི། ཐེག་བསྡུས་ལས་ཀྱང་། ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་མི་རྣམས་དང་། །ལྷ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་རིགས་སུ། །དངོས་གཅིག་ཡིད་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །དོན་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཞེས་ཆུ་ཀླུང་ལ་ཡི་དྭགས་ཀྱིས་རྣག་ཁྲག་དང་། ཉ་སོགས་ཀྱིས་གནས་དང་། མིས་ཆུ་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་
1-4-76b
སྙོམས་འཇུག་པའི་ལྷས་ནམ་མཁར་རོ།

世间凡夫普通人将瓶子本身执为真实存在是错误的，如果需要遣除真实执著，那么在瓶子经由胜义谛考察而未被观见之前，瓶子的真实执著如何能被破除？在无法破除的情况下，若确立瓶子不空于瓶子，那么无论用什么逻辑来破除与瓶子分离的独立真实成立都是不必要的，因为即使是普通凡夫也没有执著瓶子以外的真实成立者，请说说这是针对谁而破除？
第三部分有两点：一是以不净观修行者意识中显现骸骨的比喻证成是无意义的论述；二是以饿鬼见河流为脓血的比喻证成是无意义的论述。
首先，关于不净观修行者通过上师的口诀，当他们修习纯熟时所见到的遍满骸骨的大地，这不适合作为有心识而无对境的比喻，因为在那种情况下也认为对境、根、识三者都不生，而且这种禅定不是真实性而是错误的作意，如经中所说："这是非真实性的作意。"若非如此，就如同你的根识对象——戏剧表演等，一人所见也为他人所见那样，那么不净观者的对境——骸骨等也应当如此变化。同样，如果凝视骸骨所见的对境，非修行者也应当像修行者一样了解，就像蓝色等识一样。那种禅定也不会成为虚假的，由于其功能应当直接显现。（这需要详细考察。注）
其次，有眼翳者的所见如同毛发，如注释中说："由眼翳力所见的毛发"，与此类似的其他类型也应了知，不必赘述。"流水的河流，饿鬼见为脓，"这一点，如《摄大乘论》中说："饿鬼、畜生、人类和天神，各依其类，由于同一事物心识不同，故认为对境不成立。"即饿鬼见河流为脓血，鱼等视为住处，人见为水，而修习空无边处定的天神则视为空间。


 །དངོས་མཐའ་ཆོས་ཉིད་ལ་ཐུག་ནས་རྒྱུ་མཚན་མི་འཚོལ་བ། རྟོག་པས་བཞག་པ་ཙམ་ལ་ཐུག་དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ཕྱི་དོན་གྱི་མེ་ཚ་བ་ལོག་པའི་རི་དྭགས་མེའི་གཙང་སྦྲ་ཅན་སོགས་ལྟ་བུས་ཚད་མ་མ་གྲུབ་པ། ནང་གི་རྟོག་པས་བཞག་པ་ཙམ་ལས་ཕྱི་དོན་རང་དབང་དུ་མ་གྲུབ་པའི་གནད་ལ་ཐུག་དེ་ལྟ་ན་རྒྱུ་འབྲས་འཆོལ་ལོ་སྙམ་ན། མི་འཆོལ་བའི་ཚུལ། རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་ཚད་གྲུབ་ལ་དཔྱད་ན། མེ་ཚ་བ་ཚད་གྲུབ་ལ། རི་དྭགས་མེའི་གཙང་སྦྲ་ཅན་ལ་མི་ཚ་བ་དང་། བཙན་དུག་གིས་འཆིའམ་གནོད་པ། རྨ་བྱ་ལ་ཕན་པ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན། ཆུ་གཅིག་ལའང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་སྒོ་ནས་མེ་ནང་བརྫིས་ཀྱང་མི་འཚིག་པ་དང་། སྔགས་ཀྱིས་མེ་མི་ཚ་བ་སོགས་རྟེན་འབྲེལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། དངོས་པོ་གཅིག་ཀྱང་མི་འདྲ་བའི་བྱེད་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ། ལས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། སྔགས་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་བསྙོན་དུ་མེད་པ་འདི།ཕྱི་དོན་ནམ་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་ལུགས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བས་ཆོས་ཉིད་བྱ་བྱེད་ལྟོས་གསུམ་རིགས་པས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བསླུ་མེད་དང་སྦྱར་ནས་དཔྱད་
1-4-77a
དོ། །འོ་ན་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤྱིར་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་མོད། རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་འཚེ་བ་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་ལྟ་བུ་ཁ་ཅིག་ལ་བདེ་འབྲས་བསྐྱེད་པ་ཡོད་དམ། ཡོད་ན་རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་མེད་མིན་ནོ་སྙམ་ན། སྲོག་གཅོད་སོགས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་མི་དགེར་བཞག་པ་དེ་ཉིད་ནི་སེམས་ཀྱི་སྟེང་གི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན། དེ་བདེ་འབྲས་སྐྱེད་པའི་དགེ་བར་བཏགས་ཀྱང་དེར་མི་འགྱུར་ཏེ། མེ་ཚ་བ་ལ་མི་ཚ་བར་བཏགས་པ་གོམས་ཀྱང་ཚ་བ་མི་ལོག་པ་བཞིན་ནོ། །རི་དྭགས་བཞིན་དུ་མི་ཚ་དུས་ཡོད་སྲིད་ཟེར་ན། སྲོག་གཅོད་ལྟ་བུས་ཀྱང་སྲོག་མ་བཅད་པར་གྱུར་ན་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མི་སྐྱེད་མོད། སྲོག་བཅད་ན་རྣམ་སྨིན་ངན་པའང་མི་བཟློག་སྟེ། མེ་མ་བཏང་ན་སྲེག་པ་མི་གཏོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྲོག་བཅད་པ་ལ་སྲོག་གཅོད་པར་ཤེས་བཞིན། དེས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་བྱེད་ཅེས་ལོག་རྟོག་ཡིན་པས་དེས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་མི་འབྱིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལུས་བཅད་པ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་བདེ་བར་ཚོར་ཞིང་། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བདེ་བ་ལྟ་བུའང་སྡུག་བསྔལ་དུ་མཐོང་བ་ཡོད་མོད་ཀྱི། རྐྱེན་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་འདྲ། སེམས་རང་ཉིད་ལ་བདེ་དང་ཡིད་བདེ། 
1-4-77b
སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་དངོས་སུ་ཤར་བ་དེ་ལ་བདེ་མི་བདེ་ཞེས་འདོད་པས་ན། བདེ་སྡུག་ཕན་ཚུན་འཆོལ་བ་ནམ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དུག་གསུམ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཀུན་སློང་གི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལས་ལ་དགེ་མི་དགེར་འཇོག་གི་འདི་དགེའམ་སྡིག་གོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དགེ་སྡིག་གི་འབྲས་བུ་ནམ་ཡང་མི་འཆོལ་ལོ། །བསད་ནས་ཤ་ཟོས་པས་ཕན་པ་དང་། དགྲ་བསད་པས་ཡིད་བདེ་བ་སོགས་མྱོང་བ་ནི། ད་ལྟའི་རྐྱེན་ཡིན་གྱི་རྐྱེན་དེས་བྱས་པའི་བདེ་སྡུག་ནི་རྐྱེན་དེའི་རྣམ་སྨིན་འབྲས་བུ་མིན་ནོ། །དེས་ན་དགེ་སྡིག་གི་རྒྱུ་འབྲས་ནམ་ཡང་མི་བསླུ་ལ། རྐྱེན་གྱི་བྱེད་པ་ནི་རྐྱེན་གང་དང་གང་འཚོགས་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་དེ་བདེ་སྡུག་མྱོང་བའི་ངེས་པ་མེད་དོ།

实在性的边际到达法性时不再寻找理由，止于仅是分别念安立，因此外境火的热性被不认为火热的野兽（视火为清净的生物）等否定而量不成立，内在仅为分别念安立而外境不能自主成立的要点。若认为这样会混淆因果，则无混淆的方式：考察缘起显现的无欺有效成立，火的热性有效成立，但野兽视火为清净者不热，而鸩毒会致死或伤害，却对孔雀有益等为例。同一水也显现为各种形态，通过禅定抑制火也不会被烧，通过咒语使火不热等，各种缘起使得同一事物显现各种不同的作用。通过业、禅定、咒语和神变而变化为各种形态是不可否认的，这是由于外境或事物不真实成立的要点所致，因为依照因缘聚合方式而变化为各种形态，应当通过法性、能作、所作、所依三者的逻辑，结合显现如何无欺而考察。
那么，不善业虽然普遍产生痛苦，但由于特殊条件，如主张杀生为正法的某些人，是否会产生快乐果报？若有，则因果不再无欺。回答：杀生等行为因产生痛苦果报而被安立为不善，这本身就是心识上异熟的因，即使标为产生乐果的善业，也不会变成善业，就像称火不热，即使熟习也不会改变其热性一样。若说像野兽那样可能有不热的时候，则杀生如果没有真正杀害生命，也不会产生痛苦果报，但若确实杀了，恶异熟不可避免，如同没放火就不会烧，放了则不可避免一样。因此，明知杀害生命是杀生，却妄想它能产生快乐果报，这是错误的知见，它不会带来快乐果报。
此外，菩萨虽能将身体被割的痛苦感受为快乐，也能将王权的快乐视为痛苦，但无论条件如何，当心本身直接生起快乐和悦意，或痛苦和不悦意时，那就是所谓的乐与不乐，因此乐苦永不相混。同样，由有或无三毒的动机所发起的业被判定为善或不善，而不是由"这是善还是恶"的分别念判定。因此，善恶的果报永不混淆。
杀后食肉而获益，杀敌而感到愉悦等体验，只是当前的条件，那些条件所造成的乐苦并非那些条件的异熟果报。因此，善恶因果永不欺诳，而条件的作用则随着各种条件的聚合而变化，感受乐苦并无确定性。


 །ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ཆོས་བྱ་ལྟོས་གསུམ་ཚུགས་ཐུབ་པ་མེད་པས་ཐལ་དྲག་གི་སྐྱོན་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་རིགས་པ་ལ་ངེས་པ་མེད་པས་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། རྐྱེན་ཅི་དང་ཅི་ཚོགས་པའི་སྣང་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་དེ་འདྲའི་རྒྱུ་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང་། རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་དང་། དེ་ལྟར་མ་ནོར་གཏན་
1-4-78a
དབབ་པ་འཐད་པའི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ་ནམ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་དོན་བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་ཆུ་སོགས་ལ་བརླན་གཤེར་རམ། ཁ་དོག་དབྱིབས་སོགས་ཅུང་ཟད་མཐུན་པ་དེ་སྲིད་དུ་བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་བར་འཇོག་ལ་དག་མ་དག་གི་ཁྱད་ཀྱང་འབྱེད་དོ། །མི་ལ་ཆུ་དང་རྣག་དང་ཁྲོ་ཆུ་ཐ་དད་སོ་སོར་སྣང་། ཡི་དྭགས་ལ་ཆུ་ཉིད་རྣག་གམ་ཁྲོ་ཆུར་སྣང་བས་ཐ་དད་དེ་གང་བདེན་མ་དཔྱད་པར། བག་ཆགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་ཕྱིར་ཁྱད་མེད་པར་བསྒྲུབས་ན་བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་ངེས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །གལ་ཏེ་བག་ཆགས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐར་དཔྱད་ན་ཆུ་ལྟ་བུ་མཐོང་བ་གང་རུང་གཅིག་ཏུ་བདེན་པ་ནམ་ཡང་མི་འགྲུབ་པས་མཚུངས་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། སྣང་ཚུལ་གྱི་ཚད་གྲུབ་མི་འགལ་ཏེ། སོ་སོ་ལ་གང་སྣང་བ་དེ་ཉིད་རང་ངོར་བསླུ་མེད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ཙམ་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ནའང་། རེ་ཞིག་ཡི་དྭགས་ལ་ཆུ་ཐམས་ཅད་རྣག་ཏུ་སྣང་ཡང་ཆུའི་སྣང་བ་གཏན་ཁེགས་མི་འབྱུང་སྟེ་ཆུ་སྣང་ཡོད་པས། སྤྱིར་ཐ་སྙད་དུ་ཆུ་དང་རྣག་སོགས་གང་སྣང་བསླུ་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་མྱོང་བ་ཡོད་ཚད། མྱོང་བས་ཚད་གྲུབ་ཏུ་སོང་གི་དཔྱད་བཟོད་བདེན་གྲུབ་གཅིག་ཀྱང་མེད་དོ། །འོ་ན་དུང་དཀར་སེར་ཚད་གྲུབ་ལ་ཁྱད་
1-4-78b
མེད་དུ་ཐལ། དེ་བཞིན་རྟོག་རྟོག་མེད་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཐམས་ཅད་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། བག་ཆགས་བརྟན་མི་བརྟན་སོགས་ཀྱིས་ཚད་ཚད་མིན་འཐད་དོ། །མཐར་ནི་ཕྱི་དོན་མེད་དེ་བག་ཆགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པར་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲུབ་སྟེ། དངོས་གཅིག་ཡིད་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །སོགས་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འགྲུབ་བོ། །ཕྱི་དོན་ཡོད་ཡོད་ལྟ་བུར་བསྒྲུབ་པའི་གཞུང་ཐམས་ཅད་རེ་ཞིག་སྣང་ངོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཡོད་པར་བཞག་པ་རྨི་ལམ་རང་ངོའི་རྟ་གླང་བཞིན་ནོ། །དཔྱད་ཅིང་དཔྱད་ན་ནང་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་ལ་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའི་ཕུག་སྟེ། སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་དང་། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དཔག་ཡས་འདི་དག་ཀུན། །འགྲོ་བ་མ་ལུས་ལས་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །སེམས་སྤངས་ནས་ནི་ལས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྲིད་པར་རང་སེམས་དབང་གིས་འཆིང་ལ། རང་སེམས་གྲོལ་ན་གྲོལ་བ་ཡིན་གྱི་དབང་ཕྱུག་སོགས་ཀྱིས་འཆིང་གྲོལ་མི་བྱེད་པར་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་བོ། །གོམས་པའི་དབང་གིས་མེ་གཅིག་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་ཚ་བ། ཁ་ཅིག་གིས་མི་ཚ་བ། ཁ་ཅིག་གིས་གནས། ཁ་ཅིག་གིས་སྲེག་བྱེད་སོགས་སུ་འཛིན་པ་
1-4-79a
བཞིན་ཏེ། མི་དང་མེ་ལྷ་སོགས་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཕྱི་དོན་ལའང་འཕྲལ་དུ་སྔགས་སོགས་ཀྱིས་མེ་མི་ཚ་བ། དུག་མེད་པར་ཡང་བྱེད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་འཕྲལ་གྱི་རྟེན་འབྱུང་ལས་མི་འདའ་འོ། །ཕུག་བཅད་ན་སྣོད་བཅུད་རྣམས་ལས་ཀྱིས་བཀོད་ལ། དེ་ཡང་སེམས་ཀྱིས་བྱས་ཏེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་ལས། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐབས་སུ་སྤྲོས་པ་ལོག་དགོས་ལ། དེ་ལྡོག་བྱེད་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ། །སྤྲོས་པ་ནི་རང་སེམས་ཀྱིས་རང་རྩལ་ཏེ། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ལ་འཛིན་པའི་དབང་གིས་སོ།

因为无确定性，所以不存在能独立成立的法性、能作、所依三者，因此不会产生过度推衍的过失。如此，是否意味着因为逻辑没有确定性而不可信赖？不是这样的，因为依照因缘聚合而显现为境象的本性是法性的逻辑，如此法性的因做事的逻辑，因的依赖是依赖的逻辑，这样无误地确定是合理的逻辑，永远不会变成其他方式。
因此，对于外在可见的共同对象如水等，只要湿润性或颜色形状等稍有一致，就可以安立为共同可见对象，并且也能区分纯与不纯的差别。对人而言，水、脓、铜水各自显现不同；对饿鬼而言，水本身显现为脓或铜水，未分辨这差异何者为真，若仅因它们都是习气显现而证成没有差别，则会有共同可见对象不能确定的过失。虽然最终考察习气显现，如水的任何一种见解都永不能成立为真实，因而相同，但显现方式的有效性不相违，因为对各自而言，其所见确实在自方面上无欺地成立，这就是名言有效性。
即使如此，暂时而言，虽然饿鬼见所有水为脓，但水的显现并非完全被否定，因为水的显现仍然存在。总的来说，在名言中，水和脓等任何显现无欺的名言体验，都通过经验成为有效成立，而没有一个能够经审查成立的真实存在。
那么，是否白螺显黄也同样有效成立而无差别？同样，有分别与无分别、错乱与不错乱都相同吗？习气的稳固与否等能够确立何为量与非量。最终，外境不存在，仅为习气显现，这由自力能够证成，如"同一事物心识不同"等而确定成立。一切主张外境似乎存在的论典都只是暂时依据显现情况而安立为有，如同梦中就其自身角度所见的马牛一样。
深入考察，最终归结于内在习气的缘起，这是佛教宗义的究竟，如经云："心本身创造有情世间和器世间的无量一切，一切众生都从业而生，舍离心则业也不存在。"因此，在轮回中，由自心的力量而束缚，自心解脱则获解脱，而非由自在天等束缚解脱，这由自力而成立。
通过习惯的力量，对同一火，有些人执为热，有些执为不热，有些执为住所，有些执为燃烧之物等，如同人类和火神等。同样，对于外境，也能通过咒语等使火暂时不热，或使毒物无害，这些也不超出临时的缘起。究其根本，器世间和有情世间都是由业安排，而业又由心造作，如经云："业和烦恼来自分别"。
因此，作为从轮回解脱的方法，需要遣除戏论，而遣除戏论的方法就是了悟真实性。戏论是自心的自我表现，因为执著各种显现而产生。


 །
如是破之竟义
གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་བ། མདོ༷ར་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཤེ༷ས་བྱ༷་ཡུལ་མེ༷ད་པ་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་དེ་འཛིན་པའི༷་བློ༷་ཡ༷ང་རང་བཞིན་གྱིས་མེ༷ད་ཅེ༷ས་དོ༷ན་འདི༷་ཤེ༷ས་པ༷ར་གྱིས༷་ཤིག །
破依他起实有
གཉིས་པ་གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ་ལ། གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་མི་འཐད་པ་བསྟན་པ། དེས་ན་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་ལས་ཉམས་པར་བསྟན་པ། བདེན་གཉིས་མ་ནོར་བ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་ཁོ་ནར་བསྟན་པ། གཞན་དབང་ཁས་ལེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཁས་ལེན་པ་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་བཞི།
1-4-79b
说依他起实有非理
དང་པོ་ལ། གཞན་དབང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དྲི་བའི་ཚུལ་གྱི་དགག་པ་མདོར་བསྟན་པ། དེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཕྱི་རོལ་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ཞིག་དགག་པ། ག༷ལ་ཏེ༷་གཟུ༷ང་བ་མེ༷ད་པས་དེ་ལས་དོན་གཞན་པའི་འཛི༷ན་པ༷་ཉི༷ད་བྲལ༷་ཞི༷ང་། ཐ་དད་པ་གཟུང་འཛིན་གཉི༷ས་ཀྱིས༷་སྟོང༷་པ༷འི་གཞ༷ན་དབ༷ང་གི་དངོ༷ས་པོ་དོན་དམ་དུ་ཡོ༷ད་ན༷། འདི༷་ཡི༷་ཡོ༷ད་པ༷་ཡུལ་ཅན་ག༷ང་གི༷ས་ཤེ༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷། བློ་གང་གིས་ཀྱང་མ༷་བཟུང་བ༷ར་ཡ༷ང་ཡོ༷ད་ཅེ༷ས་བྱར༷་མི༷་རུང༷་སྟེ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། གཞན་དབང་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་རང་རིག་དགག་པ་དང་། དེ་བཀག་པས་ཚད་མ་མེད་པར་གཞན་དབང་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ་དམ་བཅའི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན་པ། དེ་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ཡང་གཞན་དབང་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་དེ༷་མྱོང་བ༷ར་རང་གིས་རང་ལ་བྱེད་པ་འགལ་ཏེ། རལ་གྲི་དང་། མར་མེ་མིག་སོར་མོ་ཡང་ཟོར་ཅན་གྱི་དཔེས་འགྲུ༷བ་པ་མ༷་ཡི༷ན་ལ་དེ་ལས་གཞན་པས་ཀྱང་མིན་ཏེ་རང་གིས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་འགལ་བས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། རང་རིག་རྗེས་དཔག་གི་སྒོ་ནས་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ། རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱིས་
1-4-80a
ཚད་མས་མི་འགྲུབ་ཚུལ། དང་པོ་ལ། གཏན་ཚིགས་བཀོད་པ་དང་། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་རང་རིག་ཡོད་དེ་རྒྱུ༷་མཚན་ཕྱི༷་དུས༷་མྱོང་བའི་ཡུལ་ཅན་དྲ༷ན་པ༷་ལ༷ས་དེ་ཡོད་པར་འགྲུ༷བ་ན༷་དོན་འདི་མཐོང་ཞེས་ཡུལ་དྲན་པ་དང་། ངས་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཡུལ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་ཡོད་པས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁར་སང་ལྟ་བུའི་དུས་ཡུལ་རིག་པ་ལས་རང་རིག་པ་མེད་ན་ཁར་སང་གི་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དེ་མཐོང་མཁན་སུ་ཡང་མེད་པས་དེ་རང་ཅི་ལ་དྲན་ཏེ། རང་མིག་རང་གིས་མ་མཐོང་ན་ངའི་མིག་གི་དབྱིབས་འདི་འདྲ་སྙམ་དུ་ནམ་ཡང་མི་དྲན་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡུལ་ཅན་དྲན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རང་རིག་བསྒྲུབ་པའོ། །དེ་མྱོང་མཁན་རང་གཞན་གང་རུང་དུ་ངེས་ན། གཞན་ཡིན་ཚེ་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་ཏེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་ལ་གཅོད་བྱེད་ཕྱི་མ་དགོས་པས་སོ། །ཡུལ་གཞན་མི་གཅོད་པར་ཐལ་ཏེ། ཤེས་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ལས་གཞན་མི་དམིགས་པས་སོ་ཟེར། གཉིས་པ་ལ། དྲན་པ་རང་རིག་བསྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་དགག་པ་དང་། རང་རིག་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་དྲན་པར་མི་རིག་པས་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། རང་རིག་དོན་དམ་མ༷་གྲུ༷བ་པ་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ༷་ཕྱིར༷་དྲན་པའི་རྟགས་
1-4-80b
བ༷རྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷་གཏན་ཚིགས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་གཟུང་བྱ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལྟར་རང་རིག་འགྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་མ༷་གྲུབ༷་པ་དྲན་པ་འདི༷་ནི༷་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་རུང་བ་མི༷ན་ཏེ་ཅི་ལྟར་མ་གྲུབ་ན་རྫས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དབང་དུ་ན་ནི་དྲན་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འགྲུབ་པས་མ་གྲུབ་ལ། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་། རང་རིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་མ་གྲུབ་སྟེ། མེ་མེད་ན་དེའི་འབྲས་བུ་དུ་བ་བཞིན་ནོ།

如是破之竟义
第三，总结。简言之，如同所知境不存在，同样，执取它的心识也自性不存在，应当了知此义。
破依他起实有
第二，破依他起自性成立分四：一、显示依他起自性存在不合理；二、显示因此唯识宗的观点失离二谛；三、显示无误的二谛唯在龙树的宗义；四、显示承许依他起与承许世间名言不相同。
说依他起实有非理
第一分二：一、以询问证成方式简要破依他起；二、广说彼义。
第一，破除无外境特征的唯依他起之本质：若由无所取，能取本身也脱离，双方各异的所取能取二者为空的依他起事物在胜义中存在，这种存在由哪种有境了知？若未被任何心识所取而说它存在是不合理的，因为会产生过度推论。
第二分二：一、破能了知依他起存在的量——自证；二、因破除自证而无量，依他起存在不能成立的方式。
第一又分：一、以宣说为主简说；二、以理由为主广说。
第一，依他起自身对自身产生体验（自证）是相违的，犹如刀、灯、眼、手指以自返自切的比喻而不能成立，也不能由其他方式成立，因为它自身成立的主张是相违的。
第二分二：一、自证以比量不能成立的方式；二、自证以现量不能成立的方式。
第一分二：一、立出因；二、破斥彼因。
第一，若自证存在，其理由是从后时体验的有境忆念而成立：因为有"见到此境"的对境忆念，和"我见到"的体验有境的忆念。若比如在昨天的时候没有认识境的自证，则无人见到昨天的有境心识，它自身如何能被记忆？如同自己的眼睛未被自己见到，就永远不会忆念"我眼睛的形状如此"一样，这是以有境的忆念为因而成立自证。若体验者必定是自己或他者二者之一，若是他者则成无穷过失，因为前识需要后识来裁决。又过：不能裁决其他对境，因为前前心识成为后后心识的对境，除此外不见其他。
第二分二：一、忆念不成立为自证的因而破斥；二、即便有自证也不能被忆念而破斥。
第一，为了证成自证胜义不成立而表述的忆念因，如同立声无常以所取为因一样，忆念不成立为自证成立的因，此不适合作为能证成的因。怎样不成立呢？若就实体自相成立而言，所有忆念皆不成立，故不成立；若就世间名言而言，也不成立由自证而生的忆念，如同无火则无其果烟一样。
;


 །དེ་མེད་པར་དེའི་འབྲས་བུ་མི་རུང་བ་ལྟར་རྒྱུ་རང་རིག་ད་རུང་མ་གྲུབ་པས་དེའི་འབྲས་བུ་དྲན་པ་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་ལ། ཆུ་དང་མེ་ཙམ་མཐོང་བས་ཆུ་ཤེལ་དང་མེ་ཤེལ་ཡོད་པར་མི་ངེས་ཏེ། གཞན་ཆར་དང་གཙུབ་ཤིང་སོགས་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ལྟར། རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་ཚུལ་ཡོད་ན་དྲན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རང་རིག་ཡོད་པ་ལ་འཁྲུལ་མེད་ཀྱི་རྟགས་སུ་མ་གྲུབ་ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་དངོས་དང་། ཞར་བྱུང་རང་ལུགས་ལ་རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། འགོག་པའི་རིགས་པ་དངོས་བཤད་པ་དང་། རིགས་པ་དེས་ལན་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་རྣམས་ཀྱང་འཇོམས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ། ཅི་སྟེ་ཤེས་པས་ཡུལ་དང་རང་གི་བདག་ཉིད་གཉིས་ཀ་མྱོང་བས་ར༷ང་རི༷ག་པ༷་ནི༷་གྲུབ༷་པ་ལ༷་ར༷ག་མོ༷ད་ཀྱི༷་སྟེ་གྲུབ་ཏུ་
1-4-81a
ཆུག་ཀྱང་། དེ༷་ལྟ༷་ནའང་ཕྱིས་ཀྱི་དྲ༷ན་པ༷ས་སྔར་གྱི་རྣམ་ཤེས་དང་ཡུལ་གཉིས་དྲ༷ན་པ༷ར་རི༷གས་པ་མི༷ན་ཏེ༷། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་སྔར་མྱོང་མཁན་དང་ད་ལྟ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞ༷ན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར༷་སྔར༷་ཤེ༷ས་པ༷་རྒྱུད་ལ༷་སྐྱེས༷་པ༷་བྱམས་པའི་ཤེས་པའི་རང་རིག་དང་ཡུལ་མྱོང་བ། སྔར་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བས་ཉེར་སྦས་ཀྱིས་ཤེས་པར་མི་རིགས་པ་བཞི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་གཏན༷་ཚི༷གས་འདི༷ས་ནི༷་རྒྱུད་གཅིག་པ་དང་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འདོད་པ་སོགས་གཞན་ཡིན་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་རུང་གི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་བཞག་པ་མཐའ་ད༷ག་ཀྱང༷་འཇོ༷མས་ཤིང་འགོག་གོ། གཉིས་པ་ལ་རང་ལུགས། འོ་ན་ཁྱོད་རང་གི་ལུགས་ལ་ཇི་ལྟར་དྲན་སྙམ་ན་ག༷ང་ཕྱིར༷་སྔར་ཤེས་པ་ག༷ང་གི༷ས་ཡུ༷ལ་མྱོང༷་བར་གྱུར༷་པ་དེ༷་ལ༷ས། ད་ལྟ་དྲ༷ན་པ༷་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་འདི༷་ནི་སྔར་མྱོང་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞ༷ན་དུ་ང༷་ཡི་ལུགས་ལ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ༷་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་ཁར་སང་ཡང་ང༷་ཡི༷ས་མཐོ༷ང་སྙམ༷་དྲ༷ན་ཡུལ་བཅད་པ་དང་ཤེས་པ་མྱོང་པོ་གཉིས་ཀ་གཞན་དུ་མི་འཛིན་པར་འགྱུར༷་བ་རིག་སྟེ། འདི༷་ཡ༷ང་འཇིག་རྟེན༷་ཐ༷་སྙད༷་ཀྱི་ཚུ༷ལ་ལུ༷གས་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་གྲུབ་པ་ནི་མིན་ནོ། །ཐལ་འགྱུར་
1-4-81b
པའི་ལུགས་ལ་རང་རིག་དང་ཀུན་གཞི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མེད་གང་ཁས་ལེན་ཟེར་ན། ཐ་སྙད་དུ་དེའི་རྣམ་བཞག་མེད་པའི་ཆ་ནས་མེད་པར་ཁས་ལེན་མོད། དེས་དེ་སྤྱིར་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འགྱུར་ན་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་ཁེགས་དགོས་ཏེ་སྒྲ་རྟག་པ་བཞིན་ནོ། །ཐལ་འགྱུར་ལུགས་ལ། བློ་ཤེས་བྱེད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་པ་ཤུགས་རྟོགས་དང་། མར་མེ་གསལ་བྱེད། རལ་གྲི་གཅོད་བྱེད་སོགས་ཀུན་ལ་འདྲ། བློ་ཡུལ་ཤེས་པས་རང་ཉིད་དེ་ཤེས་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོག་གོ། ཚོགས་དྲུག་གིས་ཡུལ་དུས་ཤེས་པས་ཆོག་གི་རང་རིག་གི་ཐ་སྙད་མ་བྱས་ཀྱང་རུང་། ཡང་དག་པར་ན་མར་མེ་ལ་གསལ་བྱེད་གཞན་མི་དགོས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་མོད། རང་གསལ་བ་མིན་ཏེ། མུན་གྱིས་སྒྲིབ་པ་མིན་པས་སོ། །རང་རིག་ན་མུན་པས་རང་སྒྲིབ་རལ་གྲིས་རང་གཅོད་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་འདི་ནི་དོན་དམ་པར་དཔྱད་པའོ། །རང་རིག་གི་ཐ་སྙད་བཏགས་པས་གྲུབ་པ་ནི་མི་འགོག་སྟེ་ཁེགས་མི་ནུས་ལ། བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་འགོག་ཀྱང་མི་དགོས་སོ།

如同没有因（火）其果（烟）就不可能存在那样，因自证尚未成立，其果忆念的存在也不能成立。仅仅见到水和火，不能确定有水晶（放大镜）和火晶（聚焦镜），因为水火也能从其他如雨水、钻木等产生。若无自证也能产生忆念，则忆念在任何情况下都不能成为自证存在的无误标志。
第二分二：一、正文；二、附带解释自宗虽无自证但忆念如何生起。
第一分二：一、解释直接破除的理由；二、说明此理由也能摧毁其他特殊回答。
第一，即使承认心识能体验对境和自身两者，自证成立也不重要，退一步说即便成立，后时的忆念记起前时的识与境二者也不合理，因为根据你们的主张，前体验者和现在忆念的心识二者本质上承认为他性，所以前时生起心续的慈心意识的自证和对境体验，对未曾亲身体验的近密（补特伽罗）不合理了知，就像（一个人的体验不被另一人记起一样）。
第二，"因为是他性"这一因破除了同一相续和因果关系等所立的虽是他性也能生起忆念的一切特点。
第二，自宗：若问你自己的观点中如何有忆念？因为前识体验对境，现在有忆念的意识与前者在我的观点中并非本质上成立为他性，因此众人思忆"昨天也是我见到"，了知对境的分辨和能体验的心识二者都不执为他性。这也是世间言说的方式，经详细考察则不成立。
若问在应成派的观点中，名言中是否接受自证和阿赖耶识？在没有建立彼等的系统这方面承认不存在，但这并不意味着它们普遍在名言中不存在，若为如此，则应被名言观察者否定，如同常声一样。
在应成派看来，心识因为是能了知，所以间接了知它是心识，这与灯是能照明，刀是能割切等一切相同。心识了知对境即足以成立它自身为了知，六识了知对境和时间就足够，不必使用自证的名相也可以。事实上，虽然灯不需要其他照明者已成立，但灯不是自照的，因为它不被黑暗所障。若自证，则如同黑暗自障、刀子自切一样，这是在胜义中的考察。对于安立为自证的名言我们不予否定，因为无法否定，对于名言符合意义的安立也没必要否定。


 །གཉིས་པ་རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་གྲུབ་པའི་ཚུལ། རྒྱུ་མཚན་དེ༷་ཕྱིར༷་ར༷ང་རི༷ག་ཡོ༷ད་པ་མ་ཡིན་ན༷། ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་གཞ༷ན་དབ༷ང་ཡུལ་ཅན་ག༷ང་གི༷ས་འཛི༷ན་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། 
1-4-82a
ཤིང་གཅོད་པོ་བྱེ༷ད་པོ༷་དང་ལ༷ས་སུ་བྱ་བ་ཤིང་དང་ཤིང་གཅོད་པའི་བྱ༷་བ༷་གསུམ་གཅི༷ག་མི༷ན་པ༷ས། དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་དེ༷་འཛི༷ན་པ༷ར་རི༷གས་ཤིང་འཐད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་རྡུལ་ཆ་མེད་ལ་ཆ་བཞག་པ་ནི་ཆ་བཅས་དང་མིན་ན་ནི་བུམ་པ་མི་སྣང་བ་བཞིན་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་མི་འཆར་ལ་ཤར་ན་གཅིག་ཏུ་མི་འོང་ངོ་། །གཉིས་པ་ཡོད་པར་ངེས་པའི་ཚད་མ་མེད་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་མི་རིགས་ཚུལ། གལ༷་ཏེ༷་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ༷་བ༷་མེ༷ད་ཅི༷ང་ཚད་མས་མ༷་ཤེས༷་པའི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་ཅ༷ན་གྱི༷་གཞ༷ན་དབ༷ང་ངོ༷་བོའི༷་དངོ༷ས་པོ༷་ཡོ༷ད་དོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ན༷། གཞན་དབང་དང་མཚུངས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ག༷ང་གི༷ས་ན༷་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་འདི༷་ཡོ༷ད་པ༷ར་མི༷་རི༷གས་པ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པ༷། གཞ༷ན་སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ལ༷་མོ༷་གཤ༷མ་བུས༷་གནོ༷ད་ཅི༷་ཞི༷ག་བསྐྱ༷ལ་ཏེ་ཡོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མི་དགོས་པར་སྤྲོས་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་ཤིང་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གྱུར་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡོད་ཅེས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྨྲ་ཞེས་སོ། །
故而说唯识宗二谛皆失
གཉིས་པ་བདེན་གཉིས་ལས་ཉམས་པར་བསྟན་པ། དེ་ལྟ་ན་གཞན་དབང་མི་འགྲུབ་པ་ག༷ང་ཚེ༷་གཞ༷ན་དབ༷ང་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ་མིན་ན༷། ཀུན༷་རྫོབ༷་པ༷་ཡི༷་རྒྱུར༷་ནི༷་གང༷་ཞིག༷་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་ལྟར་རྒྱུ་མེད་པར་ཀུན་རྫོབ་
1-4-82b
ཀྱང་མེད་པར་ཐལ་བས་སོ། །དེ་ཡང་དངོས་པོ་བཏགས་པ་ཡོད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཞིང་། །ཞེས་པའི་རྒྱུ་གཞན་དབང་མ་གྲུབ་པས་གཞན་དབང་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་དོན་དམ་ལས་ཉམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་ཉམས་པར་བསྟན་ཏོ། །གཞ༷ན་གྱི༷ས་སྟེ༷་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར༷་ན༷་གཞན་དབང་གི་རྫ༷ས་ཤས་ཙམ་ལ༷་ཆ༷གས་པ༷་ཡི༷ས་འཇི༷ག་རྟེ༷ན་ན་གྲ༷གས་པ༷འི་ཟོ་ཞིག་སོང་ཞིག་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྱིའི་གཟུགས་སོགས་དམིགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚོར་སོགས་ཀྱི་རྣམ༷་བཞ༷ག་ཀུན༷་ཀྱ༷ང་ཀུན༷་རྫོབ་རྒྱུ་མེད་དུ་ཁས་བླང་བར་འགྱུར་བས་བཪླ༷ག་པ་སྟེ་མེད་པར་བྱས་སོ། །
说不离二谛之唯有龙树所立
གསུམ་པ་ལ། ཐར་འདོད་ཀྱི་ལམ་རྣམ་དག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་འཐད་པ་སྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་བདེན་གཉིས་མ་ནོར་བར་ཕྱེད་པ། སློབ༷་དཔོ༷ན་ཀླུ༷་སྒྲུབ༷་ཞབ༷ས་ཀྱི༷་ལ༷མ་ལ༷ས་ནི༷་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱུར༷་ལ་ཞི༷་བ༷འི་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་གཙོ་བོའི་ཐ༷བས་ཉིད་མེ༷ད་དོ༷། །གཉིས་པ་ལ། བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་མ་ནོར་བ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར་མི་གྲོལ་བའི་ཚུལ་དང་། བདེན་གཉིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཤེས་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་རྟོགས་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། རྒྱུ་མཚན་ནི་མྱང་འདས་ཆེན་པོ་བདེན་གཉིས་མ་ནོར་བར་རྟོགས་པ་ལས་འབྱུང་ན་
1-4-83a
སློབ་དཔོན་གྱི་ལུགས་མི་འཛིན་པ་དེ༷་ད༷ག་ཀུན༷་རྫོབ༷་དང་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་དོན་དམ་བདེ༷ན་པ་ལ༷ས་ཉམ༷ས་ལ་དེ༷་ལ༷ས་ཉམ༷ས་པ༷ས་དེ་མ་བཏང་གི་བར་དུ་ཐ༷ར་པ་འགྲུབ༷་པ༷་ཡོད་པ་མི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། ཇི་ལྟར་ན་ཐ༷་སྙད༷་བདེ༷ན་པའི་རྣམ་བཞག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ༷་ནི་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་ཐ༷བས་སུ༷་གྱུར༷་པ༷་ད༷ང་། དོན་དམ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་དོན་དམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་མེད་ན་དོན་དམ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་པས་ཀུན་རྫོབ་བསལ་ནས་དོན་དམ་པ་ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ཏེ་ནམ་ཡང་འབྲལ་མི་ཤེས་པ་ཡིན་པས་སོ།

第二，自证以现量不能成立的方式：因此自证若不存在，你的依他起将为何者所取？如同砍树者（作者）、所作事树、砍树的行动三者不是一体，依他起自身不能合理地取自身，如同无分微尘若立为有分则成有分，若非则如同瓶子不显现一样，所知与能知不显现，若显现则不会成为一体。
第二，无有决定存在的量而承认存在不合理的方式：若承认"依他起实体虽无自性生且未被量所了知，但它存在"，则虽然依他起与石女儿同为有法，但为何认为石女儿不合理存在？唯识派啊，石女儿对你有何妨害？为何不说"不需要证实存在的量，超越戏论、为圣者智慧所行境、不可言说的石女儿存在"呢？
故而说唯识宗二谛皆失
第二，显示失离二谛：如是不成立依他起，若依他起丝毫不存在，则什么成为世俗的因？因为无因则世俗也不存在。又如"实事成为假立存在之因"，因为此因依他起不成立，所以主张依他起胜义中成立的胜义已失。因此，显示因为无名言之因而失离名言。依据他人，即唯识派，执着于依他起的实质部分，破坏了世间所知的"破坏""消失"等，以及由缘外色等所生的受等诸安立，承认一切世俗无因而毁坏。
说不离二谛之唯有龙树所立
第三分二：一、显示解脱所求的清净道唯有龙树的教理；二、证成其合理性。
第一，无误分辨二谛：离开大师龙树足下的道路，别无能获得寂灭涅槃的主要方法。
第二分二：一、未领悟无误的二谛安立则不得解脱的方式；二、不如实了知二谛则不能证悟真实性的说明。
第一，其理由是：大涅槃由无误证悟二谛而生，那些不持龙树教理者则失离世俗谛和胜义谛之真实性，若失离彼等，在未放弃此见前，绝不能成就解脱。
第二，如何无颠倒安立名言谛成为证悟胜义之方便，胜义又依赖于了知世俗谛，因为所谓胜义谛也是世俗的自性，若无世俗则胜义绝不可能存在，所以消除世俗而获得胜义是绝对不可能的，因为二者相互依存永不能分离。


 །དོ༷ན་དམ༷་བདེ༷ན་པ་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པ༷་སྔར་བཤད་པ་ནི་ཐབ༷ས་བྱུང༷་གྱུར༷་པ༷་སྟེ༷། ཐབས་དང་ཐབས་བྱུང་གི་བདེན་པ་དེ༷་གཉི༷ས་རྣམ༷་དབྱེ༷་གང༷་གི༷ས་མི༷་ཤེ༷ས་པ༷་དེ༷་ནི༷་རྣ༷མ་རྟོག༷་ཕྱིན་ཅི་ལོ༷ག་པས༷་ལམ༷་ང༷ན་པར་ཞུག༷ས་པ་ཡིན་ནོ། །ཟླ་གྲགས་ཀྱི་ལུགས་ལ་རྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང་སྟོང་ཉིད་དོན་གཅིག་ཏུ་ཤར་བས། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་སྟོང་པར་ཤར་བས། བདེན་གྲུབ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་སྦྱར་ཏེ་དེ་སྦྱར་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན། དོན་དམ་པ་དང་བདེན་གྲུབ་སྦྱར་ཚེ་མི་དགག་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་
1-4-83b
ལྷག་མར་བཞག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྨྲ་ན། སྣང་བ་འདི་སྤྲོས་པ་ཀུན་གྱིས་སྟོང་པ་ལ་ལྷག་མ་གང་ཡིན། ལྷག་མ་མ་བཞག་པས་ཆད་ལྟ་མེད་དེ་སྣང་བ་འདི་དང་སྟོང་ཉིད་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་སྣང་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་སྟོང་པ་ན་སྣང་བ་འདི་ལྷག་མར་བཞག་པའི་དོན་དུ་ཁྱད་པར་མི་སྦྱར་ཏེ། འདི་དང་སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་པས་སོ། །འདི་སྤངས་ནས་སྟོང་པ་ལོགས་སུ་མེད་དེ་རྟེན་འབྱུང་གི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཡིན་པས་སོ། །སྟོང་པ་སྤངས་ནས་འདི་མི་སྲིད་དེ། ཚ་བ་སྤངས་པའི་མེ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རང་བཞིན་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཡིན་ལ་ཐ་སྙད་ཅེས་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་འདི་ཡིན་པས། ཕན་ཚུན་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ་ལ། འདིའི་རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་ཀྱི། དོན་དམ་དཔྱོད་རིགས་དེས་འདི་བཀག་གོ་སྙམ་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་སོགས་སུ་སྒྲུབ་པ་འདི་ནི། རྟེན་འབྱུང་དང་སྟོང་ཉིད་དོན་གཅིག་ཏུ་མ་ཤེས་པ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་འབྱུང་གི་ངོ་བོ་སྤངས་པར་སེམས་པ་ཡིན་ནོ། །
说许依他起与世间名言许之不一
བཞི་པ། གཞན་དབང་ཁས་ལེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཁས་ལེན་པ་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་སྨྲ་ན་ད་ནི་ངེད་ཅག་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་བཟོད་
1-4-84a
པར་མི་བྱེད་དེ་གཞན་སུན་འབྱིན་པའི་མཁས་པར་མངོན་པར་བྱེད་ཅིང་། རིགས་པའི་འཐད་པས་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་སེལ་བར་བྱེད་ན་ད་ནི་བདག་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་སོགས་འགོག་པའི་འཐད་པ་ཁོ་ནས་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པ་ཁྱོད་ལ་གྲགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་སེལ་བར་བྱེད་དོ་ཟེར་ན་བདག་གིས་ཁྱོད་ལ་གནོད་པའི་དུག་ཅན་ལྟ་བུ་གཞན་དབང་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བའི་ཕན་ལན་གནོད་པ་བྱེད་ན་ཅི་ལ་རིག་སྟེ་བདག་ནི་མངོན་མཐོར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དབུ་མ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རིགས་པའི་འཐད་པས་ཁས་མི་ལེན་པར་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ནའང་། རིགས་པས་འཐད་པ་མེད་པར་འཐད་པ་དེ་ཡང་སྨྲ་མི་རིགས་སོ་ཟེར། འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་ཡོད་ཟེར་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་ཁས་བླང་བ་མིན་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་པའི་མཐོང་བ་དེའི་ངོར་ཡོད་ཅེས། མཐོང་བ་དེའི་ངོར་རམ་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཡོད་ཅེས་སྨྲས་པས། གཞན་དབང་རང་དབང་དུ་ཁས་ལེན་པ་དང་ག་ལ་འདྲ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ངོར་སྣང་བ་དེ་ཙམ་དེའི་ངོར་མེད་ཅེས་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་ལྟོས་པའི་དེ་དགག་ནུས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ངོར་ཡང་དེ་མེད་ཅེས་རྩོད་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐོང་བ་ཤིན་ཏུ་
1-4-84b
སྟོབས་དང་ལྡན་པ་མེད་པར་དགྲ་བཅོམ་ཞི་བར་ཞུགས་པ་ལྟར་གྱུར་ནས་ཁྱོད་རྒྱལ་ན་དེ་ཡིན་ཞེས་བསྟིང་ཚིག་གོ། གང་ཡོད་ཚད་ལ་མཐའ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གིས་དེ་འདྲ་ཞིག་དཔྱད་དགོས། ཁྱོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པར་ཡོད་ཅེས་པ་དེའང་ཡོད་པར་མཐའ་བཞིའི་རིགས་པས་མི་འགྲུབ་པས་དེ་ཡང་མེད་པར་ཅིས་མི་སྨྲ་ཞེ་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་རང་གི་ངོར་ཡོད་ཟེར་བ་སྤྱིར་ཡོད་ཟེར་བ་དང་མི་འདྲའོ།

如实证悟胜义谛如前所说是由方便而生，那些不能区分方便和方便所生的二谛者，因颠倒分别而入恶道。在月称的观点中，缘起和空性显现为同一义，因此，显现如何显为空性，不需添加"真实成立"等限定词，因为添加这些没有必要。为什么？若说结合胜义和真实成立是为了保留少许不应否定的余留，那么这显现为一切戏论空时还有什么余留？不留余不会成为断见，因为此显现与空性是一味的。
世间此显现的自性本来空，不为了保留此显现而添加限定词，因为它与空性不可分离。舍弃此显现，空性不能单独存在，因为缘起的自性就是空性。舍弃空性，此显现不可能存在，如同舍弃热性的火。所谓胜义就是此自性不成立于任何处，而所谓名言是此缘起显现，确定它们互不分离后远离一切承许，只是安立了解此自性的因，而不是以"胜义观察理由否定了这个"的想法来证成名言存在等。这是不知缘起与空性为同一义，认为空性排除了缘起的本质。
说许依他起与世间名言许之不一
第四，显示承许依他起与承许唯世间名言不相同：若你对我等不加考虑而言说，现在我们也不容忍你，表现为破斥他人的智者，以理由之合理性而以不合理为因来破除依他起自性成立的本质。那么现在只用破斥从自生、从他生等的合理性，以不合理为因来破除你中观派所承认的世俗。你说："我对你如同有毒害物一般破除依他起真执之对境，作为回报你伤害我，于情理何在？我将获得善趣。"这是说：中观派你虽以理由不承认丝毫存在而承许世间所知的世俗存在，但无理由却说有理由，这是不合理的说法。
虽然所谓世间所知之存在不是承许自性存在，但说依据世人所见而有，依那见解或就其观点而说有，怎能与承许依他起有自主性相同？若能否定世间观点中显现仅就其观点而言为无，你可辩论说它在世间观点中也不存在，那时世间见解极具力量，如入灭阿罗汉般，你若胜就罢了（嘲讽语）。
凡是存在皆应以四边生灭理观察。你所谓的世间所知存在，也因四边理由无法成立存在，为何不说它也不存在？这是因为所谓就世间自身观点存在与一般意义的存在不同。
;


 །ཇི༷་ལྟ༷ར་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷ས་རང་དབང་དུ་གནས་ནས་གཞ༷ན་དབ༷ང་དངོ༷ས་པོར་འདོ༷ད་པ༷་ལྟར། ཀུ༷ན་རྫོབ༷་ཀྱང༷་ནི༷་དབུ༷་མ་པ་བད༷ག་གི༷ས་ཁས༷་མ༷་བླ༷ངས་སོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་སོགས་འབྲས༷་བུའམ་དགོས་པའི་ཕྱིར༷་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྣང་བ༷་འདི༷་དག༷་རང་བཞིན་གྱིས་མེ༷ད་ཀྱང༷་འཇིག་རྟེན་ཁོ་ན་ལ་གྲགས་པར་གྱུར་པས་ཡོ༷ད་དོ༷་ཞེས༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི་མཐོང་བ་ཙམ་པོ་དེའི་ངོ༷ར་བྱས་ནས་བད༷ག་ནི་སྨྲ༷་བ༷ར་བྱེ༷ད་ཀྱི་རང་དབང་གིས་མིན་ནོ། །འདི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་གཞན་ངོར་སྐྱེལ་བ་མིན་གྱི། ཐལ་འགྱུར་བ་ཡང་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་འདི་ལྟར་བསླུ་མེད་འདི་ལ་ཟེར་བ་གོ་དགོས་སོ། །འདི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་ཁས་ལེན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣང་བ་བཟློག་ཏུ་མེད་དོ། །འདི་
1-4-85a
ལ་རང་བཞིན་གང་ཡང་འཇིག་རྟེན་དུ་ཁས་མི་ལེན་ཞེས་སོ། །ཇི༷་ལྟར༷་ཀུན་རྫོབ་འདི་ཕུང༷་པོ༷་ལྷག་མ་མ་ལུས་པ་སྤ༷ངས་ནས༷་ཞི༷་སྟེ་ཞི་བ་མྱང་འདས་སུ་ཞུག༷ས་པ༷འི་ད༷གྲ་བཅོ༷མ་རྣ༷མས་ལ༷་ཕུང་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡོ༷ད་པ༷་མིན་པ་དེ༷་ལྟར༷། འཇི༷ག་རྟེན༷་ལ༷་ཡ༷ང་ཀུན་རྫོབ་འདི་མེ༷ད་པ་ཞིག་ཡིན་ན༷་ལྷག་མ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞི༷ན་དུ་ཀུན་རྫོབ་འདི༷་དག་འཇི༷ག་རྟེན༷་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟོས་ལ༷ས་ཀྱང༷་ཡོ༷ད་ཅེས༷་བད༷ག་གིས་མི་སྨྲ༷་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟ་མིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་མེད་པར་སྨྲ་མི་ནུས་ཀྱི་ག༷ལ་ཏེ་སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོ༷ད་ལ༷་ཀུན་རྫོབ་སྣང་བ་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ན་འཇི༷ག་རྟེན་གྱི་མཐོང་བས་མི་གནོ༷ད་ན༷། རིགས་ཤེས་མི་དགོས་པར་འཇི༷ག་རྟེན་གྱི་མཐོང་བ་ཉི༷ད་ལ་ལྟོས༷་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་འདི༷་ནི་དག༷ག་པར་གྱིས༷་ཤིགདེ་ལྟར་ཁྱོ༷ད་དང་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་མེད་འདི༷ར་ནི་རྩོད་པ་གྱིས༷་ད༷ང་། ཕྱི༷་ནས་སུ་སྟོབ༷ས་དང་ལྡན་ཏེ་རྒྱལ་བ་དེ་ལ་བད༷ག་གི༷ས་ཀྱང་བརྟེན་པ༷ར་བྱའོ༷། །
说唯识经所述意趣
གཉིས་པ་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་ལུང་གི་དོན་བཤད་པ་ལ། མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་ལས་གསུངས་པའི་ལུང་གི་དོན་བཤད་པ་དང་། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་གསུངས་པའི་ལུང་གི་དོན་བཤད་པ་གཉིས།
说十地经所述之义
དང་པོ་
1-4-85b
ལུང་གི་དོན་བཤད་པ་དང་། དེ་འཐད་པས་བསྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ། གལ་ཏེ་འཐད་པ་དང་བྲལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པས་འཇིགས་ནས་ཁྱོད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཁས་བླངས་ན་ནི་ལུང་གི་གནོད་པའི་འཇིགས་པས་སེམས་ཙམ་དུ་ཡང་ཁས་བླང་བར་བྱ་དགོས་ཏེ། ས་བཅུ་པ་ལས། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་ཏེ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པས་སོ་སྙམ་ན་ལུང་དེའི་དོན་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་བཟུང་བ་ལྟར་མིན་ཏེ་ས་དྲུག་པ་མངོ༷ན་དུ་གྱུར༷་པར་ཆོས་དབྱིངས་ལ་མངོ༷ན་པར་ཕྱོགས་པའི་བྱང༷་ཆུ༷བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སེམས་པ་ཡོད་པས་སེམས་དཔ༷འ་ཡིས་སྲིད་པ་གསུམ་པོ་རྣ༷མ་པར་ཤེ༷ས་པ་ཙམ་དུ་ག༷ང་རྟོ༷གས་པ༷ར་གསུངས་པ་དེ་ནི་རྟག༷་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བད༷ག་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེ༷ད་པ་པོ་ཡིན་པར་བཀ༷ག་པ༷་ཡིན་པར་རྟོགས་ཕྱིར༷་བྱང་སེམས་དེ༷ས། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷་ནི༷་སེ༷མས་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པ༷ར་རྟོག༷ས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་དེ་ལས་རྟེན་འབྲེལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་བྱེད་པོ་དང་ཚོར་པོ་མེད་པར་འགྲུབ་པ་དང་། བྱེད་པོ་ལ་ཞེན་པས་ལས་ཡོད་དེ་བྱེད་པོ་མེད་ན་ལས་ཀྱང་མི་དམིགས་སྙམ་སོགས་གསུངས་མཐར། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁམས་
1-4-86a
གསུམ་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་སྟེ། སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་བཀའ་སྩལ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་གཅིག་ལ་བརྟེན་པ་དག་གོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ལ་དེའི་ཕྱིར་བདག་རྟག་པའི་བྱེད་པ་པོ་བཀག་པར་རྟོགས་སོ།

如同你自主地承许依他起为实事一样，中观派我也未承许世俗。那么如何？为了证悟真实性等果或需要，这些世俗显现虽自性不存在，但因唯于世间所知而说"存在"，我是依据世间见解而说，而非自主地说。这不是将一切名言归于他方，中观应成派在使用名言时也属于世间之列，应当理解所谓"世间"是指缘起显现如是无欺。对此，未经观察分析而如其显现承许，世间显现不可违背。对此，不承许世间有任何自性。
如同世俗对已断尽无余蕴而入寂灭涅槃的阿罗汉们，一切蕴等的显现不存在那样，如果世俗对世间也不存在，那么我不会如同无余蕴等那样说"这些世俗也依世间而存在"。但不是那样，因此我不能说它在世间不存在。若唯识派你声称"世俗显现在世间不存在"，且世间见解不能损害此说，那么不必依正理知识，仅依世间见解本身来否定此世俗存在吧。如此，你与世间在世俗存在与否上进行辩论，之后我将依靠有力获胜的一方。
说唯识经所述意趣
第二，解释唯识经典所说的意义分二：一、解释《十地经》所说的经文义；二、解释《楞伽经》所说的经文义。
说十地经所述之义
第一分二：一、解释经文义；二、以理由成立。
第一，若说虽缺合理性但因惧怕世间否定而承许你的世俗，则因惧怕经文否定而也应承许唯识，因为《十地经》云："他这样思维：此三界唯是心"等。对此回答：此经文的意义不如你所执，即证入第六地、趋向法界的菩萨，因具有关注一切智智的思考，经中说菩萨了解三有唯是识，这是为了了解否定常性自我为世间的作者，所以说彼菩萨在后得位了解世间作者唯是心。
该经中说明缘起和苦蕴无作者和受者，说执着作者则有业，无作者则业也不可得等，最后说："他如是思维：三界唯心，如来所开显宣说的十二有支，它们全都依于一心"等广说，因此了解是破除常我作者。
;


 །གཉིས་པ་ལ་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་དང་། རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ། དེ་ལྟར་གྲུབ་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ་ལ། མདོ་གང་ལས་གསུངས་པའི་ཚུལ་དང་། ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། དེ༷་ཕྱིར༷་དེ་ཉིད་རྟོགས་ནུས་པའི་བློ༷་ལྡ༷ན་བྱང་སེམས་ཀྱི་བློ༷་ནི༷་འཕེ༷ལ་བྱའི༷་ཕྱིར༷། མདོ་གཞན་ལ༷ང་ཀར་གཤེ༷གས་མདོ༷་དེ༷་ལ༷ས་ཀུན་མཁྱེ༷ན་གྱིས༷་མུ༷་སྟེག༷ས་སྤོ༷་མཐོ༷ན་ཞེས་མུ་སྟེགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་གཙོ་བོ་སོགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེད་པོར་འདོད་པའི་ལྟ་ངན་གྱི་རི༷་བོ་སྤོ་མཐོན་འཇོམས་པའི་ང༷ག་གི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཅན་གྱི་རྡོ་རྗེ༷་འདི༷་ནི་མདོ་གཞན་དུ་སེམས་ཙམ་ཞེས་གསུངས་པའི་དགོ༷ངས་པ་གཅོ༷ད་ཕྱིར༷་གསུ༷ངས་ཏེ་དེ་ལ་དགོངས་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ངག་གི་རྡོ་རྗེ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་རྒྱུན་དང་ཕུང་པོ་དང་། །དེ་བཞིན་རྐྱེན་དང་རྡུལ་དག་དང་། །གཙོ་བོ་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པོ་རྣམས། །
1-4-86b
སེམས་ཙམ་དུ་ནི་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་གང་ཟག་ནས་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོར་སྨྲ་བའི་བར་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ནི་དེ་རྣམས་མིན་གྱི་སེམས་ཙམ་ཞིག་བྱེད་པ་པོར་ང་སྨྲའོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ། ཇི༷་བཞི༷ན་ནམ་ཇི་ལྟར་ར༷ང་རང་གི༷་ལུང་དུ་གྱུར་པ་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ༷་དང་དེ༷་ལ༷ས། མུ༷་སྟེག༷ས་རྣམས་ཀྱིས༷་ག༷ང་ཟ༷ག་དང་གཙོ་བོ་དབང་ཕྱུག་སོ༷གས་དེ༷་ད༷ག་བྱེད་པོར་སྨྲས༷་པ༷་དེ༷་ད༷ག་བྱེ༷ད་པོ༷་ཡིན་པར་མ༷་གཟི༷གས་ན༷ས་རྒྱལ༷་བ༷ས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེད་པོ་གཞན་ནི་མེད་ཀྱི་སེ༷མས་ཙ༷མ་ཞིག་འཇི༷ག་རྟེན༷་བྱེ༷ད་པོ༷ར་གསུ༷ངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་ཙམ་གྱི་སྒྲ་ཕྱི་རོལ་འགོག་པའི་དོན་མིན་པར་སེམས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་སྟོན་པ། དེ་ལྟར་འཐད་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། ཇི་ལྟར་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ལ་བློ་རྒྱས༷་པ་ལ༷་ས༷ངས་རྒྱས༷་ཞེས་བསྙད༷་པ་ཇི་བཞི༷ན་ཏེ་ཚིག་སྔ་མ་སངས་ཞེས་པའི་སྒྲ་མི་མངོན་པར་བྱས་ཀྱང་རྣམ་པར་བཤད་དུ་ཡོད་པ་ལྟར། དེ༷་བཞི༷ན་གཟུགས་སེམས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་སེ༷མས་ཙ༷མ་གཙོ༷ར་ཏེ་གཙོ་བོར་གྱུར༷་པ་ལ་གཙོ་བོའི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་ནས་ཁམས་གསུམ་གྱི་འཇི༷ག་རྟེན་ལ༷། མདོ༷་ལ༷ས་སེ༷མས་ཙ༷མ་ཡིན་ནོ་ཞེ༷ས་གསུ༷ངས་པ་ཡིན་གྱི་གཟུ༷གས་ནི་མེད་དོ་ཞེས་མདོ་འདི༷ར་འགོ༷ག་པ༷་དེ༷་ལྟར༷་མདོ༷་ཡི༷་དོ༷ན་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་
1-4-87a
པ་ལ། ཙམ་གྱི་སྒྲས་ཕྱི་རོལ་འགོག་པར་འདོད་པ་མི་འཐད་པའི་ཚུལ་དང་། གཙོ་བོར་འདོད་པ་འཐད་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་ཁྱོད་ལྟར་ཡིན་ན་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི༷་ད༷ག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སེ༷མས་ཙ༷མ་མོ་ཞེ༷ས་མཁྱེན༷་ན༷ས། ས་བཅུ་པའི་མདོ་དེ༷་ལ༷ས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུ༷གས་ཉི༷ད་དག༷ག་པ༷ར་མཛ༷ད་པ་ཡིན་ན༷་ནི༷། སླ༷ར་ཡ༷ང་མདོ་དེ༷་ལ༷ས་བད༷ག་ཉི༷ད་ཆེ༷ན་པོ༷་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེ༷མས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་གཏི༷་མུ༷ག་མ་རིག་པ་དང་ལ༷ས་འདུ་བྱེད་གཉིས་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ༷ར་ཅི༷་ཡི་ཕྱིར༷་གསུ༷ངས་ཏེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སོགས་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་རྣམ་ཤེས་རྒྱུ་ཅན་དུ་གསུང་གི་རྣམ་ཤེས་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ནི་མ་གསུངས་སོ། །གྲུབ་པར་གསུངས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པས་སེམས་དེ་ཡང་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ཡོད་ན་ཡོད་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ཡིན་པར་ཅི་སྟེ་གསུང་སྟེ། གསུང་པ་པོ་འཁྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ཡིན་པས་འགལ་འདུ་ཅན་དུ་མི་གསུངས་ལ་ལུང་དོན་ཁྱོད་ལྟར་མིན་པར་ངེས་སོ།

第二分三：一、以经证成；二、以理证成；三、如是成立的总结。
第一分二：一、说明从何经中所说的方式；二、详细解释如何所说的方式。
第一，为了增长能证悟真实性的具慧菩萨的智慧，在其他经典《楞伽经》中，遍知者为摧毁外道高山（即外道相续中的自我、胜性等被执为世间作者的恶见之高山），以语言本性之金刚（在其他经中所说的"唯心"的意趣）宣说决定其意趣。那么能决定意趣的语言金刚是什么？"补特伽罗相续与蕴，同样缘与微尘等，胜性自在与作者众，唯是心性我所说。"意思是从补特伽罗到自在作者之间所说的作者不是它们，而是唯心为作者，我如是说。
第二，如同各自经论中，外道们宣称补特伽罗、胜性、自在等为作者，佛陀未见它们是作者，宣说世间作者不是其他，唯心是世间作者。
第二分二：一、显示"唯"字不是否定外境，而是心为主要；二、解释此理合理之方式。
第一，如同对真实性增长智慧者称为"佛"（Buddha），虽省略前词"sang"（清净）而可解释其含义那样，同样，在色与心二者中，虽省略"为主"词而以"唯心"来表达心为主的世间，经中说"三界唯心"，并非如此否定"色不存在"，这不是经的意义。
第二分二：一、以"唯"字否定外境不合理的方式；二、以"主要"解释合理的方式。
第一，若如你所说，了知三界唯是自性成立的心，《十地经》否定外色，那么为何该经中大圣者佛陀又说此心识由痴无明和业行二者所生？经中以"无明缘行，行缘识"等顺逆缘起说明识有因，而未说识由自身本质成立。若说识自性成立，则自性成立者不依缘，为何又说此心依无明和行存在而存在，不存在则不生？因为说者已灭尽一切错误，不会说相互矛盾之语，所以确定经义不如你所说。
;


 །གཉིས་པ་ལ་སེམས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཚུལ་དང་། གཞན་དེ་ཙམ་དུ་མི་གཙོ་བའི་ཚུལ་
1-4-87b
གཉིས། དང་པོ་ནི། གཙོ་བོ་ཡིན་ཚུལ་སེ༷མས་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནི་ཐུན་མིན་གྱི་ལས་ཀྱིས་ནང་སེ༷མས་ཅ༷ན་གྱི་འཇི༷ག་རྟེ༷ན་སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་དང༷་། ཐུན་མོང་གིས་ལས་བསགས་པས་རླུང་དཀྱིལ་ནས་འོག་མིན་གྱི་ཁང་བཟང་གི་བར་སྣོ༷ད་ཀྱི༷་འཇི༷ག་རྟེ༷ན་མི་འདྲ་བ་ཤི༷ན་ཏུ༷་སྣ༷་ཚོ༷གས་འགོ༷ད་པའམ་བསྐྱེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། སེམས་ཅན་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་རི། །ནག་པོ་དུས་སུ་སྐྱེས་ཏེ་དཔེར། །སེམས་དམྱལ་མཐོ་རིས་འཇིག་རྟེན་དུ། །མཚོན་དང་རིན་ཆེན་ཤིང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་འགྲོ༷་བ༷་མ༷་ལུ༷ས་ལ༷ས་སྣ་ཚོགས་བསགས་པ་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ༷ར་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པས་གསུ༷ངས་སོ། །དེས་ན་སེ༷མས་སྤང༷ས་ན༷ས་ནི༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ལས་སེམས་ལ་བསྟེན་པས་སོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ༷་མདོ་དེར་ཡང་གཟུ༷གས་ཡོ༷ད་པར་འདོད་མོ༷ད་ཀྱི༷་དེ༷་ལ༷་ནི༷་སེམ༷ས་བཞི༷ན་འགྲོ་བའི་བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷་ཉི༷ད་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ༷ས་ན༷་སེ༷མས་ལ༷ས་གཞ༷ན་པ༷འི་བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷་བཟློ༷ག་པ་སྟེ་བཀག་གི༷་གཟུ༷གས་ནི༷་བཀ༷ག་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་བ། འཇི༷ག་རྟེ༷ན་པ༷་ཡི༷་དེ༷་ཉི༷ད་དམ་རྣམ་བཞག་ལ༷་གན༷ས་པ་ལ༷་ནི་ཕུང༷་པོ༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྲ༷གས་པ་ལྟར་གྱིས་ཏེ༷་ལྔ༷་ཆ༷ར་ཡང་ཡོ༷ད་ལ། དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཀྱི་ཡེ༷་ཤེ༷ས་འཆ༷ར་བ༷ར་འདོད་པ༷་སྟེ་
1-4-88a
གྱུར་པ་ན༷། རྣལ༷་འབྱོར༷་པ༷་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལ༷་དེའི་ངོར་དེ༷་ལྔ༷་ཆར་ཡང་འབྱུང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་གཟུ༷གས་མེ༷ད་ན༷་ནི༷་སེ༷མས་ཀྱང་ཡོ༷ད་པར་མ༷་འཛི༷ན་ཅི༷ག་འཐད་རིགས་ཀྱིས་གཉིས་ཀ་ཡང་མེད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་མེད་མཉམ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་མཉམ་ཡིན་པ་ཉིད་ལུང་རིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སེ༷མས་ཡོ༷ད་པ་ཉི༷ད་དུ་འཛིན་ན༷འ༷ང་གཟུ༷གས་མེ༷ད་པར་མ་འཛི༷ན་ཅི༷ག་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ཙམ་ན་ནི་གཉིས་ཀར་ཡང་ཡོད་པས་སོ། །ལུང་ལས་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ༷་ད༷ག་ཤེ༷ས་ར༷བ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཚུལ༷་བསྟན་པའི་མདོ༷ར་ནི་ས༷ངས་རྒྱས༷་ཀྱིས༷་མཚུང༷ས་པ༷ར། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྤ༷ངས་ཤི༷ང་སྟེ་བཀག་ལ། མངོ༷ན་པའི་ཆོ༷ས་ལ༷ས་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཚུངས་པར་གསུ༷ངས་ལ་བདེ༷ན་གཉི༷ས་རི༷མ་པ༷་འདི༷་ད༷ག་བཤི༷ག་ནས་ཏེ་དེ་ལྟར་མིན་པར་བཟུང་ན༷ས་ཀྱང༷་། ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་རྫ༷ས་གཞན་དབང་བཞག་པ་ནི་རིགས་པས་བཀ༷ག་པ༷ས་འགྲུབ༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་བ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་སྔར་བཤད་པ་དེ༷་ལྟའི༷་སྟེ་དེ་ལྟ་བུའི་རི༷མ་པ༷ས་ཕྱི་ནང་གི་དངོ༷ས་པོ་འདི་ཀུན་གདོ༷ད་ན༷ས་དེ༷་ཉི༷ད་དོན་དམ་པར་མ༷་སྐྱེས༷་ཀྱང་འཇི༷ག་རྟེན༷་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་སྐྱེས༷་པའི་བདེན་
1-4-88b
གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་རི༷ག་ཅིང་རྟོགས་པར་བྱ༷འོ།

第二分二：一、心为主要的方式；二、其他不那么主要的方式。
第一，心如何为主要：心以不共业造作内情世间的各种事物，以共业积累而从风轮到色究竟天宫之间安立或产生器世间种种不同的差异。如同所说："众生业力生黑山，如同地狱及天界，利刃与宝石树木。"如是，世间知者（佛）说一切众生从种种积集的业中产生。因此，若舍弃心，业也不存在，因为业依于心。
第二，虽然承认彼经中色法存在，但它不像心那样是众生的作者，因此是遮止了心以外的作者，而非否定色法。
第三，总结：对安住于世间真实性或安立中的人来说，蕴就如世间所知的五蕴都存在；而对希求真实智慧生起的瑜伽士来说，在三摩地中就其观点而言五蕴都不生起。因此，若无色法，也不应执心存在，因为依正理二者都不存在。
若如是依经依理成立了胜义中同为无、世俗中同为有，则若执心存在，也不应执色法不存在，因为在世间二者都存在。从经典来看，佛陀在宣说般若波罗蜜多法门的经中平等地否定了"色由色空"等自性成立，而在阿毗达磨中又从自相共相的角度平等宣说了（蕴的存在）。若破坏这种二谛次第而执持（唯心等），你所立的实质依他起也被理证所破而不能成立，因此应当以前所说的这种次第了知一切内外诸法虽从本初胜义中无生，但在世间名言中生起的二谛安立。


 །འདིའི་ཐད་ཀྱི་རང་རྒྱུད་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་རང་མཚན་མི་འགོག་པའི་སླད་དུ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་མི་འཐད་པའི་གནད་བསྟན་པ་འདི་ཐལ་འགྱུར་བའི་སྟོང་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པ་དོར་ནས། འགྲེལ་བ་གཞན་ཐལ་འགྱུར་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་མི་འདོར་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞིག་ཡིན། དེས་ན་ལེགས་པར་ཤན་མ་ཕྱེད་ན་འདི་གཉིས་ལ་གོ་ཚུལ་རེས་ཁྱད་མེད་ལྟ་བུ་དང་། རེས་ཁྱད་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་འཆར་ཞིང་། ཕན་ཚུན་སུན་ཕྱུང་ཡང་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུའི་བློ་བལ་པ་ཛ་ལྟར་འཛིང་པ་ཞིག་ལས་ཐག་ཆོད་ཀྱི་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་དཀའ་ལ། དེའི་གནད་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་མི་སྟོང་གི་དཔྱད་ཚུལ་འདི་ལ་ཐུག་པར་ཤེས་ནས། དེ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབ་ན་གོ་རྒྱུ་ལེགས་ཤིང་ངེས་ཤེས་འདྲོང་ལ། དེ་ལྟར་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་ཚེ་སྟོང་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་གཞུང་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་སྦྱར་ཚུལ་བདག་གཉིས་དགག་བྱ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་མི་འགོག་པ་སོགས་གང་ལ་བསམས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་པས་དོན་གནད་གཅིག་ཏུ་འཆར་བ་ཡོད་པས། ཕན་ཚུན་ཚིག་གི་བརྗོད་ཚུལ་ཙམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་བཟུང་ནས་རྩོད་པ་མང་པོས་ཅི་བྱ་སྟེ་
1-4-89a
སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ངོར་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་དང་། ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ལ་བསམས་ནས། ཁས་ལེན་དེ་འདྲར་སོང་བ་ཙམ་དུ་ཤེས་ནས་སོ་སོའི་སྐབས་ཀྱི་ཁས་ལེན་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡང་། དེ་གཉིས་དོན་ལ་དགོངས་པ་གཅིག་པར་སྒྲུབ་ནུས་ན་ལེགས་འདྲ་སྙམ་མོ། །
说入楞伽经所述之义
གཉིས་པ་ལང་གཤེགས་ལས་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བཤད་པ་ལ། ལུང་དེ་འདྲ་བ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པ་དང་། དེ་ལྟར་ངེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་གཉིས། དང་པོ། དེ་ལ་ལང་གཤེགས་ལས། ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མེད་དེ། །སེམས་ནི་སྣ་ཚོགས་རྣམས་སུ་སྣང་། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་འདྲ་བ། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་སོགས་མདོ༷་སྡེ་ག༷ང་ལ༷ས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་སྣ༷ང་བ་ནི་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཡང་། སེ༷མས་ནི༷་ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་སྣ༷་ཚོ༷གས་སུ་སྣང༷་ངོ༷་ཞེ༷ས་གསུ༷ངས་པ༷་དེའི་དགོངས་པ་ནི་གང་ཟག་གང་ཞིག་གཟུ༷གས་ལ༷་ཤི༷ན་ཏུ༷་ཆ༷གས་པ་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་ད༷ག་ལ༷། གཟུ༷གས་ཀྱི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་བཟློག་སླད་རེ་ཞིག་དང་པོར་བཟློག་པ༷་སྟེ༷་བཀག་པ་ཡིན་ལ་དེ༷་ཡ༷ང་དྲང༷་དོ༷ན་ཉི༷ད་ཡིན་ཏེ་ལུང་དེ་འདྲ་བ་གདུལ་བྱ་ལ་ལྟོས་པའི་དྲང་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་གདུལ་བྱ་ལ་ཤེར་ཕྱིན་ཟབ་མོ་བསྟན་ན་འཇུག་མི་
1-4-89b
ནུས་པ་ལ་རེ་ཤིག་སེམས་ཡོད་པ་འདྲ་ལ་ཕྱི་རོལ་མེད་པ་བཀག་པས་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་ནུས་པའི་སླད་དུའོ། །གཉིས་པ་ལ། དྲང་དོན་དུ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་འགྲུབ་པ་དང་། དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བཤད་པ། ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་མདོ་གཞན་གྱི་དྲང་ངེས་ཀྱང་རྟོགས་པར་གདམས་པ་གསུམ། དང་པོ། དེ་དྲང་དོན་ཡིན་པར་གང་ལས་ན་ལུང་འདི༷་ལྟ་བུ་ནི༷་སྟོན༷་པ༷ས་དྲང༷་དོ༷ན་ཉི༷ད་དུ་གསུ༷ངས་ཤི༷ང་། འདི༷་ནི༷་དྲང༷་དོ༷ན་ཉི༷ད་དུ༷་རི༷གས་པས༷་འཐ༷ད་དེ། དེ་དྲང་དོན་ཡིན་པར་ཡང་ལུང་གིས་འགྲུབ་པའི་ལུང་ནི། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་ནད་པ་ནད་པ་ལ། །སྨན་པས་སྨན་རྣམས་གཏོང་བ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ལ། །སེམས་ཙམ་དུ་ཡང་རབ་ཏུ་གསུངས། །ཞེས་ནད་པ་སོ་སོ་ལ་སྨན་གང་སྟེར་བ་ནི་སྨན་པའི་རང་དབང་གིས་མིན་ཏེ་ནད་པའི་ནད་ཚུལ་དང་བསྟུན་དགོས་པ་བཞིན། སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་ཡང་སྟོན་པས་རང་དབང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་འགོད་པ་མིན་ཡང་། གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དེས་ཤེས་ནུས་སོ། །རྣ༷མ་པ༷་དེ༷་ལྟའི༷་མདོ་སྡེ་དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལས་གཞན་དབང་ཡོད་པར་གསུངས་པ་སོགས་
1-4-90a
མདོ༷་སྡེ༷་གཞ༷ན་ཡ༷ང་ནི༷་དྲང༷་དོ༷ན་ཉི༷ད་དུ༷་ལུང་འདི༷ས་གསལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་དོ།

在这段关于自续派为了不否定名言中的自相而添加"真实成立"限定词的做法不合理之要点的论述中，这是应成派特别安立空性的方法，然而舍弃此要点而接受其他释论为应成派却不放弃自续派教理，这是什么原因呢？因此，若未能好好辨别，这两者似乎有时显现无差别，有时又显现有极大差别，相互批评又似乎无法做到，心如毛线纠结般难以生起确定的定解。其要点在于了知一切法是否以自性空的观察方法，了知这点后，如此确立空性则理解良好并生起定解。当生起这种定解时，关于建立空性的论典中术语使用方式，如二我是所破而不破名言等，无论从哪方面考虑都无矛盾，显现为同一要义。既然如此，持相互言词表述的宗派进行许多争论有何用？考虑空性角度的情况和建立名言的情况，了解仅是如此承许，虽然各自情况下的承许方式如此，若能成立这两者实际上意趣一致，似乎更好。
说入楞伽经所述之义
第二，解释《楞伽经》所说的意趣分二：一、显示此类经文为权宜之说；二、立出如是判定的证据。
第一，《楞伽经》云："外境显现有无，心现为种种相，如身受用处所，唯心性我所说。"等这些经典中所说"外境显现虽不存在，心却显现为种种外境显现"的意趣是：对于那些极其贪著色法的人，为了遣除以色为缘的烦恼，暂时首先予以否定，而这也是权宜之说，即这类经文是针对所化机的权宜之说。如此宣说是因为对于那些若教授甚深般若则无法趣入的所化机，暂时似乎说心存在而外境不存在，通过否定外境能够断除对色的执着。
第二分三：一、以经教理证成为权宜之说；二、解释如是宣说的意趣；三、教导以此方式也了知其他经典的权实。
第一，从何得知它是权宜之说？佛陀自己宣说此类经文为权宜之说，这由理证也合理。以经教证明它是权宜之说，《楞伽经》云："如同医生对病人，施以各种药物般，诸佛对众生亦然，宣说唯心性。"如同医生给予病人何种药物不是由医生自主决定，而是需要配合病人的病情一样，宣说唯心也不是佛陀随自主智慧安立，而是依所化众生意乐而宣说，从这段经文可以了知。
如此类型的经典，如《解深密经》中所说的三自性中依他起有等其他经典，此经文也明确指出是权宜之说。
;


 །གཉིས་པ། དང་པོར་ཤེས༷་བྱ༷་ཕྱི་རོལ་མེ༷ད་པ༷ར་བསྟན་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཤེ༷ས་པ༷་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བས༷ལ་བ༷་ནི༷་བདེ༷་བླ༷ག་རྙེ༷ད་ཅེ༷ས་ས༷ངས་རྒྱས༷་རྣ༷མས་ཀྱིས༷་གསུང༷ས་ཏེ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ལྟོས་གྲུབ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་བས་ན་ཤེ༷ས་བྱ་མེ༷ད་པར་མཐོང་ན༷་ཤེ༷ས་པ༷་དེ་ཡང་རིགས་པས་བཀ༷ག་པ་འགྲུ༷བ་པ༷ས་ཤེས་བྱ་མེད་པར་རྟོགས་ན་ཤེས་པ་རེས་འགའ་རང་ཁོ་ནས་རྟོགས། རེས་འགའ་གཞན་གྱིས་ཅུང་ཟད་བསྟན་པས་རྟོགས་སོ། །དེས་ན་བདག་མེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པས་ད༷ང་པོ༷ར་ཤེ༷ས་བྱ༷་དག༷ག་པ༷ར་མཛ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ༷་ལྟར༷་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་བའི་ལུང༷་ལའང་དྲང་ངེས་གཉིས་ཡོད་པ་དག་གི༷་ལོ༷་རྒྱུས༷་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཤེ༷ས་པར་བྱས༷་ཏེ༷་མདོ༷་ག༷ང་དག་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཀྱི་དོན་མ༷་ཡི༷ན་པ་བཤ༷ད་དོ༷ན་ནམ་བརྗོད་བྱ་ཅ༷ན་རྣམས་གདུལ་བྱ་ཁ་དྲ༷ང་བའི་དོ༷ན་དུ་གསུ༷ངས་པ༷འ༷ང་དྲང་དོན་ཡིན་པར་རྟོག༷ས་ན༷ས་དེའི་གདུལ་བྱ་དག་དྲང༷་བར་བྱ༷་ཞི༷ང་སྟོང༷་ཉི༷ད་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི་དོ༷ན་ཅ༷ན་གྱི་མདོ་ཉིད་ངེ༷ས་དོ༷ན་ཡིན་པར་ཤེ༷ས་པ༷ར་གྱིས༷་ཤིག །
破二边皆生有
གསུམ་པ་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ལ། གོང་གི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁེགས་པར་སྟོན་པ་དང་། 
1-4-90b
གོང་མ་གཉིས་ལས་ཀྱང་མི་འཐད་པར་སྟོན་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དེ་ལ་གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ནི་འཇིམ་བའི་གོང་བུ་དང་། དབྱུ་གུ་དང་འཁོར་ལོ་དང་། ཆུ་དང་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་བུམ་པ་འབྱུང་བ་ན། རྫ་བུམ་འཇིམ་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་བདག་ལས་སྐྱེ་ལ། རྫ་མཁན་གྱི་བྱ་བ་སོགས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དག་རྫ་བུམ་གྱི་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པས་གཞན་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བས་ན། གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེའོ་ཕྱི་རོལ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་རྣམས་ལ་ཡང་བདག་གཞན་གཉིས་ལས་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་སྲོག་སྟེ་གང་ཟག་དང་བདག་དང་། དབང་སོགས་སྲོག་མིན་པ་དང་། མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་འགྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དེ་བཟློག་ཆོས་མིན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཟག་པ་དང་། འཆལ་ཁྲིམས་འགོག་པའི་སྡོམ་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་ཤེས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་འདུ་བྱ་བའི་ཤུགས་ཏེ་ཚིག་གི་དོན་དགུའི་རྣམ་བཞག་བྱས་ནས་བྱམས་པ་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཡང་སྲོག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནས་ད་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་བ་འདི་ལེན་པའི་ཕྱིར་བདག་ལས་སྐྱེས་ཏེ། བྱམས་པ་དང་སྲོག་གཉིས་གཞན་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བྱམས་པ་རང་གི་ཕ་མ། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། ཟག་པ་
1-4-91a
སོགས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལས་སྐྱེ་བས་གཞན་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་གཞན་རེ་རེ་ལས་བཤད་པའི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་གཅེར་བུ་པ་དག་བདག་གཞན་གཉི༷ས་ལ༷ས་སྐྱེ་བ༷་སྨྲ་བའ༷ང་རི༷གས་པ༷འི་ངོ༷་བོ༷་ཅན་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ག༷ང་གི༷་ཕྱིར༷་ན། གོང་དུ་བདག་གཞན་གྱི་སྐྱེ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་བཤ༷ད་ཟི༷ན་གྱི་ཉེས༷་པ༷་དེ༷་ད༷ག་གཅིག་ཆར་ཡང་ཐོ༷ག་ཏུ༷་འབ༷བ་པ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཉིས་པ། གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་འདི༷་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་འགྲུབ་པ་མི༷ན་ལ་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་དུ༷་ཡ༷ང་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷་མ་གྲུབ་པར་མ་ཟད་ག༷ང་ཕྱིར༷་རེ༷་རེ༷་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེ༷་བ༷ར་འགྲུབ༷་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་པས་སོ། །དཔེར་ན། ཏིལ་གཅིག་འབྲུ་མར་འབྱིན་ནུས་ན་མང་པོས་ཀྱང་འབྱིན་ལ། བྱེ་མ་རེ་རེ་ལ་ནུས་པ་མེད་པས་མང་པོས་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །
破无因生有
བཞི་པ་རྒྱུ་མེད་དགག་པ་ལ་ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། རྒྱང་འཕེན་པ་རྒྱུ་མེད་ངོ་བོས་བྱུང་བར་སྨྲ་བ་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་རྣམས་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པས་རྒྱུ་རྒྱུ་མིན་དང་དུས་དང་དུས་མིན་མེད་པར་རྟག་ཏུ་ཀུན་ལས་སྐྱེ་བར་ཐལ་ཏེ། ལྟོས་མེད་དུ་སྐྱེ་ནུས་པས་སོ།

第二，首先教导所知外境不存在，然后再遣除识由自性成立，这是容易获得（了悟）的，诸佛如是宣说，这是因为境与有境是相互依存的。因此，见到所知不存在时，识也被理证所破而成立，了知所知不存在时，有时由自己了悟识也不存在，有时由他人稍加教导而了悟。所以，作为进入无我的特殊方便，首先否定所知。
第三，如是了知佛陀言教中也有了义不了义二种的历史安立，知晓哪些经典所说非真实义或所诠内容是为引导所化众生而说的也是不了义，了知后应引导该类所化，而以空性为所诠的经典是了义，应当了知。
破二边皆生有
第三，破除从二边生有二：一、显示以上理证已破除；二、显示比上述二者更不合理。
第一，对此，裸形外道们说：从泥块、棍棒、轮子、水和陶师等生起瓦瓶时，瓦瓶以泥的本性存在而生，所以是从自生；陶师的作业等作为异体是瓦瓶的生因，所以也从他生，因此是从二者生。同样，对内法也是从自他二者而生。其中，命（即补特伽罗、自我）和非命（即感官等），成就增上生与决定胜的法与非法，烦恼漏，防止恶戒的禁戒，乐，苦，由识所生且成为识因的造作力—建立这九种义项后说：慈氏（弥勒）在其他生世也以命我的形态存在而取现世此生，所以是从自生，因为慈氏与命我二者非异故。又因慈氏从自己的父母、法与非法、漏等异体而生，所以也从他生。因此没有各自从自从他所述的过失。
如是，裸形外道所说的从自他二边生不具有理性，为什么呢？因为前面已说明的从自生和从他生二者的过失同时降临（适用）。
第二，从二者生这一说法既不能在世间成立，在胜义中也不能承许，不仅不成立，而且因为从各自（自或他）生都不能成立。例如，若一粒芝麻能出油，则多粒也能出油；沙粒各自无能力，则多粒也无能力。
破无因生有
第四，破除无因分二：一、陈述他方观点；二、破除该观点。
第一，如同顺世外道主张无因自性而生，则果不依赖因，无因非因、时非时之别，应恒常从一切生，因为不依赖而能生。
;


 །ཞེས་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་ནི་ག༷ལ་ཏེ༷་རྒྱང་འཕེན་པ་རྒྱུ༷་མེ༷ད་ཁོ༷་ན༷ར་སྐྱེ་བར༷་ལྟ་ཞི༷ག་འགྱུར༷་ན༷་སྟེ་རྒྱུ་མེད་ངོ་བོས་བྱུང་བར་སྨྲ་
1-4-91b
ན་ནི༷། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། རྒྱུ་མེད་སྤྱིར་དགག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། འབྲས་བུ་འདི་རྣམས་ཡོད་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱིས་དགག་པ་དང་། རྒྱུ་མེད་ན་རྟག་ཏུ་མེད་པ་སོགས་ཀྱིས་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ལས་འབྱུང་བའི་སྐྱོན་གཉིས། དང་པོ། དེ༷་ཚེ༷་དངོ༷ས་པོ་མཐ༷འ་ད༷ག་དུས་རྟག༷་ཏུ་ཡོད་པར་ཐལ་ཏེ་དུས་ལ་མི་ལྟོས་ཤིང་རྒྱུ་མེད་པས་སོ། །གཉིས་པ། རྒྱུ་མིན་པ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ལ༷ས་ཀྱང༷་ཐམས་ཅད་སྐྱེ༷་བར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་སྟེ་ལྟོས་པ་མེད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་འབྲས་བུའི་ཆེད་དུ་རྒྱུ་མི་སོག་པར་ཐལ་བས་དགག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟར་རྟག་ཏུ་མེད་པས་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། མཐོང་བ་དང་འགལ་ཏེ། རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ན་འབྲ༷ས་བུ་འབྱུང༷་བའི་ཆེ༷ད་དུ༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་འདི༷་ཡི༷ས་དེའི་རྒྱུ་ས༷་བོ༷ན་ལ༷་སོ༷གས་ནི༷་དཀའ་བ་བརྒྱ༷་ཕྲ༷ག་ད༷ག་གི༷་སྒོ༷་ན༷ས་སྡུད༷་པའམ་སོག་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷ར་ཡ༷ང་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་རྒྱུ་དེས་འབྲས་བུ་མི་བསྐྱེད་པར་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་འགྲོ༷་བ༷་རྒྱུ༷་ཡི༷ས་སྟོང༷་པ༷ར་གྱུར༷་ན༷་ནི་རྒྱུ་མེད་པས་དེའི་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་ཀྱང་
1-4-92a
ཡོད་མི་རིགས་པས་ན༷མ་མཁ༷འ་ཡི༷་ཨུ༷ཏྤ་ལ༷་ཡི༷་དྲི༷་དང་མདོ༷ག་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་གཟུང་བར་མི་ནུས་པ་ཇི༷་བཞི༷ན་ཆོས་ཀུན་ཀྱང་གཟུ༷ང་དུ༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ན༷། དེ་ལྟ་མིན་པར་ཤི༷ན་ཏུ༷་ཆེ༷ས་བཀྲ༷འི་འཇི༷ག་རྟེན༷་འདི་མངོན་སུམ་དུ་དབང་པོས་འཛི༷ན་པ༷འ༷ང་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ར༷ང་གི༷་བློ༷་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་སྔོན་པོ་ལས་སྐྱེ་བ་བཞི༷ན་དུ༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་འདི་ཡང་རྒྱུ༷་ལ༷ས་བྱུང་བ་ཡི༷ན་པ༷་ཤེ༷ས་པ༷ར་གྱིས༷་ཤིག ། གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པ་དགག་པ་ལ། རྒྱང་འཕེན་པའི་བློ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པར་རྟོག་པ་ལ་ཚད་མ་མིན་པར་སྟོན་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དེ་ལ་རྒྱང་འཕེན་པ་ནི། དེ་ཉིད་བཞི་སྟེ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞིའོ། །དེ་བཞི་ནི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཁྱད་པར་ལས་པདྨ་དང་བལ་བོའི་སེའུ་སོགས་དང་རྨ་བྱ་དང་བྱ་གག་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དག་གི་རྣམ་པ་དང་། དེར་མ་ཟད་དངོས་པོའི་དེ་ཉིད་དཔྱོད་པའི་བློ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཆང་ལ་འབྱུང་བའི་བྱེ་བྲག་ཕྲད་པ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ལས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་མྱོས་པ་རྒྱལ་གྱི་རྒྱུ་མྱོས་འགྱུར་གྱི་ནུས་པ་སྐྱེས་པ་བཞིན་དུ། ནུར་ནུར་པོ་སོགས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་
1-4-92b
ཁྱད་པར་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བློ་སྐྱེ་སྟེ་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་ནང་ཀུན་འཇིག་རྟེན་འདིའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཚེ་སྔ་ཕྱིའི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནི་མེད་ལ་འདིར་མཐོང་བ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཟེར། །ཅི་ཙམ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །སྐྱེས་བུའང་དེ་ཙམ་ཁོ་ནར་ཟད། །བཟང་མོ་མང་ཐོས་གང་སྨྲས་པ། །དེ་ནི་སྤྱང་ཀིའི་རྗེས་དང་འདྲ། །ཞེས་མངོན་སུམ་ཚད་མ་གཅིག་པུ་ལས། རྗེས་དཔག་ཁས་མི་ལེན་ནོ།

关于这段话，其前部分说："若顺世外道观察无因而生，即无因自性所生..."
第二分二：一、总破无因；二、特别破无他世。
第一分二：一、以果若有恒时存在等破；二、以无因则恒无等破。
第一分二：一、恒时有之过；二、从一切生起之过。
第一，此时一切事物应恒常存在，因为不依时间且无因故。
第二，从一切非因也应生起，因为无所依故。
第二分二：一、以不应为果收集因破；二、以世间一切事物应如虚空花恒无所破。
第一，与所见相违，因为若不依赖因，为了生果，世间不应通过百种艰难方式收集种子等因，因为因不能产生果而果是无因的。
第二，若一切众生空无因，因无因故其果世间也不应合理存在，如同虚空中青莲之香与色不能被取，一切法也应不可取。但实际并非如此，极其绚丽多彩的世间被感官现量所取，因此，如自心蓝色行相是从蓝色生一样，应知此世间也是从因而生。
第二，破除无他世分二：一、显示顺世外道的心对无他世的推测非量；二、显示是颠倒心。
第一，对此，顺世外道说："四大即地水火风四者。这四者是一切众生的因，由它们的成熟差别而产生如莲花、波罗蜜果等及孔雀、鹦鹉等各种形态，不仅如此，观察事物真相的心也从它们而生。如同酒中各种元素相遇变化而在众生中产生迷醉状态的醉酒能力，同样，从胚胎等特殊大种的成熟中生心，因为能完全了别对境故。因此，内外一切都唯从此世间因而生，而前后世的他世不存在，仅此处所见存在。"他们说："凡是感官所行境，补特伽罗也只是那么多而已。贤女多闻所说的，那如同狐狸足迹一般。"他们只承认现量一种量，而不承认比量。
;
;
HUMAN: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གཉིས་པ། འདི་དག་ལྟར་འདོད་པའི་རྒྱང་འཕེན་པ་དང་རྟག་ལྟ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྟོག༷་པ༷་ནི༷་ཚ༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་ཕྱོགས་སྔ་དེ་འགོག་པ་འདོད་པ་ཁ་ཅིག་གི༷ས་འཇི༷ག་རྟེན༷་ཕ་རོལ་མེ༷ད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོ༷ག་པའི༷་བློ༷་ད༷ང་། རྟག་པར་ལྟ་བའི་བློ་དེ་རྣམས་ནི༷་ཚ༷ད་མ་མིན་པར་མཐོང་བ་ལ་ཡོད་དེ། རྒྱུ་རྐྱེན་མི་མཐུན་པས་སོ་ཞེས་འགོག་པ་དེ་ལྟ་མིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ནའང་ད༷བུ་མ་པ༷་ལ༷་ཕྱི་རོལ་དོན་མེ༷ད་ད༷ང་ད༷ངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བློའི་ཚད་མ་ཡང་མེད་པར་ཐལ་ཞེས་མཚུངས་པར་དགག་པས་ཆད་ལྟ་འདི་ཚ༷ད་མ༷་མི༷ན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ན༷ང་དང་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་བྱ་བའི་ནུ༷ས་པ༷་རི༷གས་པ་ཡང་དག་པས་བ༷ཀག་པའི༷་བླང་དོར་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་
1-4-93a
ཞུག་པའི་ཕྱིར་ཚ༷ད་མ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གཞན་ནི་མིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི༷་ལྟར༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ཕ་རོལ་ཏེ་ཚེ་ཕྱི་མ་མེད་པ་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་། ཚེ་འདི་ལ་འབད་པས་བསྒྲུབས་པའི་དགེ་སྡིག་གི་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་ཏུ་འབྱིན་པ་མཐོང་བ་ལྟར། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་འདིར་རང་གི་གཞན་གྱི་ལུ༷ས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་ལ་གནོད་པར་བྱེ༷ད་པ༷་སྤང༷་ཞི༷ང་དེ༷་ད༷ག་ལ༷་ཕ༷ན་པར་བྱེ༷ད་པར་བླ༷ང་དགོས་མོད། འོན་ཀྱང་རྒྱང་འཕེན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་མཐོང་བ་ལྟར་སྤྱོད་པ་མིན་ནམ། ཚེ་འདིའི་བདེ་སྡུག་ཀྱང་མ་ཚོར་བས། ཚེ་འདིའི་ལེགས་ཉེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དེ་དག་ལ་ལོང་བ་ལྟར་སྤྱོད་པ་མིན་ན་ཚེ་ཕྱི་མར་དགེ་སྡིག་གི་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ལྟ་ག་ལ་སྲིད། དེས་ན་རང་རིགས་པ་ཡང་དག་པས་སྔ་ཕྱིའི་སྲིད་པ་ལ་སོགས་པ་དཔྱད་པ་ལ་མི་མཁས་ན། གཞན་གྱི་འདོད་པ་བཟློག་པའི་ནུས་པ་ག་ལ་ཡོད། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་སྲིད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡོད་དེ། །དེ་སྲིད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འབྱུང་གི །དེ་ལ་བདག་མེད་གང་སྟོང་མེད། །འདི་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱང་འཕེན་པའི་བློ༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན། གཞི་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་པར་བླ༷ང་དོ༷ར་ལ༷་ཕྱིན་ཅི༷་ལོ༷ག་ཏུ་གྱུར་
1-4-93b
པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ལས་བཟང་ངན་གྱི་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་འབྱིན་པ་ལ་བརྫུན་དུ་ཞེན་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་དང་ཆོས་ལོག་དེ་དག་ཁས་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྨོངས་པའོ། །ཞེས་སྐུར་བ་འདེབས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ༷ས་ན༷་རྒྱང་འཕེན་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ངེས་འབྱེད་པ་སྟེ་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་བློ་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཡོད་བཞིན་དུ་མེད་པར་ངེས་པས་བརྫུན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ASSISTANT: 第二，有些想破除上述顺世外道和常见的人认为"此等分别非量"，他们认为他世不存在的分别心和常见的心非量，理由是因缘不合适。但这种破法不对，因为若如此，中观派也应无证知外境不存在和无实有的心的量，这种相同的驳斥使得断见非量的理由是：因内外行为能力被正确理性所破，而对取舍颠倒趣入，所以非量，没有其他原因。
关于这点，即使承认无他世成立，如同今生看到精勤修习的善恶业会产生苦乐果报那样，你也应该在此生中放弃损害自他的身命财物等，而应取持有益于它们的行为。然而，顺世外道你难道不是依所见行事吗？难道不是因未感受此生的苦乐，而如盲人般对此生的善恶果报行事吗？那怎么能观察到来世善恶业的果报呢？因此，若自己不善于以正确理性观察前后世等，又怎能有能力驳倒他人的主张？《楞伽经》说："只要有因和缘，就会从因缘生起，其中无我无空性，这是中道。"
第二，顺世外道的心是所诠法，因为不了知真相而对取舍颠倒，对善恶业产生苦乐果的事执为虚妄，诽谤说"他世和邪法的一切承许都是愚痴"。因此，顺世外道你的决定心是颠倒的，因为尽管有来世却决定为无，执着虚妄故。
;


 །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པ་འདི་རྒྱང་འཕེན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པས་སོ་སྙམ་ན། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མངོན་སུམ་མིན་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་མམ་དེ་མིན་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་། མངོན་སུམ་མོ་ཞེ་ན། མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ན་དངོས་མེད་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ལ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་མེད་དངོས་པོར་འགྱུར་ཏེ་དངོས་མེད་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་དངོས་མེད་འགལ་ཟླ་མེད་པས་དངོས་པོ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་མེད་ན་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པའང་ཉམས་སོ། །མངོན་སུམ་མིན་ན་ནི་དེས་མ་བཟུང་བས་ཕ་རོལ་མེད་པར་ཅི་ལ་དཔོག དེས་ན་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་འབྱུང༷་བ༷་ས་སོགས་བཞི་པོ་དེ༷་ད༷ག་གི་
1-4-93a
བད༷ག་ཉི༷ད་ནི་རྒྱུ་མཚན་གཞུང་ལས་བཤད་པ་ག༷ང་ཞི༷ག་གི༷ས་ནི༷་རྒྱང་འཕེན་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་བློ༷འི་ཡུ༷ལ་དུ༷་འགྱུར༷་བ༷་སེམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་བྱེད་ནུས་ཀྱི་ངོ་བོའམ་ས་སོགས་དེ་དག་དེ༷་ཡི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་ཅ༷ན་དུ་ཡོད་པ་ནི༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷། ཤིན་ཏུ་རགས་པ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ག༷ང་ལ༷་ཡི༷ད་ཀྱི༷་མུ༷ན་པ༷་འཐུ༷ག་པོ༷་འཇིག་རྟེན་འདི༷་ཉི༷ད་དུ༷་ཡོ༷ད་པ༷་དེ༷ས་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལྷ་ཡི་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་འཇི༷ག་རྟེན༷་ཕ༷་རོ༷ལ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་རྟོག༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་རྟོགས་མི་སྲིད་ལ། སྐྲ་ཤད་དང་ཟླ་གཉིས་སོགས་མཐོང་བའི་རབ་རིབ་ཅན་མིག་མི་དག་པ་དེས་གཟུགས་གཞན་མཐོང་བའང་ཡིད་ཆེས་སུ་མི་རུང་བ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། རྒྱང་འཕེན་པའི་བློ་དེ་འདྲ་བ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པའི་བློ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། དེའི་དཔེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་གཉིས། དང་པོ། འཇིག་རྟེན་འདིར་འབྱུང་བ་བཞི་པོ་ཙམ་དུ་ཡོ༷ད་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་འདི་ནས་ཕ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་ནས་འདིར་འོང་བའི་རྒྱུ་ནི་མེད་ཅེས་འཇི༷ག་རྟེན༷་ཕ༷་རོ༷ལ་འགོ༷ག་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷འི་དུ༷ས་སུ༷་རྒྱང་འཕེན་པ་བད༷ག་ཉི༷ད་ནི༷་ཤེ༷ས་བྱའི༷་རང༷་བཞི༷ན་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་ཏུ༷་ལྟ༷་བ༷ར་རྟོག༷ས་བྱ༷་སྟེ༷། སྐུར་འདེབས་དེ༷་ཡི༷་ལྟ༷་བ༷འི་རྣ༷མ་པ༷འི་རྟེན༷་དུའམ་རྒྱུ་དང་འདྲ་བའམ་མཚུ༷ངས་པའི་ལུས༷་ད༷ང་
1-4-93b
ལྡ༷ན་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷། ག༷ང་གི་ཚེ༷་ས་སོགས་འབྱུང༷་བ༷འི་བད༷ག་ཉི༷ད་བདེན་མེད་ལ་བདེན་པར་ཡོ༷ད་པ་ཉི༷ད་དུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལྟ་བའི་རྣམ་པའི་རྟེན་མཚུངས་ལུས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡོད་པ་བཞི༷ན་ཞེས་ཤེས་བྱ་རང་གི་གནས་ལུགས་དང་འགལ་པའི་བློ་ཡོད་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། འདིས་མེད་པར་མཐོང་བ་སྟེ་དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་ཞེ་ན། སྐུར་འདེབས་དེ་ཡི་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་སྟེ་དེ་ཡང་རྟེན་དུ་མཚུངས་པའི་ལུས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་མེད་པར་འཛིན་པའི་ལྟ་བའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་རྟེན་ནམ་གཞིར་གྱུར་པའི་ལུས་དང་གང་ཟག་དེ་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནམ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པའམ། ཐེ་ཚོམ་གྱིས་རྟེན་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་རྟེན་དུ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱང་འཕེན་པ་ལ། འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ན་ཡང་། དེ་ཡི་ལྟ་བའི་རྣམ་པའི་རྟེན་མཚུངས་ལུས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྐབས་ནི་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྐབས་དང་། གཞན་ནི་འཇིག་རྟེན་གཞན་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་སྐབས་སོ། །དེ་ལ་གཅིག་ནི་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ཉིད་
1-4-94a
ཀྱིས་ན། གཞན་དཔེ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ཚེ་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཡོད་ཉིད་ཁས་ལེན་དེ་ཚེ་བཞིན། ཞེས་པའོ།

 །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པ་འདི་རྒྱང་འཕེན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པས་སོ་སྙམ་ན། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མངོན་སུམ་མིན་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་མམ་དེ་མིན་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་། མངོན་སུམ་མོ་ཞེ་ན། མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ན་དངོས་མེད་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ལ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་མེད་དངོས་པོར་འགྱུར་ཏེ་དངོས་མེད་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་དངོས་མེད་འགལ་ཟླ་མེད་པས་དངོས་པོ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་མེད་ན་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པའང་ཉམས་སོ། །མངོན་སུམ་མིན་ན་ནི་དེས་མ་བཟུང་བས་ཕ་རོལ་མེད་པར་ཅི་ལ་དཔོག དེས་ན་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་འབྱུང༷་བ༷་ས་སོགས་བཞི་པོ་དེ༷་ད༷ག་གི་
1-4-93a
བད༷ག་ཉི༷ད་ནི་རྒྱུ་མཚན་གཞུང་ལས་བཤད་པ་ག༷ང་ཞི༷ག་གི༷ས་ནི༷་རྒྱང་འཕེན་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་བློ༷འི་ཡུ༷ལ་དུ༷་འགྱུར༷་བ༷་སེམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་བྱེད་ནུས་ཀྱི་ངོ་བོའམ་ས་སོགས་དེ་དག་དེ༷་ཡི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་ཅ༷ན་དུ་ཡོད་པ་ནི༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷། ཤིན་ཏུ་རགས་པ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ག༷ང་ལ༷་ཡི༷ད་ཀྱི༷་མུ༷ན་པ༷་འཐུ༷ག་པོ༷་འཇིག་རྟེན་འདི༷་ཉི༷ད་དུ༷་ཡོ༷ད་པ༷་དེ༷ས་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལྷ་ཡི་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་འཇི༷ག་རྟེན༷་ཕ༷་རོ༷ལ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་རྟོག༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་རྟོགས་མི་སྲིད་ལ། སྐྲ་ཤད་དང་ཟླ་གཉིས་སོགས་མཐོང་བའི་རབ་རིབ་ཅན་མིག་མི་དག་པ་དེས་གཟུགས་གཞན་མཐོང་བའང་ཡིད་ཆེས་སུ་མི་རུང་བ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། རྒྱང་འཕེན་པའི་བློ་དེ་འདྲ་བ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པའི་བློ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། དེའི་དཔེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་གཉིས། དང་པོ། འཇིག་རྟེན་འདིར་འབྱུང་བ་བཞི་པོ་ཙམ་དུ་ཡོ༷ད་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་འདི་ནས་ཕ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་ནས་འདིར་འོང་བའི་རྒྱུ་ནི་མེད་ཅེས་འཇི༷ག་རྟེན༷་ཕ༷་རོ༷ལ་འགོ༷ག་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷འི་དུ༷ས་སུ༷་རྒྱང་འཕེན་པ་བད༷ག་ཉི༷ད་ནི༷་ཤེ༷ས་བྱའི༷་རང༷་བཞི༷ན་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་ཏུ༷་ལྟ༷་བ༷ར་རྟོག༷ས་བྱ༷་སྟེ༷། སྐུར་འདེབས་དེ༷་ཡི༷་ལྟ༷་བ༷འི་རྣ༷མ་པ༷འི་རྟེན༷་དུའམ་རྒྱུ་དང་འདྲ་བའམ་མཚུ༷ངས་པའི་ལུས༷་ད༷ང་
1-4-93b
ལྡ༷ན་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷། ག༷ང་གི་ཚེ༷་ས་སོགས་འབྱུང༷་བ༷འི་བད༷ག་ཉི༷ད་བདེན་མེད་ལ་བདེན་པར་ཡོ༷ད་པ་ཉི༷ད་དུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལྟ་བའི་རྣམ་པའི་རྟེན་མཚུངས་ལུས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡོད་པ་བཞི༷ན་ཞེས་ཤེས་བྱ་རང་གི་གནས་ལུགས་དང་འགལ་པའི་བློ་ཡོད་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། འདིས་མེད་པར་མཐོང་བ་སྟེ་དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་ཞེ་ན། སྐུར་འདེབས་དེ་ཡི་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་སྟེ་དེ་ཡང་རྟེན་དུ་མཚུངས་པའི་ལུས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་མེད་པར་འཛིན་པའི་ལྟ་བའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་རྟེན་ནམ་གཞིར་གྱུར་པའི་ལུས་དང་གང་ཟག་དེ་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནམ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པའམ། ཐེ་ཚོམ་གྱིས་རྟེན་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་རྟེན་དུ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱང་འཕེན་པ་ལ། འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ན་ཡང་། དེ་ཡི་ལྟ་བའི་རྣམ་པའི་རྟེན་མཚུངས་ལུས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྐབས་ནི་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྐབས་དང་། གཞན་ནི་འཇིག་རྟེན་གཞན་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་སྐབས་སོ། །དེ་ལ་གཅིག་ནི་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ཉིད་
1-4-94a
ཀྱིས་ན། གཞན་དཔེ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ཚེ་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཡོད་ཉིད་ཁས་ལེན་དེ་ཚེ་བཞིན། ཞེས་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这样认为"彼世界不存在"的这种断见，你认为是因为它不是感官直接感知的吗？"彼世界不是直接感知"这一点本身是直接感知的还是非直接感知的呢？如果说是直接感知的，那么不存在的东西就能被直接感知，那么非实体也能成为直接感知对象，因此非实体会变成实体，因为非实体是直接感知对象的缘故。这样一来，非实体没有对立面，所以实体也将不复存在。若实体和非实体都不存在，则元素存在和彼世界不存在的观点也会崩溃。若说不是直接感知的，那么未被感知到的东西怎能推断出彼世界不存在呢？因此，众生之因——地等四大元素——其本质是通过因由教典所述的什么，成为断见者你的心识对象？能作为心识所依的本体，或地等元素具有如此本质，实则不然。极为粗糙事物尚且可见，而你的心识黑暗如此浓厚，现存于此世界，又怎能真正了知极为微细、唯天眼才能观见的彼世界呢？就像眼病患者见到浮游发丝和重影等，他们对其他形象的见解也不可信赖。
第二部分：首先证明断见者这种见解是颠倒错解事物实相的心识；其次消除对其比喻的诘难。
首先，当断见者否认彼世界，认为此世只有四大元素存在，没有从此处到彼处或从彼处来此处的因缘时，应当了知断见者自身是以颠倒方式看待所知对象的实相。因为这种诽谤见解的观点形态的所依，即与之相应的身体的缘故。当他承认地等元素的本质为实有时，他就具有与这种见解之相状相应的身体，正如他对所知实相的颠倒见解存在一样。
彼世界实际存在，而他却视为不存在，为何说他见解颠倒？因为这种诽谤见解的形态依托于相应的身体的缘故，即作为否认彼世界这种见解的生起基础或依托的身体和人我的缘故。只要他不认为彼世界存在，或未被怀疑所动摇，他就会成为诽谤彼世界的依托。
这样，当断见者认为元素本性确实存在时，他也具有与其见解形态相应的身体。这里有两种情况：一是了解元素本性的情况，二是诽谤他世界的情况。其中一种被视为前提，另一种则被用作例证，所以说"当他承认元素本性实有时"。


 །དེ་ལ་ཅི་སྟེ་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་རྟོག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་པས་དཔེ་མ་གྲུབ་བོ་སྙམ་ན། གྲུབ་སྟེ། འབྱུང་བ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་། དངོས་ཡོད་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། དངོས་མེད་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་། དུས་དང་། རྡུལ་དང་། ངོ་བོ་དང་། རང་བཞིན་སྨྲ་བ་རྣམས་དང་། དེ་ལས་གཞན་རྣམས་ལའང་། རང་རང་གི་ཅི་ལྟ་བ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འགོག་པར་བྱེད་པའི་དུས་སུ་བདག་ཉིད་ནི། ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བར་རྟོགས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡི་ལྟ་བའི་སོགས་གོང་ལྟར་སྦྱར་ཏེ་ཡོད་མེད་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་སོགས་ཐམས་ཅད་དགག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱོད་ལའང་ཐལ་བར་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེའོ། །ཇི་ལྟར་ན། འཇིག་རྟེན་གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་བདག་ཉིད་ནི། །ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་དམ་པའི་དོན་ནི་ལྟ་བར་རྟོགས་བྱ་སྟེ། །བདག་གི་
1-4-94b
ལྟ་བའི་རྣམ་པའི་རྟེན་མཚུངས་ལུས་དང་ལྡན་ཉིད་ཕྱིར། །གང་གི་ཚེ་ནི་བདག་མེད་རྟོགས་པར་ཁས་ལེན་དེ་ཚེ་བཞིན། །ཞེས་བརྗོད་པར་ཡང་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ། འདི་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོད་ཅེས་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་བདག ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་དམ་པའི་དོན་ནི་ལྟ་བར་རྟོགས་བྱ་སྟེ། ཞེས་རྟགས་དང་དཔེ་ནི་འདྲའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་རོ། །འདིར་རང་ནི། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འགོག་པའི་དུས་སུ་རྒྱང་འཕེན་པ་ནི། ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་ལ་མེད་པར་བཟུང་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བློ་ཡིན་ཏེ། སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་ཡི་རྣམ་པའི་རྟེན་མཚུངས་པའི་ལུས་ནི་རྒྱུད་ན་ད་ལྟའི་འཇིག་རྟེན་བདེན་པར་བཟུང་བཞིན་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་ནས་འདི་ཕ་རོལ་ཏུ་རྒྱུན་ཆད་ཅེས་དམིགས་པས། དཔེར་ན་འབྱུང་བ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་དེ་ཚེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ད་ལྟའི་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་དང་ཕ་རོལ་མེད་པར་དམིགས་པས་སོ། །རང་གིས་ཡོད་ཟེར་བ་དེ་དང་མི་འདྲ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཡིན་པ་ལྟར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འགོག་པའི་དུས་སུའང་། རྒྱང་འཕེན་པ་ཆོས་ཅན། ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། སྐུར་འདེབས་དེ་ཡི་ལྟ་བའི་
1-4-95a
རྣམ་པའི་རྟེན་མཚུངས་ལུས་ལྡན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བདག་མེད་པ་ལ་མེད་པར་འཛིན་པ་དོན་དམ་པ་ཡིན་པ་ལྟར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་སངས་རྒྱས་པ་ཆོས་ཅན། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བློ་ཡིན་པར་ཐལ། བདག་གི་ལྟ་བའི་རྣམ་པའི་རྟེན་མཚུངས་ལུས་ལྡན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་། ཤེས་བྱ་སྤྱི་ལ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡིན་པར་དང་། ཡང་དག་ལྟ་བ་མིན་པར་ཐལ། བདག་ལྟ་དང་། ཆད་ལྟའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་སྨྲ་བའི་དུས་སུ་དབང་ཕྱུག་པ། ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་སོགས་རིགས་འགྲེའོ།

对此，如果你认为"元素本性存在"的认知不是颠倒的，因此比喻不成立，那么(我回答)：比喻成立，因为元素本身是无生的缘故。同样，对于诋毁一切智者、主张实有论、主张非实有论，以及主张大自在天、时间、微尘、本体、自性等各种见解，以及其他各种见解，当他们各自宣称"就是如此"时，也应当应用"颠倒"的概念。例如，当否认圆满佛陀存在时，应当了知自己是在以颠倒方式看待所知的实相，因为"他的见解"等如前所述可类推适用，因为(我们)意在否定一切有无等见解。
若有人说："对你们也可以做同样的指责"，(我们回答)：因为我们没有用来证明我们见解颠倒的比喻，所以(指责不成立)。怎么说呢？当了知他世界确实存在时，我应当被认为是在观察所知实相的胜义，因为我的见解形态所依的相应身体的缘故，就像当我承认无我的了知那样。同样地，我们也能这样说："在此，当了知一切智者存在时，我(应当被认为是在)观察所知实相的胜义"，理由和比喻与前相同。同样地，这可以应用于一切事物。
在此，立论是：当否认彼世界时，断见者是颠倒认知所知实相的心识，因为他持有彼世界实有而见为无有的颠倒认识，那种诽谤见解的形态所依的相应身体就是他当前执著现世为真实的相续，他缘于此而执著"此世之后断绝"，如同他承认元素存在那样，(这是通过)认知当前元素存在和彼世不存在(而形成的)。
这与我们主张存在的情况不同，就像承认不存在的元素存在是颠倒的心识一样，当否认彼世界时，断见者是有法，应成为颠倒看待所知实相的见解，因为持有诽谤见解之形态的相应身体的缘故。正如将无我视为无我是胜义，同样，主张彼世界存在的佛教徒是有法，应成为不颠倒的心识，因为持有(正确)见解之形态的相应身体的缘故。
此外，应成为对一切所知持有错误见解，而非正确见解，因为具有成为我见和断见之所依的心识的缘故。当主张事物存在时，大自在论者(也是)，"对所知实相"等可类推应用。


 །གཉིས་པ། འབྱུང༷་བ༷་དེ༷་ད༷ག་ཇི༷་ལྟར༷་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེ༷་ལྟར༷་བཤ༷ད་ཟི༷ན་ཏེ༷། ག༷ང་གི༷་ཕྱིར༷་ན༷་སྔར་གོ༷ང་དུ༷་བཤད་པ་བཞིན་ར༷ང་དང་གཞ༷ན་ལ༷ས་སྐྱེ་བ་ད༷ང་གཉི༷ས་ཀ༷་ལ༷ས་སྐྱེ༷་བ༷་ད༷ང་རྒྱུ༷་མེ༷ད་དུ་སྐྱེ་བའི་སྐབས་སུ་འབྱུང་བ་ཡང་དེ་དང་ཐུན༷་མོ༷ང་དུ་ནི༷་བཀ༷ག་ཟི༷ན་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་སྔར་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་བཀག་པའམ་མ༷་བཤ༷ད་པའི་འབྱུང༷་བ༷་འདི༷་ད༷ག་ལྟ་ཞི༷ག་བདེན་པར་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །
所立已结尾
གསུམ་པ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པའི་དོན་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ག༷ང་གི་ཕྱིར༷་ན༷་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་ན་མཐའ་བཞི་གང་རུང་གི་སྐྱེ་བས་ཁྱབ་ཀྱང་དེ་མེད་པས་
1-4-95b
དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱི་བད༷ག་ད༷ང་གཞ༷ན་ད༷ང་གཉི༷ས་ཀ༷་ལ༷ས་སྐྱེ་བ༷་མེད་པ་དང་། རྒྱུ༷་ལ༷་མ༷་ལྟོས༷་པར་སྐྱེ་བའང་ཡོ༷ད་པ༷་མི༷ན་པ༷ས་ཏེ་མིན་པའི་ཕྱིར་ན། དངོ༷ས་པོ༷་རྣ༷མས་ར༷ང་བཞི༷ན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་བྲ༷ལ་བ་ཡིན་ནོ། །
所破遮谴
གཉིས་པ་དེ་ལྟར་བཀག་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ། རང་བཞིན་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐོང་བར་ཐལ་བའི་རྩོད་སྤོང་དང་། སྣང་གཞི་མེད་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་སྣང་བར་ཐལ་བའི་རྩོད་སྤང་གཉིས།
遮实有若如是便能众得见之遣
དང་པོ་ལ། རང་བཞིན་མི་སྣང་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་དང་། རྒྱུ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྒྱུ་གང་གིས་རང་བཞིན་མི་མཐོང་ཚུལ་དང་། དེ་དཔེས་སྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ། འོ་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ཡིན་ན་རང་བཞིན་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྣང་བར་སྔོ་སོགས་མངོན་སུམ་དུ་ཅི་ལ་སྣང་སྟེ་མ་སྐྱེས་པས་སོ་ཟེར་ན། སྔོ་སོགས་དེ་རང་བཞིན་མིན་ཀྱང་རྨོངས་པས་བསླད་པས་དེར་དམིགས་ཀྱི་མ་རིག་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མ་དམིགས། ག༷ང་གི༷ས་ནམ༷་མཁའི་རང་བཞིན་སྒྲིབ་པའི་ཆར་སྤྲིན༷་ནག་པོའི་ཚོ༷གས་དང་མཚུང༷ས་པའི་གཏི༷་མུ༷ག་སྟུག༷་པོ༷་སྟེ་ཤིན་ཏུ་འཐུག་པོ་ཞིག་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལ༷་ཡོ༷ད་པ༷་དེ༷ས་ན༷་ཡུ༷ལ་རྣ༷མས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཏི་མུག་གིས་བསྒྲིབས་ནས་ངོ་བོས་
1-4-96a
གྲུབ་པའི་ལོ༷ག་པ༷་ད༷ག་ཏུ་སྣང་བ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། དཔེ་ཇི༷་ལྟར༷་ན་ར༷བ་རི༷བ་ཀྱི་མཐུ༷་ཡི༷ས་གང་ཟག་འག༷འ་ཞི༷ག་གི་ངོར་སྐྲ༷་ཤ༷ད་དང་ཟླ༷་བ་གཅིག་ལ་གཉི༷ས་སུ་སྣང་བ་ད༷ང་། རྨ༷་བྱའི༷་མདོ༷ངས་ལྟ་བུ་དང༷་སྦྲང༷་མ༷་ལ༷་སོ༷གས་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་ལྟར་ལོ༷ག་པ༷ར་འཛི༷ན་པ་སྟེ་མཐོང་བར་བྱེ༷ད་པ༷། དེ༷་བཞི༷ན་དུ༷་ནི༷་གཏི༷་མུ༷ག་གི་སྐྱོན༷་གྱི༷་དབ༷ང་གི༷ས་མི༷་མཁ༷ས་པ༷ས་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་ལ་མེད་པའི་སྔོ་སོགས་འདུས༷་བྱས༷་ལྟ༷་ཞི༷ག་སྣ༷་ཚོ༷གས་པ་དེར་འཛིན་གྱི་ཤེས་པའམ་བློ༷་གྲོ༷ས་ཀྱིས༷་ནི༷་རྟོག༷ས་པ༷འམ་མཐོང་བར་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ་རྒྱུ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། འོ་ན་ཕྱི་ནང་གི་རྒྱུ་དེ་ནི་ཡོད་དོ་སྙམ་ན་མིན་ཏེ། ག༷ལ་ཏེ༷་གཏི༷་མུག༷་མ་རིག་པ་ལ་བརྟེན༷་ནས༷་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལ༷ས་འ༷བྱུང་ཞིང་གཏི༷་མུ༷ག་དེ་མེ༷ད་པ༷ར་ལས་དེ༷་རྣམས་མི༷་འབྱུ༷ང་ཞེ༷ས་བྱ༷་བས་དེ་སྤང་བྱར་ཞེན་པ་དག་ནི་ཡང་དག་པའི་གནས་ལ་མི༷་མཁ༷ས་ཁོ༷་ན༷ས་རྟོག༷ས་པ༷་ཡིན་པ༷ར་གོ༷ར་མ༷་ཆ༷ག་གོ།

第二，关于那些元素如何无有自性，已经说明完毕。因为如前所述，在从自生、从他生、从二者生和无因生的论述中，元素也已经与这些一起被共同否定了，因此，这些元素如同之前通过一般方式被否定或未被详述的那样，决定不是真实存在的。
第三部分，总结如上所证的义理：因为若诸事物有自性，则必定属于四边生起之一，然而这不存在，所以诸事物无从自、他、二者而生，也不依因无因而生，因此，诸事物是远离自性成立的。
第二，对如上否定的辩驳回应分两部分：对"若自性如此则应当被所有人所见"的辩驳回应，以及对"若无显现基础则世俗中也不应显现"的辩驳回应。
第一部分又分两节：说明自性不显现的原因，以及说明该原因也无自性。
首先，关于什么原因导致自性不被见到的方式，以及用比喻证明这一点。
首先，若问：如果诸法的本质确实是无自性的，那么为何自性不显现，而青等却显现为直接感知？如说因无生故。回答：虽然青等非自性，但因被无明所染污而被视为自性，而离无明者则不见。由于世间存在如同遮蔽虚空本性的乌云团一般的浓厚愚痴，因此诸境的自性被愚痴所遮蔽，而显现为错误的自性成立。
其次，譬如由于眼翳的力量，在某些人看来，浮游发丝和一个月亮显现为两个，以及孔雀眼斑和苍蝇等虽不存在却误认为存在，同样地，由于愚痴过失的影响，无智慧者凡夫不见存在的自性，而以分别意识或智慧认知或见到不存在的青等诸多有为法。
第二，说明该原因也无自性：若想，那么内外之因确实存在，(答)不是的。若依赖愚痴无明而生起行业，无此愚痴则彼等业不生起，认为这应当断除的见解，应确定是仅由对真实情况不明智者所理解的。


 འོ་ན་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་བའི་རྒྱུ་གཏི་མུག་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་རང་བཞིན་མཐོང་བར་འཐད་པས་དཔེར་ན་མིག་གིས་གཟུགས་ལོག་པར་མཐོང་བ་ལ། མིག་སྐྱོན་རབ་རིབ་སེལ་དགོས་པ་ལྟར། གཏི་མུག་
1-4-96b
ཡོད་ན་ལས་ཡོད་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བས་གཏི་མུག་སྤང་བྱར་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཡང་དག་པར་མི་མཁས་པའི་ཉན་རང་སོགས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། མཁས་པ་དབུ་མ་པ་དག་ནི། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ་ན་འདུ་བྱེད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པར་མ་ཟད་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་བཟང་པོ་ཉི་མས་མུན་པ་སྟུག་པོ་དང་འདྲ་བའི་མ་རིག་པ་རྣམ་པར་བསལ་བ་ཡིས་ལས་འདུ་བྱེད་དག་ཀྱང་མི་ལེན་པར་དེ་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་ལོ། །འདི་སྣང་བའི་རྒྱུ་དེས་འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ནའང་། སྣང་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པས་བསལ་བཞག་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་གྲོལ་གྱི་དེར་སྣང་བའི་རྒྱུ་སྤང་བྱར་མི་ཞེན་ནོ་ཞེས་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བཞིན་མཐོང་བའི་བློ༷་བཟ༷ང་པོའི་ཉི༷་མ༷ས་དངོས་འཛིན་གྱི་མུ༷ན་པ༷་སྟུག༷་པོ༷་རྣ༷མ་པ༷ར་བས༷ལ་བ༷་ཡི༷་མཁ༷ས་པ༷་ད༷ག་ནི༷་རྒྱུ་འབྲས་དང་སྤང་གཉེན་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང༷་ཉི༷ད་ཁོ༷ང་དུ༷་ཆུད༷་ཅི༷ང་གྲོ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་གྱི་གཏི་མུག་ཟད་ནས་གྲོལ་བ་ནི་མིན་ནོ། །
遮若无所现名言亦无所得之遣
གཉིས་པ། དེ་ལྟར་གཞི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་སྣང་བར་ཐལ་བའི་རྩོད་སྤོང་ལ། རྩོད་པ་དངོས་དང་། དེའི་ལན་གཉིས། དང་
1-4-97a
པོ་ནི། ག༷ལ་ཏེ༷་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོ༷ས་པོ་རྣ༷མས་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་དུ༷་ངེས་པར་མེ༷ད་ན༷། ཐ༷་སྙད༷་དུ༷་ཡ༷ང་མོ༷་གཤ༷མ་གྱི་བུ་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་དུ་དེ༷་ད༷ག་མེད་པ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་གཟུགས་སོགས་དེ༷་ད༷ག་ར༷ང་བཞི༷ན་གྱིས༷་ནི༷་ཡོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལ། དཔེའི་སྒོ་ནས་རྩོད་པ་དེ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ་དང་། དོན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་དང་ཐ་སྙད་དུ་སྣང་བ་མི་འགལ་བར་སྟོན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། བསྟན་བཤད་གཉིས། དང་པོ། ག༷ང་ད༷ག་ར༷བ་རི༷བ་ཅ༷ན་དང་དྷ་དུ་ར་ཟོས་པ་སོ༷གས་ཀྱིས་མིག་ཉམས་པའི་ཡུ༷ལ་དུ་འགྱུར༷་པ༷། སྐྲ༷་ཤ༷ད་དང་གླང་ཆེན་ལ༷་སོ༷གས་མཐོང་བ་དེ༷་ད༷ག་མོ་གཤམ་བུ་ལྟར་མ༷་སྐྱེས༷་པར་མཚུངས་པ༷ས། མ་སྐྱེས་པར་སྣང་མི་སྣང་ཤེས་ན་རེ༷་ཞི༷ག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྲ་ཤད་སོགས་སྣང་བ་དེ༷་ད༷ག་ཉི༷ད་ལ༷་སྟེ་དངོས་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ལ་མ་སྐྱེས་པའི་སྐྲ་ཤད་མཐོང་ན་རི་བོང་གི་རྭ་མོ་གཤམ་བུ་སོགས་ཅིས་མི་མཐོང་ཞེས་བརྩ༷ད་བྱ༷་སྟེ༷། ཕྱི༷་ན༷ས་ཏེ་དེའི་རྗེས་ནས་མ༷་རི༷ག་པའི་ར༷བ་རི༷བ་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ་དེས་བློ་མིག་བསྒྲིབས་པ་རྣམས་ལ༷འོ༷་སྟེ་བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པར་བྱ་དགོས་སོ།

那么，不见境的自性之因是愚痴，因为若无它则应当见到自性，如同眼睛错误地见到形色时，需要消除眼病眼翳一样。若有愚痴则有业，若无则不生起，认为应当断除愚痴的是对事物实相不具正确智慧的声闻等的了解，这是可疑的。而智者中观派则在听到"无明缘行"时，不仅了知行是无自性的，而且通过了悟缘起真实义的善慧日光，遣除如同浓厚黑暗般的无明，从而不再取行业，由此解脱轮回。当显现之因产生颠倒显现果的时候，通过洞悉虽然显现却不成立、无需遮遣安立的空性而获得解脱，而不是执著显现之因为应断除之物。如是，以如实见到实相之善慧日光，遣除执实的浓厚黑暗的智者们，通达因果和所断能治一切皆为自性空之空性而获得解脱，而非通过穷尽愚痴而解脱。
第二，对"若无丝毫基础则世俗中也不应显现"的辩驳回应分为：辩驳本身和对此的回答两部分。
首先，若色等诸事物在胜义中确实不存在，那么在世俗中也应如石女儿一样完全不存在，因此色等诸法确实是自性存在的。
第二部分分两节：从比喻方面说明此辩驳不确定，以及从义理上说明自性不生与世俗显现不相违。
第一节又分总说和详释两部分。
首先，那些成为患有眼翳和食用曼陀罗花等损害眼睛者所见对象的浮游发丝和大象等，与石女儿一样均未生起，(既然)同样未生却有显现与不显现的区别，那么首先对于显现却不存在的浮游发丝等，应当质问执实论者你：既然能见到未生起的浮游发丝，为何不见兔角、石女儿等？此后，对于那些为无明眼翳所覆盖心眼的人们，应当进行辩论考察。


 །གང་འདི་ལྟར་དོན་དམ་པར་མེད་ན་འདི་འདྲར་སྣང་བར་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་
1-4-97b
སྙམ་དུ་རྩོད་པ་ལ། དང་པོ་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་ཀྱང་སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་པར་འཐད་དེ། དཔེར་ན་དང་པོར་དཔེ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི་སྟེང་ནས་དཔྱད་ན་མེད་པར་འདྲ་ཡང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མི་མཐོང་ལ། སྐྲ་ཤད་མཐོང་བ་ཡོད་པས། སྐྱེ་བ་མེད་ན་མི་མཐོང་བར་ཐལ་བའི་སྨྲ་བ་འདི་མ་ངེས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དངོས་སྨྲ་བའམ་དེའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་དག་ན་རེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་དང་བླང་དོར་མེད་པར་རྟོགས་ན། ཕན་འདོད་ཀྱི༷་སྦྱིན་པ་སོགས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་སྟེ་དགེ་ཆོས་སྒྲུབ་པ་དང་། མི་དགེ་སྤོང་བ་ཐམས་ཅད་དམིགས་ནས་བླང་དོར་བྱེད་དགོས་སོ་སྙམ་ན། གནས་ལུགས་ལ་གོ་མྱོང་མ་སྐྱེས་པ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག གནས་ལུགས་ལ་དམིགས་མེད་དང་། བླང་དོར་མེད་པར་མཉམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས། ཀུན་རྫོབ་སྣང་ཚུལ་ཙམ་དུ་དམིགས་པ་ཁེགས་ག་ལ་དགོས་ཏེ། འཁོར་འདས་བླང་དོར་དགག་སྒྲུབ་སྣ་ཚོགས་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་སུ་སྣང་ཡང་། སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དམིགས་མེད་ཡང་དག་མཐའ་མཉམ་པ་ཉིད་ལས་མི་གཡོའོ། །གནས་ལུགས་དེ་ལྟ་བུ་རྟོགས་ན། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་ངང་གིས་འཇུག་སྟེ། སངས་
1-4-98a
རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་བཞིན་ནོ། །ཐ་སྙད་དུ་དགེ་སྒྲུབ་སྡིག་སྤོང་བླང་དོར་བྱེད་ཀྱང་། གནས་ལུགས་ལ་བླང་དོར་དང་དམིགས་པ་ཡོད་པར་འཛིན་མི་དགོས་ལ། གནས་ལུགས་ལ་དེ་དག་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པ་དང་བླང་དོར་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་མི་དགོས་ཏེ། དེ་གཉིས་འགལ་མེད་ཡིན། གནས་ལུགས་ལ་དམིགས་པ་མེད་རྒྱུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་འདི་རྣམས་ཡིན་ཏེ། མིན་ན་དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་དེ་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་ཅན་འགལ་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ངོར། དམིགས་མེད་ཀྱི་བྱམས་སོགས་འབྱུང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཡང་དག་ཡིན་ནོ། །གནས་ལུགས་ལ་དམིགས་སུ་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པ་དེ་གཉིས་གང་རུང་མེད་པར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ན། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་བདེན་གཉིས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཐ་སྙད་དམིགས་པ་བཞིན་གཉིས་ཆོས་མེད་པའི་དམིགས་མེད་མི་སྲིད་པས་དོན་དམ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་གནས་ལུགས་གཉིས་ཆོས་གང་ཡང་མེད་པའི་དམིགས་མེད་བཞིན་ཐ་སྙད་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་བར་དོན་དམ་འབའ་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཉིས་སུ་
1-4-98b
མེད་ཀྱང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་དམིགས་པར་སྣང་བ་གཉིས་འགལ་མེད་དུ་ཡོད་པ་འདི་བདེན་གཉིས་སུ་འབྱེད་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཟབ་མོ་མུ་སྟེགས་སོགས་ལ་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། ༈ །དང་པོ་ནས་བདེན་གཉིས་འགལ་འཛིན་གྱི་བློས། དོན་དམ་པར་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་འགོག་མི་ནུས་པར། བདེན་གྲུབ་ཁེགས་པ་ལ་དོན་དམ་མཐར་ཐུག་ཏུ་བཟུང་བ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན། གནས་ལུགས་ནི་དངོས་དངོས་མེད་གང་དུ་དམིགས་པ་མེད་པ་མིན་པར། དངོས་མེད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བདེན་གྲུབ་བཅད་པའི་མེད་དགག་ལ་གནས་ལུགས་སུ་རློམ། བདེན་གྲུབ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་མེད་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགོག བུམ་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད། དོན་དམ་པར་མེད་ཟེར་བ་ལས་འོས་མེད་ཀྱང་། དེ་དག་ལ་དྲིས་ན་བུམ་པ་དོན་དམ་པར་མེད་ན་བུམ་པ་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པར་ཡང་ཁས་ལེན་རུང་ལ། དེ་ལྟ་ན་དེས་གོ་མི་ཆོད་པར། བདེན་གྲུབ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བས་ཅི་བྱ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་མི་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཚད་མི་དམིགས་པར་འདོད་མི་རུང་བར་དམིགས་པར་ཁས་ལེན་ན། བུམ་པའང་དམིགས་པར་འདོད་
1-4-99a
དགོས་ལ། དེ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་གྲུབ་མོད། འདིར་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས། དོན་དམ་པར་དམིགས་པར་འདོད་དགོས་སོ།

若有人争论说："如果胜义中不存在，就不知道为何会如此显现"。
首先，胜义中虽未生起，但仅显现的存在是合理的。例如，首先从浮游发丝等例子进行考察，虽然同样都是不存在，但石女儿不见而浮游发丝却能见到，因此"若无生即不见"的主张是不确定的，因为虽无生起却仍有所见。
执实论者或属于其派别的人们说道：如果了解一切法无所缘取、无取舍，那么利他的布施等如何发生？行善止恶一切都需要以所缘为对象而取舍。(对此我回答)：未曾对实相产生领悟的你听着：在实相中了解无所缘、无取舍的平等性，并不需要否定世俗显现层面上的所缘。虽然轮回涅槃、取舍、破立等各种不同法相显现，但这些显现自身的实相——无所缘的真实边际平等性——却不曾动摇。
若了悟如此实相，则会自然对未了悟此理的众生生起悲心，如同诸佛菩萨一般。虽然在世俗中行善断恶、取舍，却不需要执着实相中有取舍和所缘；同样，因为实相中这些无所缘，也不意味着世俗中没有任何所缘和取舍，这二者不相违。实相中无所缘的原因正是这些世俗法，否则它们的实相就会变成别的东西。
因此，在了悟法性与有法不相违的境界中，无所缘的慈爱等的生起，是极为清净的大乘正道。虽然实相无所缘，但世俗有所缘，若二者之一不存在而成为单一方面，则由有法和法性区分的二谛也将不存在。或者说，若像世俗所缘那样没有无二法的无所缘，则胜义将不存在。或者，若像实相中无有任何二法的无所缘那样，世俗中也无二法显现，则将只有独存的胜义。
因此，"虽无二而显为二"和"虽无二而显为所缘"这两者不相违，这就是区分二谛的含义，这是佛陀了知并教导的甚深法，是外道等所没有的真正道路。
从一开始就以二谛相违执着的心识，不能否定胜义中的一切所缘，而把"否定真实成立"当作究竟胜义，按照他们的观点，实相并非不被缘取为实或非实，而是妄执真实成立否定的无遮为实相。他们一味否定真实成立是二谛都不存在，(而实际上)瓶子世俗有、胜义无之外别无他说。
若问他们：瓶子胜义中不存在，那么能否同意瓶子胜义中不被缘取？若如此，则不能达成目的，单独区分真实成立有何用？不被缘取是指世俗不存在的法，而不能认为世俗中存在的一切都不被缘取。若承认被缘取，则必须承认瓶子也被缘取，而这世俗中被缘取在自他两方都已成立，但这里是考察胜义的语境，所以必须承认胜义中被缘取。


 །དེ་ལྟ་ན་བུམ་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད། བདེན་གྲུབ་དེ་གཉིས་ཆར་མེད་པས་གཞལ་བྱ་བདེན་གྲུབ་བཀག་ཤུལ་དུ་བུམ་པ་དངོས་སུ་འཕེན་པས་མ་ཡིན་དགག་གི་སྟོང་ཉིད་དེས་སྟོང་གོ་མི་ཆོད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྟོང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །སྟོང་ཉིད་ནི་དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས། ཁས་ལེན་དང་དམིགས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན། བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་པས། བུམ་པ་དངོས་པོའི་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། བདེན་སྟོང་དངོས་མེད་གཉིས་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ། ལམ་དེས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཆགས་པ་ལས་ངེས་པར་ཇི་ལྟར་འབྱུང་། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་གཉིས་སྣང་ཇི་ལྟར་ནུབ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་དེ་འདྲ་རྟོགས་ཀྱང་དེ་དག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནག་རྭ་རི་རྭས་སྟོང་པ་ལ་བདེན་གཉིས་འགལ་མེད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཟབ་མོ་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གནག་རྭ་རི་རྭས་སྟོང་པར་ཤེས་མོད། དེ་ལྟ་བུ་ལ་
1-4-99b
བདེན་གཉིས་འགལ་མེད་ཀྱི་དོན་ཅི་ཡང་མེད་པ་བཞིན་ཏེ། འགལ་བར་དོགས་པའང་མི་ཟ་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཟུགས་བརྙན་སོགས་མི་སྣང་བར་ཐལ་བ་འཕེན་པ་དང་། དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་གཏན་ཚིགས་དེ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ་གཉིས། དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་རྨི༷་ལ༷མ་གྱི་ཁང་ཁྱིམ་དང་དྲི༷་ཟའི༷་གྲོ༷ང་ཁྱེར༷་བཅ༷ས། སྨི༷ག་རྒྱུའི༷་ཆུ༷་ད༷ང་མི༷ག་འཕྲུ༷ལ་གྱིས་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་སོགས་དང་གཟུ༷གས་བཪྙ༷ན་ལ་བྱད་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་སོ༷གས་དང་། བྲག་ཆ་དང་སྤྲུལ་པ་སོགས། སྐྱེ༷་མེ༷ད་དེ་ཡོད་པ་མིན་པར་མཐོ༷ང་ན༷་ཡོ༷ད་པ་ཉི༷ད་མི༷ན་པར་མཚུང༷ས་ཀྱང༷་། དངོས་སྨྲ་པ་ཁྱོ༷ད་ལ༷་ཇི༷་ལྟར༷་མཐོང་བ་དེ༷ར་འགྱུར༷་ན་དེ༷་མི༷་རི༷གས་ཏེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟར་དེ་མི་སྣང་བར་འགྱུ༷ར་དགོས་སོ། །གཉིས་པ། དེའི་ཕྱིར་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་དུ༷་གཟུགས་བརྙན་སོགས་འདི༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང་སྐྱེ༷་བ་མེ༷ད་ཀྱང༷་། མོ༷་གཤ༷མ་གྱི་བུ༷་ལྟར༷་ག༷ང་ཕྱིར༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི༷། མཐོ༷ང་བ༷འི་ཡུལ༷་དུ༷་མི༷་འགྱུར༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་པ༷། དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་ཁྱོད་ཀྱི་སྨྲ༷་བ་འདི༷་མ་ངེ༷ས་པ༷འོ། །གཉིས་པ་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་མེད་པར་སྟོན་པ། སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང་སྣང་བར་མི་འགལ་བར་སྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་དངོས་དང་། ལུང་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་
1-4-100a
བསྟན་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། མོ༷་གཤ༷མ་བུ༷་ལ་ར༷ང་གི་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་སྐྱེ༷་བ༷་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་དུ༷་མེ༷ད་པ་དང་འཇི༷ག་རྟེན༷་ཐ་སྙད་དུའ༷ང་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེ༷་བཞིན་དུའང་གཟུགས་སོགས་དངོ༷ས་པོ་འདི༷་ཀུན༷་ཀྱང་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནི་འཇི༷ག་རྟེན༷་ཐ་སྙད་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་གཉིས་ཆར་དུ༷་མ༷་སྐྱེས༷་སོ། །འདིར་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བུམ་སོགས་དང་སྐྱེ་བ་སོགས་རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ་ཆོས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཞེས་པ་ཡིན་གྱི། འདི་ལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་པར་གོ་དགོས་ན། མོ་གཤམ་བུ་ལྟར་རང་རང་ངོ་བོས་ཞེས་པའི་དཔེ་ལྟར། མོ་གཤམ་བུ་སྐྱེ་མ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི། མོ་གཤམ་བུའི་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་ནི་དཔེར་མ་བྱས་པའོ།

如此，瓶子胜义中存在。因真实成立在二谛中都不存在，所以在否定真实成立所量后，直接引出瓶子本身，成为非遮的空性，这种空性不能完成"空"的意义，因为一切法将变成不空、真实成立。
空性是远离实与非实的一切相状，如果变成有所执取和有所缘取，那么二谛都将是有所缘取的，既执着瓶子为实有相，又将真实空和非实二者视为各有其相而被缘取，如此一来，这种道怎能确保从三界的贪着中解脱？无分别智慧如何生起？二取相如何息灭？因为即使了悟这种空性，也没有生起这些(解脱)的因缘。
牛角不含有山角，在这种空性上怎能有二谛不相违的甚深了悟、圣者的境界？即使凡夫也知道牛角不含有山角，但这种(认知)中并无二谛不相违的义理，正如人们对此根本不会怀疑相违一样。
第二部分分为两节：提出镜像等不应显现的异议，以及因此说明该理由不确定。
首先，如果梦中房屋、乾闼婆城、海市蜃楼之水、幻术所生男女、镜中映照的脸影等，以及回声和化现等，虽无生而被见到，这些在非存在性上相同，那么对执实论者你来说，它们怎么会如此显现？这不合理，应该像石女儿一样不显现才对。
其次，因此，虽然胜义中镜像等完全无生，但它们为何不像石女儿那样不成为世间所见境？因为这个原因，你的主张是不确定的。
第二部分分两节：说明自性生在二谛中都不存在，以及证明无生与显现不相违。
首先又分为两部分：直接阐述无有自性生，以及引用经典如何如此教示。
首先，正如石女儿自体上胜义中无生，世俗中也不存在那样，色等一切事物也是以自体在世俗和胜义二者中都无生。这里"以自体"是指世俗的瓶等和生等的自性，即法的本质，而不应理解为"真实成立的自性"。如果必须理解为后者，则如"如石女儿各自自性"的比喻所示，石女儿是从未生过，而非用"石女儿无自性"作为比喻。


 །དེ་ལྟར་ན་དོན་དམ་ཞེས་པ་འདི་ཐ་སྙད་བཀག་པའི་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་ཅིག་ཡིན་པས། ཐ་སྙད་རྣམས་བཞག་ས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་བཀག་པར་འགྱུར་སྙམ་ན། ཐ་སྙད་བཀག་ཅེས། མེས་ཤིང་བསྲེགས་པ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ཕན་ཆད་ཐ་སྙད་སྣང་བ་རྒྱུན་ཆད་དགོས་ན། བུམ་སོགས་ཐ་སྙད་འདི་རྣམས་དཔྱད་རུང་མ་དཔྱད་རུང་། ཐ་སྙད་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་
1-4-100b
ལྟར་སྟོང་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་ནི་དུས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་སྣང་ལ། ད་ལྟ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུའང་། བུམ་པ་ལྟ་བུ་ལ་ཁ་ཁྱེར་དང་ལྟོ་བ་སོགས་ཀྱི་ཆར་ཕྱེ་སྟེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱིས་ཕྱེ་ཞིང་དཔྱད་ན། ཡན་ལག་ཅན་དང་ཡན་ལག་གི་ཆ་ཤས་ཅུང་ཟད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྙེད་རྒྱུ་མེད་བཞིན་བུམ་པར་སྣང་བ་མེད་མི་འགྲོ་བ་འདི། ཐ་སྙད་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་བཞིན་སྣང་བ་ཡིན་པར་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་མེད་ཡིན་པ་དེས་ཐ་སྙད་ཀྱི་རང་བཞིན་གསལ་བར་བྱས་ཀྱི། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྣང་བར་བཀག་པ་ཅུང་ཟད་མེད་པར་མངོན་སུམ་གྲུབ་ན། འདི་ལ་བརྟགས་པའི་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ཚེ་དགག་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་སྟོང་པར་བྱས་པའི་སྟོང་པ་དང་། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དགག་བྱར་མ་བྱས་པའི་ཐ་སྙད་བུམ་སོགས་རང་ངོས་མི་སྟོང་པའི་སྣང་བ་གཉིས། བུམ་པ་སྣམ་བུས་སྟོང་པ་དང་། བ་ལང་གི་རྭ་རི་བོང་གི་རྭས་སྟོང་པ་ལྟར་ཆོས་ཐ་དད་གཞན་གཉིས་སྲད་བུ་དཀར་ནག་བསྒྲིལ་བ་ལྟར་ལྷན་ཅིག་གིས་ཚོགས་པ་ཙམ་ལ་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་དུ་འདོད་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་འཆད་ཚུལ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཟླ་གྲགས་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་མཐོན་པའི་ཡ་མཚན་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཚོད་གདའ་སྟེ།
1-4-101a
འདི་བཞིན་བསྒོམས་པས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ལ་དངོས་འཛིན་ནི་གཞིག་མི་ནུས་པས། ཚིག་གི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་ལས་དོན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ལ་ཕན་པ་ཞིག་བཟུང་ན་ལེགས་འདྲ་ཡང་། སོ་སོ་རང་རང་གི་ལུགས་ཅི་དགྱེས་སུ་གཟུང་བར་མཛོད་ཅིག འོན་ཀྱང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཏན་སྦྱར་མི་རུང་བ་དང་། བདེན་གྲུབ་དགག་བྱར་སོང་བ་སོགས་གཏན་བརྗོད་མི་རུང་ཞེས་དབུ་མ་སྨྲ་པ་སུས་ཀྱང་སྨྲ་བྱ་མིན་ལ། དེ་ལྟར་སྦྱར་ན་གོ་བདེ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་། བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་། བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་། གཞན་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་དམིགས་བསལ་ཏེ་བརྗོད་ཚུལ་འདིས། བདེན་སྟོང་གི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མེད་དེ། སྦྱར་བའི་སྐབས་ན། སྟོང་གཞི་བུམ་པ། དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་བསམ་འདུག་ཀྱང་། ཐ་སྙད་སྒྲུབ་ཚེ། རི་བོང་རྭ་ཆོས་ཅན། ཡོད་པ་མིན་ཏེ། ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུའང་། ཚིག་གི་སྒོ་ནས་རྟགས་ཆོས་དོན་གསུམ་གྱི་ལྡོག་པ་སོ་སོར་འབྱེད་ནས་འཕེན་པ་ཡོད་པ་
1-4-101b
བཞིན་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཚིག་གི་ཤན་དེས་གཞན་སྟོང་ལྟ་བུར་སྨྲས་ཀྱང་དེ་ཙམ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཀྱང་། དོན་གྱི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབུ་མའི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་སྟོང་དུ་མི་འགྲུབ་པ་ལྟར་བཟུང་ན་གོང་ལྟར་ཉེས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དུ་མ་འབྱུང་བས། འདི་ལྟ་བུ་ཚིག་གི་འཐེན་རྩོད་ཙམ་མ་ཡིན་གྱི། སྟོང་ཉིད་ལ་བློ་གཞོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་བྱ་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་གནད་མདོར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།

这样看来，所谓"胜义"若是一个否定世俗的空无断灭，那么因为世俗诸法无处安立，就会导致世俗被否定了。若"否定世俗"意味着如火焚烧木柴那样的空性，那么此后世俗显现应当断绝。然而，瓶等这些世俗法，无论经过考察与否，虽然以其自体或法性而言是空的，但即使如此空着，世俗缘起显现却始终不断地显现。
当前在考察世俗本性存在与否的情况下，例如对瓶子进行分析，将其分解为口缘和腹部等部分，再进一步分解为极微尘，经过考察后，虽然找不到整体与部分之间任何自性，但瓶子的显现并不因此消失。这正是世俗自体空而仍然显现，由事物法性决定的不相违性，这种不相违性明确了世俗的自性，而非丝毫否定了世俗显现，这是现量所成立的。
对此进行检验时，将一事物空掉而成为空性，与胜义观察并非所遮的世俗瓶等自身不空的显现这两者，就像"瓶子无毯子"或"牛角无兔角"那样，把它们视为如白黑线缠绕在一起的两个截然不同的法，并将这种组合视为空性、缘起、双运的意义，这种解释空性的方式似乎是连龙树和月称等人都未曾提出过的奇特观点。
如此修习无法破除对内外诸法的实执，因此，与其执着于文字教条，不如持有对解脱道有益的实质教义。当然，请各位依照自己的喜好来采纳。
然而，任何中观师都不会说"绝对不能运用真实成立的区分"，也不会说"绝对不能讨论真实成立作为所破"。虽然这种应用在许多场合便于理解，但"瓶子不空于瓶子"、"瓶子空于真实成立"，以及"一切世俗法自身不空，而空于他者真实成立"这种特殊表述方式，在论证真实空性时，如"瓶子是有法，无真实性"等情况下，似乎是将瓶子视为所空基，真实成立为所破而空。
虽然在建立世俗时，如同"兔角是有法，不存在，因为未被量所见到"这样的论式，从语言角度区分因、法、有法各自的差别来进行推理，从这个意义上来说，即使说成类似"他空"的表述，又有何相违呢？但从实质内容上看，若认为中观的一切正理都不能证明世俗诸法为自空，就会如前所述产生许多重大过失。因此，这不仅仅是文字上的争论，而是所有专注于空性的人都应当思考的重要问题，以上就是对此要点的总结。


 །གཉིས་པ། མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲིབ་སེལ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ན། གདོད་ནས་ཞི་ཞིང་མ་སྐྱེས་པ། །རང་བཞིན་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་མགོན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྟན། །ཅེས་གསུངས་པ། དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་འདི༷་ལྟར༷་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྟོན༷་པ༷ས་དངོས་པོའི་ཆོ༷ས་རྣ༷མས་ཀུན༷། གདོ༷ད་ན༷ས་ཞི༷་ཞི༷ང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ༷་དང་བྲ༷ལ་ཞིང་ར༷ང་བཞི༷ན་གྱིས༷། ཡོ༷ངས་སུ༷་མྱ༷་ངན༷་ལས་འད༷ས་པ༷་གསུ༷ངས་པར་གྱུར༷་པ༷། དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་དུས་རྟག༷་ཏུ༷་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ༷་བ༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་ཀྱང་སྣང་བར་མི་འགལ་བ་ནི། གང་ཕྱིར་བྱེ་མདོ་སོགས་དངོས་སྨྲ་པ་དེ་དག་གིས་ཁས་བླངས་བུ༷མ་པ་དང་ནགས་ཚལ་
1-4-102a
སོ༷གས་འདི༷་ད༷ག་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་དེ༷་ཉི༷ད་དུ༷་མེ༷ད་ཅི༷ང་། འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི་ར༷བ་ཏུ༷་གྲ༷གས་པ༷ར་ཡོ༷ད་པ་ཇི་བཞི༷ན། དེ༷་བཞི༷ན་དུ་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་གཅིག་ཡོད་ན་དངོ༷ས་པོ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྱུར༷་བ༷ས་ན༷། མོ༷་གཤ༷མ་བུ༷་དང༷་མཚུངས་པ༷ར་ཀུན༷་རྫོབ་ཏུ་མེད་ན་མི་མཐོང་བར་ཐ༷ལ་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ལ་བུམ་པའི་གདགས་གཞི་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་ཡོད་པས་དེ་དང་མི་འདྲ་སྙམ་ན། བུམ་པ་ནི་དེ་བརྒྱད་མིན་པས་བུམ་པ་རང་ལ་མི་ཕན། རྡུལ་རྫས་ཀྱང་དཔྱད་ན་མི་གྲུབ་བོ། །ཡང་བུམ་སོགས་ལ་སྣང་གཞི་ཡོད་པས་ཁྱོད་དང་མི་མཚུངས་སྙམ་ན་ཡང་མིན་ཏེ་དེའི་སྣང་གཞི་རྫས་སུ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ་རྡུལ་སོགས་རིགས་པས་མི་འགྲུབ་བོ། །འདི་རྣམས་ལ་གོ་བ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཆགས་ན། སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་དུ་འཆར་བ་ལ་ཡིད་ཆེས་ནས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་བས་ཤིན་ཏུ་རྩད་ཆོད་ཅིག ཡང་ཡོད་མེད་ཀྱི་དོན་མི་འགལ་བར། གཞི་གཅིག་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཡོད་མེད་གཉིས་མི་འགལ་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་བུམ་སོགས་སྣང་བའམ་ཡོད་པ་ནི་སུས་ཀྱང་ཁེགས་མི་ནུས་ལ། དེ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་བཙལ་ཏེ་རྙེད་དོན་རྡུལ་ཙམ་མེད་
1-4-102b
པས་མེད་པ་མི་འགལ་བ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་སུས་ཀྱང་བསྙོན་དུ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་འཆར་མ་ནུས་པའི་སྟོང་ཉིད་སྨྲ་བ་དག་གཞི་གཅིག་གི་སྟེང་དུ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་མེད་པ་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་མི་སྒྲུབ་པར་ཡོད་མེད་འགལ་བར་འཛིན་ཏེ། ཡོད་མེད་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤང་འགལ་ཡིན་པས་གཞི་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟར་འདུ་རུང་སྙམ་ནས། ཡོད་རྒྱུ་བུམ་པ། མེད་རྒྱུ་བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་ཞིག་འཛིན་ནོ། །ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་གང་མེད་པ་དང་། གང་ཡོད་པ་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་འགལ་པ་ནི། རི་བོང་རྭ་དང་བུམ་པ་བཞིན་གཅིག་མེད་གཅིག་ཡོད་པའོ། །དེ་དང་འདི་མི་འདྲ་སྟེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཡོད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་མེད་པའི་མེད་པ་གཉིས་གཞི་གཅིག་ལ་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་རུང་སྟེ་མི་རུང་ན་དོན་དམ་པར་མེད་ཚད་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཚད་དོན་དམ་པར་ཡང་མེད་པར་མི་འགྱུར་ན། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དགག་བྱའམ་མེད་པར་བསྒྲུབ་བྱ། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་རི་རྭ་སོགས་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པར་སྒྲུབ་མི་རིགས་པས་བདེན་གཉིས་ཆེས་འགལ་བར་འགྱུར་ནའང་། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དམིགས་སུ་
1-4-103a
མེད་པར་བསྒྲུབ་བྱ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་འདི་རྣམས་ལ་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་རི་རྭ་དང་མོ་གཤམ་བུ་སོགས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་གྲུབ་ཟིན་པས། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མེད་པར་ནམ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ཏེ། དོན་དཔྱོད་མེད་ཀྱང་དེ་གྲུབ་ཟིན་ལ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ན་ལྷག་པོར་སྒྲུབ་ཏུ་ཅིའང་མེད་པས་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ཡུལ་མིན་ནོ།

第二，经中说："菩萨除障转法轮时，本来寂静未生起，自性涅槃诸法，怙主您已宣说。"因此，这样圆满佛陀导师宣说一切事物诸法，本来寂静且离自性生，自性已完全涅槃，因此永远无有自性生。
第二，自性不生与显现不相违：因为毗婆沙师和经量部等执实论者他们所承认的瓶子和森林等，按照你们的观点胜义中不存在，而在世间极为著名地存在，同样地，如果(世俗法)胜义中不存在而世俗中存在，则一切事物也应如此，因此不会产生"若世俗中如同石女儿一样不存在则不应被见到"的过失。
若认为瓶子有八种极微作为假立基础，所以与石女儿不同，(答：)瓶子不是那八种(极微)，所以对瓶子自身无益；极微经考察也不成立。又若认为瓶等有显现基础所以与你不同，也不是这样，因为无法证明其显现基础为实有，极微等经由正理不成立。
如果对这些理解得非常透彻，就会对空性显现为缘起生起信心，并对显空双运的要点生起确信，这是非常彻底的。
另外，关于有无的意义不相违：在同一基础上，世俗有与胜义无这两种有无不相违。世俗中瓶等显现或存在是任何人都无法否定的；通过胜义考察寻找而未找到一丝极微，因此不存在，这种不相违是由事物法性所成立的，任何人都无法否认。
那些无法如此理解空性的论者们，在同一基础上，不能证明世俗有和胜义无是不相违的同一意义，而执着有无为相违，认为有无二者互相排斥，所以认为怎么能在同一基础上共存，因此他们执着存在的是瓶子，不存在的是独立的真实成立。
世俗考察所得的不存在和存在是互相排斥相违的，如兔角和瓶子，一个不存在一个存在。但这与当前讨论不同，因为世俗中的"存在"和胜义中的"不存在"二者在同一基础上是不相违的、可以是同一意义的。如果不是这样，则胜义中所有不存在的都应世俗中也不存在，而世俗中所有存在的也都应胜义中不存在，而事实并非如此。
胜义考察所否定或证成为不存在的对象，不应仅仅是世俗中不存在的山角等，而应当是世俗中存在的一切法胜义中都不可得，否则二谛将极为相违。然而，应当由胜义考察证明为不可得的，正是世俗中存在的缘起显现不欺诸法，而不是世俗中不存在的山角和石女儿等，因为这些已经证成为世俗中不存在，所以永远不是胜义考察应证成为不存在的对象，因为即使没有胜义考察它们也已成立，而通过胜义考察也没有任何可以进一步证成的，所以它们不是胜义考察的对象。


 །བུམ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་འདི་རྣམས་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱིས་དཔྱད་ན་རྡུལ་ཙམ་དམིགས་སུ་མེད་ཅིང་མ་རྙེད་པ་ནི་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པས་རང་གཞན་སུས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་དམིགས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དོན་དམ་པར་མེད་པར་གྲུབ་ལ། དོན་དམ་པར་མེད་བཞིན་ཐ་སྙད་དུ་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་ཙམ་སུས་ཀྱང་མི་ཁེགས་པས།ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང་། དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་རིགས་པ་མི་སྲིད་པས་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདིར་སུས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཟློག་སྟེ་སྨྲ་མི་ནུས་པ་ནི། རྒོལ་བའི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གང་སྣང་བཞིན་སྟོང་། སྟོང་བཞིན་སྣང་། སྣང་སྟོང་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ཡི། ཆོས་
1-4-103b
རང་ངོས་ནས་མ་སྟོང་པ་ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྟོང་ཚུལ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལ་སྣམ་བུ་མེད་པ། གནག་གི་རྭ་ཡོད་པ་དང་། དེ་སྟེང་རི་བོང་རྭ་མེད་པ་ལྟ་བུས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པའི་གོ་ག་ལ་ཆོད། བུམ་ཡོད་དང་། དེ་ལ་སྣམ་མེད་དང་། གནག་རྭ་ཡོད། རི་རྭ་མེད་པ་གཉིས་ཀ་ཀུན་རྫོབ་དཔྱོད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་སྣམ་མེད་སོགས་སྒྲུབ་པ་ག་ལ་ཡིན། བུམ་པ་ཡང་དག་པར་དམིགས་སུ་མེད་པ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་ཡིན། བུམ་པ་དམིགས་སུ་མེད་པ་ལ་བདེན་མེད་ཅེས་མིང་བཏགས་པ་ལས། བུམ་པ་དམིགས་ན་བདེན་མེད་མི་འགྲུབ། བདེན་མེད་གྲུབ་ན་བུམ་པ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་གོ་དགོས་ཀྱི། དེ་གཉིས་ལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་ག་ལ་ཡོད། གལ་ཏེ་བདེན་གྲུབ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་ན། འདི་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་ན། དོན་དཔྱོད་མི་དགོས་པར་ཐ་དཔྱོད་ཀྱིས་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། དོན་དཔྱོད་མེད་པར་མི་འགྲུབ་ན། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་བུམ་པ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་ན། བདེན་གྲུབ་ཇི་ལྟར་ཁེགས། མེད་པར་གྲུབ་ན་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་སྟོང་
1-4-104a
པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་འགོག་པའི་རིགས་པ་ཅི། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་བུམ་པ་མ་དམིགས་ཏེ། དེས་ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པའང་མི་སྲིད་དོ། །དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ན་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པས་རི་རྭ་མེད་པར་གྲུབ་པར་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་སྐྱེ་མ་མྱོང་། དེའི་ཕྱིར་འགག་མ་མྱོང་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡེ་ནས་མ་སྐྱེས་པར་རྟོགས་ཀྱི། ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་ཞེས་པའང་མི་དམིགས་ཏེ། དམིགས་ན་སྐྱེ་མེད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྗེས་ཐོབ་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་ལས་འདས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ།

瓶等在世俗中存在的这些法，若以一多离等方式考察，则无法找到或见到丝毫极微，这是由事实力量所成立的，因此任何自他都无法证明它们胜义中可见，由此证明胜义中不存在。虽然胜义中不存在，但世俗中作为缘起显现不欺仅仅如是，谁也无法否定，因此不存在能证明世俗中不存在的正理，也不存在能证明胜义中存在的正理，在包括诸天在内的这个世间中，没有任何人能够反过来这样说。这不是因为辩论者的主观意图，而是由事物法性力量所成立的。
因此，所谓"显现即空，空即显现，显空不相违同一义"，而法自身不空而由他法空，这只是世间的空性方式，怎么会是胜义瑜伽师的行境呢？如同"瓶子存在而其上无毯子"，"牛角存在而其上无兔角"这样的例子，怎能理解世俗中存在诸法的空性？瓶子存在、毯子不存在以及牛角存在、兔角不存在，这两者都只是由世俗考察量所成立，怎么会是由胜义考察来证成毯子不存在等呢？
瓶子真实不可得是由胜义考察所证，瓶子不可得被命名为"无真实性"，而非见到瓶子后才成立无真实性；若证成无真实性，则必须理解瓶子胜义中不存在，这两者怎么会有胜义中存在与否的差别？
如果真实成立在世俗中也不存在，那么证明它世俗中不存在的是世俗量，若如此，则不需要胜义考察，已经由世俗考察证成了，胜义考察还有什么用？若没有胜义考察就不能成立，那么若胜义考察不能证明瓶子不存在，怎么能否定真实成立？若证明不存在，那么这正是胜义空性，除此之外，还有什么理由来否定独立的真实成立？
胜义考察未见到瓶子，因此也不可能在世俗中见到它。若由胜义考察来考察，就如同世俗考察证明山角不存在那样，一切法本来从未生起，因此也未曾灭，如此了悟本来无生，即使在世俗中所说的"生起"也是不可见的，若可见则不成为无生。
因此，后得位中的显空双运如幻，而在胜义中则超越存在与不存在，如同虚空。


 །ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་ཡང་སྟོང་བཞིན་སྣང་བས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡིན་པས་སྟོང་ཉིད་བཞི་སྦྱོར་གྱི་དགོངས་པ་ལྟར་འཆར་བཏུབ་ལ། སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡིན་པ་ནི་དངོས་པོ་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་སྟེ། ཐ་སྙད་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་རྣམས། རང་གི་ངོ་བོ་དཔྱད་བཟོད་ཀྱིས་སྟོང་པར་གྲུབ་ལ། ཐ་སྙད་དུ་བུམ་སོགས་རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་དེ་དཔྱད་ངོར་མ་གྲུབ་པས། དོན་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱང་། དེ་འདྲའི་དཔྱད་པ་བོར་ནས་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་ངོར་སྣང་བ་བཟློག་ཏུ་མེད་པས་ཟུང་
1-4-104b
འཇུག་ཏུ་གྲུབ་ལ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་པ་དང་། དོན་གཞན་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་གཉིས། སྟོང་རྒྱུ་དང་མི་སྟོང་རྒྱུའི་ཆོས་ཐ་དད་ཡིན་པས། བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་བཞིན་སྣང་། སྣང་བཞིན་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར། རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བ་མི་སྟོང་བཞིན། ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་ལ་སྦྱར་ནས། བ་ལང་རྭ་སྣང་དང་། རི་བོང་རྭ་སྟོང་ཟུང་དུ་སྦྱར་བ་ལྟ་བུའི་ཟུང་འཇུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་བཞིན་སྣང་བ་དང་སྣང་བཞིན་སྟོང་པའི་དོན། གཟུགས་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ལས་སོགས་བཞི་པོ་དེ་བུམ་པའི་སྟེང་དུ་འོང་མི་སྲིད་པར། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་འོང་བར་རིགས་ནའང་། བདེན་གྲུབ་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ལ་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད། དེ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཟེར་ཚད་སྟོང་པ་རྐྱང་པ་སྣང་བ་དང་ཁ་ཕྲལ་བ་དང་། སྣང་ཆ་ཟེར་ཚད་སྟོང་པ་དང་ཁ་ཕྲལ་བའི་སྣང་རྐྱང་གི་མཐར་ལྷུང་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་མེད་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པར་སྟོང་པ་གཞན་ལ་རེ་དགོས་པ་དང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་མིན་པར་སྣང་ཕྱོགས་རྣམས་རྟག་མཐར་ལྷུང་བས་རྟག་མཐའ་སེལ་བྱེད་ཆོས་
1-4-105a
དོན་གཞན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ལ་རེ་དགོས། སྟོང་པ་ཉིད་ཆད་མཐར་ལྷུང་བ་རང་གི་ངོ་བོས་བསལ་མ་ནུས་པར་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་གཞན་ལ་རེ་དགོས་པའི་མཐའ་བྲལ་འདི་ལ་མཚན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ལྷས་བྱིན་ཤི་བ། མཆོད་སྦྱིན་མ་ཤི་བས་བསླང་བ་ལྟར་འབྲེལ་མེད་དེ། ཆོས་གཞན་སྟོང་པས་གཞན་རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་པ་ལ་ཅི་ཞིག་ཕན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་མེད་ཡིན་པས་མི་སྟོང་པ་ག་ལ་ཡིན་སྙམ་ན། བུམ་པ་བདེན་མེད་ཡིན་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་མིན་ན། བདེན་མེད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དོན་མི་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ། །
故此理证仅依生有而现之义
གཉིས་པ་སྐྱེ་བ་རྟེན་འབྱུང་ཙམ་དུ་སྟོན་པ་ལ། མཐའ་བཞིར་མི་སྐྱེ་བའི་གནད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྟེན་འབྱུང་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་དང་། རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པ་དེ་ཡིས་ལྟ་ངན་མ་ལུས་པ་གཅོད་པའི་བསྔགས་པ་གཉིས། དང་པོ་ག༷ང་གི་ཕྱིར༷་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱུ༷་མེ༷ད་པ༷་ད༷ང་དབ༷ང་ཕྱུག༷་གི༷་རྒྱུ༷་དང་དུས་དང་རྡུལ་དང་རང་བཞིན་དང་སྐྱེས་བུ་དང་སྲེད་མེད་བུ་ལ༷་སོ༷གས་ད༷ང་བད༷ག་དང་གཞ༷ན་དང་གཉི༷ས་ཀ༷་ལ༷ས། ཕྱི་ནང་གི་དངོ༷ས་པོ་རྣམ༷ས་སྐྱེ༷་བར༷་འགྱུར༷་བ༷་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་རྒྱུ་རྐྱེན་འདི་ཙམ་ལ་བརྟེན༷་ན༷ས་འབྲས་བུ་འདི་དག་ར༷བ་ཏུ༷་སྐྱེ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་བ་ཙམ་ཞིག་སྟེ། མ་རིག་
1-4-105b
པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་འབྱུང་དང་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་སོགས་ཇི་ལྟར་ངེས་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་དངོས་སྨྲ་པས་གཞན་སྐྱེ་ཡོད་དེ་རྟེན་འབྱུང་ཡིན་པས་སོ་སྙམ་ཡང་དེ་ནི་མ་རྟོགས་པ་སྟེ། མཐའ་བཞི་ལས་མི་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་རྟེན་འབྱུང་ཡིན་ཏེ། མཐའ་བཞི་གང་རུང་གི་སྐྱེ་ན་ཡང་རྟེན་འབྱུང་ཡིན་པར་མི་འགྲུབ་ལ། རྟེན་འབྱུང་ཙམ་ཡིན་པ་དེའི་གནད་ཀྱིས་མཐའ་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་འགོག་ནུས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་གོ་བ་གནད་དུ་འདྲོང་བ་གལ་ཆེའོ།

世俗中存在的诸法虽自性空但空中仍显现，故为显空双运，因此可以按照空性四聚的密意来理解。显空双运是由事物自身法性所成立的：世俗缘起显现，以自性经得起考察而空，世俗中瓶等虽显现为自性，但在考察面前不成立，因此胜义中无自性，然而若放弃此类考察，在未经观察分析的视角下，显现无法遮遣，故成为双运。
世俗中存在的瓶子自性不空，以及与它不同的世俗不存在的真实成立性空，这两者是空与不空的不同法，因此不是瓶子自性空而显、显而空，而是自性显现不空的同时，由他法空，如同将牛角的显现与兔角的空性结合在一起那样的双运。
如此一来，自性空而显、显而空的意义"色即是空，空即是色"等四句，在瓶子上不可能出现，而应当在真实成立上出现，然而真实成立是不存在的基础，怎么会有显现？因此，所谓的空性都变成了与显现分离的单纯空性，所谓的显现部分则成为与空性分离的单纯显现的极端，由此，一切法不能超越自性有无，而需要依赖他空；世俗诸法不能以自性超越常断边，而显现方面陷入常见，需要依赖他法空性来遣除常边。空性陷入断边，不能以自性消除，而需要依赖其他世俗法，这就是所谓的离边。
如此一来，如同"提婆达多死亡，祭施活着"这样没有关联，他法的空性对另一法的自性不空有什么帮助？若认为不是这样，瓶子自性无真实性，怎么会不空？(答：)即使瓶子无真实性，若它不是空性，那么无真实性与空性就不是同一意义了。
第二，仅以生起显示为缘起，分为：通过四边不生的要点显示诸法仅为缘起，以及赞叹缘起正理能断除一切邪见。
首先，因为如前所述，无因、自在天因、时间、微尘、自性、神我、无欲子等，以及从自、从他、从二者，内外诸法都不生起，因此，仅仅是依靠这些因缘而生起这些果，如无明缘行等缘起，以及种子生芽等，如何确定呢？
是这样的：譬如执实论者认为"有他生，因为是缘起"，这是不了解的，因为四边不生，所以是缘起；若是四边任一生起，就无法成立是缘起，正是因为仅仅是缘起这一要点，才能否定四边生起，如此互相理解要点至关重要。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །འཇམ་མགོན་སྒྲོལ་མའི་ཞལ་མངའ་ཡི། །འབྲི་གུང་པ་ཡི་ཆོས་སྐོར་ལ། །དཔྱད་པ་དང་པོ་གྱི་ས་ཚུད། །ནམ་ཞིག་སུ་ཡིས་བྱེད་པ་འདི། །དཀོན་མཆོག་དྲིན་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཐུགས་ལ་རྗེ་ཡིས་མཉེས་པར་སྨོན། །


 །ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པས་མི་གནོད་པར་ད་ལྟ་སྟོང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྔར་མི་སྟོང་པར་ད་ལྟ་དཔྱད་པས་ཐོ་བས་བུམ་པ་ལྟར་སྟོང་སོང་ན་སླར་སྣང་མི་ཤེས་ཀྱང་སྣང་བཞིན་པ་འདི་སྟོང་། སྟོང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའོ། །གཉིས་པ། གང༷་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་རིགས་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་དངོ༷ས་པོ༷་བརྟེན་ནས༷་ར༷བ་ཏུ་འབྱུང༷་བ༷ས་ན། བདག་གཞན་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་དངོས་དངོས་མེད་རྟག་ཆད་སོགས་ཀྱི་རྟོག༷་པ་ངན་པ་འདི༷་ད༷ག་བརྟག༷ས་པ༷ར་མི༷་ནུ༷ས་པ༷་ཡིན་པ། དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་རྟེན༷་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང༷་བ་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་རི༷གས་པ༷་འདི༷་ཡི༷ས་ནི༷། མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་
1-4-106a
ང༷ན་པའི་དྲ༷་བ༷་མཐ༷འ་ད༷ག་གཅོ༷ད་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་ནོ། །
立理所证果
གསུམ་པ་རིགས་པས་དཔྱད་པའི་འབྲས་བུ་ངོས་བཟུང་བ་ལ། དཔྱད་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་དང་། འབྲས་བུ་དེའི་རྒྱུ་དཔྱད་པ་དགོས་ཚུལ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྟོག་རྣམས་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྡན་གྱིས་རྟོག་པ་ལོག་པ་དེ་དཔྱོད་པའི་འབྲས་བུར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། མཐར་འཛིན་པའི་རྟོག༷་པ་རྣ༷མས་དངོ༷ས་པོ༷་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོ༷ད་ན༷་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར༷་བ༷་སྟེ༷། དངོ༷ས་པོ༷་རྣམས་རང་བཞིན་ཇི༷་ལྟར༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཡོ༷ངས་སུ་དཔྱ༷ད་ཟི༷ན་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར་ན། དངོ༷ས་པོ༷་མེ༷ད་པ༷ར་མཐར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ངན་པ་འདི༷་རྣ༷མས་མི༷་འབྱུང༷་བའི་དཔེ༷ར་ནི། བུ༷ད་ཤི༷ང་མེ༷ད་པ༷ར་མེ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེ༷་བཞི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། ཆོས་ཉིད་སྔར་བཤད་པ་འདི་ལྟ་བུ་མི་ཤེས་པ། སོ༷་སོ༷འི་སྐྱེ༷་བོ༷་རྣ༷མས་ནི༷་མཐར་འཛིན་གྱི་རྟོག༷་པ༷ས་བཅི༷ངས་ཤིང་། ཆོས་ཉིད་འདི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྣམ་པར་མི༷་རྟོག༷་པའི་རྣ༷ལ་འབྱོར༷་པ༷་འཕགས་པ་རྣམས་ནི༷་གྲོ༷ལ་བར་འགྱུ༷ར་བ༷ས། མཐར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ལུས་པ་བཀག་པས་རྟོག༷་པ་རྣ༷མས་ལོ༷ག་པ༷ར་གྱུར༷་པ༷་གང་ཡི༷ན་པ་དེ༷། འཕགས་པས་
1-4-106b
དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས་རྣ༷མ་པ༷ར་དཔྱོ༷ད་པ༷འི་འབྲ༷ས་བུ༷་མཁ༷ས་པ་རྣ༷མས་ཀྱིས་གསུང༷ས་ཏེ་མིག་སྨན་བསྐུས་པས་རབ་རིབ་སངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དཔྱོད་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་པས་དཔྱད་དགོས་ཚུལ་དང་། ཡོན་ཏན་ཡོད་པས་དཔྱད་དགོས་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། འཕགས་པས་དབུ་མའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷ས་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱ༷ད་པ་ཤིན་ཏུ༷་མང་བར་མཛད་པ་ནི་རྩོད༷་པ་ལ༷་ཆ༷གས་ནས་གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ༷འི་ཕྱིར༷་མ༷་མཛ༷ད་དེ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་རྣ༷མ་པར་གྲོལ༷་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར༷་ནི༷་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ལེགས་པར་བསྟན༷་པ་ཡིན་ནོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་རྣམ་པར་དཔྱད་དེ་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་རྣ༷མ་པ༷ར་བཤ༷ད་པ༷་ན༷་དེ་ཉིད་མིན་པ་གཞ༷ན་གཞུ༷ང་རྣམས་གནས་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པས་ཚུགས་མི་ཐུབ་པར་སྣང་བས་མུན་པ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་འཇི༷ག་པ༷ར་འགྱུར༷་ན༷་ཡང་ཉེས་པ༷་མེ༷ད་དོ༷། །གཉིས་པ། བསྟན་བཅོས་ལ་ཕྱོགས་བསྒྲུབས་ནས་འདི་ནི་ང་ཡི་འོ་ཞེས་མེད་དེ། གང་གིས་ན། གང་ལ་ལྟ་བའི་ཁས་ལེན་དངོས་པོར་དམིགས་པ་ཞིག་ཡོད་ན། དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་ཆགས་ཤིང་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་ལ་སྡང་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན། རྟོག་པ་དེ་ནི་གང་ལ་ཆགས་པ་དང་། གང་ལ་སྡང་བ་བདེན་པར་བཟུང་པའི་
1-4-107a
རྟོག་པ་ད་དུང་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། འདིར་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་ནས་རྟོག་པ་མཐའ་དག་ལོག་པས། རང་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ག་ལ་ཡོད་དེ། ཕྱོགས་སུ་འཛིན་པ་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདི་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

一切法自性空，因此不相违碍，当下空而显现。如果先前不空，现在通过考察如同用锤子击碎瓶子那样变成空，则无法再次显现，但正是相信这显现即空、空中显现。
第二，因为仅仅依靠"此缘故彼生"这样的道理，事物依缘而生起，所以自生他生等以及有无常断等恶分别，无法立足，因此，仅仅是"缘起"、"唯此是缘"的这一道理，能够斩断一切边执恶见之网。
第三，指认由理证考察的果，分为：阐明考察的果，以及解说获得此果需要考察的方式。
首先，分为：遣除妄念的原因，以及说明具有此原因而消除妄念是考察的果。
其一，边执分别是建立在事物自性存在的基础上，因为已经完全考察了事物如何无自性，所以不会产生执着无事的恶分别，譬如没有薪柴就没有火一样。
其二，不了解前述这种法性的凡夫，为边执分别所缚；而如是通达法性、不作颠倒分别的瑜伽师圣者则得解脱。由于否定了边执分别执着方式的一切对象，从而令分别消除，这被智者们称为在中观论典中考察的果，如同涂抹眼药消除眼翳一样。
第二分为：因无过失故应当考察胜义，以及因有功德故应当考察胜义。
首先，圣者在中观论典中作了大量的理性考察，并非执着争论以压制他人，而是为了通达真实义后令众生解脱而善说胜义。若经考察阐明胜义时，非胜义的其他论典因不符实相而站立不住，如同黑暗般自然消失，也无过失。
第二，在论典中不会通过建立自己的立场而说"这是我的"。为什么呢？若有观点上的执着和对实体的执取，则会对此极为贪着，对与之相违的产生嗔恨。这种分别仍然是执着某些为真的分别，而此处通过了知无实体，一切分别都已消除，哪里还有自己和他人的立场？因为执着立场是分别，而此处已无分别故。
;


 །དེས་ན་ར༷ང་གི༷་ལྟ༷་བ༷་ལ༷་ཆ༷གས་པ་ད༷ང་དེ༷་བཞི༷ན་དུ༷། གཞ༷ན་གྱི༷་ལྟ༷་བ་ལ༷་འཁྲུ༷ག་པ་ག༷ང་ཡིན་པའི་འཆིང་བའི་རྟོག༷་པ༷་ཉི༷ད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་དེ༷་ཕྱིར༷་དེ་ལྟའི་རང་ཕྱོགས་ལ་འདོ༷ད་ཆ༷གས་དང་གཞན་ལ་ཁོ༷ང་ཁྲོ༷་རྣ༷མ་པར་བས༷ལ་ཏེ༷། དོན་དུ་གནས་པ་གང་ཡིན་ཞེས་རིགས་པས་རྣ༷མ་པར་དཔྱོ༷ད་པ༷་ནི༷་མྱུར་དུ༷་རྟོག་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པ་མེད་པས་སོ། །
理证补特伽罗无我
གཉིས་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་ཐར་འདོད་ཀྱིས་ཐོག་མར་བདག་དགག་དགོས་པའི་ཚུལ་དང་། དེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་བསྟན་པ་གཉིས།
欲解脱则先破我分法
དང་པོ། འདོད་ཆགས་སོགས་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་པ་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་སོགས་སྐྱོན༷་རྣམ༷ས་མ༷་ལུ༷ས་པ་ནི་ང་དང་ང་ཡིར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཇི༷ག་ཚོ༷གས་ལ༷། ལྟ༷་བ་ལ༷ས་བྱུང༷་བ༷ར་བློ༷་སྟེ་ཤེས་རབ་གསལ་པོ་ཡི༷ས་མཐོ༷ང་བར་གྱུར༷་ཅི༷ང་། འཇིག་ལྟའི་འཇུག་པར་གང་ལས་གྱུར་ན་དེའི་དམིགས་པ་བད༷ག་ནི༷་འཇིག་ལྟའམ་ངར་འཛིན་འདི༷་ཡི༷་
1-4-107b
ཡུ༷ལ་དུ༷་རྟོག༷་པར་བྱས༷་ན༷ས། ཐར་པ་འདོད་པའི་རྣ༷ལ་འབྱོར༷་པ༷་ཡི༷ས་ཡུལ་བད༷ག་ནི༷་འགོ༷ག་པ༷ར་བྱེ༷ད་དེ། དེ་མ་བཀག་པར་དེར་འཛིན་མི་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་ཞེན་ཡུལ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དེ་སྲིད་དུ་བདག་འཛིན་འཇུག་ལ་དེ་སུན་ཕྱུང་ན་འཛིན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྡོག་གོ། བདེན་འཛིན་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ནི། རྨོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་འབྱུང་མོད། དེ་ཙམ་གྱིས་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་མི་འགྱུར་ཏེ། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་ལའང་ཉོན་མོངས་པའི་མིང་གིས་བསྟན་པ་དང་། སྤྱིར་རྨོངས་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི༷་ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་མིང་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་ན་ཤེས་སྒྲིབ་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཐར་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་གཙོ་བོའི་རིགས་སུ་གནས་པ་འཇིག་ལྟ་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་གཙོ་བོའི་རིགས་སུ་གནས་པ་འཁོར་གསུམ་དུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ཅེས་གསུངས་སོ། །
说其能破之理
གཉིས་པ་ལ། བདག་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པའི་ལུགས་དགག་པ་དང་། བདག་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་
1-4-108a
ཙམ་དུ་བསྟན་པ་གཉིས།
破许我实有宗
དང་པོ་ལ། བདག་ཕུང་ཐ་དད་དུ་འདོད་པ་དགག་པ། བདག་ཕུང་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དགག་པ། བདག་ཕུང་གཅིག་ཐ་དད་གང་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་དགག་པ་གསུམ།
破许我与蕴为异
དང་པོ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་མའི་ལུགས་བརྗོད་པ་དང་། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། དེ་ལ་གྲངས་ཅན་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་ཉེར་ལྔར་འདོད་དེ། རྩ་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་འགྱུར་མིན་ལ། །ཆེན་པོ་སོགས་བདུན་རང་བཞིན་རྣམ་འགྱུར་ཞིང་། །བཅུ་དྲུག་པོ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་རྣམ་འགྱུར་མིན། །ཟེར་ཏེ། གཙོ་བོའི་རྡུལ་ནི་གཡོ་བ་དང་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །མུན་པ་ལྕི་གཡོགས་དང་། སྙིང་སྟོབས་གསལ་ཡང་ངོ་། །དེ་གསུམ་ཆ་མཉམ་པ་གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་གནས་སྐབས་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ་ཀུན་གྱི་རྒྱུའོ། །དེ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བའོ། །རང་བཞིན་དེ་ལས་ཆེན་པོ་སྟེ་ཆེན་པོ་བློ་གཉིས་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཕྱི་ཡུལ་དང་། ནང་གི་སྐྱེས་བུའི་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་ཀ་འཆར་བ་ཞིག་སྟེ་སྐྱེས་བུས་ཡུལ་ལ་སྦྱོར་བའི་རྟེན་བྱེད་དོ། །ཆེན་པོ་ལས་ང་རྒྱལ་འབྱུང་སྟེ་དེ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཅན་དང་། 
1-4-108b
སྙིང་སྟོབས་ཅན་དང་། མུན་པ་ཅན་ནོ། །དང་པོ་ལས་དེ་ཙམ་ལྔ་སྟེ་གཟུགས་སོགས་སོ། །དེ་ཙམ་ལྔ་ལས་འབྱུང་བ་ལྔ་སྟེ། འབྱུང་ལྔར་གདགས་པ་གཟུགས་སོགས་རེ་རེ་དང་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བཞག་གོ།

因此，对自己见解的执着以及对他人见解的愤怒这类束缚性的分别念本身已不存在，所以消除了对自方立场的贪爱和对他方的嗔恨，仅仅以正理来考察"什么才是真实"，这样就能迅速从一切分别中解脱，因为不执着于立场。
二、以理证确立补特伽罗无我
分为：欲求解脱首先需要否定我的方式，及阐明能否定它的理证两部分。
首先，贪欲等烦恼、生老病死等一切过患，皆源于执着我与我所为自性成立的萨迦耶见，智者以明晰的智慧可以见到这一点。萨迦耶见的对象是什么呢？认识到"我"是萨迦耶见或我执的对象后，追求解脱的瑜伽师就会否定作为对象的"我"。因为若不否定它，则无法遣除对它的执着，只要认为所执着的对象存在，我执就会继续，若破除了它，执着就会自然消退。
实执被冠以烦恼的名称，虽然所有愚痴都可称为烦恼，但仅凭此并不构成烦恼障和所知障二障中的烦恼障，因为无明习气地也被称为烦恼，而且一般来说所有愚痴和颠倒分别都可称为烦恼，若都是烦恼障，则所知障将完全不存在。
因此，作为解脱主要障碍的类别——由萨迦耶见产生的烦恼，称为烦恼障；而作为遍智主要障碍的类别——由三轮执着产生的烦恼，称为所知障。
第二，阐明能破除它的理证分为：破斥认为"我"为实有的观点，和阐明"我"仅是依缘假立。
首先，破斥认为"我"为实有的观点分三：破斥"我"与蕴异体，破斥"我"与蕴一体，破斥"我"与蕴既非一体也非异体。
第一部分又分：阐述对方的立场，及对其进行破斥。
首先，数论派认为所有所知分为二十五谛："根因此，不存在对自己观点的贪着以及对他人观点的愤怒这种束缚的分别念，所以消除了对自宗的贪爱和对他宗的嗔恨，以理性考察"什么是真实存在的"，将迅速从一切分别中解脱，因为没有对立场的执着。
二、以理证确立补特伽罗无我
分为欲解脱者首先需要否定我的方式，以及说明否定我的理证两部分。
首先，贪欲等烦恼、生老病死等一切过失，是从执着我和我所为自性成立的萨迦耶见中产生的，这是由明智的智慧所见；萨迦耶见的行相从哪里产生，其所缘对象即我被认为是此我执的对象，因此，希求解脱的瑜伽行者会否定对象之我。因为不否定它，就无法遣除对它的执着，只要有执着对象存在，我执就会存续，而若能破斥它，则执着自然消除。
对于把真实执着称为烦恼，虽然所有愚痴都可以用烦恼的名称来指称，但仅此并不构成分为所知障和烦恼障的烦恼障，因为无明习气地也被以烦恼的名称来说明，而且一般来说，所有愚痴和颠倒分别都可称为烦恼，如果都是烦恼障，那就根本没有所知障了。因此，属于障碍解脱的主要类型、从萨迦耶见产生的烦恼称为烦恼障；属于障碍一切智的主要类型、从三轮执着分别产生的烦恼称为所知障。
第二，分为：破除认为我是实有的观点，以及说明我仅是依缘假立。
首先，分为：破除我与蕴是异体的主张，破除我与蕴是一体的主张，破除我与蕴既非一体又非异体而无法言说的主张。
首先，分为：陈述前者的观点，以及破除它。
首先，数论派认为一切所知为二十五谛："根本自性非变异，大等七者自性变，十六唯是所变异，士夫非性亦非变。"他们说：胜性微尘具有动摇和运作的本性。暗性为沉重遮蔽，勇性为明亮轻快。当这三者等分、不偏向任何一方的状态称为"胜性"，是一切的因。它是一切的自性且不变异。从该自性产生大性，大性与智慧是同义词。它能显现外境和内在士夫的两种形象，作为士夫与境接触的所依。从大性产生我慢，它分为三种：变异性的、勇性的和暗性的。从第一种产生五唯，即色等。从五唯产生五大，五大的建立是依据色等一种、两种等而安立的。


 སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་ལས་ནི། མིག་སོགས་དབང་ལྔ་དང་། ངག ལག་པ། རྐང་པ། རྐུབ། འདོམས། བློ་ཡི་དབང་པོ་སྟེ་ལས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ། གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡིད་དེ་དེ་ལྟར་བཅུ་གཅིག་གོ། མུན་པ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་ནི་དེ་གཉིས་ཀའི་གྲོགས་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་རྣམ་འགྱུར་གཉིས་ཀ་མིན་པ་སྐྱེས༷་བུ། རང་བཞིན་ཡིན་ལ་རྣམ་འགྱུར་མིན་པ་གཙོ་བོ། རྣམ་འགྱུར་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་མིན་པ་འབྱུང་ལྔ་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་སྟེ་བཅུ་དྲུག །རང་བཞིན་རྣམ་འགྱུར་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ། དེ་ཙམ་ལྔ་སྟེ་བདུན། གཙོ་བོ་དང་སྐྱེས་བུ་རྟག་ཅིང་། ནམ་གཙོ་བོའི་རྣམ་འགྱུར་བསྡུས་ནས་སྐྱེས་བུ་ཡུལ་དང་མི་འབྲེལ་བར་ཡན་གར་གནས་པ་གྲོལ་བའམ་ཐར་པ་རྟག་ཅེས་གཙོ་བོ་ཀུན་གཞི་ལ་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་ནི་ཡིད་ཤེས་ལ་ཟེར་ཏེ། ཀློང་ལས་མཆེད་པ་སེམས་ཙམ་རྣམ་རྫུན་པ་དང་ཆེས་ཉེ་བར་ཡོད་དོ། །གཙོ་བོའི་རྣམ་འགྱུར་ལ་ཟ༷་
1-4-109a
པོ༷་སྟེ་བདེ་སྡུག་སོགས་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་རྟག༷་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་དངོ༷ས་པོ་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་ཀྱི་བྱེ༷ད་པ་པོ༷་མི༷ན་པ༷འི་བད༷ག་རྡུལ་སོགས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་མེད་པ་དང་བྱ༷་བ་བརྐྱང་བསྐུམ་འགྲོ་འོང་སོགས་མེ༷ད་པ་མུ༷་སྟེག༷ས་རྣ༷མས་ཀྱི༷ས་བརྟ༷གས་ཏེ། ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པས་སོ། །བདག་དེ༷འི་དབྱེ༷་བ་ཅུ༷ང་ཟ༷ད་ཅུ༷ང་ཟ༷ད་ལ༷་བརྟེན༷་ན༷ས། མུ༷་སྟེག༷ས་ཅ༷ན་རྣམ༷ས་བྱེ་བྲག་པ་བདག་གི་ཡོན་ཏན་བདེ་སོགས་དགུར་ཁས་ལེན་པ་དང་། བརྐྱང་བསྐུམ་སོགས་ཡོད་པ་དང་ལུས་ཐ་དད་ཀྱང་བདག་གཅིག་འདོད་པ་སོགས་ལུ༷གས་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ་ལ་རྟག་དངོས་ཀྱི་བདག་དེ་འདྲ་བ་མི་སྲིད་པས་དགག་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་མེད་པས་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། དེས་རྟག་དངོས་ཀྱི་བདག་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་མི་འདྲ་བ་ཀུན་ཀྱང་འཇོམས་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་མུ་སྟེགས་པའི་ལུགས་ཀྱི་བདག་དེ་ཆོས་ཅན། དཔེ་མོ༷་གཤ༷མ་གྱི་བུ༷་ལྟར༷་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ༷་བ༷་ད༷ང་བྲ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷། དེ༷་ལྟར༷་མ་སྐྱེས༷་པར་གྱུར༷་པ༷འི་བད༷ག་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཞི༷ང་། མ་སྐྱེས་པའི་བདག་འདི༷་ནི༷་འཇིག་རྟེན་གྱི་ང༷ར་འཛི༷ན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྟེན༷་དུའ༷ང་མི༷་རི༷གས་ལ༷། འདི༷་ནི༷་
1-4-109b
དོན་དམ་པར་ན་ངར་འཛིན་གྱི་རྟེན་མི་རིགས་པར་མ་ཟད་ཀུན༷་རྫོ༷བ་ཙམ་དུ༷་ཡ༷ང་ཡོ༷ད་པར་མི༷་འདོ༷ད་དེ། མ་སྐྱེས་པ་ནི་མོ་གཤམ་བུ་བཞིན་ཡོད་མ་མྱོང་བ་སྟེ། སྔ་དུས་ནས་མ་སྐྱེས་པ་དེ་བཞིན། དེ་ལ་ཡོད་པའི་སྐབས་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །མ་སྐྱེས་པ་དེ་ཡོད་པར་ཅི་ཡིས་ཀྱང་འགྲུབ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ། ག༷ང་ཕྱིར༷་གྲངས་ཅན་གྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷ས་བསྟན་པ་དང་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་བའི་བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷ས༷་བདག་དེ༷འི་ཁྱ༷ད་པར། མུ༷་སྟེ༷གས་རྣ༷མས་ཀྱིས༷་ག༷ང་བསྟན༷་པ་དེ༷་ཀུན༷་ལ༷། མུ་སྟེགས་པ་ར༷ང་ཉིད་ལ་གྲག༷ས་པ་མ༷་སྐྱེས༷་ཞེས་པའི་གཏན༷་ཚི༷གས་ཀྱིས༷་གནོ༷ད་པ༷་ཡིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་གཞི་དེ་མེད་པས་བདག་དེ༷་ཡི་ཁྱ༷ད་པར་ཀུན༷་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ་མ་ཡི༷ན་ནོ།

从勇性我慢产生：眼等五感官，以及语、手、足、肛门、生殖器，即五种行动器官，以及身体的五种感官，二者本性的意，共十一种。暗性我慢则作为这两者的助缘。
这样，既非自性也非变异的是士夫；是自性但非变异的是胜性；是变异但非自性的是五大和十一根，共十六；既是自性又是变异的是我慢、大性和五唯，共七。胜性和士夫是常恒的，当胜性的变异收摄时，士夫不与对境相关而独自存在，这称为解脱或常恒的解脱。胜性基础上的觉知士夫是指意识，这与从界中生起的唯识遍计派极为相近。
胜性的变异是受用者，即享受苦乐等，并且是常恒的实体，不是诸变异的作者的我，无微尘等德性，也无伸屈来去等行动，这是外道们的观点，因为它是遍行者。依据这个我的些微不同区分，外道们有不同的观点，如胜论派承认我的德性有苦乐等九种，以及有伸屈等动作，身体虽不同但我是一体等，如此各宗见解互有不同。
第二部分分为：因为这种常恒实体的我不可能存在而予以否定，以及因为它不异于蕴而予以否定。
首先，分为：总说能破除的理证，以及说明此理能破除各种不同形式的常恒实体我执。
第一，外道宗义中的我，是有法，如同石女儿一样，因为远离生起的缘故。如此未生的我不存在，这样的未生我也不应成为世间俱生我执的所依，此不仅胜义中不应是我执的所依，甚至于世俗中也不承认它存在。未生者如同石女儿一般从未存在过，如同它从前未生一样，它永远不可能有存在的时机。未生者不可能由任何方式证成为存在。
第二，由于在数论的论典中所说的与略有不同的胜论派等的论典中，外道们所说的我的特性，对所有这些，以外道自身所共许的"未生"因，都可以破除，因此由于所依不存在，所以我的所有特性也都不存在。
;


 །གཉིས་པ་ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་དུ་མེད་པས་དགག་པ་ནི། རྒྱུ་མཚན་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ཕུ༷ང་པོ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་པའི་བད༷ག་མེ༷ད་དེ༷། ཕུང༷་པོ༷་མ༷་གཏོག༷ས་པར་བདག་དེ༷་ཡན་གར་དུ་གྲུབ་ན་ཕུང་པོ་ལ་མ་ལྟོས་པར་བདག་འཛི༷ན་ནུས་པ་ལ་འཛིན་པ་ནམ་ཡང་མ༷་གྲུ༷བ་པའི་ཕྱིར༷། ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་མ་སྐྱེས་པའི་བདག་དེ་ལྟ་བུ་འཇི༷ག་རྟེན༷་པའི་ང༷ར་འཛི༷ན་གྱི་བློ༷་ཡི༷་རྟེན༷་དུ༷་ཡ༷ང་མི༷་འདོ༷ད་དེ། བརྟགས་པའི་བདག་ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་བདག་དེ༷་ལྟ་བུའི་ཚུལ་རི༷ག་སྟེ་ཤེས་སམ་
1-4-110a
འཛིན་པ་མི༷ན་པ༷འ༷ང་བད༷ག་ཏུ་ལྟ་བའི་ཕྱིར༷་དེ་ངར་འཛིན་གྱི་རྟེན་ཡིན་ན་ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་མ་སྐྱེས་པའི་བདག་དེ་འདྲ་བ་རིགས་ཤིང་ཤེས་ནས་དེ་ལ་དམིགས་ནས་ངར་འཛིན་པ་སྐྱེ་རུང་ན། དེ་མིན་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ན་བདག་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཡོད་པ་མིན་ལ། མ་སྐྱེས་པ་སོགས་དེ་འདྲ་ཀུན་བརྟགས་ཡིན་པས་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་བདག་དེ་འདྲ་བ་ལ་མི་དམིགས་པར་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་ང་ཙམ་ལ་དམིགས་ཀྱི་དེ་ལྟའི་དེ་ལ་མི་དམིགས་ཏེ་ཡུལ་དེ་མེད་པར་ཡུལ་ཅན་མི་སྐྱེ་སྟེ་དེས་ན་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྟེན་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པའི་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་ང་ཙམ་ཞིག་ཡིན་གྱི། མ་སྐྱེས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་མིན་པར་གསལ་ཏེ། ག༷ང་ད༷ག་དེ་རྣམས་ལ་སྔར་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱང་མེད་པའི་དུད༷་འགྲོར༷་ཡང་ཡང༷་སྐྱེས་ནས་ཚེ་བསྐལ༷་པ་མ༷ང་པོར་ལུས་བསྐྱལ༷་བར་གྱུར༷་པ༷་ཤིན་ཏུ་བླུན་པ་དེ༷ས་ཀྱང༷་མ༷་སྐྱེས༷་པའི་རྟག༷་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་འདི༷་ལྟ་བུ་མ༷་མཐོ༷ང་ལ༷། ང༷ར་འཛི༷ན་དེ༷་ད༷ག་ལ༷་ཡ༷ང་འཇུ༷ག་པར་མཐོ༷ང༷་སྟེ། དེ༷ས་ན༷་ཕུ༷ང་པོ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་དུ་གྱུར་པའི་བད༷ག་འག༷འ་ཡང་མེ༷ད་དོ། །གཉིས་
1-4-110b
པ་བདག་ཕུང་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་སུ་དག་བདག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ཁོ་ན་ལ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་བལྟའོ། །ཞེས་གསུངས་པས་མང་བཀུར་བ་ཁ་ཅིག་ནི་བདག་ལྟའི་དམིགས་པར་ཕུང་ལྔ་འཇོག ཡང་མང་བཀུར་ཁ་ཅིག་ནི། བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱི། །གཞན་ནི་སུ་ཞིག་མགོན་དུ་འགྱུར། །བདག་ཉིད་ལེགས་པར་ཐུལ་བས་ནི། །མཁས་པས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས་སེམས་གཅིག་བདག་ཡིན་ནོ། །མདོ་ལས། སེམས་འདུལ་བ་ནི་ལེགས་པ་སྟེ། །སེམས་ཐུལ་བ་ནི་བདེ་བ་འདྲེན། །ཞེས་སོ། །གོ་རམས་པས། འཇིག་ལྟའི་དམིགས་པ་དང་བདག་དོན་གཅིག་པར་འདོད་པས་བདག་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་འདྲ་ལ་བརྟགས་ཡོད་དུ་འདོད་ཕྱོགས་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་དེ་གཉིས་དོན་མི་གཅིག་སྟེ། འཇིག་ལྟའི་དམིགས་པ་ཕུང་པོ་ཡིན་ཀྱང་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་གསུངས། ཕུང༷་པོ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་དུ་བད༷ག་གྲུ༷བ་པ་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷།
1-4-111a
བད༷ག་ལྟའི༷་དམི༷གས་པ༷་ནི་ཕུ༷ང་པོ༷་ཁོ༷་ན༷འོ་ཞེས་ཟེར་ལ། ཁ༷་ཅི༷ག་བད༷ག་ལྟའི༷་དམིགས་པའི་རྟེན༷་དུ༷་ཕུ༷ང་པོ༷་ནི༷། ལྔ༷་ཆ༷ར་ཡ༷ང་འདོ༷ད་ལ་ཁ༷་ཅི༷ག་གིས་སེ༷མས་གཅི༷ག་པོ་བདག་ཏུ་འདོ༷ད་དོ།

第二，因其不异于蕴而破斥：因为这个原因，不存在异于蕴的我。若我离开蕴独立成立，则不依赖蕴就能执我，但这样的执着从未成立，所以如此未生且异于蕴的我也不应成为世间我执心的所依。对于异于蕴的我，不了知或不执取如此方式的人也会有我见，若它是我执的所依，那么应当能够了知、认识异于蕴的未生我然后缘它而生我执，但事实并非如此，因为具有此类特征的我并不存在，而未生等这类都是遍计所执，俱生我执不缘如此遍计的我，而仅缘于"我"而已，不缘如是的彼，因为若无对象则不会生起对境识，因此俱生我执所依的执着对象是从无始以来习惯的未经观察分析的仅仅是"我"，而非以未生等作为限定，这是明显的。那些没有前述论典熏习习气的、多次转生为畜生并历经许多劫生命的极其愚钝者，也不见如是未生常性的我，但我执在他们身上也能运行，因此不存在任何异于蕴的我。
第二，破除我与蕴为一体的主张分为：陈述前者的观点，以及破除它。
首先，如世尊所言："诸比丘，任何沙门或婆罗门，凡是如实观察认为'我'者，皆唯于此五取蕴如实观察。"据此，一些犊子部认为五蕴是我见的所缘。另一些犊子部根据"自己是自己的怙主，谁能作为他人的怙主？善调伏自己者，智者将获得善趣。"的经文，认为一心即是我。又经中言："调伏心是善，心调服则引乐。"
果仁巴认为："承认我见所缘与我是同义者都同样认为我是实有，而认为是假有的自续派以下，认为这二者不同义，因为虽然我见所缘是蕴，但不认为蕴是我。"因为不存在异于蕴而成立的我，所以我见的所缘唯是诸蕴，如此主张。有些人认为作为我见所缘的所依是全部五蕴，有些则认为唯心一者是我。


 །
破许我与蕴为一
གཉིས་པ་ལ་བདག་ཕུང་གཅིག་པ་འདོད་ཚུལ་སྤྱིར་དགག་པ་དང་། ཕུང་པོ་དང་འབྲེལ་བར་བདག་ཏུ་རྟོག་ཚུལ་གཞན་དགག་པ་གཉིས།
破我蕴为一总
དང་པོ་ལ། ཕུང་པོར་བདག་ལྟའི་དམིགས་པར་མི་འཐད་པའི་རིགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པ་གསུངས་པའི་དོན་བཤད་པ་གཉིས།
理证蕴非我见所缘
དང་པོ་ལ། བདག་ཕུང་གཅིག་པ་སྤྱིར་དགག་པ་དང་། ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་པ་དང་ནང་འགལ་བའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་ཕུ༷ང་པོ༷་རྣམས་བད༷ག་ཡི༷ན་ན༷་དེ༷་ཕྱིར༷་ཕུང་པོ་དེ༷། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ནང་གསེས་དང་སེམས་ཚོགས་དྲུག་དང་སྐད་ཅིག་གིས་དབྱེ་བས་མ༷ང་དུ་འགྱུར་བ༷ས་བད༷ག་དེ༷་ད༷ག་ཀྱང༷་མ༷ང་པོ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ཡང་འདི་མང་པོ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཙམ་ལ་འཕེན་མི་བཏུབ་ཀྱང་། བདག་ཕུང་ཐ་དད་གཏན་མེད་གཅིག་ལ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་དང་པོ་ནས་དེ་ལྟར་གཞན་གྱིས་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་། ངོ་བོ་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་ཙམ་ཡིན་པ་རྫུན་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་ཀྱང་། བདག་ཕུང་གཉིས་བདེན་པར་ཁས་ལེན་
1-4-111b
པ་ལ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གཅིག་ཏུ་འཕུལ་ནས། དེ་འདོད་པ་ལ་བདག་མང་བར་ཐལ་བ་འཕེན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་ཕྱོགས་སྔ་བ་རང་གི་འདོད་པ་དང་འགལ་བ། ལུང་དང་འགལ་བ། རིགས་པ་དང་འགལ་བ་གསུམ། དང་པོ་ལ། བཀག་པ་དངོས་དང་། དེ་ལྟར་བཀག་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བས་དགག་པ། བདག་ཆད་པར་ཐལ་བས་དགག་པ། མྱང་འདས་བསྒྲུབ་པ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བས་དགག་པ། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་འཐད་པས་དགག་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི།བད༷ག་ནི༷་རྫ༷ས་སུ༷་འགྱུར་ཞི༷ང་སྟེ་ཕུང་པོ་རྫས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་བདག་དེ༷ར་ལྟ༷་བ༷་རྫ༷ས་ལ༷་འཇུ༷ག་པ༷ས་སྔོ་སེར་འཛིན་པའི་བློ་ལྟར་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་ཏུ་མི༷་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་དེ་གཉིས་མི་འདོད་པས་སོ། །གཉིས་པ། སྐྱོན་གཞན་ཡང་མྱ༷་ང༷ན་འད༷ས་ཚེ༷་ངེ༷ས་པ༷ར་བད༷ག་ཆ༷ད༷་པར་འགྱུར༷་ཏེ་ཕུང་པོ་རྒྱུན་ཆད་པར་འདོད་པས་སོ། །དེ་མི་འདོད་དེ་བདག་ཆད་པ་ཆད་ལྟར་ཁས་ལེན་པས་སོ། །གསུམ་པ། མྱ་ང༷ན་འད༷ས་པར་ཞུགས་པའི་སྔོ༷ན་དུ་ཡང་སྐ༷ད་ཅི༷ག་ད༷ག་ལ༷་ནི༷་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་བདག་སྐྱེ༷་འཇིག་བྱེད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བདག་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་
1-4-112a
བ་དྲན་ནས་བདག་ང་ལས་ནུར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་མི་རིགས་སོ། །བཞི་པ་ལ་དངོས་དང་། དེའི་ལན་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ལས་བྱས་པ་ཆུད་ཟ་བའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བ་དང་། མ་བྱས་པ་དང་འཕྲད་པར་ཐལ་བས་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། བདག་སྐྱེ༷་འཇི༷ག་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ལས་བྱེ༷ད་པོ༷་མེ༷ད་པ༷ས་བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་ཏེ་དེ༷་ཡི་འབྲ༷ས་བུའང་མེ༷ད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ལས་གཞ༷ན་གྱིས༷་བས༷གས་ལ༷་མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པས་འབྲས་བུ་གཞ༷ན་གྱིས༷་ཟ༷་བ༷ར་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་མི་འདོད་མི་འཐད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ། གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་གཞན་ཡིན་མོད། དེ༷་ཉི༷ད་དུ༷་རྒྱུ༷ད་གཅིག་ཡོ༷ད་པས་ན༷་སྐྱོན༷་དེ་མེ༷ད་ཟེར་ན༷། བྱམས་པ་ཉེར་སྦས་ལ་བརྟེན་ཆོས་རྣམས་ནི་སོགས་སྔར༷་རྣམ༷་པར་དཔྱ༷ད་ཚེ༷་རྒྱུ༷ད་ལ༷་ཉེ༷ས་པ་རྣམས་བཤ༷ད་ཟི༷ན་ཏོ། །གཉིས་པ་མཇུག་བསྡུ་བ། དེ༷་ཕྱིར༷་ཕུ༷ང་པོ༷་ལྔ༷་ད༷ང་སེམ༷ས་བད༷ག་ཡིན་པར་མི༷་རི༷གས་སོ། །གཉིས་པ་ལུང་དང་འགལ་བ། ལུང་གིས་ཀྱང་གསལ་ཏེ་འཇི༷ག་རྟེན༷་མཐ༷འ་ལྡ༷ན་ལ༷་སོ༷གས་ལུང་བསྟན་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་ལུང་བསྟན་མིན་པ་བཅུ་བཞི་ནི། འཇིག་རྟེན་མཐའ་ལྡན་མི་ལྡན་སོགས་
1-4-112b
བཞི་དང་། རྟག་མི་རྟག་སོགས་བཞི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོངས་ཕན་ཆད་ཡོད་མེད་སོགས་བཞི། ལུས་སྲོག་གཅིག་ཐ་དད་བརྟེན་པ་གཉིས་བཅས་སོ།

破许我与蕴为一
第二部分分为：总体破除我与蕴为一的主张，以及破除其他与蕴相关的我执方式。
破我蕴为一总
首先，分为：阐述蕴不合理作为我见所缘的理证，以及解释经中说蕴为所缘的意义。
理证蕴非我见所缘
第一部分分为：总体破斥我与蕴为一，以及通过前者主张的内在矛盾特别予以破斥。
第一，若蕴是我，则由此蕴因五蕴、细分、六识集合及刹那分别而成多，则我也会成为多。虽然这种推论不能仅针对"多与一体"的情况，而是针对我与蕴完全无别一体的情况，即使他人从一开始并未承认如此，但对于仅仅是一体或异体的虚妄法而言没有过失，然而对于承认我与蕴二者为真实的人，可以推导出不可分的一体，然后针对这种主张推出我成多的过失。
第二部分又分为：与前者自己的主张相违，与经教相违，与理证相违三种情况。
首先，分为：直接破除和总结这种破除。
第一部分分为：以我执非颠倒的过失破斥，以我断灭的过失破斥，以证涅槃无意义的过失破斥，以业果安立不合理的过失破斥。
第一，我成为实体，因为蕴是实体的缘故；而且执我的见解执着于实体，因此如同执着蓝黄的心一样不会成为颠倒，但你的立场不承认这两点。
第二，另一个过失是，涅槃时我必定断灭，因为你承认蕴相续断灭。这是不可接受的，因为承认我断灭就是断见。
第三，在入涅槃之前，就像蕴一样，我也会在每一刹那生灭，因为我具有蕴的本性。如此一来，经中所说"忆念前世，我曾是彼"就不合理了。
第四，分为直接和破斥其回答。
首先，分为：以业作已坏灭的过失破斥和以未作而遇的过失破斥。
第一，若我生灭，则因无作者，已作业将坏灭，其果也将不存在。
第二，若有作者，则会导致其他所积业而未作却遇到，其他享受果报的过失，这是不承认且不合理的。
第二，破斥对方的解释：若有人说："虽然前后刹那不同，但由于同一相续存在，故无此过失。"前面依据慈氏、亲友等在考察时已经解释了关于相续的过失。
第二，总结：因此，五蕴和心不合理是我。
第二，与经教相违：经中也明确说明，对于世界是否有边等问题不予记说的缘故。
不予记说的十四个问题是：世界有边无边等四个，常无常等四个，如来死后存在不存在等四个，以及身命一异依止两个。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །ལུང་བསྟན་མེད་པ་དེ་ཡང་བདག་ཕུང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ལུང་བསྟན་མི་རིགས་པ་ལ་དགོངས་པ་མིན་གྱི། བདག་ཕུང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཅི་རིགས་པར་ལུང་སྟོན་དུ་རུང་སྟེ། གཞན་དུ་ན་འཇིག་རྟེན་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་རྟོག་གེ་པ་དང་། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཆོས་མེད་པས་ནང་པ་ཡང་ལུང་མི་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་རུང་ལུང་སྟོན་ཅི་རིགས་པར་མཛད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ལུང་མ་བསྟན་པ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་གནས་ལ་དགོངས་ནས་དེ་ཙམ་ལུང་བསྟན་པས་ཆོག་པར་མཁྱེན་ནས་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སེམས་ཅན་ཐར་པ་ལ་འགོད་པའི་གེགས་སུ་གཟིགས་ཏེ་ལུང་མ་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་པ་རིགས་པ་དང་འགལ་བ། བད༷ག་ལྟ༷་གཞི༷་མེ༷ད་དུ༷་ནི༷་མི༷་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། བད༷ག་མེ༷ད་པར་ནི་ངེ༷ས་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་ལ། དེའི་ཕྱི༷ར་འདི༷་ལ༷་ཞུགས༷་པ༷ས་བད༷ག་མེ༷ད་པའང༷་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ཡང་བདག་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་
1-4-113a
མ་ཡིན་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་མིན་གྱི་འདིའི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་བདག་མེད་པར་ཁས་ལེན་མི་སྲིད་ཅིང་བདག་ཕུང་རང་བཞིན་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ངོ་བོས་སྟོང་ཡང་གཏན་མེད་མིན་པའི་བདག་མེད་རྟོགས་མི་སྲིད་ལ་དེས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ལུགས་ཀྱིས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་ཏུ་མེད་ཅེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་དོན་བཤད་པ་ལ་རང་ལུགས་ཀྱི་བཤད་པ་དང་། འཇིག་ལྟའི་དམིགས་པ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་མིན་ཞིང་ཕུང་པོའི་སྟེང་དུ་བདག་འཛིན་པ་དོན་ལ་གནས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ལྔ་བདག་མིན་ན་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་དག་བདག་གོ་སྙམ་པའི་བློ་ལ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དེ་དག་ཅི་ལ་ལྟ་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ཁོ་ན་ལ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དམིགས་པ་ཕུང་ལྔ་འཇིག་ལྟའི་དམིགས་པར་གསུངས་པའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལྔ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་བདག་མེད་པ་འདི་ཉིད་ལ། བསྟན་བཅོས་གཞན་ལས་རྟོག་གེ་པ་རྣམས་བད༷ག་ཡོ༷ད་པ་ཞེས་པ་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་བཏག༷ས་པ་ཡང་ཕུ༷ང་པོ༷་ལྔ༷་པོ་ཁོ༷་ན་
1-4-113b
ཡི༷ན་གྱི་གཞན་དུ་མིན་ཞེས་སྟོན་གྱི། ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ཞེས་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་རྟ་ཡང་སེམས་ཅན་དུ་མི་གདགས་ཤིང་ཤིང་རྟར་འདོགས་ཤེས་ཀྱང་ཤིང་རྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཏགས་པའི་གཞི་ཡན་ལག་ཡིན་པ་ལྟར་བདག་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པའི་དོན་ནོ། །གཉིས་པ། ཡང་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་འཇིག་ལྟའི་དམིགས་པ་བདག་ཏུ་འདོད་མིན་པ་དེ་ཡང་ས་སྡེ་ལྔ་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ཕུང་པོ་ལ་བདག་དང་། བདག་གིར་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱ་བ་མེད་ཅིང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་སྤང་བར་བྱ་བ་མེད་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་སྒྲོ་མི་འདོགས་སྤང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་སྐུར་པའང་མི་འདེབས་སོ། །ཞེས་དང་། ཡང་ཀུན་བཏུས་ལས། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན། ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བདག་དང་། བདག་གི་ཞེས་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ལྟ་བ་ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྟེ། ཞེས་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བདག་དང་བདག་གིའོ་ཞེས་ཞེན་པས་ངར་འཛིན་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ་ཞེས་ལྟ་བའི་ངོ་བོ་ངེས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཟག་
1-4-114a
བཅས་ཕུང་པོ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་ཞིང་ཞེན་པས་ན་འཇིག་ལྟའི་དམིགས་པའི་ཚིག་ཟིན་ལ་ཕུང་པོ་ཙམ་ཡིན་ལ། འཇིག་ལྟའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ངའམ་བདག་ཡོད་ཀྱང་། ཕུང་པོ་ཁོ་ན་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཞེས་པ་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་གྱི། བདག་གི་གཞི་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་མིན་ལ། ངས་བདག་ཏུ་བཟུང་བ་ལ་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་བདག་གི་དངོས་གཞི་ཡིན་པས་དེ་འཛིན་པ་ནི་གཞི་ལ་མ་འཁྲུལ་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ནོ།།
破蕴余相关诸我执
གཉིས་པ་ཕུང་པོ་དང་འབྲེལ་བར་བདག་ཏུ་རྟོག་ཚུལ་གཞན་དགག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། མུ་སྟེགས་པ་ནི་རྩ་བའི་གྲངས་ཅན་ལས་བདག་དང་། བདག་མེད་དུ་འདོད་པ་བྱེ་བ་མང་པོར་འགྱུར་བ་ལྟར། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཡང་ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་བདག་མེད་ཀྱང་། ཕུང་པོ་དང་འབྲེལ་བར་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་པ་གདགས་ཏེ། དཔེར་ན་ག༷ང་ད༷ག་བད༷ག་ནི༷་གཟུ༷གས་ལྡ༷ན་ནོ། །ང་གཟུགས་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་ལྟ༷་བ༷་དང་། ག༷ང་ད༷ག་གཟུ༷གས་ལ༷་བད༷ག་གོ༷་སྙམ་དུ་ལྟ༷་བ༷། ག༷ང་ད༷ག་བད༷ག་ལ༷་
1-4-114b
གཟུ༷གས་ཡོད་དོ་ཞེས་ལྟ༷་བ༷་ད༷ང་། ག༷ང་ད༷ག་གཟུ༷གས་ལ༷་བད༷ག་གི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བད༷ག་གི༷ར་ལྟ༷་བ་སྟེ། དེ༷་བཞི༷ན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་རེ་རེ་ལ་ཚུལ་བཞི་བཞིར་འགྱུར་རོ། །ཚོ༷ར་བ༷་ལ་སོགས་པའི་ཕུ༷ང་པོ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ཡ༷ང་། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལྟ༷་བ༷་རྣ༷མ་པ་ཉི༷་ཤུ༷ར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་སྔར་བཤད་པའི་འཇིག་ལྟ་དང་བཅས་པས་ཉེར་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།;


 །འཇིག་རྟེན་ནི་བདག་ལས་བརྩམ་སྟེ་དྲི་བ་དང་། སྲོག་ནི་བདག་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པས། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན། ཕུང་པོ་མི་རྟག་པར་གྱུར་ཚེ་འཇིག་རྟེན་མི་རྟག་གོ་ཞེས་དང་། མྱ་ངན་འདས་པའི་འོག་ཕུང་པོ་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོངས་ཕན་ཆད་མེད་དོ་ཞེས། མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལུང་སྟོན་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོ། །ལུང་ཕྱོགས་སྔས་འདོད་པ་དང་། ཕུང་སོགས་མི་རྟག་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་རིགས་པ་དང་འགལ་ཚུལ་ལ། ཕུང་པོ་བདག་ལྟའི་དམིགས་པ་ཡིན་ན་བདག་མེད་མཐོང་ཚེ་དངོས་རྣམས་མེད་པར་ཐལ་བས་དགག་པ། ཕུང་སོགས་ཡོད་ན་བདག་ཀྱང་མི་ཁེགས་པས་ཆགས་སོགས་མི་ལྡོག་པར་ཐལ་བས་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་དངོས་དང་། དེའི་ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། གལ་ཏེ་ཕུང་པོའམ་སེམས་བདག་ཡིན་ན་ཕྱོགས་སྔ་བ་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་ལྟར་ན་རྣལ༷་འབྱོར༷་པས་བད༷ག་མེ༷ད་མངོན་སུམ་མཐོ༷ང་བ༷་ལ༷། དེ༷་ཚེ༷་ངེ༷ས་པ༷ར་དངོ༷ས་པོ་རྣ༷མས་
1-4-113a
མེད་པ༷ར་རྟོགས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བདག་ཕུང་དེ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་མི་འདོད་དེ། དངོས་པོ་ཡོད་པར་འདོད་ཅིང་སྣང་བས་སོ། །བདག་ལྟའི་དམིགས་ཡུལ་ཕུང་པོ་ལ་རྟེན་ནས་བཏགས་པའི་བདག་ཙམ་མིན་པར་ཕུང་པོ་རང་ཡིན་ན་དེ་བདག་ཡིན་དགོས་པར་གྲུབ་སྟེ་ཡུལ་དེ་དང་བདག་གཅིག་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །གཅིག་འདི་གལ་ཆེའོ། །གཉིས་པ། ལས་འབྲས་འབྲེལ་བའི་རྟེན་དུ་བདག་གི་སྒྲ་ཕུང་པོ་དང་། བདག་མེད་མཐོང་ཚེ་བདག་གི་སྒྲ་མུ་སྟེགས་བྱེད་གཞན་གྱི་ཀུན་བརྟགས་དང་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་འཇུག་ན་མི་རུང་སྟེ་བདག་གི་སྒྲ་གང་འདོད་དུ་འཇུག་ཆོག་པ་ལ་རིགས་པ་མེད་པས་སོ། །བདག་མེད་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་རྟག༷་པའི་བད༷ག་ཙམ་ཞིག་སྤོ༷ང་བ་ཡིན་ཟེར་ན༷་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་ན་བདག་རྟག་པའི་བདག་ཡིན་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷། ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་སེ༷མས་ས༷མ་མི་རྟག་པའི་ཕུང་སོགས་དང་གཅིག་མིན་པས་ཕུང༷་པོ༷་ནི་བད༷ག་ཏུ་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ་ཆགས་སོགས་ཀྱང་མི་ལྡོག་པར་ཐལ་བ་ནི། ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་ལུགས་ལྟར་ན་རྣལ༷་འབྱོར༷་པས་རྟག་པའི་བད༷ག་མེ༷ད་མཐོ༷ང་བ༷་ཡི༷ས། གཟུགས་སོགས་དེ་ལ་རྟག་པའི་བདག་མེད་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་ཀྱི་གཟུ༷གས་སོ༷གས་ཀྱི་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ནི་རྟོག༷ས་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་ཞི༷ང་།
另破蕴所系我分别分法
ཡང་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་
1-4-113b
ནི་གཟུགས་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་ན། རྟག་བདག་ཙམ་ནི་དེའི་ཟ་བ་པོ་མིན་པས་རྟག་བདག་སྤངས་ཀྱང་། ད་རུང་འདོད་ཆགས་མི་སྤོང་སྟེ། ཟེའུ་འབྲུ་ལ་ཁུ་བྱུག་མེད་ཀྱང་མངར་པོ་མྱོང་བཞིན་པའི་རྟོག་པ་སྤང་མི་ནུས་པ་བཞིན། མྱོང་མཁན་ནི་ང་ཙམ་པ་ཡིན་པར་བརྟགས་ཀྱི་རྟག་བདག་མིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་སོགས་ཡོད་པར་ཞེན་པ་ཡོད་ན་གཟུ༷གས་སོགས་ལ༷་དམི༷གས་ན༷ས་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་དེ་ཡང་འཇུ༷ག་ཕྱིར༷་ངར་འཛིན་ལ་བརྟེན་པའི་འདོ༷ད་ཆ༷གས་ལ་སོ༷གས་པ་ཡང་། སྐྱེ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ་དམིགས་ཡུལ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་རྟོ༷གས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ་དམིགས་ཡུལ་མ་ལོག་པར་ཡུལ་ཅན་མི་ལྡོག་པས་སོ། །སུ་ཡང་ནང་གི་སྐྱེས་བུ་བདེ་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །
说缘于蕴之义
གཉིས་པ་མདོ་ལས་ཕུང་པོ་བདག་ལྟའི་དམིགས་པ་གསུངས་པའི་དོན་བཤད་པ་ལ། ལུང་གི་དོན་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་མིན་པར་བསྟན་པ། རྟེན་ནས་བརྟགས་པའི་བདག་ཙམ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ལུང་དོན་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་བཞེད་པར་འདོད་པ་ཕྱོགས་སྔའི་ལུགས་བཀོད་པ་དང་། དེ་བཀག་པ་གཉིས། དང་པོ། ལུང་ལས་ཀྱང་ག༷ང་ཕྱིར༷་སྟོན༷་པ༷ས་ཕུང༷་པོ༷་ནི་བད༷ག་ཏུ་ལྟ་བ་དག་གོ༷་ཞེ༷ས་པའི་ལུགས་དགེ་སློང་དག་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་སུ་དག་གཅིག་
1-4-114a
བདག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཁོ་ན་ལ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་བལྟའོ།

世界的问题是以我为起点而提出，命是我的同义词。若蕴是我，则当蕴无常时，世界就无常；在涅槃之后蕴不存在，则世界有边；如来死后不存在，如此就应该一定予以记说。这是引用前者所承认的经文，以及承认蕴等无常的观点。
第三，与理证相违的方式分为：若蕴是我见的所缘，则见无我时诸法应成无的过失而破斥，及蕴等若存在则我也不被否定，故贪等不会止息的过失而破斥两部分。
首先，分为直接破除和破除其解释。
第一，若蕴或心是我，按照前者的主张，瑜伽行者见到无我时，必定了解一切事物都不存在，因为我与蕴二者为一体故。这是不可接受的，因为认为事物存在且有显现。若我见的所缘不是依蕴假立的仅仅是我，而是蕴体本身，则蕴必须是我，因为除了该对象与我一体之外别无他处。这一点极为重要。
第二，若作为业果关联基础的"我"这个词是蕴，而见无我时"我"这个词应用于外道所遍计的士夫，这是不合理的，因为"我"这个词任意应用没有合理性。若说见无我时仅是舍弃常我，则此时的我是常我，因此，你的心或无常蕴不与它一体，故蕴不成为我。
第二，贪等也不会止息的过失：按照你的观点，瑜伽行者见到常我不存在时，仅了解色等上无常我，但不了解色等的真实性，而且，如果贪等缘于色等而生，常我仅是其享用者，舍弃常我后，仍然不会舍弃贪欲，就像在花蕊中虽无杜鹃鸟，但仍能体验甜味般，无法断除执着，感受者是仅仅的"我"，而非常我。如此，若存在对色等的执着，则对色等执我的分别也会运行，因此依于我执的贪等也会产生，因为没有了解对境的本性，所缘对象未消除则能缘心也不会消除。没有人会想"要使内在的士夫快乐"。
第二，解释经中说蕴是我见所缘的意义分为：说明经义不是认为蕴是我，以及说明仅是依靠假立的我。
首先，分为：列举前者认为经义是执蕴为我的主张，及破斥之。
第一，经中也因为佛说"蕴是我见"的教义："诸比丘，任何沙门或婆罗门，凡是如实观察认为'我'者，皆唯于此五取蕴如实观察。"
;


 །ཞེས་གསུ༷ངས་པ༷་དེ༷་ཕྱིར༷་ཕུ༷ང་པོ༷་བད༷ག་ཏུ་འདོ༷ད་པ་ཡིན་ཟེར་ན༷། གཉིས་པ་ལ། ལུང་གི་དགོངས་པ་དགག་བྱ་གཅོད་ཕྱོགས་ནས་ཡིན་པར་བསྟན་པ། གལ་ཏེ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེས་ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་པ་ལ་མི་ཕན་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། བསྟན་བཤད་གཉིས། དང་པོ། ལུང་དེ༷་ནི༷་ཕུ༷ང་པོ་ལ༷ས་གཞ༷ན་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་བརྟགས་པའི་བད༷ག་ཡོད་པ་འགོ༷ག་པ༷་སྟེ༷་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་སྟོན་པ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་གཟུག༷ས་བད༷ག་མི༷ན་སོ༷གས་མདོ༷་གཞ༷ན་ལས་གསུ༷ངས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཉིས་པ། ག༷ང་ཕྱིར༷་གཟུ༷གས་དང་ཚོ༷ར་བ་བད༷ག་མི༷ན་ཞིང་འདུ༷་ཤེ༷ས་ཀྱང༷་། བདག་མ༷་ཡི༷ན་ལ་འདུ༷་བྱེ༷ད་རྣམས་བདག་མི༷ན་རྣམ༷་ཤེས་ཀྱང༷་། བདག་མི༷ན་པ༷ར་མདོ༷་གཞ༷ན་ལ༷ས་གསུ༷ངས་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷། མདོ༷ར་བསྟན༷་པའི་ལུང་དེས་ནི་ཕུ༷ང་པོ༷་བད༷ག་ཡིན་ཅེ༷ས་བཞེ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན་ཚོགས་པ་ལས་རེ་རེ་བ་མིན་ཚུལ་དང་། དེ་ལྟར་ན་ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་པ་དང་འགལ་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་གལ་ཏེ་ཡིན་ཀྱང་ཕུ༷ང་པོ༷་རྣམས་
1-4-114b
བད༷ག་ཅེ༷ས་བརྗོ༷ད་པའི་ཚེ༷་ཡང་ཕུ༷ང་པོ་རྣ༷མས་ཀྱི༷། ཚོ༷གས་པ༷་ཉིད་བདག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡི༷ན་གྱི༷་ཕུ༷ང་པོ༷འི་ངོ༷་བོ༷་རེ་རེ་བ་ནི་མི༷ན་དགོས་ཏེ་དཔེར་ན་ནགས་ཚལ་ཞེས་བརྗོད་ཚེ་ཤིང་རེ་རེ་མིན་གྱི་ཤིང་རྣམས་ཚོགས་པ་ལ་བརྗོད་དོ། །ཤིང་རེ་རེས་བུད་ཤིང་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱི། ནགས་ཚལ་བཏགས་པས་རྫས་སུ་མེད་པས་ན་བུད་ཤིང་སོགས་མི་རུང་བ་དང་འདྲའོ། །གཉིས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འགལ་ཚུལ་དང་། དེའི་ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། དེ་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་སོགས་སུ་གསུངས་ན་ཚོགས་པ་ཙམ་པོ་རྫས་སུ་མེད་པས་དེ་ནི་མགོན་དང་འདུལ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་མི་ནུས་པས་ན་ཚོགས་པ་དེ་ནི་མགོ༷ན་མི༷ན་འདུལ༷་བ༷འ༷མ་དབ༷ང་པོ༷་ཉི༷ད་ཀྱང༷་མི༷ན་ཏེ། ཚོགས་པ་དེ༷་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་ཀྱི་དོན་ནམ་རྫས་སུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་ཚོ༷གས་པ༷་ཡང་བདག་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །གཉིས་པ་ཚོགས་དང་ཚོགས་ཅན་ངོ་བོ་གཅིག་པས་སྐྱོན་དེ་མེད་དོ་ཞེས་པའི་ཉེས་སྤོང་གི་ལན་ལ། མདོ་ཡི་ལུང་དོན་དང་མི་འབྲེལ་བས་དགག་པ་དང་། རིགས་པ་དང་འགལ་བས་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དཔེ་དཔེ་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་ཚོགས་པ་ཙམ་བདག་ཡིན་པར་དགག་པ་དང་། དེའི་ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཚོགས་པ་ཙམ་བདག་ཡིན་ན་དཔེ་ཤིང་རྟའི་
1-4-115a
ཡན་ལག་ཚོགས་པ་ཤིང་རྟར་ཐལ་བས་དགག་པ། དཔེ་དེ་བཞིན་དཔེ་ཅན་བདག་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པར་གསུངས་པས་ཚོགས་ཙམ་བདག་མིན་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། ཚོགས་པ་ནི་ཚོགས་ཅན་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་མེད་པས་མགོན་སོགས་ཡིན་ཆོག་སྙམ་ན། ཚོགས་དང་ཚོགས་ཅན་གཅིག་ན་དེ༷་ཚེ༷་དེ༷་ཡི༷་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཚོ༷གས་སིལ་བུར་གན༷ས་པ་རྣམ༷ས། ཤི༷ང་རྟ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་བར་ཐལ་ཏེ་ཤི༷ང་རྟ་ད༷ང་བད༷ག་མཚུ༷ངས་ཞིང་མདོ་ལས་ཀྱང་འདྲ་བར་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ཡང་། མདོ་ལས། བདག་ཅེས་བྱ་བ་བདུད་ཀྱི་སེམས། །ཁྱོད་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་བ་ཡིན། །འདུ་བྱེད་ཕུང་པོ་འདི་སྟོང་སྟེ། །འདི་ལ་སེམས་ཅན་ཡོད་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་ཚོགས་རྣམས་ལ། །བརྟེན་ནས་ཤིང་རྟར་བརྗོད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་རྣམས་བརྟེན་ནས། །ཀུན་རྫོབ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ། མདོ༷་ལ༷ས་ཕུ༷ང་པོ༷་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན༷་ནས་བདག་ཏུ་གདགས་པ་ཡི༷ན་གསུང༷ས་པ༷། དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ཕུང་པོ་འདུས༷་པ་ཙ༷མ་པོ་དེ་བད༷ག་མ་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ནི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །རྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་བརྟེན་པ་པོ་ཁོ་རང་ཚོགས་པ་ཙམ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་འབྱུང་བ་དང་གཟུགས་
1-4-115b
སོགས་ཀྱང་དེར་ཐལ་ལོ།

所以认为"此经说蕴是我"的观点。第二部分分为：从否定对象的角度说明经义，及即使从肯定角度理解也不能支持前者主张两方面。
首先，分为标示与解释两部分。
第一，此经是在否定异于蕴的遍计我，而非说蕴是我，若是后者，则与其他经中所说"色非我"等相违故。
第二，因为其他经中说"色非我，受亦非我，想亦非我，诸行非我，识亦非我"，所以前述经文并不意味着承认蕴是我。
第二部分分为：若蕴是我则应是蕴聚而非各别蕴的方式，以及这与前者主张相违的方式两部分。
首先，即使承认"蕴是我"，当说"蕴是我"时，也是指蕴的聚合为我，而非各个蕴的自性，就像说"森林"时不是指单棵树，而是指树的集合。单棵树能作为薪柴等用途，而假立的森林不是实体，所以不适合作为薪柴等用，二者相似。
第二部分分为：解释如何相违和破斥其解释的回答两部分。
第一，如此一来，若经中说"自己是自己的怙主"等，则仅仅是蕴的集合非实体，它不能作为怙主和调伏等的功能，所以该集合既非怙主，也非调伏者或根，因为该集合作为受用等的对象或实体是不存在的，所以集合也不是我。
第二，破斥"集合与集合所依是同一体性，故无此过失"这一回答，分为：以与经义不相关而破斥，和以与理证相违而破斥两部分。
首先，分为：以喻例方式破斥仅仅集合是我，以及破斥其回答两部分。
第一，若集合仅仅是我，则以车的譬喻，支分集合就应成为车，因为车与我相同，经中也说它们相似。如经所言："所谓'我'是魔的意念，你已成为见执。此行蕴是空，此中无有众生。如依支分聚集，说为'车'一样；同样依于诸蕴，世俗名'众生'。"
第二，经中说依于蕴聚而假立为我，因此，仅仅蕴的和合不是我，它依靠假立就像大种和大种所造一样。因为是依缘所生，所依靠者本身不仅仅是集合，若是这样，则大种和色等也应成为彼。
;


 །གཉིས་པ་ཉེས་སྤོང་གི་ལན། ཚོགས་ཙམ་མིན་གྱི་ཚོགས་པའི་སྐབས་སུ་དབྱིབས་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་འགྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་ཚོགས་ཅན་ཚང་བ་ལ་ཚོགས་ཅན་མེད་ཅེས་སྨྲ་མི་རུང་སྟེ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པས་ཚོགས་ཅན་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པ། ཚོགས་ཅན་འགྲིགས་ལུགས་ཀྱི་དབྱིབ༷ས་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ལ་འདོད་དོ་ཤེ༷་ན༷། དེ་དགག་པ་ལ། དབྱིབས་དེ༷་ནི་གཟུག༷ས་ཅ༷ན་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུ་ལ༷་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷། ཁྱོ༷ད་ལ༷་གཟུགས་སོགས་དབྱིབས་ཡོད་པ༷་དེ་ད༷ག་ཉི༷ད་བད༷ག་ཅེ༷ས་འགྱུར༷་གྱི༷། སེ༷མས་སོགས་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་འདུས་པའི་ཚོ༷གས་པ་ནི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་བ་མི༷ན་ཏེ༷། ག༷ང་གི་ཕྱིར༷་སེམས་སོགས་དེ༷་ད༷ག་ལ་དབྱི༷བས་ཡོ༷ད་པ༷་མ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་ལ། འགལ་བ་བརྗོད་པ་དང་། དེའི་ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། ཉེ་བར་ལེ༷ན་པོ༷་བདག་ར༷ང་དང་ཉེར༷་ཏེ་ཉེ་བར་ལེ༷ན་བྱ་ཕུང་པོ་གཉིས་ནི་གཅིག་ཏུ་རི༷གས་པའི་དངོ༷ས་པོ་མི༷ན་ཏེ། དེ༷་ལྟ་ཡི༷ན་ན༷་ལ༷ས་དང་བྱེ༷ད་པོ༷་གཅི༷ག་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། གལ་ཏེ་བྱེ༷ད་པོ༷་བདག་ནི་མེ༷ད་ལ་དེའི་ལ༷ས་སུ་བྱ་བ་ཡོ༷ད་སྙམ༷་དུ་བློ༷་ལ་སེམས་པ་དེ་ཡི༷ན་ཞེ༷་ན། དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ག༷ང་ཕྱིར༷་བྱེ༷ད་པོ༷་མེ༷ད་པར་དེའི་ལ༷ས་ཀྱང་མེ༷ད་
1-4-116a
པའི་ཕྱིར། དེས་ལྟོས་པ་ཀུན་ཀྱང་དཔྱོད། གཉིས་པ་མདོ་ལས་བདག་བཏགས་པར་གསུངས་པ་ལ། མདོ་ལས་ཕུང་སོགས་བདག་ཏུ་མ་གསུངས་ཞིང་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པར་ཇི་ལྟར་གསུངས་ཚུལ་དང་། གསུངས་པ་ལྟར་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཐུན་མོང་དང་། རེ་རེ་བ་ཚོགས་པ་གསུམ་གང་ཡང་བདག་ཏུ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་དང་། ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དེ་སུན་མ་ཕྱུང་བར་བདག་མེད་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་ལུགས་འབྲེལ་མེད་དུ་བསྟན་པ་གསུམ། དང་པོ། ག༷ང་ཕྱིར༷་ཐུ༷བ་པ༷ས་ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་དེ་ནི། ཁམས་དྲུག་འདུས་པ། རེག་པའི་གཞི་དྲུག་པ། ཡིད་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་བཅོ་བརྒྱད་དོ་ཞེས་པས། བད༷ག་དེ༷་ས༷་ཆུ༷་མེ༷།རླུང༷་ད༷ང་རྣ༷མ་ཤེ༷ས་ན༷མ་མཁ༷འ་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷། ཁ༷མས་དྲུ༷ག་ད༷ང་ནི༷་མི༷ག་སོ༷གས་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ༷་ཡི༷། རྟེན༷་དྲུག༷་ད༷ག་ལ༷་བརྟེན༷་ན༷ས་ཉེར༷་བསྟན༷་ཞི༷ང་། སེ༷མས་ད༷ང་སེ༷མས་བྱུང༷་ཆོ༷ས་རྣ༷མས་གདགས་གཞིར་ཉེར༷་བཟུ༷ང་ན༷ས། ངེ༷ས་པར་གསུ༷ངས་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་བདག་དེ༷་ནི༷་ས་སོགས་དེ༷་རྣ༷མས་ལས་གཞན་མིན་པ་ད༷ང་། དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱང་མ༷་ཡི༷ན་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚོ༷གས་པ་ཙ༷མ་རྐྱང༷་པ༷་ཉིད་ཀྱང་མི༷ན་ཏེ༷། དེ་
1-4-116b
རྣམས་བདག་ཏུ་མི་རུང་ངོ༷་། །གཉིས་པ། རྒྱུ་མཚན་དེ༷་ཕྱིར༷་ཚེ་རབས་ཐོག་མེད་ནས་ང༷ར་འཛི༷ན་བློ༷ས་ཀྱང་གསུམ་པོ་དེ༷་རྣ༷མས་ལ༷་དམིགས་པའང་རིགས་པ་མི༷ན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་དོན་དང་། དེའི་དཔེ་གཉིས། དང་པོ། རྣལ་འབྱོར་པས་བད༷ག་མེ༷ད་རྟོག༷ས་པ་དེ་ཡི་ཚེ༷་རྟག༷་པའི༷་བད༷ག་ཙམ་ཞིག་སྤོ༷ང་ཞི༷ང་། རྟག་པའི་བདག་འདི༷་ནི༷་ང༷ར་འཛི༷ན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྟེན༷་ནམ་ཡུལ་དུ༷འ༷ང་མི༷་འདོ༷ད་པ༷། དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་དེ་ལྟ་བུའི་རྟག་པར་གྱུར་བའི་བད༷ག་མེ༷ད་པ་ཙམ་ཞིག་ཤེ༷ས་པ༷ས་ཐོག་མེད་ནས་ཞུགས་པའི་བད༷ག་ཏུ་ལྟ༷་བ༷། ལྷན་སྐྱེས་དཔྱིས༷་ཀྱང༷་འབྱི༷ན་པར་སྤང་ཞེ༷ས་སྨྲ༷་བ༷་ཤི༷ན་ཏུ༷་མཚ༷ར་ཏེ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་གིས་ར༷ང་ཁྱིམ༷་རྩི༷ག་པའི་ཕུ༷ག་ཏུ་སྦྲུལ༷་གན༷ས་པ་མཐོ༷ང་བཞི༷ན་དུ༷། འདི༷་ན༷་གླ༷ང་ཆེ༷ན་མེ༷ད་ཅེ༷ས་སྨྲས་ནས་དེས་སྦྲུལ་གྱི་དོ༷གས་པ་བས༷ལ་ཏེ༷། དེ་བསལ་ནས་སྦྲུལ༷་གྱི༷་འཇི༷གས་པ༷འམ་གནོད་པའ༷ང་སྤོ༷ང་བའམ་མི་འབྱུང་བ༷ར་བྱེ༷ད་པར་འདོད་པ༷་ནི༷། ཀྱེ༷་མ༷་ཤེས་ལྡན་གཞ༷ན་གྱི༷་གན༷མ་པོ༷ར་ཏེ་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར༷་བ་ཉི༷ད་དོ༷་ཞེས་དེ་གཉིས་དམིགས་ཡུལ་ཐ་དད་པས་སོ།

第二，对方的解释：不仅仅是聚合，而是在聚合情况下形成特殊形状，同样地，在部分聚合完整时不能说没有聚合体，因为所有部分都存在，但仅仅聚合体存在是不够的，认为是依照聚合体的特殊形状而言。
对此的破斥：由于这种形状只存在于有形色的车等，对于你来说，具有形状的色等就成为我，而心等四名蕴的聚合则不能成为我，因为那些心等没有形状的缘故。
第二，与理证相违分为：说明相违和破斥其解释的回答两部分。
首先，取者之我与所取之蕴二者不是合理成为一体的事物，若是如此，则作者与业会成为一体。
第二，若想：无作者之我而有其业，则不然，因为无作者则其业也不存在的缘故。以此类推所有相待关系。
第二，关于经中说我是假立分为：说明经中未说蕴等是我而是说依它们假立的方式，说明如此则俱生我执也不将它们的共同、个别、集合三者任何一个执为我的方式，以及说明不破除俱生我执所缘境而认为能了悟无我的观点是不相干的三部分。
首先，因为薄伽梵在《父子相见经》中说："大王，士夫补特伽罗是六界和合，六触处，十八意近行。"由此说明，我依靠地、水、火、风、识和空这六界，以及眼等六种触的所依而示现，并确定地基于心和心所法作为假立的基础而宣说，因此该我既非异于那些地等，也不就是它，也不仅仅是它们单纯的集合，因为它们不适合作为我。
第二，由于此原因，无始以来的我执心也不应缘取那三者。
第三分为意义和譬喻两部分。
首先，瑜伽行者了悟无我时仅仅舍弃常我，而这常我不被承认是俱生我执的所依或对境，因此，仅仅了知如此常我不存在而声称能根除从无始以来就存在的俱生我执，这是极为奇怪的，因为二者互不相关。
第二，例如，如果有人看见自己家墙壁洞里有蛇，却说："这里没有大象。"并认为以此消除蛇的疑虑，消除后也能遣除蛇的恐惧或伤害，或使之不生，这对于有智慧的人来说简直是笑柄，因为这两者所缘对象不同。


 །གཞན་ཡང་རྟག་བདག་གིས་སྟོང་པར་ཤེས་པས་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་མི་ལྡོག་པ་ལྟར་བདེན་གྲུབ་བཀག་ཀྱང་
1-4-117a
སྣང་བ་ལིང་ལིང་རང་སར་བཞག་ནས་དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེན་གྲུབ་བཀག་ན་བུམ་པ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མི་འབྱིན་ཏེ་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་ཡུལ་འདི་ཆགས་སྡང་དང་ཕན་གནོད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་དོན་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཐ་ཤལ་གྱིས་མི་ཕན་སྣང་བཞིན་པའི་རྟེན་འབྱུང་དེ་ལས་སྟོང་པ་ལོགས་སུ་མི་འཚོལ་བ་འདི་ཀླུའི་ལུགས་སོ། །དེས་ན་བུམ་པ་བུམ་པས་སྟོང་ཞེས་བྱ། སྟོང་ན་མི་སྣང་བ་མིན་ཏེ། སྣང་བཞིན་སྟོང་པ་དང་། དཔྱད་ན་བརྗོད་བྲལ་དམིགས་མེད་དུ་ཞིག་པས་སོ། །འདི་ཐལ་འགྱུར་བའི་རང་ལུགས་དངོས་ཡིན། བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་ན་བུམ་པའི་ལྟོ་ལྡིར་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་ཇི་ལྟར་མི་གྲུབ། དེ་གྲུབ་ཀྱང་དེ་དང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་མི་འདྲ་ན་ཇི་ལྟར་མི་འདྲ། དཔྱད་བཟོད་ཀྱིས་སོ་ཞེ་ན་རང་མཚན་གྲུབ་པ་དང་། བདེན་གྲུབ་ལ་ཁྱད་ཅི་ཡོད་སྨྲོས་ཤིག རང་རྒྱུད་པ་དངོས་སྨྲ་ཡིན་ཁྱེད་དབུ་མ་པ་ཡིན་ན། ཁྱོད་ལ་དོན་དམ་དཔྱོད་པ་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལས་ལྷག་པའི་ཆོས་བདག་འགོག་ལུགས་ཇི་འདྲ་ཡོད་སྨྲོས་དང་རང་རྒྱུད་པ་ལས་ཁྱེད་འཕགས་ཚུལ་གོ་བར་འགྱུར་རོ། །
另破蕴所系我分别分法
གཉིས་པ་ཕུང་པོ་དང་འབྲེལ་བར་བདག་ཏུ་རྟོག་ཚུལ་གྱི་ལྷག་མ་དགག་པ་
1-4-117b
ལ། སྔར་མ་བཤད་པའི་ལྷག་མ་གསུམ་དགག་པ་དང་། ཐུན་མོང་དུ་མཇུག་བསྡུ་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་གྲུབ་པ་དགག་པ་དང་། བདག་ལ་ཕུང་པོ་ལྡན་པར་འདོད་པ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ཕུ༷ང་པོ༷ར་བད༷ག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོ༷ད་པ་ཡང་མ༷་ཡི༷ན་ལ་བད༷ག་ལ༷་ཡ༷ང་། ཕུ༷ང་པོ༷་དེ༷་རྣ༷མས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཚུལ་གྱིས་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི་ཕྱིར༷་འདི༷ར། བདག་དང་ཕུང་པོ་གཞ༷ན་ཉི༷ད་དུ་ངེས་པར་ཡོ༷ད་ན༷་མཁར་གཞོ༷ང་རྒྱ་ཤུགས་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་རྟོག༷་པ༷་འདི༷ར་འགྱུར༷་རིགས་ན༷འང༷་། གཞ༷ན་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་དེ༷་མེ༷ད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་རྟེན་བརྟེན་པར་འདོད་པ་འདི༷་བཅོས་མའི་རྟོག༷་པ༷འོ༷། །གཉིས་པ། བད༷ག་ནི༷་གཟུ༷གས་དང་ལྡན༷་པར་མི༷་འདོ༷ད་པ་ག༷ང་ཕྱིར༷་བད༷ག ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན་ལྡ༷ན་དོ༷ན་སྦྱོར༷་བ༷་མེ༷ད་དེ་མོ་གཤམ་བུའི་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །བདག་ཕུང་གཞ༷ན་ཡིན་ན༷་ལྷས་སྦྱིན་གན༷ག་དང་ལྡ༷ན་པ་ལྟ་བུ་དང་གཞ༷ན་མི༷ན་ཏེ་གཅིག་ཡིན་ན་ལྷས་བྱིན་གཟུ༷གས་དང་ལྡ༷ན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན༷འང་བད༷ག་ནི༷་གཟུ༷གས་ལ༷ས་དེ༷་ཉི༷ད་དེ་གཅིག་དང་གཞ༷ན་ཉི༷ད་དུ་ཡང་མེ༷ད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། འཇིག་ལྟ་ཉི་ཤུ་བསྡོམས་ཏེ་བཤད་པ་དང་། དེ་རྣམས་རྩ་བའི་འཇིག་ལྟ་ལ་གནས་ཤིང་ཀུན་བཏགས་ཡིན་པར་བསྟན་པ་
1-4-118a
གཉིས། དང་པོ། གཟུ༷གས་ཁོ་རང་བད༷ག་མ༷་ཡི༷ན་ལ་བད༷ག་ནི༷་གཟུ༷གས་ལྡན༷་མི༷ན་ཞེས་རྟེན་བརྟེན་པར་མིན་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་ལྡན་པ་མི༷ན་ནོ། །གཟུ༷གས་ལ༷་བད༷ག་མེ༷ད་པ་དང་། བད༷ག་ལ༷འ༷ང་གཟུ༷གས་ཡོད་པ་མི༷ན་ཏེ་དེ་གཉིས་ཕར་རྟེན་ཚུར་རྟེན་ནོ། །དེ༷་ལྟར༷་རྣ༷མ་བཞི༷ར་མེད་པ་ལྟར་ཕུ༷ང་པོ་གཞན་བཞི་ཀུ༷ན་ཤེ༷ས་པར་བྱ༷་སྟེ༷། དེ༷་ད༷ག་བད༷ག་ཏུ༷་ལྟ༷་བ༷་ཉི༷་ཤུར༷་འདོ༷ད་དོ།

而且，如同了知空无常我并不能遮除俱生我执，同样，虽然否定了真实成立，但若留下朦朦胧胧的显现并置于原处，而仅仅否定与此不同的真实成立，这样做无法破除瓶子的俱生真实执着的所执对象，因为"这是瓶子"的想法是贪嗔和利害的依据。因此，仅仅空无他义的低劣空性无济于事，不应在显现的缘起之外另外寻找空性，这是龙树的宗义。所以说"瓶子空无瓶子"，空并不意味着不显现，而是显现的同时是空的，在分析时超越言说，无所得而瓦解。这是应成派的真正立场。若瓶子不空无瓶子，那么在世俗中瓶子的圆腹等如何不成立？若成立，它与自相成立有何不同？若说是能否经得起分析的区别，那么自相成立与真实成立有什么差别？请说明。若自续派是实事论者而你们是中观派，那么除了胜义观察"一多离"等分析后不成立外，你们还有什么其他遮破法我的方式？请说出来，这样才能理解你们如何超越自续派。
另破蕴所系我分别分法
第二部分，破除其余与蕴相关的我分别方式，分为：破除前面未说的其余三种和总结两部分。
首先，分为：破斥成立为能依所依关系和破斥我具有蕴的主张两部分。
第一，我不是以自性方式依靠蕴，蕴也不是以自性方式依靠我，因为若此处我与蕴确定为彼此不同，则应该像碗与红木一样有自性成立的能依所依分别，但由于并非彼此不同，所以这种能依所依的主张只是虚构的分别而已。
第二，不承认我具有色，因为我不存在，所以无法与色结合，如同石女儿的色。若我与蕴是异体，则应如同提婆达多具有黑色；若非异体而是一体，则应如同提婆达多具有色，但实际上，我既非与色一体，也非异体，所以不能成立。
第二部分，分为：总结说明二十种我见和说明它们都建立在根本我见上且是遍计所执两部分。
第一，色本身不是我，我也不具有色，虽非能依所依，但也不是自性的具有关系。色中无我，我中也无色，它们互为能依所依。如同这四种方式都不存在，应知其余四蕴也是如此，这些被认为是二十种我见。


 །གཉིས་པ། བདག་ཏུ་ལྟ༷་བའི་རི༷་བད༷ག་མེ༷ད་རྟོག༷ས་པའི༷་ཡེ་ཤེས༷་རྡོ༷་རྗེ༷་ཡི༷ས། བཅོ༷མ་པའི་བད༷ག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ག༷ང་ད༷ང་ཉི༷་ཤུ༷་པོ་ཡང་ལྷན༷་ཅི༷ག་འཇི༷ག་འགྱུར༷་བ༷། རྩ་བའི་འཇི༷ག་ཚོ༷གས་ལྟ༷་བ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རི༷་ལྷུན༷་སྟུག༷་ལ༷་གན༷ས་པ༷་དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་རྩེ༷་མོ༷་མཐོ༷་བ༷ར་གྱུར༷་པ༷་དག་ནི་འཇིག་ལྟ་ཉི་ཤུ་པོ་འདི༷་ད༷ག་གོ༷། །
破我与蕴非异或一及不可说
གསུམ་པ་བརྗོད་མེད་ཀྱི་བདག་དགག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། རང་སྡེ་གནས་མ་བུ་མང་བཀུར་བ་ཁ༷་ཅི༷ག་བདག་ཕུང་དེ༷་ཉི༷ད་དང་གཞ༷ན་ཉི༷ད་དང་རྟག༷་མི༷་རྟག༷་ལ༷་སོ༷གས་བརྗོ༷ད་དུ་མེ༷ད་པ་ག༷ང་ཟ༷ག་རྫས་ཡོ༷ད་འདོ༷ད་དེ་ཕྱོགས་རེར་རེ་ནམ་ཡང་མི་འཐད་ལ་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་བདག་ཡོད་པས་སོ་ཟེར། བདག་དེ་རྣ༷མ་ཤེས༷་དྲུག༷་གི་ཤེ༷ས་བྱར༷་དེ༷་འདོ༷ད་ཅི༷ང་། དེ༷་ནི༷་ང༷ར༷་འཛི༷ན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་
1-4-118b
པའམ་གཞི༷ར་ཡ༷ང་འདོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེའང་བདག་དེ་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་གང་གིས་འཛིན་ཞེ་ན་ཤེས་པ་རེ་རེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་ན་དེའི་ཡུལ་ཁོ་ནར་རིས་སུ་ཆད་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཡུལ་ཅན་གྱིས་མ་བཟུང་བར་ཡོད་ཅེས་སྨྲ་མི་རུང་བས། དེ་ནི་ཕུང་ལྔ་དང་ཐ་དད་མིན་པར། རྣམ་ཤེས་དྲུག་ཆར་གྱིས་ཤེས་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་འོ་མ་ཞེས་པ་ཁ་དོག་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ཡོད་པས་དབང་པོ་དུ་མའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ་སྙམ་པའོ། །ཁ་ཅིག་གིས་རྣམ་ཤེས་དྲུག་པས་ཞེས་བསྒྱུར་བ་མི་འབྲེལ་ལོ། །གང་ཟག་དེ་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་གྱི་གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་པོར་གྲུབ་ན་བརྗོད་དུ་ཡོད་པར་ཐལ་བས་དགག བརྗོད་དུ་མེད་ན་དངོས་པོར་མེད་པར་ཐལ་བས་དགག དེས་ན་དངོས་པོའི་ཆོས་གཉིས་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མི་འགྲུབ་པས་དགག་པ་གསུམ། དང་པོ། ག༷ང་ཕྱིར༷་གཟུ༷གས་ལ༷ས་སེམས་ཐ་དད་པས་ན་སེ༷མས་གཞན་དུ་བརྗོ༷ད་དུ་མེ༷ད་པར་མི༷་རྟོག༷ས་པར་ཐ་དད་ཅེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། དངོ༷ས་པོ་ཡོ༷ད་ན་ནི༷་བརྗོ༷ད་མེ༷ད་རྟོག༷ས་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཉི༷ད་དེ་གང་རུང་དུ་བརྗོད་དུ་ཡོད་པས་སོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་བད༷ག་འག༷འ་དངོ༷ས་པོ༷ར་གྲུ༷བ་པར་གྱུར༷་ན༷། སེ༷མས་ལྟར༷་དུ་ཡོད་པར་
1-4-119a
གྲུ༷བ་པའི་དངོ༷ས་པོ་ཡིན་པས་ན་བརྗོ༷ད་དུ༷་མེ༷ད་པར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། ག༷ང་ཕྱིར༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས་ཀྱང་བུ༷མ་པ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་དངོ༷ས་པོ༷ར་མ༷་གྲུབ༷་པ༷འི། ངོ༷་བོ༷་ཡིན་པས་རང་གི་གདགས་གཞི་གཟུ༷གས་སོ༷གས་ལ༷ས་གཅིག་ཐ་དད་བརྗོ༷ད་དུ་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་བ༷ས་ཏེ་འགྱུར་བ་དེའི་རིགས་པས། བད༷ག་ག༷ང་ཕུ༷ང་པོ༷་ལ༷ས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུའང་བརྗོ༷ད་དུ་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་བ་སྟེ༷། ར༷ང་གི༷ས་སམ་དངོས་པོ་ཡོ༷ད་པ༷ར་གྲུབ༷་པ༷ར་རྟོག༷ས་པར་མི༷་བྱ༷འོ། །གསུམ་པ། ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་རྣ༷མ་ཤེ༷ས་ནི་ར༷ང་གི་བད༷ག་ཉིད་ལ༷ས་གཞ༷ན་དུ་ནི༷་མི༷་འདོ༷ད་ཅིང་། གཟུ༷གས་སོ༷གས་ལ༷ས་གཞ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོར་འདོ༷ད་ཅི༷ང་། དངོ༷ས་པོའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཅོག་ལ༷་རྣ༷མ་པ༷་ཚུལ་དེ༷་གཉིས་མཐོ༷ང་བར་འགྱུར༷་པ༷། དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་བརྗོད་མེད་ཀྱི་བད༷ག་དེ༷་ནི༷་མེ༷ད་དེ་དངོ༷ས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོ༷ས་ད༷ང་བྲ༷ལ་ཕྱིར༷་ཚ་བ་མེད་ན་མེ་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ།

第二，由无我智慧之金刚摧毁俱生我执，那二十种我见也将随之毁灭，这些二十种我见正是建立在俱生萨迦耶见之深山上的高高矗立的遍计顶峰。
破我与蕴非异或一及不可说
第三部分，破斥不可说的我，分为：陈述前者观点，及破斥之两部分。
首先，我方化地部、犊子部等一些人主张，我与蕴之同一性、异体性以及常无常等都不可言说，而补特伽罗是实体存在的，因为它不能成为任何一方，且作为业果的所依我是存在的。他们认为该我是六识的所知，也是俱生我执的所缘或基础。若问该我是被哪种识所执取，若偏向于单个识的一方，则会局限于仅作为该识的对象，而不能说它未被能缘所执取却存在，所以它与五蕴非异，为六识所共知。这就好像"牛奶"这个词，因为具有颜色、气味、味道、触感等，成为多种感官的对象一样。有些人译为"第六识"是不相关的。补特伽罗不能通过自身本性被了知，而是通过以色等六处为对象的方式而被认识。
第二部分，分为：若成实有则应可言说而破斥，若不可言说则应非实有而破斥，因此离实有法的两种特性故非实有而破斥三部分。
第一，因为心与色异体，所以心不被理解为"不可言说异体"，而是被理解为"异体"；若是实有，则不会被理解为"不可言说"，因为可以被说为某种方式。若某我成立为实有，则像心一样成立为实有，因此不可能是不可言说的。
第二，因为你们也承认瓶子不成立为自立的实有的本性，所以它与其假立基础色等不可言说一体异体，以此理由，我与蕴也不可言说一体异体，因此不应理解为自体或实有成立。
第三，你们的心识不承认与自体为异，而认为与色等异体且为实有，对于一切实有法，皆见此两种方式，因此不可言说之我不存在，因为它缺乏实有的特性，就像无热则火不可能存在一样。
;
CONTEXT: The text is a Tibetan Buddhist philosophical discourse discussing the nature of self (Ātman) and its relation to the aggregates (skandhas). It's critiquing the view that the self cannot be described as either identical to or different from the aggregates.


 །
说我施设有
གཉིས་པ་བདག་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ལ། བདག་མཐའ་བདུན་དུ་མེད་ཀྱང་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཤིང་རྟ་དང་འདྲ་བ་བསྟན་པ། དེས་དངོས་པོ་གཞན་ཀྱང་དེ་འདྲ་བའི་བཏགས་པར་བསྟན་པ་གཉིས།
我虽经七边无然施设如马车
དང་པོ་ལ། བརྟེན་ནས་བཏགས་ཚུལ་དངོས་དང་། དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་ཕན་ཡོན་གཉིས།
正施设分法
དང་པོ་ལ། དཔེ་ཅན་བདག་མེད་ཚུལ་དང་། 
1-4-119b
དེའི་དཔེ་ཤིང་རྟའི་ཚུལ་དང་སྦྱར་བ་གཉིས། དང་པོ། རྣམ་པར་དཔྱད་ན་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མི་རིགས་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ངར༷་འཛི༷ན་པའི་རྟེན༷་ནི༷་དངོ༷ས་པོ༷་སྟེ་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མི༷ན་ཅིང་། རྣམ་པར་དཔྱད་ན་བདག་ཕུང༷་པོ་ལ༷ས་གཞ༷ན་པ་ཡ༷ང་མི༷ན་ལ༷་ཕུང༷་པོ༷འི་ངོ༷་བོ༷་སྟེ་ཚོགས་པ་ཡ་གྱལ་གང་ཡང་མི༷ན་པ་དང་། བདག་ཕུང༷་པོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི་རྟེན༷་དུ་ཡོད་པ་མི༷ན་ལ་བདག་འདི༷་ནི༷་ཕུང་པོ་དེ༷་དང་ལྡ༷ན་པར་མི༷ན་ཏེ། བདག་འདི༷་ནི༷་ཕུང༷་པོ༷་རྣམ༷ས་ལ་བརྟེན༷་ནས་འགྲུབ༷་པ༷ར་འགྱུར༷་བ་ཙམ་ཞིག་གོ། གཉིས་པ་ལ། སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་གཉིས། དང་པོ། དེ་དཔེས་བཤད་ན་ཤིང༷་རྟ༷་རང༷་གི་གདགས་གཞི་འཕང་ལོ་སོགས་ཡ༷ན་ལ༷ག་ལ༷ས་གཞ༷ན་དུ་ཡོད་པར་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། དེ་ལ་མ་བརྟེན་པར་མེད་པས་སོ། །གཞ༷ན་མི༷ན་ཏེ་གཅིག་ཀྱང་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་རེ་རེ་བ་ལ་མེད་པས་སོ། །ཡན་ལག་དེ༷་དག་དང་ལྡན༷་པ་ཡ༷ང་མི༷ན་ཞིང༷་སྟེ། གཅིག་ཐ་དད་དུ་མེད་ལས་སོ། །ཡ༷ན་ལག་དག་ལ༷་ཤིང་རྟ་ཕར་བརྟེན་པའང་མི༷ན་ལ་ཡ༷ན་ལ༷ག་དག༷་ཤིང་རྟ་དེར་ཚུ༷ར་བརྟེན་པ་མི༷ན་ཏེ་ཕན་ཚུན་ག༷ཞན་དུ་མེད་པས་སོ། །ཡན་ལག་འདུས༷་པ༷་སྟེ་ཚོགས་ཅན་མིན་པའི་ཚོགས་རྐྱང་ཙམ༷་པོ་ཡང་ཤིང་རྟ་མི༷ན་པ་ལ་དབྱིབ༷ས་ཀྱང་ཤིང་རྟ་མི༷ན་པ་ཇི༷་བཞི༷ན་ནོ༷། །གཉིས་པ་ཚོགས་དབྱིབས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་ལ། ཚོགས་ཙམ་ཤིང་རྟར་འདོད་པ་དགག་པ་དང་། དབྱིབས་ཙམ་ཤིང་རྟར་འདོད་པ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ།
1-4-120a
གལ༷་ཏེ་ཡན་ལག་ཚོ༷གས་ཙམ༷་ཤི༷ང་རྟར༷་འགྱུར༷་ན༷་ནི༷། ཤིང་རྟ་བཤིག་ནས་གཤོལ་མདའ་སོགས་ཡན་ལག་སི༷ལ་བུར༷་གན༷ས་པའི་ཚོགས་པ་དེ་ལ༷འང་ཤིང༷་རྟ་ཉི༷ད་ཡོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ན་དེ་ལྟ་མིན་ཏེ་ཡན་ལག་ཚང་བར་ཚོགས་ཀྱང་ད་རུང་ཡང་ཤིང་རྟའི་མིང་མི་རྙེད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དབྱིབས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་ཟེར་ན་ཞེས་དེ་དག་གི་བསམ་ངོར་ཡན་ལག་མ་ཚོགས་པ་ནི་མེད་ཀྱང་། ཡན་ལག་ཚོགས་པ་དེ་ཡང་དབྱིབས་གྲུབ་པས་ཡིན་ན་གང༷་ཕྱིར༷་དེའི་སྐབས་སུ་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཅ༷ན་ཤིང་རྟ་རང་མེ༷ད་པར་དེ་ཡི་ཡ༷ན་ལག་ད༷ག་མེ༷ད་པས༷་ཤིང་རྟའི་དབྱིབས་ཡན་ལག་ཡིན་ལ། ཤིང་རྟ་དེའི་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་ཕྱོགས་སྔའི་ལུགས་ལ་ཡན་ལག་ཅན་མེད་པར་ཁས་བླངས་པས་དབྱི༷བས་ཙམ༷་ཤི༷ང་རྟར༷་རི༷གས་པ༷འང༷་མི༷ན་ནོ། །འང་སྒྲས་ཚོགས་པ་ཙམ་པོའང་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡན་ལག་གི་དབྱིབས་སོ་སོ་བ་ཤིང་རྟར་འདོད་པ་དགག་པ་དང་། ཚོགས་པའི་དབྱིབས་ཤིང་རྟར་འདོད་པ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཡན་ལག་གི་སྔར་གྱི་དབྱིབས་ཁོ་ན་ཤིང་རྟར་འདོད་པ་དགག་པ་དང་། སྔར་ལས་གཞན་པའི་དབྱིབས་ཤིང་རྟར་འདོད་པ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ། འོན་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་དབྱིབས་ཙམ་ཞིག་ཤིང་རྟར་འདོད་ན་དབྱིབས་དེ་ཡན་ལག་རེ་རེའམ་ཚོགས་པའི་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་
1-4-120b
སྔར་གྱི་དབྱིབས་མ་བཏང་བའམ་བཏང་ནས་ཡིན། དང་པོ་ཁྱོད་ལྟར་ན་འཕང་ལོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱི༷བས་དེ་ནི་ཡ༷ན་ལ༷ག་རེ༷་རེ༷་ལ་ཤིང་རྟ་མ་བཅས་པའི་སྔར༷་ནས་ཡོ༷ད་པར་གྱུར༷་པ། ཇི༷་ལྟ་བ་དེ་བཞི༷ན་ཤིང༷་རྟར༷་རྟོག༷ས་པའི་གནས་སྐབས་འདི་ལ༷འང་སྔར་དབྱིབས་དེ༷་བཞི༷ན་ཡིན་ན་ཡན་ལག་དེ་དག་སོ་སོར་བྱེ༷་བ༷ར་གྱུར༷་པ༷་དེ༷་དག༷་ལ༷་ཤིང་རྟ་མེད་པ་དེ་ཇི༷་ལྟར༷་ཚོགས་པའི་སྐབས། ཤིང་རྟ་བཅས་པ་ད༷་ལྟར༷་ཡ༷ང་ནི༷་ཤིང༷་རྟ༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ།

说我施设有
第二部分，说明我仅是依靠假立，分为：说明我虽在七边中不存在但依靠假立如同车，及以此说明其他事物也是如此假立两部分。
我虽经七边无然施设如马车
第一部分分为：正确假立的方式和了解这一点的利益两部分。
正施设分法
首先分为：说明所喻我的不存在方式和与其喻例车的方式相比较两部分。
第一，经过分析，补特伽罗不合理地实体存在，因此我执的所依不是实体存在的事物，经过分析，我既非异于蕴，也不是蕴的本性，即非部分也非整体，我也不是蕴的所依，此我也不具有蕴，此我仅仅是依靠蕴而成立。
第二部分分为：总说和别说两部分。
首先，用譬喻来说明，车不被承认为异于其假立基础车轮等部分，因为离开它们就不存在。也非一体，因为在各个部分中都不存在。也不具有那些部分，因为不存在一异关系。车也不依赖于部分，部分也不依赖于车，因为彼此非异。部分的集合，即仅仅没有所依部分的单纯集合也不是车，形状也不是车，就是这样。
第二，特别破斥集合和形状分为：破斥仅仅集合是车的观点和破斥仅仅形状是车的观点两部分。
首先，若仅仅部分的集合成为车，则车拆散后犁轴等部分分散的集合上也应存在车，但事实不是这样，因为虽然部件齐全地集合，仍然不被称为车。若说这是指形成形状而言，在他们看来没有部分不聚集的情况，但部分集合也是通过形状的形成，因此，当其时无有具部分的车，则无有其部分，所以车的形状是部分，而车是具部分者。因此，在前者的观点中，既然承认无有具部分者，则仅仅形状作为车也不合理。"也"字表明仅仅集合也不合理。
第二部分，破斥仅形状是车的观点分为：破斥各部分的形状是车的观点和破斥集合的形状是车的观点两部分。
首先又分为：破斥仅仅部分的原有形状是车的观点和破斥与之不同的形状是车的观点两部分。
第一，假如你认为仅仅形状是车，这个形状是每一个部分的还是集合的？若是第一种情况，是保持原有形状还是改变后？第一种，按照你的观点，车轮等的形状在每一个部分上在车未组装前就已经存在，若在理解为车的情况下也是与之前一样的形状，那么在各个部分分离时无车的情况，如何在集合的情况下，组装车时，现在也有车存在呢？
;


 །གཉིས་པ། ཚོགས་པའི་ཚེ་སྔར་དབྱིབས་བཏང་ནས་དབྱིབས་ཁྱད་པར་བ་ཡོད་ན་ད༷་ལྟ༷་གལ༷་ཏེ་ཤིང༷་རྟ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་དུས༷་འདིར༷། ཡན་ལག་འཕ༷ང་ལོ༷་སོ༷གས་ལ༷་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་དབྱིབ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཞིག་ཡོ༷ད་ན། དེ་འདྲ་བ་འདི༷་གཟུ༷ང་བར་འགྱུར༷་དགོས་ན༷་དེ༷་ཡ༷ང་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷་དེ༷་ཕྱིར༷་ཡན་ལག་གི་དབྱིབ༷ས་ཙམ༷་ཤི༷ང་རྟར༷་ཡོ༷ད་པ་རིགས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་ཚོགས་ཙམ་གྱི་དབྱིབས་ཤིང་རྟར་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། ཚོགས་པ་ཙམ་གྱི་དབྱིབས་ཤིང་རྟར་འདོད་པ་བཀག་པ་དང་། རིགས་པ་དེས་རྒྱུ་སྟོང་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འཐད་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་ཡན་ལག་བསྒྲིགས་པའི་ཚོགས་པ་ཁྱད་པར་བའི་དབྱིབས་དེ་ཤིང་རྟ་ཡིན་ཟེར་ན་གང༷་ཕྱིར༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་ལུགས་ལ་ནི་ཚོ༷གས་པ༷་ཅ༷ང་མེ༷ད་དེ་ཅི་ཡང་མེད་པ་རྫས་མིན་པ༷ས། དབྱིབ༷ས་དེ༷་རྫས་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཚོ༷གས་ཀྱི༷་མ༷་ཡི༷ན་པར་
1-4-121a
ཚོགས་པ་རྐྱང་པ་དེའི་ཡི༷ན་ན༷། གང༷་ཞི༷ག་ཅི༷་ཡ༷ང་མ༷་ཡི༷ན་པ་རྫས་སུ་མེད་པའི་ཚོགས་པ་དེ༷་ལ་བརྟེན༷་ནས༷་ཤིང་རྟའི་སྐབས། འདི༷ར་ནི༷་མཐོང་དུ་རུང་བའི་དབྱིབ༷ས་སུ༷་ལྟ༷་ཞི༷ག་ཇི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་བརྟེན་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཡང་ཤིང་རྟ་ཚོགས་པ་ཅན་སོ་སོ་མིན་ལ། དེ་རྣམས་ཚོགས་པའི་སྐབས་ཙམ་ཡང་མིན་པ་དེའི་ཚེ། ཚོགས་པའི་དབྱིབས་ཁྱད་པར་བ་དེ་ཤིང་རྟ་ཡིན་ན། དེ་སུའི་དབྱིབས་ཡིན་པར་དཔྱད་ཚེ་འཕང་ལོ་སྲོག་ཤིང་གཟེར་བུ་ལྟེ་རྩིབས་དང་མུ་ཁྱུད་རྣམས་ཀྱི་མིན་ཏེ་སྔར་མེད་པས་སོ། །དེས་ན་དབྱིབས་དེ་སྔར་སོ་སོ་བ་ལ་མེད་པ་ལ་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དབྱིབས་སུ་གྲུབ་ལ་དབྱིབས་ཀྱི་རྟེན་ཚོགས་ཅན་བཅད་པའི་ཚོགས་རྐྱང་མིན་པར་གྲུབ་པ་དང་། གཞན་ཡང་དབྱིབས་ཙམ་ཤིང་རྟ་མིན་ཏེ། དེས་ཉེ་བར་བླང་བྱ་ཡིན་ཕྱིར། ཤིང་རྟའི་དབྱིབས་ཞེས་འདོད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ།སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་འདི༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་མི་བདེན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཚོགས་པ་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་བདེན་པའི་དབྱིབས་བཏགས་པ་འབྱུང་བར་འདོ༷ད་པ། དེ༷་ལྟར༷་མི༷་བདེ༷ན་པ༷་མ་རིག་པ་དང་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཡི༷་རྒྱུ༷་ལ༷་བརྟེན༷་པར་བྱས༷་ནས༷། འདུ་བྱེད་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་འབྲ༷ས་བུའི༷་རྣམ༷་པ༷་མི༷་བདེ༷ན་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཅ༷ན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱང༷་ནི༷་སྐྱེ༷་བ༷ར་ཤེ༷ས་པ༷ར་གྱི༷ས་ཤིག་སྟེ། སྣང་གཞི་རྫས་སུ་ཡོད་
1-4-121b
མི་དགོས་པར། རྫུན་པ་ལས་རྫུན་པ་འབྱུང་བར་རྟོགས་པས་སོ། །གཉིས་པ། ཤིང་རྟའི་དཔེ་སྐབས་བརྟགས་པའི་བརྟགས་པ་འདིས༷་ནི༷་གཟུག༷ས་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་བརྒྱད་འདབ་འབྱོར་དེ་དེ༷་ལྟར༷་རྫས་སུ་གན༷ས་པ་རྣམ༷ས་ལ༷། བུ༷མ་བློ༷་སོགས་འབྱུང་ངོ་ཞེས༷་བྱ༷འང༷་རིག༷ས་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་པ་ཉི༷ད་དོ། །དེ་ལ་གདགས་གཞི་གཟུགས་སོགས་ཡོད་པས་སོ་ཟེར་ན་སྐྱེ་བ་མེ༷ད་པས༷་གཟུག༷ས་སོ༷གས་ཀྱང༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ། དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་བདག་དང་བུམ་སོགས་དེ༷་དག༷་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དབྱིབ༷ས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུའང་མི༷་རི༷གས་ཞེས་པ་དེ་ཡང་འཐད་པར་འགྱུར་རོ།

第二，如果在部分聚合时放弃了原有形状而有了特殊形状，那么现在，如果在车的时刻，车轮等部分具有与先前不同的独特形状，应当能够观察到这样的形状，但这也是不存在的，因此仅仅部分的形状作为车是不合理的。
第二部分，破斥仅的形状是车的观点分为：破斥仅的形状是车的观点和以此理证说明从空因能产生果是合理的两部分。
首先，若说部分组装的特殊形状是车，则因为在你的观点中完全不存在，它是虚无、非实体，若那形状不是实体部分的，而是仅仅的，那么依靠什么都不是的、非实体的**，在车的情况下，如何能有可见的形状呢？因为仅是假立的所依故。而且，车既不是各个具的部分，也不是它们仅仅聚合的时刻，此时，若的特殊形状是车，当分析这是谁的形状时，它不是车轮、车轴、钉子、轴心、辐条和轮圈的，因为先前没有。因此，这形状先前在各部分中不存在，而是依靠形成形状，形状的所依不是切断了具的仅仅**已经确立，而且，仅仅形状也不是车，因为它是所取的对象，因为称为"车的形状"。
第二部分分为：总说和分别解说两部分。
首先，即使你这种观点不真实，但依靠假立的**而生起假立的不真实形状这种想法，同样地，应知依靠无明和种子等不真实因，一切行为和芽等果的形态也都是不真实性的生起，因为了解虚妄可以从虚妄中生起，显现基础不需要实体存在。
第二，通过对车的譬喻所进行的这些观察，说明色等八微尘并置如此实体存在，而生起瓶子等认知也不合理。若说因为有假立基础如色等，则因为无生，色等也不存在，因此，说"我"和瓶等不合理为色等的形状特征也是合理的。


 །
如是了之功德
གཉིས་པ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་དཔེ་ཤིང་རྟ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པ་དང་། དཔེ་ཅན་བདག་ལ་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་འཇིག་པར་ཤིན་ཏུ་འཐད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། དོན་དམ་པ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕན་ཡོན་གཉིས། དང་པོ་ལ་མཐའ་བདུན་དུ་མ་དཔྱད་པར་གྲགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང་། རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་ལྟོས་ཏེ་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་དེས་དོན་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ཤིང་རྟ་སོགས་དེ༷་ནི༷་དེ༷་ཉི༷ད་དོན་དམ་དུ༷འ༷མ་ཀུན་རྫོབ་འཇི༷ག་རྟེ༷ན་དུ༷་རྣམ༷་པ༷་བདུན༷་གྱིས༷་བཙལ་ཞིང་དཔྱ༷ད་ཀྱང་འགྲུབ༷་པར་འགྱུར༷་པ་མི༷ན་མོ༷ད་ཀྱི༷། དེ་ལྟར་རྣམ༷་དཔྱ༷ད་མེ༷ད་པ༷ར་འཇི༷ག་རྟེན༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་འདི༷ར་ནི་རང༷་གི༷་ཡ༷ན་ལ༷ག་ལ་བརྟེན༷་ན༷ས་ཤིང་རྟ་ཞེས་འདོ༷གས་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་
1-4-122a
པ། དེ་ལྟ་བུའི་བཏགས་པའི་ཤིང་རྟ་དེ༷་ཉི༷ད་ཐ་སྙད་དུ་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཅ༷ན་དེ༷་ཆ༷་ཤས༷་ཅ༷ན་ཡང་ཡིན་ལ། ཤིང༷་རྟ་དེ༷་ཉི༷ད་ལས་བྱ་བའི་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བྱེ༷ད་པོ༷་ཞེས༷་རང་གི་ཡན་ལག་སོགས་ལ་ལྟོས་ནས་འགྲོ༷ར་ཏེ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདིར་བསྙད༷་ཅིང་། སྐྱེ༷་བོ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ཉེ་བར་བླང་བྱའི་ལས་ལ་ལྟོས་ནས་ལེ༷ན་པོ༷་ཉི༷ད་དུ༷་འགྲུབ༷་པ་ཡིན་ལ། བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལེན་པོ་སོགས་ཐ་སྙད་ཀུན་རུང་གི་ཤིང་རྟའི་བརྟགས་དོན་དཔྱད་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དཔྱད་ནས་འཇོག་པའི་ལུགས་ལ་མི་རྙེད་པས་ཤིང་རྟ་མེད་པར་ཐལ་བ་ཡིན་པས་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྲག༷ས་པའི༷་ཀུན༷་རྫོབ༷་ཡན་ལག་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡན་ལག་ཅན་མེད་ཅེས་མ༷་བརླག༷་ཅི༷ག །བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཞག་པ། ཐ་སྙད་དུ་ལེན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལྟར་མི་འདོད་པར་ཚོགས་ཅན་དང་ཐ་དད་དུ་ཁས་མ་བླངས་ན་རིགས་པས་ཇི་ལྟར་དཔྱད་པའི་སྐྱོན་འདི་འཇུག་གོ། བཏགས་པའི་བདག་ཙམ་པོ་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཆ་ཆ་ཅན་དང་བདག་གི་སེམས་སོགས་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་མ་ཉམས་པར་བཞག་རུང་གི། གཞན་ལྟར་ན་ཤིང་རྟའི་དབྱིབས་ཞེས་དང་། བདག་གི་སེམས་སོགས་བརྗོད་པ་མེད་པར་ཐལ་བས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་དངོས་དང་། དོགས་སྤང་གཉིས། དང་པོ། དེ་ལྟར་ཤིང་རྟ་རྣམ༷་
1-4-122b
པ་བདུན༷་གྱིས༷་མེ༷ད་པ་གང༷་དེ༷་ཇི༷་ལྟ༷་བུར༷་ན། ཡོ༷ད་ཅེས༷་རྣལ༷་འབྱོར༷་པ༷ས་འདིའི༷་ཡོ༷ད་ཚུལ་མི༷་རྙེད༷་དེ། ཡོད་ན་དེ་བདུན་གང་རུང་དུ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ༷ས་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ལ༷འང༷་བདེ༷་བླག༷་ཏུ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་བ༷ས། དབུ་མ་པའི་ལུགས་འདིར༷་ནི་ཤིང་རྟ་དེ༷འི་གྲུབ༷་པ༷འམ་ཡོད་པའི་ཚུལ་ནི་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་ཡོད་པ་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་འདོ༷ད་པར༷་བྱ༷་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་ཅན་མེད་ཀྱང་ཡན་ལག་ཡོད་པར་དོགས་ན། ཤིང་རྟ་མེད་ཀྱང་ཡན་ལག་ཡོད་དོ་ཟེར་ན་ཤིང༷་རྟ༷་ཡོ༷ད་ཉི༷ད་མི༷ན་ན༷་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷། ཡ༷ན་ལ༷ག་ཅ༷ན་མེ༷ད་པས་དེའི༷་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཀྱང༷་མེ༷ད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་ལ་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་ཏུ་འཛིན་པའང་སྔར་ཤིང་རྟ་མཐོང་བའི་ཞེན་པའི་དབང་གིས་བྱུང་གི་ཤིང་རྟ་མ་ཤེས་པས་དེ་ལ་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་མི་དམིགས་སོ། །ཤིང༷་རྟ༷་ཚིག༷་ན༷་ཡ༷ན་ལག༷་མེ༷ད་པའི་དཔེ༷་བཞི༷ན་བློ༷་ཤེས༷་རབ་ཀྱི་མེ༷ས་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཅ༷ན་ཤིང་རྟ་བསྲེ༷ག༷ས་པ་ན་ཡ༷ན་ལ༷ག་གོ༷་སྟེ་དེ་གཉིས་ལྟོས་པས་ཡན་ལག་ཡོད་པར་མི་དམིགས་སོ། །དེས་ན་སྣམ་བུ་ཚིག་པའི་ཐལ་བ་ལ་སྣལ་མ་ཚོལ་བ་བཞིན་ནོ།

如是了之功德
第二部分，了解唯是假立的利益，分为：通过车的譬喻说明和应用于所喻我而说明两部分。
首先又分为：世俗名言安立不破坏而极为合理的功德和容易通达胜义的利益两部分。
第一部分又分为：说明未经七边分析而仅以共识存在，及虽无自性但依靠假立的名言能成办事物两部分。
第一，车等在胜义或世俗世间中，虽经七种方式寻求分析也不能成立，然而，不作如是分析，仅依世间，此处依于自身的部分而命名为"车"。
第二，如此假立的车，在世俗中是具部分者，也是有支分者，依据车所做的行为，被称为"作者"；依据自身的部分等，被称为"行走者"，并为世人所说；对于人们来说，依据所取事物而成立为"取者"。在依靠假立的立场上，取者等一切名言都是适宜的，而在分析车的所执对象时，以自性成立的观点下通过分析安立则找不到，因此车不存在，所以不要摧毁世间共识的世俗谛，即"无有异于部分的具部分者"。
我也是依靠蕴而安立，若不认同在世俗中是取者等，而承认与蕴聚异体，则会招致以理证分析的过失。仅仅是假立的我，可以建立依靠它的部分与整体关系和"我的心"等世间共识的名言而不损坏，若按其他主张，则车的形状和我的心等将不能被言说。
第二部分分为：正文和解答疑虑两部分。
首先，如此以七种方式无有的车，怎么会存在呢？瑜伽行者不能找到它的存在方式，因为若存在，必定是七种方式之一故。通过了悟如此不存在，也能轻易地趣入真实义，因此在中观派的这种观点中，应当接受车的成立或存在方式是未经观察分析而存在的。
第二部分，若怀疑虽无具部分者但部分存在：若说车不存在但其部分存在，则若车不存在时，因为具部分者不存在，所以它的部分也不存在。执着部分为车的部分，也是由于先前见到车的执着力量而产生，不了解车者不会将其视为车的部分。如同车焚烧则部分不存在的比喻一样，当智慧之火焚烧具部分的车时，其部分也不复存在，因为二者互相依赖，所以不观察到有部分存在。因此，就像在毛毯烧成灰烬后寻找毛线一样。


 །གཉིས་པ་དཔེ་ཅན་དགག་པ་ལའང་། རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཤིན་ཏུ་འཐད་པའི་ཚུལ་དང་། དོན་དམ་པ་མངོན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། ཇི་ལྟར་འཕང་ལོ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཤིང་ལྟར་འདོགས་ཤིང་འཕང་ལོ་
1-4-123a
སོགས་ཉེར་ལེན་དང་ཤིང་རྟ་ཉེ་བར་ལེན་པོ་ཡིན་པ་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་འཇིག་རྟེན༷་ན་གྲག༷ས་པའི༷་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གཟུགས་སོགས་ཕུང༷་པོ༷་ལྔ་དང༷་། མིག་སོགས་ཁ༷མས་དྲུག་ད༷ང་དེ༷་བཞི༷ན་སྐྱེ༷་མཆེ༷ད་དྲུག༷་རྣམས་ལ་བརྟེན༷་ནས༷། བཏགས་པའི་བདག༷་ཀྱང་ཕུང་སོགས་ཉེ་བར༷་ལེ༷ན་པོ༷་ཉི༷ད་དུ་འདོ༷ད་དོ། །ཉེར༷་ཏེ་ཉེ་བར་ལེ༷ན་པའི་བྱ་བ་ལ༷ས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡི༷ན་ལ་བདག་འདི༷་ནི་བྱེ༷ད་པོ༷འང༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། ལམ་རྟག་ཆད་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་རྟོགས་པ་དང་། འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་ཐོབ་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། བཏགས་ཙམ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བདག་དེ་དངོ༷ས་པོར་གྲུབ་པ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཕྱིར༷་འདི༷་ནི༷་སྔར་ཡོད་ཕྱིས་མི་འགྱུར་བའི་བརྟ༷ན་པ༷་མི༷ན་ཞིང༷་། ཡིན་ན་ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྟག་པ་ཡིན་དགོས་ལ། དེ་མེད་པས་སོ། །ཕུང་པོ་དང་གཅིག་མིན་པས་ན་མི༷་བརྟ༷ན་པ་ཉི༷ད་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་འཇིག་བྱས་པ་ཅན་མི༷ན་པས་བདག་འདི༷་ནི༷་སྐྱེ༷་འཇི༷ག་ཅན་གཉིས་ཀ་མི༷ན་ཅིང་། འདི༷་ལ༷་རྟག༷་པ༷་ཉི༷ད་དང་མི་རྟག་པ་དང་གཉིས་ཡིན་དང་གཉིས་མིན་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཡ༷ང་ཡོད་པ་མི༷ན་ལ་བདག་ཕུང་པོ་དེ་ལས་དེ༷་ཉི༷ད་མེད་པས་མི་རྟག་མི་བརྟན་སོགས་མེད་པ་དང༷་ནི༷་གཞན་ཉི༷ད་དུ་གྲུབ་པ་མེ༷ད་པས་རྟག་པ་སོགས་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་ནུས་པ་དང་། དེ་སུན་ཕྱུང་བས་བདག་གི་བ་ཡང་མེད་ཚུལ། དེ་གཉིས་ཀ་མེད་ན་རྣམ་
1-4-123b
པར་གྲོལ་བ་འཐད་ཚུལ་གསུམ། དང་པོ། མཐའ་བདུན་དུ་མེད་ན་ཅི་ལ་འཛིན་སྙམ་ན། གཞི་ག༷ང་ལ༷་དམིགས་ནས་རྟག༷་ཏུ༷་འགྲོ༷་བ་རྣམ༷ས་ང༷ར་འཛི༷ན་པའི་བློ༷་རབ༷་ཏུ༷་འབྱུང༷་ཞིང༷་དེ༷་ཡི༷་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་སོགས་ག༷ང་ཡི༷ན་དེར༷་འབྲེལ་བའི་ང༷་ཡི༷ར་འཛི༷ན་པའི་བློ༷་འབྱུང༷་བའི་བད༷ག་དེ༷་ནི༷། མ༷་བརྟག༷ས་པར་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ༷ར་ཏེ་གྲགས༷་པའི༷་ངོར་གཏི་མུག༷་ལ༷ས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་མིན་ནོ༷། །དེ་ལྟར་བཏགས་པ་ཡིན་པས་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། རྫས་མཁན་མེད་པར་བུམ་པ་མེད་ལྟར་གང༷་ཕྱིར༷་བྱེ༷ད་པོ༷་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་ལ་དེའི་ལ༷ས་སུ་བྱ་བའང་མེ༷ད་ལ༷། དེ༷་ཕྱིར༷་བད༷ག་གི༷་བ་ནི་དབང་སྒྱུར་བྱེད་ཀྱི་བད༷ག་མེ༷ད་པ༷ར་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ནོ། །གསུམ་པ། དེ༷་ཕྱིར༷་བད༷ག་ད༷ང་བད༷ག་གི༷་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྟོང༷་པར་ལྟ༷་ཞིང༷་། དེའི་རྒྱུན་གོམས་པས་རྣལ༷་འབྱོར༷་པ༷་དེ༷་ནི་འཁོར་བའི་འཆིང་བ་ལས་རྣམ༷་པ༷ར་གྲོལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་རོ།

第二，对所喻的破斥也分为：虽无自性但世俗名言安立极为合理的方式和证悟胜义的方式两部分。
首先，如同依靠车轮等而命名为车，车轮等是所取，车是能取者，同样地，在世间共识的世俗谛中，依靠色等五蕴、眼等六界以及六处，假立的我也被认为是蕴等的能取者。近取的行为是五蕴，而此我也是作者。
第二部分分为：道——了悟远离常断的见解，和果——获得解脱两部分。
首先，因为仅是假立，此我不是实有存在，所以它不是先前存在后不变化的坚固者，若是坚固者则必须是异于蕴的常法，但这不存在。因为与蕴不一体，所以不是如同蕴一样非坚固、有生灭、被造作的，因此此我既不是有生灭者，也不存在常性、无常性、二者皆是或二者皆非等。因为我与蕴非一体，所以无无常、不坚固等，也不成立为异体，所以无常性等。
第二部分分为：仅是假立故能破除俱生我执的对象，破除它则无我所的方式，以及二者皆无则解脱合理的方式三部分。
第一，若问在七边中不存在则执着什么，则对于众生恒常缘取而生起我执之心的基础，以及与其相续相关而生起我所执的心的我，是在未经观察的世间共识中，从无明而生，并非自性存在。因此，是假立的缘故，能够破除所缘对象。
第二，如同无陶工则无瓶子一样，因为无作者的事物也没有被作的业，所以我所也不能在没有主宰之我的情况下存在。
第三，因此，观察我和我所空无自性成立，通过修习其相续，瑜伽行者将从轮回的束缚中获得解脱。


 །འདི་དག་ལ་གོ་བ་ཆགས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ཞེས་པའི་དོན་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་ཤིན་ཏུ་རྩད་ཆོད་ཅིག །
其说别法亦如是施设
གཉིས་པ་བདག་དང་ཤིང་རྟ་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་པའི་རིགས་པ་དེ་གཞན་ལ་བསྒྲེ་བ་ལ། བུམ་སྣམ་སོགས་ཆ་དང་ཆ་ཅན་སོགས་ལ་བསྒྲེ་བ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་ལ་བསྒྲེ་བ་གཉིས། དང་པོ། བུམ༷་པ༷་དང་སྣམ༷་བུ༷་དང་རེ༷་ལྡེ༷་དང་དམ༷ག་ད༷ང་ནག༷ས་ཚ༷ལ་དང་ཕྲེང༷་བ༷་དང་ལྗོ༷ན་
1-4-124a
ཤིང༷་ད༷ང་། ཁང༷་ཁྱིམ་དང་ཤིང༷་རྟ་དང་ཤིང་རྟ་ཕྲ༷ན་ཏེ་ཤིང་རྟ་ཆུང་ངུ་ཇ་སིག་གསུམ་ཙམ་ཤོང་བ་ད༷ང་མགྲོ༷ན་གན༷ས་ལ༷་སོ༷གས་དངོ༷ས་པོ༷་རྣམ༷ས་གང༷་དག་ད༷ང་། དེ༷་བཞི༷ན་ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ད༷ག་གིས་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བོ༷་འདི༷ས་བསྙད༷་པ༷་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཤིང་རྟ་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ༷་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བཏགས་པ་ལ་དཔྱད་པར་མི་བྱ་སྟེ༷་གང༷་ཕྱིར༷་ཐུབ༷་དབ༷ང་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ང་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་ཀྱི་ང་ནི་འཇི༷ག་རྟེན༷་དང་ལྷན་ཅི༷ག་མི་རྩོད་དོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པར་གསུངས་པས་དེ་དང་རྩོད༷་པར་མི༷་མཛ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གྱོ་མོ་སོགས་ཡ༷ན་ལ༷ག་དང་དཀར་པོ་སོགས་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་འདོད་ཅིང་ཆ༷གས་པ་དང་ལྟོ་ལྡིར་སོགས་མཚན་ཉི༷ད་ད༷ང་ནི༷་བསྲེག་བྱ་བུ༷ད་ཤིང༷་ལ༷་སོགས་པ་ད༷ང་། ཡོ༷ན་ཏན༷་ཅ༷ན་དུང་སོགས་དང་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཅ༷ན་བུམ་པ་དང་ཆ༷གས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་ད༷ང་བུམ་པ་ལྟ་བུ་མཚ༷ན་གཞི༷་དང་སྲེག་བྱེད་མེ༷་ལ༷་སོ༷གས་པའི་དོ༷ན་དེ་ད༷ག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཡིན་པས་དེ༷་རྣམ༷ས་ཤི༷ང་རྟའི༷་རྣམ༷་པར་དཔྱ༷ད་པ་བྱས་པས་རྣམ༷་པ་བདུ༷ན་དུ་བཙལ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། དོན་དམ་དཔྱོད་པ་དེ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་དུ༷་གྱུ༷ར་པར༷་ལྟོས༷་ཏེ་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྲག༷ས་པའི་སྒོ༷་ནས༷་ཡོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་དངོས་དང་། དེ་རང་ལ་མཚུངས་པའི་རྩོད་སྤོང་གཉིས། དང་པོ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་རང་
1-4-124b
བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་གང་སྔ་དྲིས་ནས་དགག་པ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་ཕྲད་དམ་མ་ཕྲད་པར་སྐྱེད་དྲིས་ནས་དགག་པ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་གཅིག་མ་གྲུབ་ན་གཅིག་ཤོས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པར་སྟོན་པ། རྩོད་པ་དེ་རང་ལ་མི་མཚུངས་པའི་ཚུལ་དང་བཞི། དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྒྱུ༷་ཡིས༷་བསྐྱེ༷ད་པ༷ར་བྱ༷་བ༷་སྐྱེད༷་པ་དེ༷་ལྟ༷་ན་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་པ་དེ༷་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ཞི༷ང་། གལ༷་ཏེ་འབྲ༷ས་བུ༷་མི༷་བསྐྱེ༷ད་ན༷་ནི༷་སྐྱེད་བྱེད་དེ༷་མེ༷ད་པས་འབྲས་བུ་རྣམས་རྒྱུ་མེ༷ད་ཅན་དུ༷་འགྱུར༷་ལ། འབྲས༷་བུ༷་ཡང་ནི་རྒྱུ་ཡོ༷ད་པར་གྱུར༷་ན༷་སྐྱེ་བར༷་འགྱུར་བ༷་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ལྟོས༷་ནས་མིན་པར་ཕན་ཚུན་ངོ་བོས་གྲུབ་ན་རྒྱུ་ག༷ང་ལ༷ས་འབྲས་བུ་གང༷་ཞིག༷་འབྱུང་བར་འགྱུར༷་བ༷་དེ་ཡང་དེ་གཉིས་གང༷་ཞིག༷་ལས་སྔར༷་གང༷་ཞི༷ག་འགྱུར༷་བ༷་དེ་སྨོས༷་ཞེས་རྒྱུ་མི་སྔ་སྟེ་རང་འཇོག་བྱེད་འབྲས་བུ་མེད་པས་རྒྱུ་ཡིན་པར་མི་འགྲུབ་བོ། །འབྲས་བུ་མི་སྔ་སྟེ་རྒྱུ་མེད་པས་སོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་རྒྱུ༷་ཡི༷ས་ཕྲད་ནས་འབྲ༷ས་བུ་སྐྱེད༷་པར་བྱེ༷ད་ན༷་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷། རྡུལ་ཕྲ་མོ་དག་ཀྱང་ཇི་སྲིད་པར་ཡོད་ན་ཕྲད་པ་མེད་ལ་བར་མེད་ན་ཀླུང་དང་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་བཞིན་དེ༷་ད༷ག་ནུས༷་པ༷་གཅི༷ག་པ༷ས་སྐྱེད་བྱེད་རྒྱུ་དང་འབྲས༷་བུ་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པར་འགྱུར་ཞིང༷་། སོ༷་སོ༷ར་ན༷་ནི༷་མ་འཕྲད་པས་ཅི་ཡང་མི་ཕན་ཏེ་ཤར་གྱི་ས་བོན་དང་ནུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལྟར་རྒྱུ་འདི༷་ཡང་རྒྱུ་མི༷ན་རྣམས་ད༷ང་ཁྱ༷ད་པ༷ར་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ལ། ཕྲད་མ་ཕྲད་གཉི༷ས་པོ༷་
1-4-125a
འདི༷་ད༷ག་སྤང༷ས་ན༷ས་རྟོག༷་པ༷་གསུམ་པ་གཞ༷ན་ཡང༷་ཡོ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ།

对于这些如果理解了，那么就会对"一切法唯是假名安立"的含义生起信心，获得极其透彻的了悟。
其说别法亦如是施设
第二部分，将我和车仅是假立的道理应用于其他事物，分为：应用于瓶、毯等部分与整体等，以及应用于因果两部分。
首先，瓶子、毛毯、毛毯的围边、军队、森林、花环、树木、房屋、车子、小车（即能容纳三杯茶的小型车）和客舍等事物，以及同样依靠部分，通过各种原因被人们言说的这些，也应如同车一样理解，不应分析世间的假立，因为如来说"胜者与世间辩论，而我不与世间辩论"，宣说世间中存在这些，所以不与世间争辩。碗、盆等部分，白色等属性，贪欲等情感，圆腹等特征，以及被烧的柴火等，具有属性的螺贝等，具有部分的瓶子，贪欲的所依，如瓶子等所相，以及能烧的火等这些对象相互依赖，它们经过像车那样的分析，以七种方式寻求则不存在，而是区别于胜义分析，依靠假立，以世间共识的方式存在。
第二部分分为：正文和解答针对自身的相似争论两部分。
首先又分为：若因果自性成立则询问何者先而破斥，询问因果是否接触而生起而破斥，若一者不成立则另一者也不成立的说明，以及说明这种争论对自身不相似的方式四部分。
第一，若因产生所生的果，那么所生即是因；若不产生果，则无有能生，果将成为无因；又若因存在则果生起，因此若不是互相依赖而是相互自性成立，则从何因产生何果，请说明是这两者中哪一个先于哪一个？因不先于果，因为没有自己的所立果，故不成立为因。果不先于因，因为无因故。
第二，若你认为因接触后产生果，那么即使极微存在也无接触，若无间隔则如河流与海水一样，由于功能相同，能生因与果将无差别，若各自分离则毫无作用，如东方的种子与西方的果，则此因与非因无有差别，除了接触与不接触这两者外，不存在第三种想法。
;
USER: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གསུམ་པ། དེའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་རྒྱུ་རྒྱུ༷་ནི༷་མེ༷ད་ན༷་འབྲ༷ས་བུའང༷་ཡོ༷ད་མི༷ན་ལ་འབྲ༷ས་བུ༷་མེ༷ད་ན༷་རྒྱུ༷་མེ༷ད་འགྱུར༷་ཏེ། གང་ཕྱིར་གང་ཐོབ་ན་སྐྱེད་བྱེད་དུ་བཞག་པས་དེ་རྟོགས་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཅིག་གྲུབ་པ་གཅིག་ལ་ལྟོས་པ་མིན་ནོ། །བཞི་པ་རྩོད་པ་ལན་དང་བཅས་པ་ལ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བརྟགས་ཚུལ་དེ་འདྲ་བ་གནས་ན་ཞེས་ཕྱོགས་སྔས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དང་། ཡ་མཚན་བསྐྱེད་མི་རིགས་པར་བསྟན་པ་དང་། སྣང་བཞིན་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་འཐད་པར་བསྟན་པ་གསུམ། དང་པོ་ལ། སྐྱོན་བརྗོད་དང་། དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་མཚུངས་པས་ཡ་མཚན་མི་རིགས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་འདི༷་ཀུ༷ན་བརྟེན༷་ན༷ས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པར༷་འགྱུར༷་ན༷་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་པས། ཁ་ཅིག་གིས་སྔར་བྱེད་ན་རྒྱུ་འབྲས་ལུགས་འདིར་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལུགས་མིན་པས་ཁྱོད་ལ་འཁོར་བ་ནས་འདའ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་རྒྱུ་འཐད་པའང༷་ཡོ༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ཞེས་སྐྱོན་
1-4-125b
བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། དབུ་མ་པ་ལ་སྐྱོན་འདི་ལྟར་འཇུག་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་སྔར་བརྗོད་སྐྱོན་དེས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་ཡ་མཚན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །གཉིས་པ་དགེ་སློང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བཟློག་ན་ཐ་སྙད་ཟློག་པས་དངོས་པོ་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཁྱོད་ཀྱི༷ས་ཁོ་བོ༷་ཅག༷་ལ༷་ཆ༷ད་པ༷ར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ནི་ངོ་མཚར་མིན་པ་ཅིར་ཡང་གྲུབ་མིན། འདི་ལྟར་དངོས་སྨྲ་ཡིན་པས་སོ། །འདི་ནི་དབུ་མའི་ཚུལ་ཡིན་པས་མེ༷ད་པར་སྨྲ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ཡོད་ཙམ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱོད་ལྟར༷་གཅིག་ད༷ང་དུ༷་མའི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་ཅ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་མེད་དང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པས་ཐུབ༷་པ༷ས་ཆོས་དངོས་པོ་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པ་གསུ༷ངས་པ༷འང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ང་ཡིས་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མ་གསུངས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་མཐའ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཞི་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ལས་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ནི་ལན་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ། ལྟོས་ཏེ་གྲུབ་པའི་དོན་དང་། འཐད་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ་རེ་ཤིག །
1-4-126a
ཐ་སྙད་དུ་ཡོ༷ད་པའི༷་མི༷ག་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་དག༷་གི༷་སྐྱེ༷་བ༷་ད༷ང་། འགག༷་པ༷་ད༷ང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར༷་བ༷་དག༷་ནི༷་བདག༷་གི༷ས་དོན་དམ་དུ་མེད་པར་མི༷་བཟློག༷་ཡོད་པར་ཀྱང་མི་བསྒྲུབ་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མི༷ན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། ལྟོས་གྲུབ་ཀྱིས་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འཐད་ཚུལ་དང་། ཁྱད་པར་ཐར་པ་ཐོབ་ནུས་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། ཐ་སྙད་དུ་མཐའ་བཅུ་གཉིས་དགག་མི་དགོས་ཏེ། སྐྱེ༷་བ༷འི་རྒྱུ་རྐྱེན་ད༷ང་འགག༷་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ད༷ང་ནི༷་ཕྲ༷ད་པ༷་དང་། མ་ཕྲད་པའམ་འདུས་པ་ཡང་འཇི༷ག་རྟེན༷་པ༷་ཡི༷་ར༷བ་ཏུ་གྲགས༷་པའི༷་མཐོ༷ང་བ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷་བདག༷་གི༷ས་ཡོད་པར་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པ༷ར་བྱེད༷་ཀྱི༷། ད༷ག་ཚུལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདེན་པར་ཡོད་པར་ནི་ངས་ཀུན་ནས་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད་པས་ཁྱོད་ཀྱི་ངས་ཀང་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འདོད་དགོས་ཤེ་ན་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གཞན་གྱི་ཁས་བླངས་ཀྱི་ངོར་བདེན་པར་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་བསྟན་མོད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་དགོངས་ནས་གཞན་སྐྱེ་ཅ༷ང་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ༷ར་ངས་ཀྱང་མི་སྨྲ་ཞེས་སྨོས་ལ་བློའི་བཟང་པོ་གིས་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་དཔོྱད་ཅིག །དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར༷་ཁྱོ༷ད་ལ༷་སྒྱུ་འདྲའི་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རང༷་བཞི༷ན་གྱི༷ས་མ་སྐྱེས་པས་ཀྱང་སྒྱུ་མའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རང༷་བཞི༷ན་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་མེད་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་།


 །གསུམ་པ། ཅི༷་སྟེ༷་གཉིས་ཆར་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་རྒྱུ༷་ཡིས༷་འབྲ༷ས་བུ༷་བསྐྱེ༷ད་པ༷ར་མི༷་བྱེ༷ད་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་འབྲས༷་བུ། ཞེ༷ས་བྱ༷་བ་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ་དེ་མེད་ན་འབྲས༷་བྲལ༷་གྱི་རྒྱུ༷་ནི་རྒྱུར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་རྒྱུ༷་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་འགྱུར༷་བས་རྒྱུ་ཡང་ཡོ༷ད་པ༷འང་མི༷ན་ནོ། །བཞི་པ། གང༷་ཕྱིར༷་རྒྱུ་འབྲས༷་འདི་ད༷ག་གཉི༷ས་ཆར༷་ཡ༷ང་ནི༷་མི་བདེན་པ་སྒྱུ་མ༷་ད༷ང་འདྲ༷་བ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་བད༷ག་ལ༷་སྐྱོན་དུ༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་སྤྲུལ་པས་ལག་མཐིལ་དུ་རྒྱལ་པོ་དཔུང་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞིས་གཡུལ་འགྱེད་ན་དེ་བདེན་པར་ཡོད་ན་དཔུང་ཚོགས་དུ་མ་ཟད་མི་གཅིག་ཀྱང་མི་ཤོང་བས་མི་འཐད་ལ་བདེན་པར་མེད་ནས་ལག་མཐིལ་ཆེར་མ་སོང་། དཔུང་ཚོགས་ཆུང་ངུར་མ་སོང་ཡང་དཔུང་དུ་སྣང༷་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་བདེན་པར་མེད་པས་འདི་ལ་འདི་ཆུད་པར་མི་འཐད་ཅེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པ་མི་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འཇི༷ག་རྟེན༷་རྣམས་ཀྱིས་མ་བརྟགས་པར་གྲགས་པ༷་ཡི༷་དངོ༷ས་པོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱང༷་ཡོ༷ད་པར་རུང་བས་སོ། །གཉིས་པ་ཐལ་བ་དེ་རང་གི་སུན་འབྱིན་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་རྩོད་སྤོང་ལ། རྩོད་པ་དང་། དེའི་ལན་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཕྲད་སོགས་རང་ལ་མཚུངས་པར་ཐལ་བས་རྩོད་པ་དང་། ཐལ་བ་དེ་འདྲ་བ་གཏན་ཚིགས་ཡང་
1-4-125b
དག་མིན་པའི་རྩོད་པ་དང་། རང་ཕྱོགས་མེད་པའི་སུན་ཅི་ཕྱིན་ཏུ་རྒོལ་བ་ཡིན་པའི་རྩོད་པ་གསུམ། དང་པོ། འོ་ན་དབུ་མ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་སུན༷་འབྱི༷ན་འདི༷ས་སུན༷་དབྱུང༷་བྱ༷་ཕྲ༷ད་ན༷ས་འབྱི༷ན་ན༷མ་མ་འཕྲ༷ད་པར༷་སུན་འབྱིན། ཡི༷ན་ཞེས༷་ཉེས༷་པ༷་འདི་ནི༷་ཁྱོ༷ད་ལ༷འང༷་ཐལ་བར་འགྱུར་བ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནམ༷། གང༷་ཚེ༷་ཕྲད་མ་ཕྲད་མི་རུང་ཞེས་ཚིག་དེ༷་སྐ༷ད་སྨྲ་ཞིང༷་ར༷ང་གི་ཕྱོག༷ས་ཁོ༷་ན༷་རྣམ༷་པར་འཇོ༷མས་པ༷། དེ༷་ཚེ༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས་སུན༷་དབྱུང༷་བ་སུན༷་ནི༷་འབྱི༷ན་པ༷ར་ནུས༷་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ། གང༷་གི་ཕྱིར༷་རང༷་གི༷་ཚིག་ལ༷འ༷ང་ཐལ༷་བ༷་མཚུང༷ས་པ༷འི་ལྟག༷་ཆོད༷་ཀྱིས༷་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གིས་གང་མ་ཕྲད་པར་མཚུངས་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་རིགས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་འོས་ཤིང་འཐད་པའི་ཁབ་ལེན་གྱིས་ལྕགས་མ་ཕྲད་ཀྱང་ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པ་འགུགས་ཀྱི་མ་ཕྲད་པ་ཀུན་མི་འདྲེན་ལ་མིག་གིས་མ་ཕྲད་ཀྱང་ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པའི་གཟུགས་ལས་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བ་ལྟར་རྒྱུས་ཀྱང་མ་ཕྲད་པར་འབྲས་བུ་རུང་བ་བསྐྱེད་ཀྱང་མ་ཕྲད་པ་ཐམས་ཅད་མི་བསྐྱེད་པས། རི༷གས་པ༷་མེ༷ད་པར་དངོ༷ས་པོ་མཐ༷འ་ད༷ག་ལ༷་སྐུར༷་པ༷་འདེ༷བས་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷། དབུ་མ་པ་ཁྱོ༷ད་ནི༷་སྐྱེ་བོ་དམ༷་པས༷་བཞེད༷་པར་མི་འགྱུར༷་ཞིང་སྟེ་མི་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ། གང༷་གི༷་ཕྱིར༷། ཁྱོ༷ད་ལ༷་རང༷་ཕྱོག༷ས་བཞག་པ་མེད་པ༷ས་གཞན་འབའ་ཞིག་སུ༷ན་ཅི༷་ཕྱི༷ན་ཏུ༷་རྒོལ༷་བ་
1-4-126a
པའང༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལན་ལ། ཕྲད་སོགས་ཀྱི་ལན་བསྟན་པ་དང་། ལན་ལྷག་མ་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྩོད་པ་དེ་གཞན་ཕྱོགས་ལ་འགྱུར་གྱི་རང་ཕྱོགས་ལ་མི་འགྱུར་པར་མདོར་བསྟན། དེ་རིགས་པས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། སུན༷་འབྱི༷ན་པས༷་སུན༷་དབྱུང༷་བྱ༷་ད༷ང་མ༷་འཕྲ༷ད་སུན༷་ནི༷་འབྱི༷ན་པར་བྱེ༷ད་ད༷མ། འོ༷ན་ཏེ༷་ཕྲ༷ད་ནས༷་སུན་འབྱིན་ཡི༷ན་ཞེ༷ས་སྨྲས༷་ཟི༷ན་ཉེས༷་པ༷་ནི་འདི༷ར་རྒོལ་བ་ག༷ང་ལ༷་ངེས༷་པར༷་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཕྱོག༷ས་ཡོ༷ད་པ་སྟེ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་དམ་བཅའ་བ་དེ༷་ལ༷་འགྱུར༷་གྱི་དབུ་མ་པ་བད༷ག་ལ༷་ཕྱོག༷ས་འདི༷་ནི༷། ཡོ༷ད་པ༷་མི༷ན་པས༷་ཐལ༷་བ༷་འགྱུར༷་བ༷་འདི༷་ནི༷་སྲི༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །རང་ལུགས་ལ་སུན་འབྱིན་བྱེད་དང་དབྱུང་བྱ་གཉིས་ཀ་ཕྲད་ནས་ཀྱང་ངམ། མ་ཕྲད་པར་ཡང་མི་འབྱིན་ཏེ་དེ་གཉིས་རང་བཞིན་མེད་པས་སོ།

 །གསུམ་པ། ཅི༷་སྟེ༷་གཉིས་ཆར་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་རྒྱུ༷་ཡིས༷་འབྲ༷ས་བུ༷་བསྐྱེ༷ད་པ༷ར་མི༷་བྱེ༷ད་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་འབྲས༷་བུ། ཞེ༷ས་བྱ༷་བ་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ་དེ་མེད་ན་འབྲས༷་བྲལ༷་གྱི་རྒྱུ༷་ནི་རྒྱུར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་རྒྱུ༷་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་འགྱུར༷་བས་རྒྱུ་ཡང་ཡོ༷ད་པ༷འང་མི༷ན་ནོ། །བཞི་པ། གང༷་ཕྱིར༷་རྒྱུ་འབྲས༷་འདི་ད༷ག་གཉི༷ས་ཆར༷་ཡ༷ང་ནི༷་མི་བདེན་པ་སྒྱུ་མ༷་ད༷ང་འདྲ༷་བ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་བད༷ག་ལ༷་སྐྱོན་དུ༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་སྤྲུལ་པས་ལག་མཐིལ་དུ་རྒྱལ་པོ་དཔུང་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞིས་གཡུལ་འགྱེད་ན་དེ་བདེན་པར་ཡོད་ན་དཔུང་ཚོགས་དུ་མ་ཟད་མི་གཅིག་ཀྱང་མི་ཤོང་བས་མི་འཐད་ལ་བདེན་པར་མེད་ནས་ལག་མཐིལ་ཆེར་མ་སོང་། དཔུང་ཚོགས་ཆུང་ངུར་མ་སོང་ཡང་དཔུང་དུ་སྣང༷་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་བདེན་པར་མེད་པས་འདི་ལ་འདི་ཆུད་པར་མི་འཐད་ཅེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པ་མི་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འཇི༷ག་རྟེན༷་རྣམས་ཀྱིས་མ་བརྟགས་པར་གྲགས་པ༷་ཡི༷་དངོ༷ས་པོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱང༷་ཡོ༷ད་པར་རུང་བས་སོ། །གཉིས་པ་ཐལ་བ་དེ་རང་གི་སུན་འབྱིན་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་རྩོད་སྤོང་ལ། རྩོད་པ་དང་། དེའི་ལན་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཕྲད་སོགས་རང་ལ་མཚུངས་པར་ཐལ་བས་རྩོད་པ་དང་། ཐལ་བ་དེ་འདྲ་བ་གཏན་ཚིགས་ཡང་
1-4-125b
དག་མིན་པའི་རྩོད་པ་དང་། རང་ཕྱོགས་མེད་པའི་སུན་ཅི་ཕྱིན་ཏུ་རྒོལ་བ་ཡིན་པའི་རྩོད་པ་གསུམ། དང་པོ། འོ་ན་དབུ་མ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་སུན༷་འབྱི༷ན་འདི༷ས་སུན༷་དབྱུང༷་བྱ༷་ཕྲ༷ད་ན༷ས་འབྱི༷ན་ན༷མ་མ་འཕྲ༷ད་པར༷་སུན་འབྱིན། ཡི༷ན་ཞེས༷་ཉེས༷་པ༷་འདི་ནི༷་ཁྱོ༷ད་ལ༷འང༷་ཐལ་བར་འགྱུར་བ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནམ༷། གང༷་ཚེ༷་ཕྲད་མ་ཕྲད་མི་རུང་ཞེས་ཚིག་དེ༷་སྐ༷ད་སྨྲ་ཞིང༷་ར༷ང་གི་ཕྱོག༷ས་ཁོ༷་ན༷་རྣམ༷་པར་འཇོ༷མས་པ༷། དེ༷་ཚེ༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས་སུན༷་དབྱུང༷་བ་སུན༷་ནི༷་འབྱི༷ན་པ༷ར་ནུས༷་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ། གང༷་གི་ཕྱིར༷་རང༷་གི༷་ཚིག་ལ༷འ༷ང་ཐལ༷་བ༷་མཚུང༷ས་པ༷འི་ལྟག༷་ཆོད༷་ཀྱིས༷་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གིས་གང་མ་ཕྲད་པར་མཚུངས་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་རིགས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་འོས་ཤིང་འཐད་པའི་ཁབ་ལེན་གྱིས་ལྕགས་མ་ཕྲད་ཀྱང་ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པ་འགུགས་ཀྱི་མ་ཕྲད་པ་ཀུན་མི་འདྲེན་ལ་མིག་གིས་མ་ཕྲད་ཀྱང་ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པའི་གཟུགས་ལས་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བ་ལྟར་རྒྱུས་ཀྱང་མ་ཕྲད་པར་འབྲས་བུ་རུང་བ་བསྐྱེད་ཀྱང་མ་ཕྲད་པ་ཐམས་ཅད་མི་བསྐྱེད་པས། རི༷གས་པ༷་མེ༷ད་པར་དངོ༷ས་པོ་མཐ༷འ་ད༷ག་ལ༷་སྐུར༷་པ༷་འདེ༷བས་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷། དབུ་མ་པ་ཁྱོ༷ད་ནི༷་སྐྱེ་བོ་དམ༷་པས༷་བཞེད༷་པར་མི་འགྱུར༷་ཞིང་སྟེ་མི་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ། གང༷་གི༷་ཕྱིར༷། ཁྱོ༷ད་ལ༷་རང༷་ཕྱོག༷ས་བཞག་པ་མེད་པ༷ས་གཞན་འབའ་ཞིག་སུ༷ན་ཅི༷་ཕྱི༷ན་ཏུ༷་རྒོལ༷་བ་
1-4-126a
པའང༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལན་ལ། ཕྲད་སོགས་ཀྱི་ལན་བསྟན་པ་དང་། ལན་ལྷག་མ་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྩོད་པ་དེ་གཞན་ཕྱོགས་ལ་འགྱུར་གྱི་རང་ཕྱོགས་ལ་མི་འགྱུར་པར་མདོར་བསྟན། དེ་རིགས་པས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། སུན༷་འབྱི༷ན་པས༷་སུན༷་དབྱུང༷་བྱ༷་ད༷ང་མ༷་འཕྲ༷ད་སུན༷་ནི༷་འབྱི༷ན་པར་བྱེ༷ད་ད༷མ། འོ༷ན་ཏེ༷་ཕྲ༷ད་ནས༷་སུན་འབྱིན་ཡི༷ན་ཞེ༷ས་སྨྲས༷་ཟི༷ན་ཉེས༷་པ༷་ནི་འདི༷ར་རྒོལ་བ་ག༷ང་ལ༷་ངེས༷་པར༷་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཕྱོག༷ས་ཡོ༷ད་པ་སྟེ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་དམ་བཅའ་བ་དེ༷་ལ༷་འགྱུར༷་གྱི་དབུ་མ་པ་བད༷ག་ལ༷་ཕྱོག༷ས་འདི༷་ནི༷། ཡོ༷ད་པ༷་མི༷ན་པས༷་ཐལ༷་བ༷་འགྱུར༷་བ༷་འདི༷་ནི༷་སྲི༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །རང་ལུགས་ལ་སུན་འབྱིན་བྱེད་དང་དབྱུང་བྱ་གཉིས་ཀ་ཕྲད་ནས་ཀྱང་ངམ། མ་ཕྲད་པར་ཡང་མི་འབྱིན་ཏེ་དེ་གཉིས་རང་བཞིན་མེད་པས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
第三部分
若二者（指前文讨论的"已接触"和"未接触"）皆不成立，那么由于你的因不能产生果，故此所谓"果"并不存在。若果不存在，则离果之因作为因建立的理由或无因之物，因此因亦不存在。
第四部分
因为这些因果二者皆不真实，如同幻术，所以于我不成过失。例如，若幻术变化在掌中显现国王四支军队交战，若其真实存在，则不仅军队多，就连一人也放不下，故不合理。但因其不真实存在，故掌未变大，军队亦未变小，仅是军队之显现而已，非真实存在，因此不能说"此入于彼"是不合理的争论与考察。因此，世间上未经观察而知名的诸事物也可以存在。
第二部分
对于那些反驳自己批判的回应包括：争论与回答两点。
首先，关于争论有三：
以接触等同样适用于己方的诘难而争论
以此类诘难不是正确的论据而争论
以无自方立场的全面反驳者身份争论
第一点：那么，中观派你用这批判来批判对象时，是接触后批判还是未接触而批判？这过失对你自身也同样构成诘难，不是吗？当你说"接触、不接触皆不合理"这样的言论，只是在摧毁自己的立场。此时，你对所要批判的对象根本无法进行批判。
第二点：因为对自己的言论也有同样诘难的谬误，即似因谬误，"未接触同样不能产生"这一论点有什么道理呢？就像适当的磁石即使未接触也能吸引合适范围内的铁，但不会吸引所有未接触之物；眼睛虽未接触也能见到合适范围内的色法，但不能见所有物；同样，因虽未接触也能产生合适的果，但不产生所有未接触之物。因此，你无理由地否定所有事物，中观派你不被贤者所认可。
第三点：因为你无自方立场，只是全面反驳他人的争论者罢了。
回答
关于接触等的回答分为：
说明此诘难适用于他方立场而非自方立场
详细以理分析
第一点：批判者是否接触所批判对象而进行批判，或者是否未接触而批判的过失，必然适用于主张真实存在的一方，即主张事物自性成立的人，而不适用于我中观派，因为我无此立场，所以此诘难不可能适用于我。
在自宗看来，批判者与被批判对象既不是接触后批判，也不是未接触而批判，因为二者皆无自性。


 །དེ་ལྟར་ན་མདོ་ལས། ཅི་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཐོབ་བམ། མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་ཅེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ། དེ་གཉིས་ཀ་མི་འདོད་ཅེས་གསུངས་ལ་དེ་ལྟར་ན་ཅི་ཐོབ་པ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་དམ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཚེ། དེ་གཉིས་ཡོད་ཀྱི། གཉིས་ཀྱིས་ཚུལ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་པ་དང་མངོན་རྟོགས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐ་
1-4-126b
སྙད་དུ་ཡིན་ལ་རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་བཞི་དང་རང་རྒྱལ་བྱང་སེམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་དེ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ལ། དཔེ་བསྟན་པ། དོན་སྒྲུབ་པ། ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་མི་ནུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ་ལ། གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཔེ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། གཟུགས་བརྙན་མི་བདེན་ཀྱང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གདོང་གི་དྲི་མ་སྦྱང་ནུས་པའི་དཔེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། དཔེ་ཇི༷་ལྟར༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་ཉི་མ༷འི་དཀྱིལ༷་འཁོར༷་ལ༷་ཡོ༷ད་པ་གཟས་སྒྲིབ་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱ༷ད་པར༷་རྣམ༷ས། ཆུའམ་མེ་ལོང་ལ་གཟུགས༷་བརྙན༷་ཤར་བ་ལ༷་ཡ༷ང་གཟ༷ས་བཟུང༷་བ་ལ༷་སོ༷གས་པ་རྣམ༷ས་དེ་ཡི་ཚེ༷་མཐོང༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ལ༷། ཉི༷་མ༷་ད༷ང་ནི༷་གཟུག༷ས་བརྙན༷་རྣམ༷་པ༷ར་ཕྲ༷ད་ནས་སྐྱེའམ་མ༷་ཕྲ༷ད་པར་སྐྱེ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ཏུ་མི༷་རི༷གས་མོ༷ད་ཀྱི༷་ཉི་མ་སོགས་ལ་བརྟེན༷་ན༷ས་ཐ༷་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ༷་ཞིག༷་འབྱུང༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཞིང༷་། གཉིས་པ། གཞན་ཡང་གཟུགས་བརྙན་མི་བདེ༷ན་བཞི༷ན་དུའ༷ང་ར༷ང་གི༷་བྱད༷་བཞི༷ན་མཛེ༷ས་པ༷ར་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཕྱིར༷། གཟུགས་བརྙན་དེ༷་ལ་ནི༷་ནུས་པ་གཟུགས་ཇི་ལྟར་བར་ཡོ༷ད་པ༷་ཇི༷་ལྟར༷་དེ༷་བཞི༷ན་འདི༷ར་ཡ༷ང་ཤེས༷་ར༷བ་ཀྱི་གདོ༷ང་ལྟ་བུ་དེ། ངན་རྟོག་གི་དྲི་
1-4-127a
མ་གཏི་མུག་སྦྱང༷་བ༷ར་བྱ༷་ལ༷་ནུས༷་པ༷་མཐོ༷ང་བ༷ར་འགྱུར༷་བའི༷་གཏན༷་ཚི༷གས་ནི༷། ཕྲད་མ་ཕྲད་སོགས་འཐ༷ད་པ༷་ད༷ང་བྲལ༷་བ་ལ༷ས་ཀྱང༷་རང་གི་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་བདེན་མེད་རྟོག༷ས་ཞེས༷་ཤེས༷་པ༷ར་བྱའོ༷། །གཉིས་པ་དོན་སྒྲུབ་པ། གལ༷་ཏེ༷་ར༷ང་གི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་དེ་བསྒྲུབ་པའམ་གོ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་གཏན༷་ཚིག༷ས་དངོ༷ས་པོར་གྲུབ༷་པ༷་དང་། དངོ༷ས་སུ༷་གོ༷་བར་བྱ༷་བ་ཉི༷ད་དུ་གྱུར༷་བའི་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ངོ༷་བོ༷འང༷་བདེན་པར་ཡོ༷ད་པར་གྱུར༷་ན༷། ཕྲ༷ད་པ༷་ལ༷་སོ༷གས་པའི་རི༷གས་པ༷་དབུ་མ་པ་ལ་ཉེ༷་བ༷ར་སྦྱོར༷་བར༷་འགྱུ༷ར་བ་ཞིག༷་ན༷། དེ༷་ཡ༷ང་ཡོ༷ད་པ༷་མི༷ན་པ༷ས་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་སྐྱོན་འདིའི་ཀླན་ཀ་ནི་ཡི༷ད་ཆ༷ད་འབ༷འ་ཞིག༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཡང་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་དམིགས་པས་རབ་རིབ་མེད་པ་ལ་མི་གནོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་མིག་དང་ཁབ་ལེན་སོགས་ཀྱི་དཔེ་ཡང་བཀག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་བ། སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་སོགས་ཕྱི་རྒོལ་རང་ལ་གྲགས་པའི་དཔེས་དངོ༷ས་རྣམ༷ས་མཐ༷འ་ད༷ག་དབུ་མ་པས་དངོ༷ས་པོ༷ས་མེ༷ད་པར༷་རྟོག༷ས་སུ༷་གཞུག༷་པར༷་ནི༷་ནུས༷་པ༷ར་ཆེས༷་སླ༷་བ་ཇི༷་ལྟ༷་དེ༷་ལྟར༷་རང༷་བཞི༷ན་ཡོད་པ་ཉིད་གཞ༷ན་དབུ་མ་པ་ད༷ག་ལ༷་ཁོ༷ང་དུ༷་ཆུད༷་པ༷ར་བདེ༷་བླག༷་ཏུ༷་ནི༷་བསྒྲུབ་ནུས་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །རྟོག༷་གེ༷་ང༷ན་པའི༷་སྲད་བུའི་དྲྭ༷་བ༷ས་འཇི༷ག་རྟེན༷་པ་རང་ཉོན་མོངས་དར་གྱི་སྲིན་བུ་ལྟར་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྦུབས་ཀྱིས་བཏུམ་པའི་སྟེང་དུ་རྒྱ་བསྲན་ཏེའམ་ཅི་སྟེ་འདི༷ར་
1-4-127b
འཛུགས་པའམ་བཅོ༷ལ་བར་བྱེ༷ད་དེ་བྱེ༷ད་མི་རིགས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
如此，经中问道："是否由已生法获得未生法？还是由未生法获得未生法？"回答说："二者皆不承认。"那么，"是否无所获，无现证？"时答道："二者皆有，但非二者方式。获得与现证是世间言说，预流等四果、独觉、菩萨也是世间言说，胜义中无彼。"如是等。
第二部分分三：
说明譬喻
成立义理
以任何方式表述皆无法破除无自性的立场，以此方式总结
首先，关于譬喻分二：
总说影像譬喻
别说影像虽不真实但依之能净除面部污垢的譬喻
第一点，如同你见太阳轮中有被罗睺障蔽等特征，在水或镜中现出影像时，也见有被罗睺障蔽等现象。太阳与影像是否接触而生，或是否不接触而生，如此思考完全不合理。但依太阳等，由言说安立的仅仅影像得以产生。
第二点，此外，影像虽不真实，为使自己面容美丽，该影像有能力如实显示形象，如是此处也见到如同智慧之面，能净除恶念污垢无明的能力。理由是，即使离开了接触不接触等的合理性，也能了知自己所要证成的无实性。
第二部分，成立义理：
若自己要证成的，为证明或令了解的论据实体成立，而所要直接证明的所证之本性也真实存在，则关于接触等的理论可用于反驳中观派。然而，这些也不存在，所以你的责难仅是白费心力而已。这就像有眼翳者的所见不能损害无眼翳者一样。由此也应知破除眼睛和磁石等譬喻。
第三部分，总结：
以幻术、梦境等对方自己所承认的譬喻，中观派很容易使人了解一切事物无实性。相反，要使中观派等了解有自性，则难以成立。不应以恶劣诡辩之网束缚世间人，如同烦恼丝绸蚕自包裹于分别蚕茧中，而更加增强或从事此等争论，此非应理。


 །གཉིས་པ་ལྷག་མ་ཞལ་འཕང་བ་བདག་གཉིས་སུ༷ན་འབྱི༷ན་པའི་རིགས་པའི་ལྷག༷་མ༷་སྟེ་རྩོད་སྤོང་གི་རིགས་པ་དངོས་པོ་སྟོང་པ་སོགས་གོང༷་དུ༷་བསྟན༷་པ༷་ཡ༷ང་ནི༷་ཤེ༷ས་པར་བྱས་ནས༷་ཕྲ༷ད་པ༷་ལ༷་སོ༷གས་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་ལ༷ན་གྱི༷་ཆེ༷ད་དུ༷་འདི༷ར་ཡང་བཏང༷་བར་བྱ༷་ལ། སུན༷་ཅི༷་ཕྱིན༷་ཏུ༷་རྒོལ༷་བ༷་པོ༷་ཡ༷ང་ཇི༷་ལྟར༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ༷་དེ༷་སྐ༷ད་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་རྟོག་པས་བཅིང་སོགས་སྔར༷་བཤ༷ད་ཟིན་ལ་ལྷག༷་མ༷་ཕྱོག༷ས་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་རྟོག༷ས་པ༷ར་བྱའོ༷། །
说理所证空性类别
གཉིས་པ་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་བད༷ག་མེ༷ད་འདི༷་ནི༷་འགྲོ༷་བ༷་རྣམ༷ས་སྒྲོལ༷་བར་བྱ་ཕྱིར་གཞི་ཆོ༷ས་དང་ག༷ང་ཟ༷ག་གི་དབྱེ༷་བ༷ས་བདག་མེད་རྣམ༷་པ་གཉི༷ས་སུ་གསུང༷ས་ཏེ། དེ་ལ་རང་འགྲེལ་ལས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནི་ཉན་རང་གི་དོན་དུ་གསུངས་ལ། ཆོས་བདག་མེད་པ་དང་གཉིས་ཆར་ཡང་བྱང་སེམས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་ཏོ། །ཉན་རང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྐྱེན་ཉིད་འདི་ཙམ་མཐོང་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དག་ལ་ཆོས་བདག་མེད་རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་མེད་ལ་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་ཙམ་ཞིག་སྟེ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་
1-4-128a
རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པས་ཀྱང་བཞེད་པ་ལྟར་ཉན་རང་ལ་དམན་པར་དགག་སྒྲ་སྦྱར་ཏེ་ཆོས་བདག་མེད་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་། བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་མ་རྟོགས་པར་འཁོར་བའི་ཉོན་མོངས་མི་སྤོང་སྟེ་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དང་ཆོས་བདག་མེད་ཁྱད་མེད་པའི་ཆ་ནས་ཆོས་བདག་མེད་མཐོང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཧུབ་གང་འཐུང་བ་ཙམ་ལ་རྒྱ་མཚོ་མ་འཐུང་ཟེར་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟར། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་མཐོང་བ་ཁོ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་ལ། འོ་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ཤེས་ན་ཆོས་གཞན་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པར་མི་ཤེས་ཟེར་བའང་དེ་ལྟར་དོན་དུ་གཉེར་བས་དཔྱད་པ་དང་ཕྱི་ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་གྱི་རྐྱེན་ཚང་བ་ལ་ཡིན་གྱི་ཉན་རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་ཙམ་སྤོང་བ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དང་། རང་ལུགས་ལ་ཞེན་ལྟ་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མི་འབད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་རྫོགས་པར་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། རེ་ཞིག་རྟོགས་སུ་མི་རུང་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་དགོས་པས་ཁྱབ་ན། ཉན་ཐོས་པས་བུམ་པ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་རྟོགས་ན་རྡུལ་དང་སྐད་
1-4-128b
ཅིག་ཆ་མེད་ཀྱང་དེར་རྟོགས་པ་དང་། སེམས་ཙམ་པས་གཟུང་བ་མེད་ན་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། རང་རྒྱུད་པས་དོན་དམ་དཔྱོད་པ་དེས་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཅིས་མི་རྟོགས། སྟོང་པ་ཤེས་ན་སྟོང་པ་དེ་ཡང་རྣམ་བཅད་ཡིན་པས་རྟེན་འབྱུང་དང་ཟུང་འཇུག་ཅིས་མི་རྟོགས། དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ཐེག་ཆེན་ཐལ་འགྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཅིས་མི་འགྱུར་ཏེ་ལམ་རྐྱེན་མ་ཚང་ན་འཁོར་བ་པོ་རྣམས་བསྐལ་པ་མཐའ་མེད་དུ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཐེག་ཆེན་དུ་ཞུགས་པས་ཀྱང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ཀྱི་བར་དུ་མི་རྟོགས་ན་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་ཚེ་གསུམ་སོགས་དུས་ཐུང་ངུར་ཅི་ཕྱིར་རྟོགས། ཉན་རང་རྣམས་འགོག་པའི་དབྱིངས་ལ་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བཅུར་རེ་ཤིག་སྡོད་པ་ལོས་ཡོད། མཐར་ནི་ངེས་པར་རྟོགས་དེ་ཐེག་ཆེན་ལ་འཇུག་པས་སོ། །དེས་ན་དེས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནི་མེད་དགག་ཙམ་ལ་བྱས་ཀྱི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ནི་མིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ན་མེད་དགག་དེ་ཡང་མི་འཇལ་ཏེ། སྒྲོ་འདོགས་སོ་གཉིས་དང་བྲལ་བས་སོ།

 །གཉིས་པ་ལྷག་མ་ཞལ་འཕང་བ་བདག་གཉིས་སུ༷ན་འབྱི༷ན་པའི་རིགས་པའི་ལྷག༷་མ༷་སྟེ་རྩོད་སྤོང་གི་རིགས་པ་དངོས་པོ་སྟོང་པ་སོགས་གོང༷་དུ༷་བསྟན༷་པ༷་ཡ༷ང་ནི༷་ཤེ༷ས་པར་བྱས་ནས༷་ཕྲ༷ད་པ༷་ལ༷་སོ༷གས་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་ལ༷ན་གྱི༷་ཆེ༷ད་དུ༷་འདི༷ར་ཡང་བཏང༷་བར་བྱ༷་ལ། སུན༷་ཅི༷་ཕྱིན༷་ཏུ༷་རྒོལ༷་བ༷་པོ༷་ཡ༷ང་ཇི༷་ལྟར༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ༷་དེ༷་སྐ༷ད་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་རྟོག་པས་བཅིང་སོགས་སྔར༷་བཤ༷ད་ཟིན་ལ་ལྷག༷་མ༷་ཕྱོག༷ས་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་རྟོག༷ས་པ༷ར་བྱའོ༷། །
说理所证空性类别
གཉིས་པ་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་བད༷ག་མེ༷ད་འདི༷་ནི༷་འགྲོ༷་བ༷་རྣམ༷ས་སྒྲོལ༷་བར་བྱ་ཕྱིར་གཞི་ཆོ༷ས་དང་ག༷ང་ཟ༷ག་གི་དབྱེ༷་བ༷ས་བདག་མེད་རྣམ༷་པ་གཉི༷ས་སུ་གསུང༷ས་ཏེ། དེ་ལ་རང་འགྲེལ་ལས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནི་ཉན་རང་གི་དོན་དུ་གསུངས་ལ། ཆོས་བདག་མེད་པ་དང་གཉིས་ཆར་ཡང་བྱང་སེམས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་ཏོ། །ཉན་རང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྐྱེན་ཉིད་འདི་ཙམ་མཐོང་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དག་ལ་ཆོས་བདག་མེད་རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་མེད་ལ་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་ཙམ་ཞིག་སྟེ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་
1-4-128a
རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པས་ཀྱང་བཞེད་པ་ལྟར་ཉན་རང་ལ་དམན་པར་དགག་སྒྲ་སྦྱར་ཏེ་ཆོས་བདག་མེད་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་། བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་མ་རྟོགས་པར་འཁོར་བའི་ཉོན་མོངས་མི་སྤོང་སྟེ་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དང་ཆོས་བདག་མེད་ཁྱད་མེད་པའི་ཆ་ནས་ཆོས་བདག་མེད་མཐོང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཧུབ་གང་འཐུང་བ་ཙམ་ལ་རྒྱ་མཚོ་མ་འཐུང་ཟེར་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟར། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་མཐོང་བ་ཁོ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་ལ། འོ་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ཤེས་ན་ཆོས་གཞན་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པར་མི་ཤེས་ཟེར་བའང་དེ་ལྟར་དོན་དུ་གཉེར་བས་དཔྱད་པ་དང་ཕྱི་ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་གྱི་རྐྱེན་ཚང་བ་ལ་ཡིན་གྱི་ཉན་རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་ཙམ་སྤོང་བ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དང་། རང་ལུགས་ལ་ཞེན་ལྟ་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མི་འབད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་རྫོགས་པར་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། རེ་ཞིག་རྟོགས་སུ་མི་རུང་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་དགོས་པས་ཁྱབ་ན། ཉན་ཐོས་པས་བུམ་པ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་རྟོགས་ན་རྡུལ་དང་སྐད་
1-4-128b
ཅིག་ཆ་མེད་ཀྱང་དེར་རྟོགས་པ་དང་། སེམས་ཙམ་པས་གཟུང་བ་མེད་ན་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། རང་རྒྱུད་པས་དོན་དམ་དཔྱོད་པ་དེས་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཅིས་མི་རྟོགས། སྟོང་པ་ཤེས་ན་སྟོང་པ་དེ་ཡང་རྣམ་བཅད་ཡིན་པས་རྟེན་འབྱུང་དང་ཟུང་འཇུག་ཅིས་མི་རྟོགས། དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ཐེག་ཆེན་ཐལ་འགྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཅིས་མི་འགྱུར་ཏེ་ལམ་རྐྱེན་མ་ཚང་ན་འཁོར་བ་པོ་རྣམས་བསྐལ་པ་མཐའ་མེད་དུ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཐེག་ཆེན་དུ་ཞུགས་པས་ཀྱང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ཀྱི་བར་དུ་མི་རྟོགས་ན་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་ཚེ་གསུམ་སོགས་དུས་ཐུང་ངུར་ཅི་ཕྱིར་རྟོགས། ཉན་རང་རྣམས་འགོག་པའི་དབྱིངས་ལ་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བཅུར་རེ་ཤིག་སྡོད་པ་ལོས་ཡོད། མཐར་ནི་ངེས་པར་རྟོགས་དེ་ཐེག་ཆེན་ལ་འཇུག་པས་སོ། །དེས་ན་དེས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནི་མེད་དགག་ཙམ་ལ་བྱས་ཀྱི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ནི་མིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ན་མེད་དགག་དེ་ཡང་མི་འཇལ་ཏེ། སྒྲོ་འདོགས་སོ་གཉིས་དང་བྲལ་བས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这是对您提供的藏文文本的中文翻译：
第二，剩余的解说，即破除二我的道理的剩余部分，即遣除诤论的道理。应当了解上文所述的空性之物等，也为了回应各方面的[质疑]而在此处阐述。关于极力反驳者的不存在的道理，前面已经说明了凡夫被分别念所束缚等，剩余部分应当通过这个方面来理解。
说理所证空性类别
第二，以理证确立的空性分类有两部分：略说与广说。第一，略说。诸法无自性的无我，为了解脱众生，根据法与补特伽罗的区分，宣说为两种无我。如自释中所说："补特伽罗无我是为声闻缘觉宣说的，法无我和两者皆是为菩萨获得一切智智而宣说的。声闻缘觉虽然见到缘起仅此而已，然而他们没有圆满修习法无我，仅有作为断除三界烦恼的方便，即圆满修习补特伽罗无我。"如同遍智隆钦绕绛巴所认同的，给声闻缘觉加上'劣'的否定词，表明他们不能圆满了解法无我。若不了解无自性无我，就无法断除轮回烦恼，因为无法断除俱生我见；从无我与法无我无别的角度看，他们也有见到法无我，就像喝了一口大海的水，不能说没喝大海一样，就是这样解释的。
唯有见到无自性义才能断除烦恼。那么，如果知道补特伽罗无我，为何不知道其他法也无我？这是因为需要有追求的目的而观察，以及具足内外善知识的条件，而声闻缘觉主要是断除烦恼而已，由于他们执著自宗见解且不努力修行菩萨广大行等，所以不一定能圆满了解一切法无我，因为他们暂时没有了悟这种境界的能力。
如果必须全面了解，那么声闻若了解瓶子仅是假立，为何不了解微尘和刹那无分？唯识宗了解无所取则无能取，自续派在胜义谛观察时，为何不了解名言中也无自性？了解空性，知道那空性也是遮遣，为何不了解缘起和双运？这样一来，为何不都成为大乘应成派？若因缘不具足，轮回者将无尽劫不能了悟，即使如理入大乘也要经过无数劫才能了悟，那声闻缘觉为何能在短短三生等时间内了悟？声闻缘觉会在涅槃境界中暂住一千劫，但最终必定会了悟并趋入大乘。
因此，他们将补特伽罗无我仅视为无遮，而不是一切法空。若一切法空，则连那无遮也不能成立，因为远离了三十二种戏论。


 །གཞན་ཡང་ཉན་རང་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་པར་རང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་མི་ཐོབ་ན། དབུ་མ་ནི་ཐེག་གསུམ་ཐུན་མོང་པའི་ལམ་ཡིན་གྱི། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མིན་གྱི་ལམ་མིན་པར་ཐལ་ཞེས་དང་། འཕགས་པ་ཡབ་
1-4-129a
སྲས་ཀྱི་གསང་བ་འདུས་པའི་སྔགས་ཀྱི་དབུ་མར་གཉུག་སེམས་ཀྱི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཀྱང་། སྙིང་རྗེ་དང་ཚོགས་བསགས་པས་མ་ཟིན་ན་ཉན་རང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཞེས་སྨྲ་ན་ལན་ཅི་ཡོད། མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་མཐར་ཐུག་ཐེག་གཅིག་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་པད་དཀར་ལས་གསུངས་ཤིང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན། ཉན་རང་གི་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་སམ་མ་རྟོགས་རྟོགས་ན་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་ཐལ། མ་རྟོགས་ན་ཇི་ལྟར་མ་རྟོགས་པ་སྨྲོས་ཤིག བདེན་མེད་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་ན།བདེན་སྟོང་རྟོགས་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཞེས་འདྲིའོ། །བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་གི་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཨི་ཡོང་། དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་སུ་འགྱུར། ཁ་ཅིག་རང་སངས་རྒྱས། ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ན། ཤེར་ཕྱིན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུམ་ཐུན་མོང་མིན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པས་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་ངེས་མིན་པར། སྙིང་རྗེ་དང་ཚོགས་བསགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཐུན་མིན་དུ་འདོད་དགོས་སོ། །དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ངོས་ནས་བཞག་པའི་ས་བཅུ་པོའི་བདུན་པོ་ཉན་རང་དང་ཐུན་མོང་དུ་ཐལ་
1-4-129b
ལོ། །དེ་ལྟ་ན་ས་བཅུ་པོ་བྱང་འཕགས་ཁོ་ནའི་ལམ་དུ་བཤད་པ་འགལ་ཚོགས་ཀྱིས་ཟིན་མ་ཟིན་ཡོད་ཟེར་ན། རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་ཀྱང་སངས་མི་རྒྱ་བ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་ན་པད་དཀར་གྱི་ལུང་སོགས་དང་འགལ་ལོ། །སྲིད་ཞི་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་ནི་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཐུན་མིན་ཡིན་ན། ཉན་རང་ལ་དེ་ཡོད་དམ་མེད།ཡོད་ན་དེ་དང་བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ལ་ཁྱད་ཡོད་ཚུལ་བཤད་དགོས་སོ། །བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་རྟོགས་སམ་མ་རྟོགས། མ་རྟོགས་ན་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཇི་ལྟར་རྫོགས་ཏེ། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་འཁོར་བ་དང་མྱང་འདས་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་རྟོགས་བར་དུ་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་མི་རྟོགས་སོ། །འདི་གལ་ཆེ། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་རྟོགས་ཀྱང་ཞི་མཐའ་ཁོ་ནར་གཞོལ་ན་མཉམ་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་མིན་ནམ། དེ་ལྟར་ན་མཉམ་ཉིད་རྟོགས་པས་སངས་རྒྱས་པའི་ཐེག་གཅིག་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་རྣམས་མེད་པར་བཏང་ངོ་། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཀུན་སྟོང་གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་དང་། འགྱུར་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་རྟོགས་ཀྱང་ཉན་རང་གི་མཐར་ལྟུང་བ་སོགས་སུ་ཐལ་ལོ། །ཟུང་འཇུག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་
1-4-130a
ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་མི་སྤང་། ཞི་མཐར་མི་གནས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཅན་ཡིན་པས་དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྟོགས་ན་ཞི་མཐར་ལྷུང་བ་ག་ལ་སྲིད། སྲིད་ན་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་དང་། སྔགས་ཀྱི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱས་པའང་ཞི་མཐར་ལྷུང་སྲིད་དོ། །བདེན་སྟོང་རྟོགས་པས་སྲིད་མཐའ་འགོག་ན། ཟུང་འཇུག་རྟོགས་པས་ཞི་མཐའ་ཅིས་མི་ཁེགས། འཁོར་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་འཁོར་བར་མི་ལྷུང་ན། མྱང་འདས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མྱང་འདས་སུ་ག་ལ་ལྷུང་། ལྷུང་ན་སྲིད་མཐར་ལྷུང་བའང་མི་ཁེགས་ཏེ། སྲིད་དང་ཞི་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ཀྱང་། ཞི་མཐར་ལྷུང་བ་བཞིན་འཁོར་བར་ལྷུང་བའང་སྲིད་དེ། རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱིས་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་མི་ཁེགས་པར། སྙིང་རྗེ་ཁོ་ནས་ཞི་མཐའ་འགོག་ན། འཁོར་བ་ལ་སྐྲག་ནས་སྐྱོ་ཡིད་མེད་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཀྱང་འཁོར་བར་ལྷུང་བ་སྲིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
此外，如果声闻缘觉若不了解空性就不能获得自道果位，那么中观将成为三乘共同的道路，而非大乘特有的道路。以及，若有人说：虽然在圣父子的密续《密集》的中观中了解本心上的空性，但如果没有被悲心和资粮积聚所摄持，应该能够获得声闻缘觉的果位，对此应如何回答？
《白莲经》中阐述了"若了解平等性则成佛"的究竟一乘道理，龙树父子也是通过这种理论论证的。声闻缘觉是否了解平等性？如果了解，应该成佛；如果不了解，请说明如何不了解？如果无实是究竟本性，那么了解无实空如何能了解平等性？这是我们询问的。
了解二谛双运的法性平等性后，能否证得声闻果位？有些中观师成为声闻，有些成为独觉，有些成为佛陀，那么般若就不是佛母特有的了。若了解真如并不必然成佛，那么就必须认为悲心和资粮积聚是成佛的特殊因。
从胜义菩提心角度建立的十地中的七地应与声闻缘觉共有。如果这样，那么解释十地仅是菩萨圣者之道就成矛盾，声称存在被资粮摄持与否的差别。虽然从了解的角度了解平等性，但有不成佛的情况，如果承认，则与《白莲经》等经典相违。
了解生死涅槃平等性的般若是不住生死涅槃边际的涅槃、佛的特殊因，声闻缘觉有这种了解吗？如果有，必须解释那与菩萨圣者了解之间的差别。初地菩萨从真如角度是否了解生死涅槃平等性？若不了解，如何圆满十六空性，因为不了解有为、无为、轮回与涅槃无自性，就不能了解十六空性。这点很重要。
虽然了解生死涅槃平等性，但如果只趋向寂灭边，难道不是未能了解平等性？如此一来，通过了解平等性成佛的一乘论证就被废除了。同样，虽然了解无相空性的本心光明和不变的大乐，却仍会落入声闻缘觉的极端。
双运法界平等性本身不断轮回，不住寂灭边，具有事业，因此与无缘大悲不可分离。了解这一点，怎么可能落入寂灭边？如果可能，那么大乘圣者和密咒中现前光明者也可能落入寂灭边。
如果了解真实空能遮止轮回边，为何了解双运不能遮止寂灭边？如果了解轮回无自性而不落入轮回，那么了解涅槃无自性，怎么会落入一边寂静的涅槃？若落入，则也不能遮止轮回边，因为虽然了解生死涅槃无自性，如同落入寂灭边一样，也可能落入轮回，因为了解无自性不能遮止生死涅槃的极端，而必须仅依靠悲心遮止寂灭边；那么若无惧怕轮回的厌离心，即使了解空性也可能落入轮回。


 །དེ་དག་སྲིད་ཞིའི་མཚན་མར་མི་དམིགས་པས་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་ན། འཁོར་བ་ལ་མཚན་མར་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་དགོས་པས། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ན་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་དགོས་ཀྱང་། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ན། 
1-4-130b
བློ་གཞན་དོན་ལ་དགའ་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བྱང་འཕགས་རྣམས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་རྟོགས་ནས། རང་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་ཆགས་པར་གཞན་དོན་འབའ་ཞིག་གཉེར་བ་སོགས་ཕྱིན་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ས་དང་པོ་སོགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པའི་མཐུས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རྟོགས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་རང་གིས་སྐྱེ་བ་ནི་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་མཉམ་པ་ཉིད་ རྟོགས་པའི་མཐུས་འབད་མེད་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དོན་ཡལ་བར་འདོར་བ་ག་ལ་སྲིད། དེ༷་ལྟར༷་སྟོན༷་པ༷ས་སླར༷་ཡ༷ང་འདི༷་ཉི༷ད་ནི༷་གདུ༷ལ་བྱ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ཕྱེ༷་སྟེ༷་རྣམ༷་མང༷་གསུང༷་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྒྱས་པར་སྤྲོས༷་དང༷་བཅ༷ས་པ༷ར་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་བཅུ༷་དྲུག༷་བཤ༷ད་ནས༷་མདོ༷ར་བསྡུས༷་ཏེ༷། སླར༷་ཡ༷ང་བཞི༷ར་བཤ༷ད་པ་དེ༷་དག༷་ནི༷་ཐེག༷་ཆེ༷ན་དུ་ཡ༷ང་བཞེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ཆོས་བདག་མེད་རྫོགས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། རྒྱས་པར་བཅུ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། བསྡུས་ཏེ་བཞིར་དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་བཞི་བཤད་པ་དང་། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་བཞི་དང་། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་བཞི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་བཞི་བཤད་པ་དང་བཞིའོ། །དང་པོ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད།
1-4-131a
སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་བཞི་ལས། དང་པོ། གང༷་ཕྱིར༷་མིག་སོགས་དེ༷་ཡི་ར༷ང་བཞི༷ན་ནི་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ཡི༷ན་ཕྱིར༷་མི༷ག་ནི༷་མི༷ག་གིས༷་སྟོང༷་པ་དང་། དེ༷་བཞི༷ན་དུ་རྣ༷་བ༷་སྣ༷་ད༷ང་ལྕེ༷་དང་། ལུས༷་དང༷་ཡི༷ད་ཀྱང༷་ཚུལ་དེ་ལྟར་བསྙད༷་པ༷ར་བྱའོ༷། །རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར་མིག་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་དོན་དམ་པར་ཐེར༷་ཟུག་གན༷ས་པ༷་སྟེ༷་རྟག་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ་ད༷ང་། ཅུང་གནས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ལྡོག་པའི་འཇི༷ག་པ༷་མི་རྟག་པ་ཡང་མ༷་ཡི༷ན་པ་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ཕྱིར༷། རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་དང་བྲལ་བས་སོ། །མི༷ག་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་དྲུག༷་པོ༷་ཡི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་གང༷་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ནི༷་ནང༷་སྟོང༷་པ་ཉི༷ད་དུ་འདོ༷ད་དེ་སྟོང་ཉིད་དམ་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་མེད་དོ། །དེ་ཡང་མིག་ནི་མིག་གིས་སྟོང་ཞེས་པ་གང་སྟོང་ན་མིག་སྟོང་ལ། གང་གིས་སྟོང་ན་ཡང་མིག་ཅེས་བྱ་བར་རྟོག་པའི་མིག་དེ་ཡི་རང་གིས་རང་སྟོང་གི མིག་མིག་གིས་མ་སྟོང་ན་བདེན་སྣང་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པས་སྟོང་གོ་མི་ཆོད་དེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་མིག་སོགས་རྣམས་མིག་སོགས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པར་སྨྲས་པས་ནི། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱས་ཀྱི། མིག་ནི་ནང་གི་བྱེད་པོ་དང་བྲལ་བ་དང་གཟུང་འཛིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་མིན་ནོ་ཞེས་
1-4-131b
གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དེང་སང་མིག་མིག་གིས་མི་སྟོང་བདེན་པས་སྟོང་ཟེར། དེ་ལ་ཅི། བདེན་པ་ཞེས་པ་འདི་མིག་བདེན་པར་གྲུབ་ཅེའམ། མིག་མིན་པ་ཞིག་ཡིན། མིག་མིན་པ་ཞིག་མིག་ལ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པ་སོ་སྐྱེ་སུས་ཀྱང་རྟོགས་མོད་དེས་ཅི་ཕན། མིག་རང་མིག་དེའི་སྟེང་ན་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ན། ཁྱོད་ལ་དེའི་ཤུལ་དུ་མི་སྟོང་རྒྱུའི་མིག་དེ་ཅི་ཞིག་ཡིན། སྣང་ཙམ་ཡིན་ཟེར་ན། མིག་ཏུ་སྣང་བ་བདེན་པ་ཞིག་ཏུ་སོང་ན་དེ་དང་བདག་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཤིང་རྟ་ཚིག་པའི་དཔེ་བཞིན་མེད་པར་འགྱུར་ན་མི་སྟོང་རྒྱུའི་མིག་ཅིག་ཤུལ་དུ་ལྷག་ཡོད་པ་ནི་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
如果他们因为不执著生死的相而不生起悲心，那么就必须执著轮回之相才能生起悲心，那么了解空性就必须不生起悲心。然而，了解空性时，心自然喜好利他，这是本性。菩萨圣者了解法性真谛后，不执著自己的身体和受用，一心追求利他等，六度圆满、初地等的如是性的了解，都是由于了解真如的力量而生起的。即使自己了解，也会自然生起悲心，这是通过了解二谛双运平等性的力量而无勉强地产生的，怎么可能舍弃利他呢？如是，导师又对所化众生详细而广泛地宣说了这些。
怎样呢？在《般若波罗蜜多经》中，详细广说了十六空性后，又简略地归纳为四种，这在大乘中也是认可的，因为圆满了解法无我。
第二部分分为两个：广分为十六种和略摄为四种。第一部分包括解说内空性等四种，大空性等四种，超过边际空性等四种，以及一切法空性等四种。
首先，内空性、外空性、内外空性、空性空性四种中的第一种：因为眼等的自性不成立，所以眼被眼所空，同样地，耳、鼻、舌、身、意也应如此说明。因为自性不成立，所以眼等六处在胜义中既不是恒常存在的常法，也不是暂时存在后消失的无常，因为远离常无常二者。眼等六处无自性，就是所谓的内空性，无论是空性还是非空性都毫不存在。
所谓"眼被眼所空"，空的是什么？是眼，由什么空？也是眼，即所谓的眼这一概念，自己被自己所空。如果眼不被眼所空，而是被真实显现等其他法所空，那么就不能遣除（执著）。如自释中说："说眼等被眼等所空，是为了明确自性空，而不是说眼缺乏内在作者或者是能取所取空的彼此相互否定的空性。"
关于这一点，如今有人说"眼不被眼所空，而是被真实所空"。这是怎么回事？所谓"真实"，是指眼被真实所成立，还是指非眼的东西？非眼的东西在眼上不真实成立，凡夫谁都能了解，那又有什么用？如果眼自身在其上不真实成立，那么在你看来，留下的那个不空的眼是什么？若说是仅仅显现，如果眼的显现成为真实，那么与之为一体的一切都应像燃烧的车子那样不复存在，那么留下的那个不空的眼实在是笑话。


 །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སྣང་མི་ཤེས་ཟེར་ཀྱང་ཁྱོད་རང་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་ནས་མིག་གཅིག་ལ་སྟོང་རྒྱུ་བདེན་པ། མི་སྟོང་རྒྱུ་མིག་གཅིག་གནས་པས། བདེན་པ་ཁེགས་ཀྱང་མིག་མ་ཁེགས་པར་ཡོད་ན་དེ་བདེན་གྲུབ་དང་མི་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ན་གཅིག་ཁེགས་པས་གཅིག་ཁེགས་དགོས་ལ། ཐ་དད་ན་བདེན་པ་ཁེགས་པས་མིག་ལ་ཅི་ཕན། མིག་འཛིན་གྱི་བློ་ལ་ནམ་ཡང་རིགས་པས་གནོད་པ་མི་འབབ་པར་ཁས་བླང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་མིག་མིག་གིས་མི་སྟོང་པར་རམ་སྣང་བ་ལ་མི་ཕན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཕན་ན་སྟོང་པར་གནོད་དོ། །མིག་རང་གིས་སྟོང་ནས་སྣང་བ་ལ་
1-4-132a
མི་གནོད་དོ། །སྟོང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་འཐད་པ་དབུ་མའི་ལུགས་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་ཚིག་འཁྲིའི་དོན་མིན་གྱི་ཁས་ལེན་བླུན་པོ་མགུ་བ་མཁས་པས་བལྟས་ཙམ་ན་ཁྲེལ་བ་འདི་དོར་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ། རྒྱུ་མཚན་གང༷་གི་ཕྱིར༷་གཟུགས་དེ༷་ཡི༷་རང༷་བཞི༷ན་སྟོང་ཉིད་དེ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་གཟུག༷ས་ནི༷་གཟུག༷ས་ཀྱིས༷་སྟོང༷་སྟེ། ཐེར་གཟུགས་སོགས་འོག་མ་ཀུན་ལ་འགྲེ་སྟེ་སྒྲ༷་དང༷་དྲི༷་རོ༷་རེག༷་བྱ༷་དང༷་ཆོས༷་རྣམ༷ས་ཉི༷ད་ཀྱང༷་དེ༷་བཞི༷ན་ནོ༷། །གཟུ༷གས་སོ༷གས་ར༷ང་བཞི༷ན་མེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཕྱི༷་རོལ༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ་འདོ༷ད་དོ། །གསུམ་པ། ཤེས་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དབང་རྟེན་ཁོག་པ་ལྔ་ནི་ཤེས་པས་བསྡུས་ལ་དབང་པོས་མ་བསྡུས་པས་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཆར་ཡིན་ལ། ཡང་ན་རང་འགྲེལ་ལས། ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་གཉི༷ས་ཆར༷་དེ་ར༷ང་བཞི༷ན་མེ༷ད་པ༷་ཉིད་ནི༷་ཕྱི་ན༷ང་སྟོང༷་པ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ནོ༷། །བཞི་པ། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས༷་རྣམ༷ས་ར༷ང་བཞི༷ན་མེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད། ཡང་དག་པའི་མཁས༷་པ༷་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་ཅེས༷་བསྙད༷་དེ། སྟོང་གཞི་སྟོང༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཡ༷ང་སྟོང༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ངོ༷་བོས༷་སྟོང༷་པ༷ར་འདོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ལ། དེ་ལྟར་ན་སྟོང༷་ཉི༷ད་ཅེས༷་བྱའི༷་སྟོང༷་ཉི༷ད་གང༷་ཡིན་པ་དེ་སྟོང༷་ཉི༷ད་ཀྱི་སྟོང༷་ཉི༷ད་དུ༷་འདོ༷ད་དེ༷། དགོས་པ་སྟོང༷་ཉི༷ད་དེ་ལ་བདེན་ཞེན་གྱི་དངོ༷ས་པོའི༷་བློ་ཅ༷ན་གྱི༷་གང་ཟག་གི་འཛི༷ན་པ༷་བཟློག༷་པའི་ཕྱིར༷་དུ་གསུང༷ས་
1-4-132b
པ་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། །སྟོང་ཉིད་བདུད་རྩི་བསྟན་པར་མཛད། །གང་ལ་དེ་ལའང་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་སྨད་པར་མཛད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། ཆེན་པོ། དོན་དམ་པ། འདུས་བྱས། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་ལ་སོགས་པའི་སེ༷མས་ཅ༷ན་དང་སྣོ༷ད་ཀྱི༷་འཇི༷ག་རྟེན་ནི༷་མ༷་ལུ༷ས་པ་ལ་ཁྱབ༷་བྱེད་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་དང༷་། བྱམས་སོགས་ཚད༷་མེ༷ད་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱབ་པའང་སྒོམ་པས་དཔེ༷་ཡི༷ས་ཏེ་དཔེ་ཅན་ཕྱོགས་མུ༷་མཐ༷འ་ནི༷་མེ༷ད་ཕྱིར༷་ཕྱོག༷ས་རྣམས་ཀྱང་ཆེན༷་པོ༷་ཉི༷ད་དོ། །ཤར་སོགས་ཕྱོགས་འདི༷་དག༷་བཅུ་ཆར༷་ཡང་ཕྱོག༷ས་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་སྟོང༷་པ༷་ཉིད་ནི་གང༷་ཡི༷ན་པ་སྟེ༷་ཆེ༷ན་པོ༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་དེ༷་བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ཕྱོགས་རྣམས་རྟག་པའི་རྫས་སུ་འདོད་པ་སོགས་ཆེ༷ན་པོ༷ར་འཛི༷ན་པ༷་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར༷་གསུང༷ས་སོ། །གཉིས་པ། མྱང་འདས་དེ༷་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་གཉེར་བྱའི་དགོ༷ས་པ༷་མཆོ༷ག་ཡི༷ན་པ༷ས་དོ༷ན་ད༷མ་འགོག་པ་མྱ༷་ང༷ན་འད༷ས་པ༷་ཆོས་སྐུ་ཡི༷ན་ལ། ཆོས་སྐུ་དེ༷་ནི༷་དེ༷་ཡི༷ས་སྟོང༷་ཉི༷ད་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་དོ༷ན་ད༷མ་པ་སྟོང༷་ཉི༷ད་དེ༷་དགོས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་མྱང༷་འད༷ས་འགོག་པ་རྫས༷་གྲུབ་བམ་དངོ༷ས་པོ༷འི་བློ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་འཛི༷ན་པ༷་བཟློག༷་པར༷་བྱ༷་བ༷འི་ཕྱིར༷། དོ༷ན་ད༷མ་ཆོས་སྐུ་མཁྱེན༷་པ༷ས་
1-4-133a
ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དོ༷ན་ད༷མ་པ༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་ནི༷་བསྟན༷་པ༷ར་མཛ༷ད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
若是这样，虽然说"显现不可知"，但你自己对空性、缘起、双运的义理不相信，认为在一个眼中有待空的真实性，有不空的眼存在，如果真实性被遮破而眼不被遮破，那么它与真实成立是不同的。若是相同，则一者被遮破，另一者也应被遮破；若是不同，则真实性被遮破对眼有何益处？应当承认执取眼的心识永远不会受到理证的损害。
如此，眼不被眼所空对显现无益，若有益，则会损害空性。眼被自身所空不会损害显现，因为空而显现是合理的，这是中观的宗旨。因此，不要执持字面意义，应当舍弃这种愚者欣喜、智者一见即感羞愧的承认。
第二，因为色的自性是空性，所以色被色所空。这种解释也适用于下面所有的[对境]，即声、香、味、触、法等也是如此。色等无自性即是外空性。
第三，被心相续所摄的五种根所依身体，是被心所摄而不被根所摄，因此是内外二者。或者如自释所说：内外二者法无自性，即是内外空性。
第四，有为无为诸法无自性，真正的智者佛陀称之为空性。空性的基础空性也被认为由空性的本质所空。如此，所谓空性的空性，被认为是空性的空性，为了遮遣对空性执著真实的实体见者的执著而说。
如是说道："为了摧毁一切妄想，宣说空性甘露。对此若有执著，您也会呵斥他。"
第二部分有四：大空性、胜义空性、有为空性、无为空性。
第一，大空性：因为东方等遍及一切有情世界和器世界，以及慈等无量也通过禅修遍及方位，由于方位无边际，所以诸方位是"大"。这十个东方等方位，由方位所空的即是大空性，为了遮遣毗舍沙等认为方位是常恒实体等"大"的执著而说。
第二，胜义空性：涅槃是人所追求的最高目的，所以胜义、灭、涅槃、法身。法身由其自身所空，即是胜义空性，目的是为了遮遣声闻认为涅槃灭是实质成立或实体的执著，胜义法身的智者，即佛陀，宣说胜义空性。
;


 །གསུམ་པ། རྒྱུ་དང་རྐྱེ༷ན་ལ༷ས་བྱུང༷་ཕྱིར༷་ཁ༷མས་གསུ༷མ་པོ༷་འདི་ནི་འདུས༷་བྱས་ཡི༷ན་པར་ངེ༷ས་པར༷་བསྙད༷་དེ། ཁམས་གསུམ་པོ་དེ༷་ནི༷་དེ༷་ཡི༷་སྟོང༷་ཉི༷ད་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་འདུས༷་བྱས༷་སྟོང༷་པ་ཉི༷ད་དུ་གསུང༷ས་སོ། །བཞི་པ། ཆོས་གང༷་ལ༷་ཐོག༷་མར་སྐྱེ༷་བར་དུ་གན༷ས་ཐ་མར་མི༷་རྟག༷་གསུམ་པོ་ཉི༷ད། དེ༷་དག༷་མེ༷ད་པ༷་འདུས༷་མ་བྱ༷ས་ཡིན་ལ་འདུས་མ་བྱས་དེ༷་ནི༷་དེ༷་ཡི༷ས་སྟོང༷་ཉིད་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་འདུས༷་མ༷་བྱས༷་སྟོང༷་ཉི༷ད་དོ། །སྟོང་ཉིད་ལ་ཞེན་པ་དང་། བྱེ་སྨྲ་སོགས་ཉན་ཐོས་པ་མྱང་འདས་འགོག་པ་རྫས་གྲུབ་དང་། འདུས་མ་བྱས་ལ་རྟག་འཛིན་བཟློག་གོ། གསུམ་པ་ལ། མཐའ་ལས་འདས་སྟོང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་སྟོང་། དོར་བ་མེད་སྟོང་། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་བཞི་ལས། དང་པོ། གཞི་ག༷ང་ལ༷་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ༷་ནི་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ༷་དེ༷་ནི༷་མཐ༷འ་ལས་འད༷ས་པ༷ར་བརྗོ༷ད་དེ། མཐའ་འདས་དེ༷་དེ༷་ཁོ༷་ནས༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་ལ་མཐའ༷་ལ༷ས་འད༷ས་པའི༷་སྟོང༷་པ་ཉི༷ད་དུ་བསྙད༷་དེ། དེ་ནི་མཐའ་བྲལ་སྟོང་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ལ་བདེན་ཞེན་ལྡོག་པའི་ཆེད་དུའོ། །གཉིས་པ། འདི་ཙམ་ན་བྱུང་ཞེས་ཐོག༷་མ༷་དང༷་པོ་དང་། འདི་ཙམ་ནས་མི་འབྱུང་ཞེས་པའི་ཐ༷་མ༷་མཐ༷འ་དེ༷་ད༷ག་མེ༷ད་པས༷་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་དབུས་ཀྱང་མེད་པས་འཁོ༷ར་
1-4-133b
བ་ནི༷། ཐོག་མ༷་དང་ཐ༷་མ༷་དང་དབུས་ཀྱང་མེ༷ད་པར༷་བརྗོ༷ད་དེ་དེ་ལ་འདི་ནས་ཕྱི་མར་འགྲོ༷་བ་དང་། སྔ་མ་ནས་འདིར་འོང་བ་དང་བྲལ༷་བའི་ཕྱིར༷་སྣང་ཙམ༷་རྨི༷་ལ༷མ་ལྟ་བུ༷་སྟེ། སྲི༷ད་པ་འདི༷་སྲིད་པ་དེ༷་ཡི༷ས་དབེ༷ན་པ་ཉི༷ད་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་ཐོག་མ༷་ད༷ང་ཐ༷་མ༷་མེ༷ད་པ༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དོ༷་ཞེ༷ས། བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཆེན་པོ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ༷ས་ནི༷་ངེ༷ས་པར༷་བསྙད༷་དོ། །དེ་ནི་འཁོར་བ་ལ་བདེན་འཛིན་ལྡོག་པའི་ཆེད་དུའོ། །གསུམ་པ། རང་འགྲེལ་ན། དོན་དམ་ལ་མྱང་འདས་ཙམ་དང་། དོར་མེད་ལ་དོར་བ་མེད་ཙམ་ལས་ཁྱད་མེད་ལ་དོ༷ར་བ༷་ཞེས༷་བྱ༷་འཐོ༷ར་བ༷་དང༷་འབོ༷ར་བ༷་ལ༷་ནི༷་ངེས་པ༷ར་བརྗོ༷ད་ལ་དོ༷ར་མེ༷ད་དེ་ཕར་གཏོང༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷་སྟེ༷། འག༷འ་ཡང༷་དོར༷་དུ་མེ༷ད་པ་ཐེག་ཆེན་གང༷་ཡི༷ན་པ༷འོ༷། །དོ༷ར་བ༷་མེ༷ད་པ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་དེ༷་ཉི༷ད་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་སྟོང་ཉིད་དེ༷་དེ༷འི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དོ༷ར་བ་མེད་པ༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ༷ར་བརྗོ༷ད་དེ་འདི་ཡང་དགེ་བ་ལ་བླང་བྱར་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུའོ། །བཞི་པ། འདུས༷་བྱས༷་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ངོ༷་བོ༷་ཆོས་ཉི༷ད་ནི། གང༷་ཕྱིར༷་སློབ༷་མ༷་ཉན་ཐོས་དང་ར༷ང་སང༷ས་རྒྱས༷།བྱང་སེམས་རྒྱལ༷་སྲས༷་དེ༷་བཞི༷ན་གཤེགས་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷། དེ་གསལ་བྱེད་ཙམ་ཡིན་གྱི་གསར་དུ་མ༷་མཛ༷ད་པ་དེའི་ཕྱིར༷་འདུས༷་བྱས༷་ལ༷་སོ༷གས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད༷་ལ་ནི་རང༷་བཞི༷ན་ཉི༷ད་དུ༷་མིང་དུ་བསྙད༷་
1-4-134a
པ༷་སྟེ༷། རང་བཞིན་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་རང་བཞིན་དེ༷་སྟོང༷་པ་ཉི༷ད་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་རང་བཞི༷ན་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དོ། །དགོས་པ་སྟོང་ཉིད་སྟོང་ཉིད་ནི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་གྲུབ་པས་བདེན་སྙམ་པ་དང་། འདིར་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པས་གཤིས་སུ་གྲུབ་བམ་སྙམ་པའི་འཛིན་པ་བཟློག་ཕྱིར་གསུངས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
第三，因为从因缘而生，所以确定说明这三界是有为法。三界由其自身所空，即是有为空性。
第四，凡是有初生、中住、末无常三者的法，无此三者即是无为法。无为法由其自身所空，即是无为空性。这是为了遮除对空性的执著，以及遮除毗婆沙等声闻部派认为涅槃灭是实质成立和对无为法的常见执著。
第三部分有四：超过边际空性、无始无终空性、无舍空性、自性空性。
第一，凡是没有常断边际的基础，称为超过边际。超过边际由其自身所空，即是超过边际空性。这是为了遮除对离边空性中观道的真实执著而说的。
第二，无"在此时生起"的最初开端，无"从此不生"的最终结尾，因此也无依赖于此的中间，所以轮回被称为无始、无终、无中。由于它不存在从此到彼的去，从彼到此的来，故仅是如梦般的显现。此生死轮回由轮回自身所空，即是无始无终空性，如大论《佛母》中所确定解说的。这是为了遮除对轮回的真实执著。
第三，在自释中，胜义中的涅槃和无舍中的无舍没有区别。"舍"确定地表示散乱和抛弃，"无舍"是指不舍弃，即大乘不舍弃任何东西。无舍自身由自身所空，因为这空性是其自性，所以称为无舍空性。这也是为了遮除对善法应取的明显执著。
第四，有为无为等的本质法性，因为声闻、独觉、菩萨、佛子、如来们只是明显显示它而非新造，所以有为等的本质被称为自性。自性由自性所空，即是自性空性。这是为了遮除认为"空性由正理智所成立故真实"和"此处无人所作故成为本性"的执著而说的。


 །བཞི་པ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་དང་། ངོ་བོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་བཞི་ལས། དང་པོ། མིག་སོགས་ནང་གི་ཁམས་དྲུག་གཟུགས་སོགས་ཕྱི་ཡི་ཁམས་དྲུག་མིག་ཤེས་སོགས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་སྟེ་དམིགས་པ་དང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་སྟེ་ཁམ༷ས་བཅོ༷་བརྒྱད་ད༷ང་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་སོགས་རེ༷ག་དྲུག༷་དང༷་དེ༷་དག་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི༷་ཚོར༷་བ་དྲུག༷་ད༷ང་གཞན་ཡང་གཟུག༷ས་ཅ༷ན་དང་གཟུགས་ཅན་མི༷ན་པ་དང་དེ༷་བཞི༷ན་དུ། འདུ༷ས་བྱས༷་འདུས༷་མ༷་བྱས༷་ཀྱི་ཆོས༷་རྣམ༷ས་ཏེ་ཆོ༷ས་དེ༷་ད༷ག་ནི༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱི༷། དེ༷་དག༷་གི༷ས་དབེ༷ན་པའི་སྟོང༷་ཉི༷ད་ག༷ང་ཡིན་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་བསྟན་བཤད་བསྡུ་གསུམ་ལས། དང་པོ། གཟུག༷ས་རུང༷་ལ༷་སོ༷གས་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་བར་གྱི་རང་མཚན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་མེ༷ད་པ་ག༷ང་དེ༷་ནི༷་ར༷ང་མཚ༷ན་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དོ། །འདི་རྣམས་
1-4-134b
དོན་ལྡོག་ཡིན་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ་རང་གི་རང་བཞིན་མཚོན་པའི་གཙོ་བོ་སྨྲོས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ། གཞི་ཡི་ཆོས་ཀྱི་རང་མཚན། ལམ་གྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་མཚན། འབྲས་བུའི་ཆོས་ཀྱི་རང་མཚན་གསུམ། དང་པོ། གཟུག༷ས་ནི༷་གཟུག༷ས་སུ་རུང༷་བའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་དང་། ཚོ༷ར་བ༷་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་མྱོང༷་བའི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་ཅ༷ན་དང་། འདུ༷་ཤེ༷ས་ཕྱི་ནང་གི་སྤུ་རིས་སམ་མཚན་མར༷་འཛི༷ན་པ༷་སྟེ༷། འདུ༷་བྱེད་འདུས་བྱས་སམ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་མངོ༷ན་པ༷ར་འདུ༷་བྱེད་པ༷འོ། །ཡུལ༷་གཟུགས་སོགས་ལ༷་སོ༷་སོ༷ར་རྣམ༷་པ༷ར་རི༷ག་པ༷་རྣམ༷་ཤེས༷་རང༷་གི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དོ༷། །ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང༷་པོ༷འི་སྡུག༷་བསྔལ༷་ནི་རང་གི་མཚན་ཉི༷ད་ཁམ༷ས་ཀྱི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་སྦྲུལ༷་གདུག༷་པ་ལྟར་བཟུང་ནས་འཁོར་བར་འཕེན་པའམ་འཁོར་བར་འཛིན་པར་འདོ༷ད་དོ། །སྐྱེ༷་མཆེ༷ད་རྣམ༷ས་ནི༷་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱིས༷་སེམས་སེམས་བྱུང་ངམ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ༷་བའི༷་སྒོར༷་གྱུར༷་པ་ཉི༷ད་དུ༷་གསུང༷ས་ཤིང་། རྟེན༷་ཅི༷ང་འབྲེལ༷་བར༷་འབྱུང༷་བ་གང༷་ཡིན་དེ༷་ནི༷་རྒྱུ་རྐྱེན་འདུ༷་འཕྲོ༷ད་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དོ༷། །གཉིས་པ། ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་རྩ་ཡོངས་སུ་གཏོང༷་བ༷་ཡི། སེམས་ནི་སྦྱིན༷་པའི༷་ཕ༷་རོ༷ལ་ཕྱིན༷་དང་། ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆལ་ཚུལ་ཉོན་མོངས་པས་གདུང༷་བ་མེ༷ད་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དོ་བཟོ༷ད་པ་ཁྲོ༷་བ་མེ༷ད་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དང་བརྩོན༷་
1-4-135a
འགྲུས༷་ཀྱི༷་མཚན་ཉིད་ཁ༷་ན༷་མ༷་ཐོ༷་བ༷་མེ༷ད་པའི་དགེ་ལ་སྤྲོ་བའི་སེམས་ཉི༷ད་དོ༷། །བས༷མ་གཏན༷་དགེ་བའམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡིད་སྡུད༷་པའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་དང་། ཤེས༷་ར༷བ་བདེན་ཞེན་གྱིས་ཆག༷ས་པ་མེ༷ད་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དེ༷། ཕ༷་རོ༷ལ་ཏུ་ཕྱིན༷་པ༷་དྲུག༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་རང་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་འདི༷་ད༷ག་ཡི༷ན་པ༷ར་བརྗོ༷ད་དོ། །བས༷མ་གཏན༷་དང་པོ་སོགས་བཞི་པོ་རྣམ༷ས་ད༷ང་། བྱམས་སོགས་ཚད༷་མེ༷ད་པ་བཞི་ད༷ང་། དེ༷་བཞི༷ན་གཞ༷ན་ག༷ང་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོགས་གཟུག༷ས་མེ༷ད་པ༷་བཞི་པོ་དེ༷་ད༷ག་ཤེས་བྱ་ཡང༷་དག༷་མཁྱེན༷་པ༷་ཡི༷ས། ཁྲོ་བས་མི༷་འཁྲུག༷ས་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་དུ༷་གསུང༷ས་ཏེ། དེ་དག་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་ནས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་ཉེར་སོགས་བྱང༷་ཆུབ༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་ཆོས༷་སུམ་ཅུ༷་རྩ་བདུན༷་ནི། ཐར་པར་ངེ༷ས་པར༷་འབྱུང༷་བར་བྱེ༷ད་པའི་རང༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དོ། །སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ནི༷། བདེན་འཛིན་གྱི་དམི༷གས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ས་རྣམ༷་པ་དབེ༷ན་པ་ཉི༷ད་དོ།

 །བཞི་པ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་དང་། ངོ་བོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་བཞི་ལས། དང་པོ། མིག་སོགས་ནང་གི་ཁམས་དྲུག་གཟུགས་སོགས་ཕྱི་ཡི་ཁམས་དྲུག་མིག་ཤེས་སོགས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་སྟེ་དམིགས་པ་དང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་སྟེ་ཁམ༷ས་བཅོ༷་བརྒྱད་ད༷ང་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་སོགས་རེ༷ག་དྲུག༷་དང༷་དེ༷་དག་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི༷་ཚོར༷་བ་དྲུག༷་ད༷ང་གཞན་ཡང་གཟུག༷ས་ཅ༷ན་དང་གཟུགས་ཅན་མི༷ན་པ་དང་དེ༷་བཞི༷ན་དུ། འདུ༷ས་བྱས༷་འདུས༷་མ༷་བྱས༷་ཀྱི་ཆོས༷་རྣམ༷ས་ཏེ་ཆོ༷ས་དེ༷་ད༷ག་ནི༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱི༷། དེ༷་དག༷་གི༷ས་དབེ༷ན་པའི་སྟོང༷་ཉི༷ད་ག༷ང་ཡིན་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་བསྟན་བཤད་བསྡུ་གསུམ་ལས། དང་པོ། གཟུག༷ས་རུང༷་ལ༷་སོ༷གས་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་བར་གྱི་རང་མཚན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་མེ༷ད་པ་ག༷ང་དེ༷་ནི༷་ར༷ང་མཚ༷ན་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དོ། །འདི་རྣམས་
1-4-134b
དོན་ལྡོག་ཡིན་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ་རང་གི་རང་བཞིན་མཚོན་པའི་གཙོ་བོ་སྨྲོས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ། གཞི་ཡི་ཆོས་ཀྱི་རང་མཚན། ལམ་གྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་མཚན། འབྲས་བུའི་ཆོས་ཀྱི་རང་མཚན་གསུམ། དང་པོ། གཟུག༷ས་ནི༷་གཟུག༷ས་སུ་རུང༷་བའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་དང་། ཚོ༷ར་བ༷་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་མྱོང༷་བའི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་ཅ༷ན་དང་། འདུ༷་ཤེ༷ས་ཕྱི་ནང་གི་སྤུ་རིས་སམ་མཚན་མར༷་འཛི༷ན་པ༷་སྟེ༷། འདུ༷་བྱེད་འདུས་བྱས་སམ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་མངོ༷ན་པ༷ར་འདུ༷་བྱེད་པ༷འོ། །ཡུལ༷་གཟུགས་སོགས་ལ༷་སོ༷་སོ༷ར་རྣམ༷་པ༷ར་རི༷ག་པ༷་རྣམ༷་ཤེས༷་རང༷་གི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དོ༷། །ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང༷་པོ༷འི་སྡུག༷་བསྔལ༷་ནི་རང་གི་མཚན་ཉི༷ད་ཁམ༷ས་ཀྱི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་སྦྲུལ༷་གདུག༷་པ་ལྟར་བཟུང་ནས་འཁོར་བར་འཕེན་པའམ་འཁོར་བར་འཛིན་པར་འདོ༷ད་དོ། །སྐྱེ༷་མཆེ༷ད་རྣམ༷ས་ནི༷་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱིས༷་སེམས་སེམས་བྱུང་ངམ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ༷་བའི༷་སྒོར༷་གྱུར༷་པ་ཉི༷ད་དུ༷་གསུང༷ས་ཤིང་། རྟེན༷་ཅི༷ང་འབྲེལ༷་བར༷་འབྱུང༷་བ་གང༷་ཡིན་དེ༷་ནི༷་རྒྱུ་རྐྱེན་འདུ༷་འཕྲོ༷ད་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དོ༷། །གཉིས་པ། ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་རྩ་ཡོངས་སུ་གཏོང༷་བ༷་ཡི། སེམས་ནི་སྦྱིན༷་པའི༷་ཕ༷་རོ༷ལ་ཕྱིན༷་དང་། ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆལ་ཚུལ་ཉོན་མོངས་པས་གདུང༷་བ་མེ༷ད་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དོ་བཟོ༷ད་པ་ཁྲོ༷་བ་མེ༷ད་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དང་བརྩོན༷་
1-4-135a
འགྲུས༷་ཀྱི༷་མཚན་ཉིད་ཁ༷་ན༷་མ༷་ཐོ༷་བ༷་མེ༷ད་པའི་དགེ་ལ་སྤྲོ་བའི་སེམས་ཉི༷ད་དོ༷། །བས༷མ་གཏན༷་དགེ་བའམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡིད་སྡུད༷་པའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་དང་། ཤེས༷་ར༷བ་བདེན་ཞེན་གྱིས་ཆག༷ས་པ་མེ༷ད་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དེ༷། ཕ༷་རོ༷ལ་ཏུ་ཕྱིན༷་པ༷་དྲུག༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་རང་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་འདི༷་ད༷ག་ཡི༷ན་པ༷ར་བརྗོ༷ད་དོ། །བས༷མ་གཏན༷་དང་པོ་སོགས་བཞི་པོ་རྣམ༷ས་ད༷ང་། བྱམས་སོགས་ཚད༷་མེ༷ད་པ་བཞི་ད༷ང་། དེ༷་བཞི༷ན་གཞ༷ན་ག༷ང་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོགས་གཟུག༷ས་མེ༷ད་པ༷་བཞི་པོ་དེ༷་ད༷ག་ཤེས་བྱ་ཡང༷་དག༷་མཁྱེན༷་པ༷་ཡི༷ས། ཁྲོ་བས་མི༷་འཁྲུག༷ས་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་དུ༷་གསུང༷ས་ཏེ། དེ་དག་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་ནས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་ཉེར་སོགས་བྱང༷་ཆུབ༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་ཆོས༷་སུམ་ཅུ༷་རྩ་བདུན༷་ནི། ཐར་པར་ངེ༷ས་པར༷་འབྱུང༷་བར་བྱེ༷ད་པའི་རང༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དོ། །སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ནི༷། བདེན་འཛིན་གྱི་དམི༷གས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ས་རྣམ༷་པ་དབེ༷ན་པ་ཉི༷ད་དོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
第四分为：一切法空性、自相空性、无所缘空性、无性自性空性四种。
首先，眼等内六界、色等外六界、眼识等六识界，即所缘、所依和能依，共十八界，以及眼触等六触及从彼等所生之六受，还有有色与无色，同样，有为法与无为法等，这一切法，彼等之空性即是一切法空性。
第二分为宣说、解释、摄义三部分。首先，从色等乃至一切相智，自相之事物不存在，此即是自相空性。这些不一定是义反，而是提及表征自性的主要方面。
第二部分又分为：基法的自相、道法的自相、果法的自相三种。
首先，色是具有色相的特征，受是感受苦乐舍的本性，想是执取外内相状或特征，行是有为或由因缘造作。于色等对境各别了知是识的自相。取蕴之苦是自相，界的本性如毒蛇般执持后投生轮回或留滞轮回。处是佛说为心与心所或苦生起、苦产生之门，缘起是因缘和合的特征。
第二，身、受用、善根尽皆舍弃的心是布施波罗蜜多，持戒的特征是不被烦恼所恼的无犯戒相，忍辱是无嗔的特征，精进的特征是无有过失且乐于善法的心性。禅定是摄心于善或三昧的特征，智慧是无执著于真实的特征。这些是六波罗蜜多的自相。
初禅等四种、慈等四无量、以及空无边处等四无色，由正知所知，说具有不为嗔恚所动摇的特征，因为它们是断除嗔恚后所获得的。念住等三十七菩提分法具有能确定出离的自相。空性的特征是因无有实执所缘而为远离相。


 །མཚ༷ན་མ༷་མེ༷ད་པ༷་ནི་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཞི༷་ཉི༷ད་དེ༷། གསུམ༷་པའི༷་སྟེ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་ནི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྡུག༷་བསྔལ༷་ད༷ང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་འདུ་བྱེད་ལ་རྟོགས་པ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མེད་ལ་བདེན་ཞེན་གྱི་ཆགས་པ་གཏི༷་མུག༷་ཀྱང་མེ༷ད་པས་འདུ་བྱེད་
1-4-135b
ལ་མི་སྨོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་འདུ་བྱེད་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་ཤེས་པས་མི་སྨོན་ལ། མྱང་འདས་ལ་བདེན་ཞེན་གྱི་གཏི་མུག་མེད་པས་མི་སྨོན་ཞེས་ཀྱང་ཟེར། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་པོ་འདི། དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་དུ་རྟོགས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་གྱི་དོན་དམ་པར་མི་རུང་ངོ་། །གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་ཐར་སོགས་རྣམ༷་ཐ༷ར་བརྒྱད་པོ་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ༷་པ༷ར་གྲོལ༷་བར་བྱེ༷ད་པ༷འོ༷། །གསུམ་པ། འཆད་འགྱུར་སྟོབ༷ས་བཅུ༷་རྣམ༷ས་ཐམས་ཅད་ཤི༷ན་ཏུ༷་རྣ༷མ་པ༷ར་ནི༷་གཏན༷་ལ༷་འབེ༷བས་པའི་རང༷་བཞི༷ན་ཅན་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་སོགས་སྐྱོབ༷ས་པའི༷་མི༷་འཇི༷གས་པ༷་བཞི་པོ་རྣམ༷ས་ནི༷། རྒོལ་བ་སུས་ཀྱང་མི་ཕྱེད་ཅིང་དེ་ལས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་མི་ནུས་པས་ཤི༷ན་ཏུ་བརྟན༷་པ༷འི་ངོ༷་བོ༷་ཡི༷ན་ནོ། །འཆད་འགྱུར་ཚིག་དོན་ངེས་ཚིག་ཆོ༷ས་སོ༷་སོ༷ར་ཡ༷ང་དག་རི༷ག་པ་རྣམ༷ས་ནི༷། སྤོབ༷ས་སོ༷གས་བཞི་པོ་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་ཐོགས་མེད་འཇུག་པ་རང་རང་ཆ༷ད་པ་མེད་ཅིང་ཟད་པ་མེ༷ད་པའི་མཚ༷ན་ཉིད་ཅ༷ན་ནོ། །འགྲོ༷་ལ༷་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཕ༷ན་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ༷་ནི་བྱམ༷ས་པ༷་ཆེ༷ན་པོ༷་ཞེས༷་བྱ༷འོ༷། །སེམས་ཅན་སྡུག༷་བསྔལ༷་ཅ༷ན་རྣམ༷ས་ཡོ༷ངས་སུ་སྐྱོབ༷ས་པ༷་སངས་རྒྱས་
1-4-136a
ཀྱི་ཐུག༷ས་རྗེ༷་ཆེ༷ན་པོ༷འོ༷། །དག༷འ་བ༷་ཆེན་པོ་ནི༷། རབ་དག༷འི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དོ། །སེམས་ཅན་བདེ་ལྡན་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་རེད་མདའ་གསུངས། བཏང༷་སྙོམ༷ས་ཆེན་པོ་ནི༷། ཆགས་སྡང་དང་མ༷་འདྲེ༷ས་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་ཞེས༷་བྱ༷། སྐུ་ལ་འཁྲུལ་པ་མི་མངའ་བ་སོགས་སང༷ས་རྒྱས༷་ཆོ༷ས་ནི༷་མ༷་འདྲེ༷ས་པ༷་བཅུ༷་ད༷ང་བརྒྱ༷ད་དུ༷་གང༷་འདོ༷ད་ད༷ག་གང༷་ཕྱིར༷་སྟོན༷་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་སོགས་དེ༷ས་མི༷་འཕྲོ༷ག་པ༷་སྟེ་མི་ཐུབ་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་མི༷་འཕྲོག༷་ར༷ང་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དོ། །རྣམ༷་ཀུ༷ན་མཁྱེན༷་ཉི༷ད་ཡེ༷་ཤེ༷ས་ནི༷། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོ༷ན་སུ༷མ་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་དུ༷་འདོ༷ད་དེ། དེ་ལས་གཞ༷ན་པའི་ཤེས་པ་ནི༷་ཉི༷་ཚེ༷་བ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས། མངོ༷ན་སུ༷མ་ཞེ༷ས་བྱར༷་མི༷་འདོ༷ད་དོ༷་སྟེ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་མ་རྫོགས་པས་སོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ། མདོར་བསྡུ་ན་ག༷ང་ཞི༷ག་འདུས༷་བྱས༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དང༷་། འདུས༷་མ༷་བྱས༷་པའི༷་རང་མཚོ༷ན་བྱེད་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ག༷ང་ཡིན་དེ༷་མཚན་ཉིད་དེ༷་ཁོ༷་ནས༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ནི་རང༷་མཚ༷ན་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དོ། །གསུམ་པ། ད༷་ལྟར༷་བ༷་སྐད་ཅིག་མ་འདི༷་རང་གྲུབ་པའི་དུས་ཕན་ཆད་དུ་མི༷་གན༷ས་ཤིང༷་། འད༷ས་དང༷་མ༷་འོ༷ངས་ཞིག་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པས་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཅིང་ག༷ང་དུ༷་འདས་སོགས་དེ༷་དག༷་མི༷་དམི༷གས་པ༷་དེ༷་ལ༷་མི་དམི༷གས་པ་ཞེས༷་བརྗོ༷ད་
1-4-136b
དོ། །མི༷་དམི༷གས་པ༷་དེ༷་རང༷་གི་ངོ༷་བོ༷་འདི༷་ཡི༷ས་དབེ༷ན་པ༷་ཉི༷ད་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་ཐེ༷ར་ཟུ༷ག་གན༷ས་པ་སྟེ་རྟག་པ་མི༷ན་ཅིང་འཇི༷ག་པའམ་མི་རྟག་པ་ཡང་མི༷ན་པ༷ས་མི༷་དམི༷གས་ཞེ༷ས་བྱ༷འི་སྟོང༷་ཉི༷ད་དོ༷། །བཞི་པ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི་ཕྱིར༷་དངོ༷ས་པོ་རྣམ༷ས་ལ༷་འདུས༷་པ༷་པ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་མེ༷ད་ལ་འདུས༷་པ༷་པ༷་ནི༷་དེ་ཉི༷ད་ཀྱིས༷། སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་ནི་དངོ༷ས་པོ་མེ༷ད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང༷་པ་ཉི༷ད་དོ༷། །འདུས་པ་པ་ཞེས་ཚོགས་པ་ལ་ཁ་ཅིག་བཞེད་ཀྱང་། རང་འགྲེལ་ལས་འདུས་པ་ནི་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་འདུས་པ་ཡོད་པ་མིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
无相是息灭戏论相，第三即解脱门无愿的特征是苦及苦性行蕴，当了知时，既无苦也无实执的贪著愚痴，故不愿求行蕴。
有人说因知行蕴是苦故不愿求，因无实执之愚痴于涅槃故不愿求。这三解脱门是胜义境，若了知为苦则成为世俗，不适合为胜义。
有色见色解脱等八解脱的特征是从定障得到解脱。
第三，即将讲述的十力皆是极善决定的自性。"我已正等正觉"等四无畏，是不被任何论敌所动摇且不可转变，故为极坚固之本性。
即将讲述的法词义解四无碍解，是辩才等四种于一切所知无碍而入，各自无有间断且无尽的特征。
为众生成办暂时与究竟利益是大慈爱。救护一切苦难众生是佛陀大悲心。大喜是具有极喜特征。有说是缘于具乐众生。大舍是不杂爱憎的特征。
身无错乱等佛法不共十八者，因为导师无错乱等不被夺取即不可胜，故不可夺为自相。
遍智智慧是现见一切所知行相的特征，除此之外的知是片面的，不称为现见，因为不圆满一切相现见的特征。
第三总结：总之，有为相与无为的自相，以彼相本身为空性，此即是自相空性。
第三，现在刹那不住于已成立之时，过去未来已坏灭未生起故非有，且于何处不见过去等，此称为无所缘。
以无所缘之此自性为空性，即非恒常住也非坏灭无常，是为无所缘空性。
第四，由因缘所生故，诸事物无集合体的自性，集合体以自身为空性，即是无事物自性空性。
对于"集合体"，有人认为是集聚，但自释中说："集合体是从集合中产生。因从因缘而生故，集合体非有。"


 །ཞེས་པའི་ཚིག་གི་བབས་ལ་གཞལ་ན་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་བདེན་དངོས་སུ་མེད་པ་ལ་དངོས་མེད་ཞེས་བརྗོད་པའི་དངོས་མེད་དེ། དེས་སྟོང་པ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་དང་། སྟོང་ཉིད། དོན་དམ་གསུམ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་། དངོས་མེད། མཐའ་འདས། མི་དམིགས། དོར་མེད་རྣམས་འཛིན་སྟངས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། དབྱེ་བ་དངོས་དང་། ཞར་བྱུང་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་པོའི་མཇུག་བསྡུ་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དངོས་པོ་སྟོང་པ། དངོས་མེད་སྟོང་པ། རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ། གཞན་གྱི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་བཞི། དང་པོ། དངོ༷ས་པོ༷འི་སྒྲས༷་ནི༷་མདོ༷ར་བསྡུ༷་ན་ཕུང༷་པོ༷་ལྔ་རྣམ༷ས་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་པ། དེ༷་རྣ༷མས་དངོས་པོ་དེ༷་ཡི༷ས་སྟོང༷་ཉི༷ད་
1-4-137a
གང༷་ཡིན་དེ༷་དངོ༷ས་པོ་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བཤ༷ད་དོ། །གཉིས་པ། མདོ༷ར་བསྡུ༷ས་ན༷་ནི༷་དངོ༷ས་པོ༷་མེ༷ད་པ༷་ནི་འདུ༷ས་མ༷་བྱས༷་ཀྱི་ཆོ༷ས་རྣམ༷ས་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ༷་བརྗོ༷ད་ལ། དེ༷་ཉི༷ད་དངོ༷ས་མེ༷ད་དེ༷ས་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དེ་ནི་དངོ༷ས་པོ༷་མེ༷ད་པ༷་སྟོང༷་པ་ཉི༷ད་དོ༷། །གསུམ་པ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ར༷ང་བཞི༷ན་དེ་ཡང་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་མེ༷ད་པ་ནི༷། རང༷་བཞི༷ན་ཞེ༷ས་བྱ༷་བའི༷་སྟོང༷་ཉི༷ད་དེ༷། རང་བཞིན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་འགྲེལ་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་རང་བཞིན་ཅི་ཞེ་ན་འདི༷་ལྟར༷་རང༷་བཞི༷ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་སུས་ཀྱང་མ༷་བྱས༷་པ༷ས། རང༷་བཞི༷ན་ཞེ༷ས་ནི༷་བྱ༷་བ༷ར་བསྙད༷་དོ། །བཞི་པ། སང༷ས་རྒྱས༷་རྣམ༷ས་ནི་འབྱུང༷་བ༷འམ༷། མ༷་བྱུང༷་ཡ༷ང་རུང༷་དངོ༷ས་སུ༷་ན༷་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་དངོ༷ས་པོ༷་ཀུན༷་གྱི༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་ལ་གཞ༷ན་གྱི༷་དངོ༷ས་པོ༷ར་ར༷བ་ཏུ་བསྒྲག༷ས་ལ། དེའི་མིང་གཞན་ཡ༷ང་ད༷ག་མཐའ༷་ད༷ང་དེ༷་བཞི༷ན་ཉི༷ད་དེ༷་གཞ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོའི༷་སྟོང༷་ཉི༷ད་དོ༷། །གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་པ་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་ལ་ཟེར། ཟེར་དོན་རང་འགྲེལ་ལས། ཕལ་པ་ལས་མཆོག་ཏུ་བྱུང་བའི་གཞན་གྱི་དངོས་པོའམ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སོ་སྐྱེས་མི་ཤེས་ཤིང་། དེ་ལས་གཞན་ཡེ་ཤེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྟོགས་བྱའི་དངོས་པོའམ། ཡང་ན་ཕ་རོལ་ཏེ། འཁོར་བ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་
1-4-137b
ཞེས་སུ་བསྒྲགས་ཞེས་སོ། །དེ་དེ་ག་རང་གི་སྟོང་པ་ལ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བཞི་པོ་དེས་ཀུན་བསྡུས་ཏེ་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཀུན་དང་། ཕྱི་མས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སོགས་དང་ཕྱི་མའི་ཕྱི་མས་དོན་དམ་པ་སྟོང་ཉིད་སོགས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཕྱི་མས་དངོས་པོ་བཅད་ནས་གཞན་དུ་སྣང་བ་དགག་སྟེ། རང་བཞིན་ནི་ཁོ་རང་ཙམ་ལས་དགག་བྱ་དོར་བའི་འཛིན་སྟངས་ཕལ་ཆེར་འདྲ་ལ། དང་པོ་གཞི་དང་། གཉིས་པ་ལམ་དུས་འདྲ་བ། དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་ཉིད་དེ་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་མཇུག་བསྡུ་བ། ཤེས༷་ར༷བ་ཕ༷་རོ༷ལ་ཕྱིན༷་ཚུལ༷་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ༷ས། སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་པོ་དེ༷་ད༷ག་དེ་སྐད་ར༷བ་ཏུ་བསྒྲག༷ས་སོ༷། །
说地功德结尾
གསུམ་པ་སའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དེ༷་ལྟར༷་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བློ༷་གྲོ༷ས་ཀྱི་ཟེར་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྣང༷་བ༷་གས༷ལ་བར༷་བྱས༷་པ༷འི་རྒྱལ་སྲས་དེས། ར༷ང་གི་ལག༷་ན༷་གན༷ས་པའི༷་སྐྱུ༷་རུ་ར་རློན་པ་ཕྱི་ནང་མི་སྒྲིབ་པར་མངོན་སུམ་གསལ་བ་བཞི༷ན་དུ། སྲི༷ད་པ༷་གསུམ༷་པོ༷་འདི༷་ད༷ག་མ༷་ལུ༷ས་པ་གདོ༷ད་ནས་སྐྱེ་བ་མེ༷ད་པར༷། རྟོག༷ས་ཏེ༷་དོན་དམ་པར་འཇུག་བྱ་འཇུག་བྱེད་མེད་ཀྱང་ཐ༷་སྙད༷་བདེ༷ན་པའི༷་སྟོབ༷ས་ཀྱིས༷་འགོག་པར༷་འགྲོ༷་བ་སྟེ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། དེ་ནི་རྟག༷་ཏུ༷་འགོ༷ག་པ༷ར་གཏོགས་
1-4-138a
པའི༷་བས༷མ་པ་དང་ལྡ༷ན་པ་ཡི༷ན་མོ༷ད་ཀྱི༷་ཞེ༷ས་རྟག་ཏུ་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་གཏོགས་པ་སྟེ་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཉིད་དང་བློ་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
据此句义理解，从缘而生无实有，称为"无实"，由此空性。关于自性、空性、胜义三者，与基、道、果，以及无实、离边、无缘、不舍等，皆由所取方式而有差别。
第二分为：正分类及附带总结二十空性两部分。
首先，有四种：有事空、无事空、自性空、他性空。
第一，"有事"一词简言之是指五蕴，彼等以有事自身为空性，即说为有事空性。
第二，简言之，"无事"是指虚空等无为法，其自身以无事为空性，即是无事空性。
第三，诸法之自性也是无自性，名为自性空性。自性以自身为空，解释此中自性为何，如是，自性是声闻等任何人皆未造作的，故名为自性。
第四，无论佛陀出世与否，实际上，一切事物自性皆空，宣说为"他性"，其异名为真实边际与真如，此即他性空性。
"他性"是指一切事物的自性空性。其意义根据自释："超胜凡俗的他性，或从一方面说凡夫不知而超越它的智慧所证知的事物，或是'彼岸'，因超出轮回故名他性。"以此自空为他性空性。
如是四种包含一切，前二者总摄一切法，后者摄有事自性空性等，最后一者摄胜义空性等。其中后者遮除有事后显现为他，自性仅是其自身，遣除所破的认知方式大致相同，第一是基，第二如道时。如是空性仅从空基法相方面分类。
第二总结：于般若波罗蜜多方法佛母中，如是宣说二十空性。
地功德结尾
第三，以宣说地功德方式总结：如是由观察而生的智慧光芒，明显照见真实义的菩萨，犹如手中鲜阿摩勒果内外无障碍明显可见，了知三界一切本来无生，胜义中无能入所入，然依世俗谛力趣入寂灭，即入三昧。虽常具入灭之意乐，即是常住于灭真实边际，一切威仪中与法性心相近。


 །དེ་ལྟ་ན་འགོ༷ག་པའི་ནུས་པས་སེམས་ཅན་འདོར་རམ་ཟེར་ན་མིན་ཏེ། འགོག་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བློ་ལ་ནུས་པ་ཐོབ་པ་དེ་ལྟར། དེའི་ཀུན་རྫོབ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་ཆེས་ལྷག་པར་རབ་ཏུ་འབར་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འགྲོ༷་བ༷་མགོ༷ན་མེ༷ད་པ༷་ལ༷་སྙིང༷་རྗེ༷འང༷་སྐྱེད་པར༷་བྱེ༷ད་དེས་ན་སྦྱོར་བ་འཁོར་བར་གཏོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ༷་གོ༷ང་ས་བདུན་པར་བདེ༷་བར་གཤེ༷གས་པའི་གསུ༷ང་ལས་སྐྱེས༷་པ་ཉན་ཐོས་དང་སང༷ས་རྒྱས༷་འབྲིང༷་རང་རྒྱལ་བཅ༷ས་ནི༷་མ༷་ལུས༷་པ༷་རྣམས་བློ་ཡི༷ས་ཕ༷མ་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷འང༷་ཡི༷ན་ནོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ཀུན༷་རྫོ༷བ་དང་ཟབ་པ་དོན་དམ་དེ༷་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གཤོ༷ག་ཁྱོན་ཡང༷ས་ཤིང་མདོག་དཀ༷ར་པོ༷་རྒྱས༷་པར་གྱུར༷་པ༷། ངང༷་བ༷འི་རྒྱལ༷་པོ་ལྟ་བུ་ས་དྲུག་པ་དེ༷་ནི༷་རང་གི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ༷་བོ༷འི་ང༷ང་བ༷་ཡི༷ས་མདུན༷་དུ༷་བད༷ར་ན༷ས་ཚོགས་གཉིས་དགེ༷་བའི༷་ང༷་གི༷་ཤུག༷ས་ཀྱི་སྟོབ༷ས་ཀྱིས༷། རྒྱལ༷་བའི༷་ཡོ༷ན་ཏན༷་ཟད་མི་ཤེས་པ་མུ་མཐའ་བྲལ་བའི་རྒྱ༷་མཚོ༷འི་ཕ༷་རོ༷ལ་མཆོ༷ག་ཏུ༷་མྱུར་བར་འགྲོ༷་བར་འགྱུར་རོ། །དབུ༷་མ༷་ལ༷་འཇུ༷ག་པ༷་ལ༷ས། དོན་དམ་པའི་སེ༷མས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་དྲུག༷་པ༷་བཤད་པའོ༷། ༈ །
说远行地等四
གསུམ་པ་རིང་དུ་སོང་བ་སོགས་བཞི་བཤད་པ་ལ། ས་
1-4-138b
བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ། བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ། དགུ་པ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས། བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་བཤད་པ་བཞི།
第七地远行地
དང་པོ། ས་བདུན་པ་རི༷ང་དུ༷་སོ༷ང་བ༷་འདི༷ར་ནི༷། བྱང་སེམས་འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐ༷ད་ཅི༷ག་ད༷ང་སྐ༷ད་ཅི༷ག་ལ༷་ནི༷་འགོ༷ག་པ༷ར་སྙོམས་པར་འཇུག༷་ལྡང་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། ས་དེར་ཐབ༷ས་མཁས་ཀྱི༷་ཕ༷་རོ༷ལ་དུ་ཕྱིན༷་པ་ལེ༷གས་པར་འབ༷ར་བ༷འང༷་འཐོ༷བ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་ནི་བྱང་ས་ལས་དྲུག་ཚན་གཉིས་གསུངས་པའི་དང་པོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འགྲུབ་པ་ལས་བརྩམས་པའི་ཐབས་མཁས་དྲུག་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་བར་༡ལྟ་བ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་༢ཇི་ལྟ་བར་ཤེས་པ། བླ་མེད་༣ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འདོད་པ། འཁོར་བ་མི་གཏོང་༤བ། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་འཁོར་བར་འཁོར་༥བ། བརྩོན་འགྲུས་འབར་༦བའོ། །གཉིས་པ་ཕྱི་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་པའི་ཐབས་མཁས་དྲུག་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་དགེ་རྩ་ཆུང་ངུ་ཡང་འབྲས་བུ་ཚད་མེད་པར་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚེགས་ཆུང་ངུས་དགེ་རྩ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པ་དང་། བསྟན་པ་ལ་ཞེ་འགྲས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁོང་ཁྲོ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བསྟན་པ་ལ་ཡིད་བར་མར་གནས་པ་རྣམས་དེ་ལ་འཛུད་པ་དང་། ཞུགས་པ་རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྨིན་པ་
1-4-139a
རྣམས་གྲོལ་བར་བྱེད་པའོ། །འགྲེལ་བར་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་ཞུགས་པ་ལ། ཐབས། སྨོན་ལམ། སྟོབས། ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་ལ། རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་སྐབས་ཁོ་ནར།ཤེས་རབ་ཕར་ཕྱིན་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མིན་ནོ་ཞེས་ཤེར་ཕྱིན་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཕར་ཕྱིན་ཕྱི་མ་བཞིར་བཞག་པས། འདིར། ཐབས་འཕགས་པའི་རྟེན་འབྱུང་གིས་ཤེར་ཕྱིན་ཁྱད་ཞུགས་པ་གནད་འདྲའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
如此，有人问：是否因入灭之力而舍弃众生？非也，正如于入灭殊胜之心获得能力一般，其世俗功德也更加炽然增盛。因此，对无怙者众生也生起悲心，故修习属于轮回。他于第七地以上，由善逝语所生，以智慧胜过声闻和佛陀之中的独觉等一切。
广大世俗与深奥胜义真如之翼广阔，白色圆满，犹如鹅王的第六地，于自所化众生之鹅前行，以二资粮善翼力量，迅速抵达佛德无尽无边大海彼岸。
《入中论》中，解说第六胜义发心。
解说远行地等四
第三，解说远行等四地分为：第七远行地、第八不动地、第九善慧地、第十法云地四种解说。
第七地远行地
首先，于此第七远行地，此菩萨于心刹那刹那中能入出灭定，然不称为"现前灭定"，因为在此地获得方便善巧波罗蜜多的善妙炽燃。方便如《菩萨地》中所说两个六种，第一，关于成就佛法的方便善巧六种是：1.以悲心看待一切众生，2.如实知道一切行的自性，3.欲求无上智慧，4.不舍轮回，5.以无烦恼心轮转于轮回，6.精进炽盛。
第二，关于外在成熟众生的方便善巧六种是：使众生微小善根转为无量果报，同样以小功力成就大善根，消除对佛法怀恨者的嗔恚，引导对佛法处于中立者入佛法，使已入者成熟，使已成熟者解脱。
注释中说，智慧本身以特殊方式进入，称为方便、愿、力、智，唯在殊胜分别的情况下才称为般若波罗蜜多，其他情况则不然。这表明特殊般若被设立为后四波罗蜜多，此处，殊胜的缘起方便与特殊般若之要义相同。


 །དབུ༷་མ༷་ལ༷་འཇུག༷་པ༷་ལ༷ས། དོན་དམ་པའི་སེ༷མས་བསྐྱེ༷ད་པ་བདུ༷ན་པ༷་བཤད་པ༷འོ༷། ༈ །
第八地不动地
གཉིས་པ་ལ། ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ཚུལ། ས་དེར་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་ཚུལ། ས་དེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། ཡང༷་ཡ༷ང་སྔར༷་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་ཀྱིས། ད༷གེ་བ་ལ༷ས་ལྷག༷་པ་ཐོབ༷་བྱའི༷་ཕྱིར༷། གང༷་དུ༷་མི༷་སྐྱེའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར༷་མི༷་ལྡོག༷་པ༷་ཉི༷ད་འགྱུར༷་བ༷་ས་བརྒྱད་པ་མི༷་གཡོ༷་བ་དེ༷་ལ༷་བྱང་སེམས་བད༷ག་ཉི༷ད་ཆེ༷་དེ༷་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོར་མ་ཕྱིན་པར་གྲུ་ཆེད་དུ་བསྐྱོད་དགོས། ཕྱིན་ནས་ཆེད་དུ་མ་བསྐྱོད་པར་སྔར་གྱི་ལོ་བརྒྱར་འབད་པའི་ས་ལྟ་བུ་འདིར་ཉིན་ཞག་གིས་ཆོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་སེམས་སྤྱོད་པའི་རྒྱ་མཚོར་ཕྱིན་ནས། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡུད་ཙམ་ཞིག་ལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
1-4-139b
པའི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ཙམ་གནོན་པ་དེ་ནི། སྔོན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ལས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་འབུམ་དུ་ཡང་། དེ་སྙེད་དུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གནོན་པར་མི་ནུས་ཞེས་སོ། །སྔར་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་ཆེད་དུ་འབད་རྩོལ་དང་བཅས་པ་ལ། འདིར་ངང་གིས་འབད་མེད་དུ་རྣམ་མཁྱེན་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། མི་ཆུས་ཁྱེར་བ་ཆེད་དུ་མ་བསྐྱོད་པར་རྒྱ་མཚོར་འགྲོ་བ་ལྟར་ཡིན་པས། མ་འབད་ཀྱང་ངང་གིས་རྣམ་མཁྱེན་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ལྡོག་པའི་ཆ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅེས་པ་སྟེ། སྤྱིར་དོན་དམ་མཐོང་བར་ནུས་པའི་བློ་ལ་བཟོད་པ་ཟེར་ལ། ཟབ་མོའི་རྣམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ། མངོན་སུམ་མཐོང་ལམ་བཟོད་འབྲིང་། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སྣང་གཡོ་རྩོལ་རགས་པ་ནུབ་པས་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ས་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ། འདི༷་ཡི༷ས་སྔར་ས་དང་པོ་ནས་བཏབ་པའི་སྨོ༷ན་ལ༷མ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཤི༷ན་ཏུ་དག༷་པར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། སྨོན་ལམ་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་བཅུ་པོ་དེ་དག་འདིར་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་བས། སྨོན་ལམ་གྱི་ཕར་ཕྱིན་ཆེས་ལྷག་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་སེམས་མི་གཡོ་བའི་སར་གནས་འདི་ནི་གཞོན་ནུའི་སར་བཞག་སྟེ། དགུ་པ་ནི་རྒྱལ་ཚབ་ཐོབ་ལ། བཅུ་པ་འཁོར་སྒྱུར་ལྟར་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
《入中论》中，解说第七胜义发心。
第八地不动地
第二分为三部分：获得第八地的方式，于此地愿波罗蜜多殊胜的方式，以及宣说此地功德的特点。
首先，屡次由前第七地以下所修善法，为获得更胜义，于不生法获得忍辱，成为不退转于菩提的第八不动地，大士菩萨入于此地。譬如，未至大海时需刻意行舟，抵达后不必刻意而行，犹如前百年所努力的路程，于此能以日夜通过。同样，菩萨抵达行海后，以任运智慧须臾间所能压伏的一切智智慧，是前刻意行为历经百千劫也无法压伏如此无量之智慧。
之前第七地以下需刻意勤勉努力，而此地自然无勉力而入遍智，如人被水冲流不必刻意而往大海，虽不勉力亦自然抵达遍智，于此丝毫不退转的方面称为"不退转"。一般而言，能见胜义的心称为忍，与甚深相应的是加行道忍，现见的是见道中忍，境与有境二现粗大动摇消失是大忍第八地。
第二，由此极净前从初地所发愿的违缘，十亿阿僧祇那由他愿在此完全清净，故愿波罗蜜多更加增胜。菩萨住此不动地被安立为童子位，第九地获得法王太子位，第十地如转轮王被诸佛灌顶。


 །གསུམ་པ་ལ། སྲིད་
1-4-140a
པ་འགགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། འགགས་ཀྱང་སྲིད་པར་སྤྲུལ་པ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་གཉིས། དང་པོ་ལ། སྲིད་པར་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཀྱང་སྲིད་པར་རྣམ་རོལ་སྟོན་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྐུལ་བ་དང་། དྲི་མ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཡོན་ཏན་གཉིས། དང་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགོག་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ། སྔོན་སྨོན་ལམ་དང་། ཆོས་སྒོའི་རྒྱུན་ལ་གནས་པས་རྒྱལ༷་བ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་འགོ༷ག་པ་ལ༷ས་སློང༷་བར༷་ཡང་མཛ༷ད་དེ། ཇི་ལྟར་ན། རི༷གས་ཀྱི་བུ་ལེགས་སོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ། འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་བཟོད་པའང་ཡིན་ན། འོན་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ངེད་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ། མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཁྱོད་ལ་མེད་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བར་བྱོས་ཤིག །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམས་ཤིག བཟོད་པའི་སྒོ་འདི་ཉིད་ཀྱང་མ་དོར་ཅིག །རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་དེ་ལྟར་ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་གནས་པ་ཐོབ་ཀྱང་། སོ་སྐྱེ་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་སོམས་ཤིག །གཞན་ཡང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་བསམ་མི་ཁྱབ་པ་དྲན་པར་གྱིས་ཤིག །ཆོས་ཉིད་ཙམ་ནི་
1-4-140b
དེ་ཉན་རང་ལ་ཡང་ཐོབ་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་པས་བསྐུལ་བ་ཆོས་ཉིད་དེ། དེ་སྨོན་ལམ་དང་ཟུང་འཇུག་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས། འགོག་པ་དང་རོ་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱ་རྩོལ་བྲལ་བ་ཐོབ་ཀྱང་། ཕྱི་ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་གྱིས་འགོག་པ་ཙམ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་འགོག་པ་ལས་སློང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིའི་ཆག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པ༷འི་བློ༷་ཡེ་ཤེས་ནི༷་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་སྐྱོ༷ན་རྣམ༷ས་ད༷ག་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་མི༷་གན༷ས་ཕྱིར༷། ས༷་བརྒྱ༷ད་པ༷་ལ༷་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་མ་ཤར་བས། ཉོན་མོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་དྲི༷་མ༷་དེ༷་ད༷ག་རྩ༷་བ་དང་བཅ༷ས་པ་ཉེ༷་བར༷་ཞི༷་བར་འགྱུར༷་ཞིང༷་།དེ་ལྟར་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་ཐམས་ཅད་ཟ༷ད་ཅི༷ང་། ཁམས་གསུམ་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ས༷་གསུམ༷་གྱི་བླ༷་མ༷ར་གྱུར༷་ཀྱང་། ད་རུང་སང༷ས་རྒྱས༷་རྣམས་ཀྱི༷་ནི༷་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར༷་བ༷་མཁ༷འ་ལྟར༷་མཐ༷འ་དང་བྲལ༷་བ་མ༷་ལུས༷་པ་འཐོ༷བ་པ༷ར་ནུས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་འོ་ན་སྐྱེ་བ་འགགས་པས་འདིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་ལྟར་རྫོགས་པར་བྱེད་ཟེར་ན། འཁོ༷ར་བ༷་འག༷གས་ཀྱང༷་ས་འདིར་དབ༷ང་རྣམ༷ས་བཅུ་པོ༷་ཐོབ༷་པར་འགྱུར༷་ཞིང༷་དབང་བཅུ་པོ་དེ༷་ད༷ག་གིས༷། བྱང་སེམས་དེས་དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱིས་སྲི༷ད་པ༷འི་འགྲོ༷་བ༷ར་རང༷་གི་བད༷ག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སོགས་
1-4-141a
སྣ༷་ཚོ༷གས་སྟོན༷་པར༷་བྱེ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ཡང་དབང་བཅུ་ནི་བསྐལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ཚེ་ཚད་བྱིན་གྱིས་རློབས་པས་ཚེ་ལ་དབང་བ་ཐོབ་བོ།

 །གསུམ་པ་ལ། སྲིད་
1-4-140a
པ་འགགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། འགགས་ཀྱང་སྲིད་པར་སྤྲུལ་པ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་གཉིས། དང་པོ་ལ། སྲིད་པར་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཀྱང་སྲིད་པར་རྣམ་རོལ་སྟོན་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྐུལ་བ་དང་། དྲི་མ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཡོན་ཏན་གཉིས། དང་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགོག་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ། སྔོན་སྨོན་ལམ་དང་། ཆོས་སྒོའི་རྒྱུན་ལ་གནས་པས་རྒྱལ༷་བ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་འགོ༷ག་པ་ལ༷ས་སློང༷་བར༷་ཡང་མཛ༷ད་དེ། ཇི་ལྟར་ན། རི༷གས་ཀྱི་བུ་ལེགས་སོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ། འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་བཟོད་པའང་ཡིན་ན། འོན་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ངེད་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ། མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཁྱོད་ལ་མེད་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བར་བྱོས་ཤིག །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམས་ཤིག བཟོད་པའི་སྒོ་འདི་ཉིད་ཀྱང་མ་དོར་ཅིག །རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་དེ་ལྟར་ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་གནས་པ་ཐོབ་ཀྱང་། སོ་སྐྱེ་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་སོམས་ཤིག །གཞན་ཡང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་བསམ་མི་ཁྱབ་པ་དྲན་པར་གྱིས་ཤིག །ཆོས་ཉིད་ཙམ་ནི་
1-4-140b
དེ་ཉན་རང་ལ་ཡང་ཐོབ་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་པས་བསྐུལ་བ་ཆོས་ཉིད་དེ། དེ་སྨོན་ལམ་དང་ཟུང་འཇུག་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས། འགོག་པ་དང་རོ་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱ་རྩོལ་བྲལ་བ་ཐོབ་ཀྱང་། ཕྱི་ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་གྱིས་འགོག་པ་ཙམ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་འགོག་པ་ལས་སློང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིའི་ཆག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པ༷འི་བློ༷་ཡེ་ཤེས་ནི༷་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་སྐྱོ༷ན་རྣམ༷ས་ད༷ག་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་མི༷་གན༷ས་ཕྱིར༷། ས༷་བརྒྱ༷ད་པ༷་ལ༷་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་མ་ཤར་བས། ཉོན་མོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་དྲི༷་མ༷་དེ༷་ད༷ག་རྩ༷་བ་དང་བཅ༷ས་པ་ཉེ༷་བར༷་ཞི༷་བར་འགྱུར༷་ཞིང༷་།དེ་ལྟར་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་ཐམས་ཅད་ཟ༷ད་ཅི༷ང་། ཁམས་གསུམ་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ས༷་གསུམ༷་གྱི་བླ༷་མ༷ར་གྱུར༷་ཀྱང་། ད་རུང་སང༷ས་རྒྱས༷་རྣམས་ཀྱི༷་ནི༷་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར༷་བ༷་མཁ༷འ་ལྟར༷་མཐ༷འ་དང་བྲལ༷་བ་མ༷་ལུས༷་པ་འཐོ༷བ་པ༷ར་ནུས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་འོ་ན་སྐྱེ་བ་འགགས་པས་འདིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་ལྟར་རྫོགས་པར་བྱེད་ཟེར་ན། འཁོ༷ར་བ༷་འག༷གས་ཀྱང༷་ས་འདིར་དབ༷ང་རྣམ༷ས་བཅུ་པོ༷་ཐོབ༷་པར་འགྱུར༷་ཞིང༷་དབང་བཅུ་པོ་དེ༷་ད༷ག་གིས༷། བྱང་སེམས་དེས་དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱིས་སྲི༷ད་པ༷འི་འགྲོ༷་བ༷ར་རང༷་གི་བད༷ག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སོགས་
1-4-141a
སྣ༷་ཚོ༷གས་སྟོན༷་པར༷་བྱེ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ཡང་དབང་བཅུ་ནི་བསྐལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ཚེ་ཚད་བྱིན་གྱིས་རློབས་པས་ཚེ་ལ་དབང་བ་ཐོབ་བོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
第三部分
第三部分包括：息灭轮回的功德和虽已息灭却仍示现轮回的功德两点。
第一点中分为两方面：虽完全断除轮回的连接，却获得显示轮回游戏的法，被如来劝请；以及完全断除烦恼的功德。
第一方面：菩萨已入灭定，因先前发愿和安住于法门之流，诸佛（རྒྱལ༷་བ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷）会从灭定中唤醒（འགོ༷ག་པ་ལ༷ས་སློང༷་བར༷）他们。如何唤醒呢？"善男子，善哉！你应随顺了知佛法，这实是胜义忍。然而，善男子，我们所具有的十力、四无畏等诸多不共佛法之圆满功德，你尚未具足，为了圆满获得这些佛法功德，你应当精进修持，发起勇猛，也不要舍弃此忍门。善男子，虽然你已获得如是安住于寂静解脱，但应当关注凡夫受烦恼所控者。又应当忆念往昔所发誓愿、成就众生利益及不可思议智慧门。"诸如此类劝请是必然的，因为虽然获得了与灭定同味的无功用智慧，但由于内外善缘的摄持，不会仅仅现前灭定而已。
第二方面：正因如此从灭定中被唤醒，此无贪（ཆག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པ༷འི་བློ༷）智慧不与烦恼过失（སྐྱོ༷ན་རྣམ༷ས་ད༷ག་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་མི༷་གན༷ས་ཕྱིར༷）同住。在第八地（ས༷་བརྒྱ༷ད་པ༷་ལ༷）中，无分别智慧之日升起，使三界所行的诸垢染（དྲི༷་མ༷་དེ༷་ད༷ག）连同根本全部寂灭（རྩ༷་བ་དང་བཅ༷ས་པ་ཉེ༷་བར༷་ཞི༷་བར་འགྱུར༷་ཞིང༷），一切烦恼尽灭（ཉོ༷ན་མོ༷ངས་ཐམས་ཅད་ཟ༷ད་ཅི༷ང་），超越三界，成为三界之尊（ས༷་གསུམ༷་གྱི་བླ༷་མ༷ར་གྱུར༷）。然而，仍然不能完全获得（མ༷་ལུས༷་པ་འཐོ༷བ་པ༷ར་ནུས་པ་མ༷་ཡི༷ན）诸佛功德财富（སང༷ས་རྒྱས༷་རྣམས་ཀྱི༷་ནི༷་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར༷་བ༷）如虚空般无边（མཁ༷འ་ལྟར༷་མཐ༷འ་དང་བྲལ༷་བ）。
第二点，若问："既然生已灭尽，此菩萨如何圆满佛法？"答：虽轮回已息灭（འཁོ༷ར་བ༷་འག༷གས་ཀྱང༷），在此地获得十种自在（དབ༷ང་རྣམ༷ས་བཅུ་པོ༷་ཐོབ༷་པར་འགྱུར༷་ཞིང༷）。通过那些自在力（དེ༷་ད༷ག་གིས༷），如《吉祥鬘经》所说，此菩萨以意生身，在轮回诸趣中示现种种身相（སྲི༷ད་པ༷འི་འགྲོ༷་བ༷ར་རང༷་གི་བད༷ག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སོགས་སྣ༷་ཚོ༷གས་སྟོན༷་པར༷་བྱེ༷ད་པར༷་འགྱུར༷）等。
十种自在中，由加持不可说不可说劫的寿量而获得寿命自在。


 །ཏིང་འཛིན་ངེས་པར་སེམས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པས་སེམས་ལ་དབང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་རྒྱན་བཀོད་པ་དུ་མས་བརྒྱན་པའི་བྱིན་བས་སྟོན་པས་ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བ་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཀྱིས་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྟོན་པས་ལས་ལ་དབང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་བ་སྟོན་པས་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་དུས་གང་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་པར་སྟོན་པ་སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གང་བར་མོས་པ་ལྟར་སྟོན་ནུས་མོས་པ་ལ་དབང་བ་དང་། ཞིང་ཀུན་ཏུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པར་རོལ་བ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པས་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་མི་འཇིགས་མ་འདྲེས་མཚན་དཔེ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་དང་། མཐའ་དང་དབུས་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་སྣང་བ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པས་ཆོས་ལ་དབང་བ་ཐོབ་བོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཞེས་པ། ཡིད་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་གར་ཡང་ཕྱིན་ཅིང་། གར་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་
1-4-141b
སོ། །དབུ༷་མ༷་ལ༷་འཇུ༷ག་པ༷་ལ༷ས། སེ༷མས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་བརྒྱད་པ་བཤད་པའོ༷། ༈ །
第九地善慧地
གསུམ་པ། དགུ༷་པ༷་ལ༷་ནི༷་དེའི༷་སྟོབ༷ས་ལྟ༷་ཞི༷ག་སྟེ་སྟོབས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་མཐའ༷་ད༷ག་ཡོངས་སུ་རྫོ༷གས་པར་དག༷་པར༷་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། དེ་ལ་སྟོབས་བཅུ་ནི། བསམ་པའི་སྟོབས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད་༡པ། ལྷག་བསམ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ། གཟུངས་ནི་ཆོས་མི་བརྗེད་པ། ཏིང་འཛིན་རྟག་ཏུ་རྣམ་གཡེང་མེད་པ། ཡང་དག་འབྱོར་པའི་སྟོབས་༢མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་མཁས་པ། དབང་སྟོབས་ཡིད་ལ་རེ་བ་རྫོགས་༣པ། སྤོབས་པའི་སྟོབས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་རྣམ་དབྱེ་༤མཁས་པ། སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་སངས་རྒྱས་ཀུན་༥གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མི་གཏོང་བ། ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྟོབས་༦བདག་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སྨིན་དང་། སེམས་ཅན་སྨིན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་སྤྱོད་མི་གཏོང་བའོ། །བྱམས་པའི་སྟོབས་༧སེམས་ཅན་ཀུན་སྐྱོབས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་གཏོང་བ། སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་༨སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བྱེད་པ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་༩སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྟོབས་༡༠ནི་རྣམ་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མདོ་སྡེར་བཤད་པའི་སྟོབས་རྣམས་སོ། །
1-4-142a
དེ༷་བཞི༷ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་དོན་དང་། ཆོས་རྣམས་མ་འདྲེས་པར་སྟོན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་ངེས་ཚིག་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་སྤོབས་པ་སྟེ་སོ་སོ་ཡང༷་ད༷ག་རི༷ག་པའི་ཆོ༷ས་བཞི་པོ་ར༷ང་རང་གི༷་ཡོ༷ན་ཏན༷་ཡོ༷ངས་སུ༷་ད༷ག་པ༷འང༷་འཐོ༷བ་བོ། །དབུ༷་མ༷་ལ༷་འཇུག༷་པ༷་ལ༷ས། དོན་དམ་སེམ༷ས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་དགུ་པ་བཤད་པ༷འོ༷། ༈ །
第十地法云地
བཞི་པ་ས་བཅུ་པ་ལ། ས་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡོན་ཏན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དག་ཚུལ། སའི་ངེས་ཚིག་དང་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ། དང་པོ། བཅུ༷་པའི༷་ས༷་ལ༷་གནས་པའི་བྱང་སེམས་དེ༷་ཡི༷ས་ཕྱོགས་བཅུ༷་ཀུན༷་ནས༷་སང༷ས་རྒྱས༷་རྣ༷མས་ལ༷ས་འོད་ཟེར་ཆེན་པོའི་དབ༷ང་བསྐུར༷་བ༷། ད༷མ་པ༷་འཐོབ༷་ཅིང༷་བྱང་སེམས་འདིས་ཏིང་འཛིན་གྲངས་མེད་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་ཐོབ་པའི་ཐ་མ་ལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་དབང་བསྐུར་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ།

直译
以无量三昧决定思维智慧而入，得心自在；以种种庄严装饰显示一切世界，得受用自在；以业报加持如实显示，得业自在；显示遍一切世间受生，得生自在；随愿在任何佛土与时间显示成佛，得愿自在；能够随着信解显示诸世界充满诸佛，得信解自在；在一切佛土显示种种神变游戏，得神通自在；显示如来力、无畏、不共法、相好、正等觉，得智慧自在；显示无边无中的法门之光明，得法自在。所谓"意生身"，意为仅由意愿就能到达任何处、无有障碍，此处也是类似的意思。
中观入论（དབུ༷་མ༷་ལ༷་འཇུ༷ག་པ༷་ལ༷ས）中解说第八发心（སེ༷མས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་བརྒྱད་པ་བཤད་པའོ༷）。
第九地善慧地
第三，在第九地中（དགུ༷་པ༷་ལ༷་ནི༷）彼之力量（དེའི༷་སྟོབ༷ས་ལྟ༷་ཞི༷ག་སྟེ）波罗蜜多全部圆满清净（མཐའ༷་ད༷ག་ཡོངས་སུ་རྫོ༷གས་པར་དག༷་པར༷་འགྱུར༷་ཞི༷ང）。
其中十力为：思力即无有烦恼行；增上意乐即清净智慧；总持即不忘法；三昧即恒常无散乱；圆满力即善巧分析无边世间行；自在力即满足所愿；辩才力即善巧分别一切佛法；愿力即不舍修习一切佛行；波罗蜜力即不舍成熟自己的佛法、成熟众生及利益一切众生；慈力即不舍保护一切众生的修行；悲力即消除一切众生的痛苦；法性力即现证如幻等法性；一切如来加持力即趋向遍智智慧。以上是经中所说的诸力。
同样，彻知一切法之自相为法无碍解；彻知诸法的差别为义无碍解；彻知不混杂地宣说诸法为词无碍解；彻知诸法和合因缘不断为辩无碍解——获得四无碍解法各自功德之清净（སོ་སོ་ཡང༷་ད༷ག་རི༷ག་པའི་ཆོ༷ས་བཞི་པོ་ར༷ང་རང་གི༷་ཡོ༷ན་ཏན༷་ཡོ༷ངས་སུ༷་ད༷ག་པ༷འང༷་འཐོ༷བ་བོ）。
中观入论（དབུ༷་མ༷་ལ༷་འཇུག༷་པ༷་ལ༷ས）中解说胜义第九发心（དོན་དམ་སེམ༷ས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་དགུ་པ་བཤད་པ༷འོ༷）。
第十地法云地
第四，第十地分为：此地殊胜功德、智慧波罗蜜多清净方式、与地名相应的功德三点。
第一点，住于第十地（བཅུ༷་པའི༷་ས༷་ལ༷）的菩萨，从十方（ཕྱོགས་བཅུ༷་ཀུན༷་ནས༷）诸佛（སང༷ས་རྒྱས༷་རྣ༷མས་ལ༷ས）处获得大光明灌顶（འོད་ཟེར་ཆེན་པོའི་དབ༷ང་བསྐུར༷་བ༷）殊胜（ད༷མ་པ༷་འཐོབ༷་ཅིང༷），此菩萨获得无数百万三昧，最后现前一种名为"具足遍智智慧无别灌顶"的三昧。


 །དེ་མ་ཐག་སྟོང་གསུམ་འབུམ་ཕྲག་བཅུའི་གཏོས་དང་མཉམ་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་པདྨ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པས་སྤྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྟོང་གསུམ་འབུམ་ཕྲག་བཅུར་ཚང་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་
1-4-142b
སྙེད་ཀྱི་པདྨའི་འཁོར་དང་ལྡན་པ་འབྱུང་སྟེ། བྱང་སེམས་དེའི་ལུས་དེ་དང་འཚམས་པར་འདུག་གོ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཐོབ་མ་ཐག་པདྨ་དེ་ལ་འདུག་པར་སྣང་ངོ་། །དེ་དེ་ལ་འདུག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཞིང་ཀུན་ནས་གདན་འཛོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཛོད་སྤུ་ནས། འོད་ཟེར་ཕྱུང་ནས་བྱང་སེམས་དེ་ལ་དབང་བསྐུར་བར་མཛད་དོ་ཞེས་ས་བཅུ་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ། ཡེ༷་ཤེ༷ས་ཀྱི༷་ཕར་ཕྱིན་ལྷག༷་པར༷་མཆོག༷་ཏུ༷་བྱུང༷་བ༷ར་གྱུར༷་པ༷འང༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཁ་ཕྱི་ནང་གཉིས་སྣང་ཡོད་མེད་ཟེར་ཀྱང་། བྱང་ས་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཤེས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཕར་ཕྱིན་ནོ། །དོན་དམ་འཛིན་པ་ཤེས་རབ། ཀུན་རྫོབ་འཛིན་པ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་གསུངས་པ། དོན་ལ་དོན་དམ་རྐྱང་པ་མིན་པར་ཀུན་རྫོབ་དང་རོ་གཅིག་པའི་དོན་དམ་འཛིན་པ་སྟེ་གཉིས་སྣང་ནུབ་ཅིང་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མེད་པ་རོ་གཅིག་པའོ། །དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། །གསུམ་པ། དཔེ་འཇིག་རྟེན་ན་ཆ༷ར་སྤྲི༷ན་རྣམ༷ས་ལ༷ས་ཆུ་ཡི་ཆ༷ར་སིམ་པར་འབ༷བས་པ༷་ཇི༷་ལྟར༷་དོན་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་འགྲོ༷་བ་རྣམ༷ས་ཀྱི༷། རྒྱུད་ཀྱི་ད༷གེ་བའི༷་ལོ༷་ཏོག༷་བཟང་པོ་ཕན་བདེའི་འབྲས་བུ་ཅན་བསྐྱེད་པའི་ཆེད༷་དུ༷་རྒྱལ༷་སྲས༷་ས་བཅུ་པ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་ལ༷ས་ཀྱང༷་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན༷་གྲུབ༷་ཀྱི་
1-4-143a
ཚུལ་དུ་དམ་པའི་ཆོ༷ས་ཀྱི་ཆ༷ར་འབ༷བ་པར་འགྱུར་བས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བྱའོ། །དབུ༷་མ༷་ལ༷་འཇུ༷ག་པ༷་ལ༷ས། དོན་དམ་པའི་སེམ༷ས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་བཅུ༷་པ་བཤད་པ༷འོ༷། །
说地功德
གཉིས་པ་སའི་ཡོན་ཏན་ལ། ས་དང་པོར་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པོ་བཤད་པ་དང་། དེས་གཞན་ལ་བསྒྲེ་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་བྱང་སེམས་འདི༷ས་ནི༷་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་གཅིག་ལ་སང༷ས་རྒྱས༷་༡བརྒྱ༷་ཡི་ཞལ་མཐོ༷ང་ཞིང༷་། སངས་རྒྱས་དེ༷་ད༷ག་གིས་རང་བྱི༷ན་གྱིས༷་བཪླ༷བས་པ་དག་ཀྱང༷་འདི༷་ཡི༷ས་༢རྟོག༷ས་པ་སྟེ་ཤེས་སོ།

直译
随即有一个与十万亿三千大千世界等量的宝莲，以一切种类妙宝庄严，与遍满十万亿三千大千世界微尘数量的莲花眷属一起出现。那菩萨的身体与之相称而安住。获得那三昧后，立即显现安住于彼莲花之上。他安住其上时，从各佛土集会的诸佛眉间白毫中放出光明，为此菩萨灌顶，如《十地经》所说。
第二点，智慧波罗蜜特别殊胜（ཡེ༷་ཤེ༷ས་ཀྱི༷་ཕར་ཕྱིན་ལྷག༷་པར༷་མཆོག༷་ཏུ༷་བྱུང༷་བ༷ར་གྱུར༷་པ༷འང༷་ཡི༷ན）。虽然有人说智慧与般若的区别在于内外二现有无，但《菩萨地》中说："如实了知安立一切法是智慧波罗蜜。执取胜义为般若，执取世俗为智慧。"实际上，不是单纯执取胜义，而是执取与世俗同一味的胜义，即二现消融、无有分别、一味，这是般若的果。
第三点，比喻：如同世间云中降下细雨（ཆ༷ར་སྤྲི༷ན་རྣམ༷ས་ལ༷ས་ཆུ་ཡི་ཆ༷ར་སིམ་པར་འབ༷བས་པ༷་ཇི༷་ལྟར༷）一般，同样地（དེ༷་བཞི༷ན་དུ）为了生起众生相续中善妙庄稼、结出利益安乐之果，从（ལ༷ས་ཀྱང༷）第十地这位大菩萨（རྒྱལ༷་སྲས༷）身上无勤自然地降下（འབ༷བ）妙法雨（ཆོ༷ས་ཀྱི་ཆ༷ར），因此称为"法云"。
中观入论（དབུ༷་མ༷་ལ༷་འཇུ༷ག་པ༷་ལ༷ས）中解说胜义第十发心（དོན་དམ་པའི་སེམ༷ས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་བཅུ༷་པ་བཤད་པ༷འོ༷）。
说地功德
第二，地的功德分为：解说初地所生的一千二百功德，及以此类推至其他地两部分。
第一，获得初地时（དེ༷་ཡི་ཚེ༷），此菩萨（འདི༷ས་ནི༷）刹那间见到（མཐོ༷ང་ཞིང༷）百（བརྒྱ༷）佛（སང༷ས་རྒྱས༷）之面，并且也了知那些佛（དེ༷་ད༷ག）对他（འདི༷་ཡི༷ས）所作的加持（བྱི༷ན་གྱིས༷་བཪླ༷བས་པ་དག་ཀྱང༷）。


 །ས་ཐོབ་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་ཚེ༷་ན་བསྐལ༷་པ༷་བརྒྱར༷་༣གན༷ས་ཤི༷ང་བཞུགས་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྐལ་བ་བརྒྱའི་སྔོན་དང༷་ཕྱི༷་མའི༷་༤མཐ༷ར་ཡ༷ང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་ཡ༷ང་ད༷ག་འཇུག་ཅིང་། བློ༷་ལྡ༷ན་རྒྱལ་སྲས་ཏིང༷་ངེ་འཛི༷ན་གྱི་སྒོ་བརྒྱ༷་ཕྲག༷་གཅིག་ལ་སྐད་ཅིག་ལ་སྙོམ༷ས་པར༷་འཇུག༷་༥ཅིང༷་དེ༷་ལ༷ས་ལྡང་བའམ་གཏོ༷ང་བར་བྱེ༷ད་དོ༷། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི་ཁམ༷ས་བརྒྱ༷་འདི༷་ཡི༷ས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཀུན༷་ན༷ས་༦གཡོ༷་ཞི༷ང་འགུལ་བརྡེག་བྱེད་པས་འཇིག་རྟེན་བརྒྱ་འདི་ཡིས་འོད་ཟེར་གྱིས་སྣང༷་༧བ༷ར་ནུས༷་པ་དང་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་རླབས་པོ་ཆེའི་རྫུ༷་འཕྲུལ༷་གྱིས༷་བྱང་སེམས་དེ༷ས་སེ༷མས་ཅ༷ན་བརྒྱ༷་ཕྲག༷་དུས་གཅིག་རྒྱུད་སྨི༷ན་པར་བྱེ༷ད་༨ཅི༷ང་། བརྒྱ༷་ཕྲ༷ག་གི་གྲང༷ས་ད༷ང་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་པ་སྟེ་
1-4-143b
གྲངས་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞི༷ང་ད༷ག་ཏུ༷་ཡང༷་འགྲོ༷་བ༷ར་༩འགྱུར༷་བ་དང་། བྱང་སེམས་དེ༷ས་ནི༷་ཆོ༷ས་ཀྱི༷་སྒོ༷་བརྒྱ་ཕྲག་རྣམ༷ས་ཡ༷ང་ད༷ག་༡༠འབྱེ༷ད་པར་བྱེ༷ད་པ་དང་། ཐུབ༷་དབ༷ང་གི་སྲ༷ས་པོ་འདིས། ར༷ང་གི༷་ལུས༷་གཅིག་ལ༷་ལུས༷་བརྒྱ་རྣམ༷ས་ཀུན༷་ན༷ས་སྟོན༷་པ༷ར་༡༡བྱེ༷ད་པ༷འང༷་ཡི༷ན་ལ། ལུས་དེ་ལ་འཁོར་མེད་པ་མིན་གྱི་ར༷ང་གི༷་འཁོ༷ར་ད༷ང་བཅ༷ས་པ༷འི་མཛེ༷ས་པས་འབྱོར༷་པའི་ལུས༷་ཡིན་ཅིང་། ལུས་དེ་ནི༷་རེ༷་རེ༷་ཞི༷ང་འཁོར་ཅི་ཙམ་ཞེ་ན། རྒྱལ༷་བའི༷་སྲ༷ས་པོ༷་བརྒྱ་ཕྲ༷ག་རེ་རེ་ད༷ག་ད༷ང་རྗེ༷ས་སུ༷་འབྲེལ༷་༡༢བ༷འང༷་སྟོན༷་པའི་རང་གི་འཁོར་དང་བཅས་པས་མཛེས་ཤིང་འབྱོར་བ་སྟེ་བློ༷་ལྡ༷ན་ས་རབ་ཏུ༷་ད༷གའ༷་བར་གན༷ས་པ༷ས་ཡོ༷ན་ཏན༷་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ༷་ད༷ག་ནི༷། ཐོ༷བ་པ༷ར་གྱུར༷་ན༷ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །གཉིས་པ་ལ་མ་དག་པའི་ས་ལྷག་མ་དྲུག་ལ་གོང་གི་གྲངས་འགྱུར་གྱིས་བསྒྲེ༷་བ་དང་། དག་པ་གསུམ་ལ་རྡུལ་གྲངས་ཀྱིས་བསྒྲེ་བ་གཉིས། དང་པོ། བཅུ་གཉིས་པོ་ཐོབ་པ་དེ༷་བཞིན༷་ཁོ༷་ན༷ར་ས་གཉིས་པ་དྲི༷་མ༷་མེ༷ད་པ་ལ་གན༷ས་པས༷་སྔར་གྱི་ཡོན་ཏན་དེ༷་ད༷ག་སྟོང༷་ནི༷་ཡ༷ང་ད༷ག་འཐོ༷བ་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་ཡོ༷ན་ཏན་དེ་རྣམས་གསུམ་པ། བཞི་པ། ལྔ་པ། དྲུག་པ། བདུན་པ་སྟེ་ས༷་ལྔ༷་པོ༷་འདི༷་ད༷ག་རྣམ༷ས་ལ༷་བྱང༷་ཆུ༷བ་སེམ༷ས་དཔ༷འ་ཡི༷ས་ནི༷་གསུམ་པ་པས་འབུམ༷་ཕྲ༷ག་བཅུ་གཉིས་ད༷ང་། བཞི་པ་པས་བྱེ༷་བ༷་ཕྲ༷ག་བརྒྱ༷་འཐོ༷བ་
1-4-144a
ཅི༷ང་། ལྔ་པ་དེ༷་ཡི༷ས་བྱེ༷་བ༷་སྟོང༷་འགྱུར༷་ཐོ༷བ་ལ། དེ༷་ན༷ས་ས་དྲུག་པ་པས་བྱེ༷་བ༷་བརྒྱ༷་ཕྲ༷ག་སྟོ༷ང་འགྱུར༷་ཡ༷ང་སྟེ་བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་འཐོབ། བདུན་པ་པས་བྱེ༷་བ༷་ཕྲག༷་ཁྲ༷ག་ཁྲིག༷་ཕྲག༷་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་འཐོབ་པ་སྟེ་བརྒྱ༷ད་རྫོ༷གས་པར༷་བསྒྱུར༷་ད༷ང་སླར༷་ཡང༷་སྟོང་ཕྲག༷་ཏུ༷། ཡ༷ང་ད༷ག་པར༷་ནི༷་བསྒྱུར༷་བ༷་ནི་འབུམ་ཡིན་པས་མཐའ༷་དག༷་རབ༷་ཏུ༷་འཐོ༷བ་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ་ལ། བརྒྱད་པའི་ཡོན་ཏན། དགུ་པའི་ཡོན་ཏན། བཅུ་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ། དང་པོ། ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་གྲངས་ཀྱི་གནས་ཀྱིས་བགྲངས་མི་ནུས་པས། རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱིས་བགྲངས་བར་བཤད་པས། མི༷་གཡོ༷འི་ས༷ར་གན༷ས་པ་སྤྲོས་པའི་རྣམ༷་རྟོག༷་མེ༷ད་པ༷་དེས༷། སྟོང༷་གསུམ༷་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ༷་ཕྲག༷་སྟོང༷་བསྡོམ༷ས་པ་སྟེ་སྟོང་ཆེན་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་གི་འཇི༷ག་རྟེན༷་ན༷།རྡུལ༷་གྱི་གྲངས་ཚ༷ད་ཇི༷་སྙེད༷་ཡོ༷ད་པ༷་དེ༷་རྣ༷མས་ད༷ང་། གྲང༷ས་མཉམ༷་ཡོ༷ན་ཏན༷་སྡེ་ཚན་བཅུ་གཉིས་པོ་ད༷ག་ནི༷་འཐོ༷བ་པར༷་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། ས་དགུ་པ་ལེ༷གས་པའི༷་བློ༷་གྲོས༷་ས༷་ལ༷་གན༷ས་པ༷་ཡི༷། བྱང༷་ཆུབ༷་སེམས་དཔའ་དེས༷་སྔར༷་བསྟན༷་ཡོ༷ན་ཏན༷་བཅུ་གཉིས་པོ་ད༷ག་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེ༷ད་བརྒྱ༷་ཕྲག༷་སྟོང༷་དུ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར༷། བསྡོམ༷ས་པ༷་ཕྲག༷་ནི་གྲངས་མེད་འབུམ་ཕྲག་བཅུའི༷་རྡུལ༷་ཚ༷ད་
1-4-144b
ཀྱི་གྲངས་ནི་ཐོ༷བ་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ།

直译
得地时（དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་ཚེ༷་ན）住持（གན༷ས་ཤི༷ང）百劫（བསྐལ༷་པ༷་བརྒྱར༷），并且能以智慧了知百劫前后际（སྔོན་དང༷་ཕྱི༷་མའི༷་༤མཐ༷ར་ཡ༷ང）。具慧（བློ༷་ལྡ༷ན）菩萨能在刹那间入（སྙོམ༷ས་པར༷་འཇུག༷་༥ཅིང༷）百（བརྒྱ༷་ཕྲག༷）三昧门（ཏིང༷་ངེ་འཛི༷ན），也能从彼（དེ༷་ལ༷ས）出定（གཏོ༷ང་བར་བྱེ༷ད་དོ༷）。此（འདི༷་ཡི༷ས）以神变令十方百（བརྒྱ༷）世界（འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི་ཁམ༷ས）震动（གཡོ༷་ཞི༷ང），能以光明照耀（སྣང༷་༧བ༷ར་ནུས༷་པ）百世界，同样（དེ༷་བཞི༷ན་དུ）彼（དེ༷ས）以广大神变（རྫུ༷་འཕྲུལ༷་གྱིས༷）同时令百（བརྒྱ༷་ཕྲག༷）有情（སེ༷མས་ཅ༷ན）成熟（སྨི༷ན་པར་བྱེ༷ད་༨ཅི༷ང）。往（འགྲོ༷་བ༷ར་༩འགྱུར༷）诸（ད༷ག་ཏུ༷་ཡང༷）与百数（བརྒྱ༷་ཕྲ༷ག་གི་གྲང༷ས་ད༷ང་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་པ）相关的佛土（སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞི༷ང）。彼（དེ༷ས་ནི༷）能开示（འབྱེ༷ད་པར་བྱེ༷ད）百（བརྒྱ་ཕྲག）法门（ཆོ༷ས་ཀྱི༷་སྒོ༷）。能仁子（ཐུབ༷་དབ༷ང་གི་སྲ༷ས་པོ）能在一身（ར༷ང་གི༷་ལུས༷་གཅིག་ལ༷）中示现（སྟོན༷་པ༷ར་༡༡བྱེ༷ད་པ༷འང༷་ཡི༷ན）百（བརྒྱ）身（ལུས༷）。这些身非无眷属，而是具（བཅ༷ས་པ༷འི）自眷属（ར༷ང་གི༷་འཁོ༷ར་ད༷ང）庄严（མཛེ༷ས་པས）富足（འབྱོར༷）身（ལུས༷）。每身有多少眷属呢？显示与百（བརྒྱ་ཕྲ༷ག）佛子（རྒྱལ༷་བའི༷་སྲ༷ས་པོ༷）相关（རྗེ༷ས་སུ༷་འབྲེལ༷་༡༢བ༷འང༷）的眷属庄严富足。具慧（བློ༷་ལྡ༷ན）住于极喜地（ས་རབ་ཏུ༷་ད༷གའ༷་བར་གན༷ས་པ༷ས）所获（ཐོ༷བ་པ༷ར་གྱུར༷་ན༷ས）这些一千二百功德（ཡོ༷ན་ཏན༷），生起极大欢喜。
第二点分为：以倍数推至余六不净地，以尘数推至三净地两部分。
第一，同样（དེ༷་བཞིན༷་ཁོ༷་ན༷ར），住（གན༷ས་པས༷）第二地离垢（དྲི༷་མ༷་མེ༷ད་པ）时，获（འཐོ༷བ་པ༷ར་འགྱུར༷）前述功德（དེ༷་ད༷ག）千（སྟོང༷་ནི༷）。菩萨（བྱང༷་ཆུ༷བ་སེམ༷ས་དཔ༷འ་ཡི༷ས་ནི༷）在第三、第四、第五、第六、第七五地（ས༷་ལྔ༷་པོ༷་འདི༷་ད༷ག་རྣམ༷ས་ལ༷）分别获得十二万（འབུམ༷་ཕྲ༷ག），亿（བྱེ༷་བ༷་ཕྲ༷ག）百（བརྒྱ༷），千亿（བྱེ༷་བ༷་སྟོང༷་འགྱུར༷），十亿万（བྱེ༷་བ༷་བརྒྱ༷་ཕྲ༷ག་སྟོ༷ང་འགྱུར༷），百千俱胝（བྱེ༷་བ༷་ཕྲག༷་ཁྲ༷ག་ཁྲིག༷་ཕྲག༷）功德，即八（བརྒྱ༷ད）个满（རྫོ༷གས་པར༷）倍数（བསྒྱུར༷་ད༷ང）复（སླར༷་ཡང༷）以千（སྟོང་ཕྲག༷་ཏུ༷）倍（བསྒྱུར༷་བ༷），悉皆获得（མཐའ༷་དག༷་རབ༷་ཏུ༷་འཐོ༷བ་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ）。
第二部分包括：第八地功德、第九地功德、第十地功德。
第一，从第八地起功德无法以数位计算，故说以微尘数计算。住（གན༷ས་པ）不动地（མི༷་གཡོ༷འི་ས༷ར）无戏论分别者，获得与大三千世界（སྟོང༷་གསུམ༷）千（བརྒྱ༷་ཕྲག༷་སྟོང༷）集合的世界中（འཇི༷ག་རྟེན༷་ན༷）尘数（རྡུལ༷་གྱི་གྲངས་ཚ༷ད་ཇི༷་སྙེད༷་ཡོ༷ད་པ༷་དེ༷་རྣ༷མས་ད༷ང）等量（གྲང༷ས་མཉམ༷）十二种功德（ཡོ༷ན་ཏན༷）。
第二，住（གན༷ས་པ༷་ཡི༷）第九地善慧（ལེ༷གས་པའི༷་བློ༷་གྲོས༷་ས༷་ལ༷）的菩萨（བྱང༷་ཆུབ༷་སེམས་དཔའ་དེས༷），获（ཐོ༷བ་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ）前述十二种功德与无数千（བརྒྱ༷་ཕྲག༷་སྟོང༷）三千大千世界集合的十亿无数（གྲངས་མེད་འབུམ་ཕྲག་བཅུའི༷）尘数（རྡུལ༷་ཚ༷ད）相等的功德。


 །གསུམ་པ་ལ་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་པོ་བཤད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གཞན་ཡང་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། རེ༷་ཞི༷ག་ཅེས་པས་བྱང་སེམས་དེའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་རྫོ༷གས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཀྱང་དེ་ལས་ཆ་ཤས་ཞིག་བརྗོད་ནས་བཅུ༷་པ༷་འདི༷ར་བྱང་སེམས་དེ༷འི་ཡོ༷ན་ཏན༷་ད༷ག ངག༷་གི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལ༷ས་ཆེས་འད༷ས་པར་འགྱུར༷་ཞིང༷་། ང༷ག་གི༷་སྤྱོད་ཡུལ་མ༷་ཡི༷ན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་བསྡོམ༷ས་པ་རྣམ༷ས་ན༷། རྡུལ༷་ད༷ག་ཇི༷་སྙེད༷་ཡོ༷ད་པ༷་དེ༷་སྙེད༷་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། བྱང་སེམས་འདིས་རྟོགས་པ་ཀུན་ནས་རྒྱུ་བ་མེད་པར་རང་གི་བ༷་སྤུའི༷་ཁུང༷་བུར༷་རེ་རེ་ཡང་བྱང༷་ཆུབ༷་སེམ༷ས་དཔའ་གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བའི་འཁོར་རྣམ༷ས་ད༷ང་། ལྷ༷ན་ཅི༷ག་ཏུ༷་རྫོ༷གས་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱི་སྐུ༷་བགྲང༷ས་པ་ལས་འདས༷་པ་ད༷ང་དེ༷་བཞི༷ན་ལྷ༷་ད༷ང་ལྷ༷་མི༷ན་མི༷་སོགས་འགྲོ་བ་ད༷ག་ཀྱང༷་སྟེ། ཀྱང་སྒྲས་ཚངས་དབང་འཁོར་བསྒྱུར་ཉན་རང་སོགས་གང་གདུལ་བྱའི་གཟུགས་བཟུང་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་འདྲེས་པར་དུས་སྐ༷ད་ཅི༷ག་སྐ༷ད་ཅི༷ག་ལ༷་ནི་ཆོས་སྟོན༷་པར༷་ནུས༷་སོ། །
说究竟地
གཉིས་པ་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་བཤད་པ་ལ། དང་པོར་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པའི་ཚུལ། ཐོབ་བྱ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱང་ཆུབ་བརྙེས་ནས་སྤྲུལ་པས་གཞན་དོན་མཛད་ཚུལ་
1-4-145a
གསུམ།
证菩提方便
དང་པོ་ལ། དངོས་ཀྱི་དོན་དང་། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤངས་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དུས་ནམ་གྱི་ཚེ། གནས་གང་དུ། ཚུལ་ཇི་ལྟར་བརྙེས་པ་གསུམ། དང་པོ། གང༷་ཕྱིར༷་དཔེ་ནམ༷་མཁ༷འ་དྲི༷་མ༷་མེ༷ད་པ་སྟེ་རེག་ཐོགས་བྲལ་བ་ཁོ་ན་ལ༷་ཟླ་སྣང༷་གས༷ལ་བ༷ར་གྱུར༷་པའི༷་ཕྱིར༷། སྔ་འགྱུར་ལས། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་ལ་ཟླ་སྣང་གསལ་བར་གྱུར་པ་བཞིན་ཞེས་ཀྱང་ངོ་། །ས་བཅུ་བར་སྔོ༷ན་ཚེ༷་སྟོབ༷ས་བཅུ༷་སྐྱེད༷་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས༷་ལ༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷ས་སླར༷་ཡང་འབད༷་འགྱུར༷་ཅིང༷་། ནག་ཚོའི་འགྱུར་ལས། སླར་ཡང་སྟོབས་བཅུ་བསྐྱེད་པའི་སྔོན་གྱི་ས་དེར་འབད་པ་མཛད་འགྱུར་བ། ཞེས་པ་ལྟར། ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་ནི་གོ་མི་འགགས་པས་ཟླ་བའི་སྣང་བ་འགོག་མེད་དུ་གསལ་བས་འགྲོ་བ་ཀུན་སྣང་བར་བྱེད་ནུས་ཀྱི་གཞན་གོ་འགགས་པ་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ཀྱི་ནང་དུ་མི་ནུས་པ་ལྟར། སྔར་གྱི་ས་ཀུན་ཏུ་སྟོབས་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་ལ། འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཐོག་རེག་མ་ལུས་པ་ཟད་པའི་ས་བཅུ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་སོགས་ཟླ་བ་འདྲ་བ་གསལ་རུང་བར་མཁྱེན་ནས་ས་བཅུ་པ་དེར་སྔོན་ཚེ་ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་སྔོན་ཚེ་སྟོབས་བཅུ་བསྐྱེད་ནུས་པའི་
1-4-145b
ས་བཅུ་པ་དེར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་འབད་པའམ། སླར་ཡང་ཞེས། སྔར་དང་མི་འདྲ་བ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ཁོ་ནར་ཉེ་བས་ན། ས་བཅུ་པ་འདིར་གང་འགྲོ་བའི་ཡུལ་དུ་སོང་སོང་ནས་ཕྱིན་ལ་ཁད་པ་ན། ས་གཞན་གྱི་བར་མ་ཆོད་པས་དེའི་འབད་པ་རྣམ་མཁྱེན་ཁོ་ན་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཆེར་འབད་པའི་དོན་ཏེ་ས་དང་པོ་ལྟ་བུ་ན་འབད་པ་དེ་རྣམ་མཁྱེན་ལ་འབད་པ་ཡིན་ཀྱང་དངོས་སུ་ས་གཉིས་པ་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་བྱར་དམིགས་ལ་འདིར་དེ་དངོས་སུ་འཐོབ་བྱར་འབད་པས་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ། འོ༷ག་མི༷ན་དུ༷་ནི༷་ཐོབ་བྱ་བླ་ན་མེད་པ་ག༷ང་གི༷་དོ༷ན་དུ༷་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་འབ༷ད་གྱུར༷་གོ༷་འཕ༷ང་མཆོ༷ག་ཞི༷་བ༷། ཡོ༷ན་ཏན༷་མཐ༷འ་ད༷ག་གི་མཐ༷ར་ཐུག་པ་གང་དང་ཡང་མཚུ༷ངས་པ༷་མེ༷ད་དེ༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་བརྙེས༷་སོ།

直译
第三部分包括：解说十二种功德和显示其他功德两方面。
第一，"暂且"一词表示虽不能完全描述菩萨功德，但可述其部分。第十（བཅུ༷་པ༷་འདི༷ར）地此菩萨（དེ༷འི་）的功德（ཡོ༷ན་ཏན༷་ད༷ག）超越言语境界（ངག༷་གི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལ༷ས་ཆེས་འད༷ས་པར་འགྱུར༷་ཞིང༷），非（མ༷་ཡི༷ན་པ）言语（ང༷ག་གི༷）行境的不可说不可说佛土总和（བསྡོམ༷ས་པ་རྣམ༷ས་ན༷）中有（ཡོ༷ད་པ༷）几许（ཇི༷་སྙེད༷）微尘（རྡུལ༷་ད༷ག），即获（འགྱུར༷་རོ）如是数量功德。
第二，此菩萨无须游行，在每一毛孔（བ༷་སྤུའི༷་ཁུང༷་བུར༷）中与不可胜数菩萨（བྱང༷་ཆུབ༷་སེམ༷ས་དཔའ）眷属及（ད༷ང）共（ལྷ༷ན་ཅི༷ག་ཏུ༷）圆满（རྫོ༷གས）超过数量的佛身（སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱི་སྐུ༷），同样（དེ༷་བཞི༷ན）天（ལྷ༷）、阿修罗（ལྷ༷་མི༷ན）、人（མི༷）等诸趣亦然（ད༷ག་ཀྱང༷）。"亦"字表示取梵天、帝释、转轮王、声闻、缘觉等所化身相，能无功用不混杂地在刹那刹那（སྐ༷ད་ཅི༷ག་སྐ༷ད་ཅི༷ག་ལ༷）中说法（ཆོས་སྟོན༷་པར༷་ནུས༷་སོ）。
说究竟地
第二部分，解说究竟佛地分为三：最初证得菩提方式、所得菩提体性、证得菩提后以化身利他方式。
证菩提方便
第一分为：正文与断除争议两部分。第一包括：何时、何处、如何证得三方面。
第一，由于（གང༷་ཕྱིར༷）比喻：虚空（ནམ༷་མཁ༷འ）无垢（དྲི༷་མ༷་མེ༷ད）即离障碍之时，月光（ཟླ་སྣང༷）才明显（གས༷ལ་བ༷ར་གྱུར༷་པའི༷་ཕྱིར༷）。旧译云："如同无垢虚空明显现月"。第十地时先前（སྔོ༷ན་ཚེ༷）能生十力（སྟོབ༷ས་བཅུ༷་སྐྱེད༷）佛地处，汝（ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷ས）再次（སླར༷་ཡང）精进（འབད༷་འགྱུར༷་ཅིང༷）。纳窝译本云："再次生起十力先前地处精进行。"
如同无障碍的虚空不遮月光，使众生见光明，而海洋等有障碍者则不能如此；同样，以前诸地无力生佛法十力等，此处，第十地智慧如虚空般，已灭尽障碍佛法之障碍，知佛法十力等如月般明显，故在第十地时，即能生十力的佛地前，精进证佛。"再次"表示与前不同，接近证得佛果，第十地处所去之处几近到达，无中间地隔断，故其精进仅为遍智，意为大精进。初地时虽为遍智精进，但直接所得目标是第二地智慧，而此处直接获得的是遍智，故与前不同。
第二，在色究竟（འོ༷ག་མི༷ན་དུ༷་ནི༷），为了（དོ༷ན་དུ༷）此（ག༷ང་གི༷）无上所得，经过无数劫精进（འབ༷ད་གྱུར༷）的最高（གོ༷་འཕ༷ང་མཆོ༷ག）寂静（ཞི༷་བ༷）境界，一切功德（ཡོ༷ན་ཏན༷）究竟（མཐ༷ར་ཐུག）无与（མཚུ༷ངས་པ༷་མེ༷ད་དེ༷）伦比，汝（ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷）证得（བརྙེས༷་སོ）。


 །གསུམ་པ། ཚུལ་ཇི༷་ལྟར༷་ན༷་བུམ་པ་མཁར་གཞོང་སོགས་སྣོ༷ད་ཀྱི༷་དབྱེ༷་བ༷ས་དེར་གཏོགས་པའི་ནམ་མཁ༷འ་ལ༷་དབྱེ༷་བ༷་མེ༷ད་པ་དེ༷་ལྟར༷། གཟུགས་ཚོར་སོགས་དངོ༷ས་པོ་ཐ་དད་པས་བྱས༷་པའི་དབྱེ༷་བ༷་འག༷འ་ཡ༷ང་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ལ༷་མེ༷ད་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱི༷ར༷། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རོ༷་མཉམ༷་ཉི༷ད་དུ༷་མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གིས་ཡ༷ང་ད༷ག་ཐུག༷ས་སུ༷་ཆུད༷་པར༷་མཛད་གྱུར༷་ན༷ས། མཁྱེན༷་བཟ༷ང་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་གི༷ས་ནི༷་ཤེ༷ས་བྱ༷་མ་ལུས་པ་ཐུག༷ས་སུ༷་ཆུད༷་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། རྩོད་པ་དང་། ལན་གཉིས་དང་པོ་ལ། ཡུལ་སྐྱེ་མེད་
1-4-146a
རྟོགས་པར་མི་འཐད་པར་རྩོད་པ་དང་། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རོ་གཅིག་ན་ཡུལ་དེ་མཁྱེན་ནས་གཞན་ལ་སྟོན་པར་མི་འཐད་པའི་རྩོད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། གང་ཚེ་སྐྱེ་འགག་སོགས་སྤྲོས་པ་ཞི༷་བ༷་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷་དེ༷་ལ༷་བློ༷་གྲོ༷ས་ཏེ་ཤེས་པ་འཇུ༷ག་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་ཅིར་ཡང་གཟུང་བྱར་མི་གནས་པས་སོ། །བློ༷་མ༷་ཞུག༷ས་པ༷ར་ཡང་ཤེས་བྱའི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་དེ་རྟོགས་པའི་བློ་ཞེས་པའང་ངེ༷ས་པར༷་རི༷གས་པའ༷ང་མ༷་ཡིན་ལ༷། ཡུལ་དེ་ཡུལ་ཅན་དེས་ཀུན༷་ན༷ས་ཡོངས་སུ་ཤེས༷་པ་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷་དེ་རྟོགས་པའམ་ཤེས༷་པ༷ར་ཇི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ་འག༷ལ་བར༷་འགྱུར༷་ལ། སྐྱེ་སོགས་བྲལ་བས་ཡུལ་གནས་པ་དེ་ལ་རྣམ་པ་ཡོད་པ་མིན་ན་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་དེ་ཇི་ལྟར་དམིགས་ཏེ་མི་དམིགས་ལ་མ་དམིགས་བཞིན་དུ་ཡུལ་དེ་རྟོགས་ཞེས་ཀྱང་མི་རུང་སྟེ་རྟོགས་བྱ་མེད་པས་དེ་རྟོགས་པར་མི་འཐད་དེ་མ་ཤེས་པའི་མི་ངོ་མི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྩོད་པ་དང་། གཉིས་པ། ཡུལ་སྐྱེས་ལ་སྔོན་པོ་འཛིན་པ་ལ་དེའི་ཡུལ་ཅན་དེ་རྟོགས་པར་འཇོག་པ་བཞིན་ཡུལ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་མཁྱེན། གཞན་ཡང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་ལྟར་གྱུར་ན་ཡུལ་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཡུལ་དེ་མཁྱེན་པོ༷་མེ༷ད་པ༷ར། ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་གདུལ་བྱ་གཞ༷ན་ལ༷་ངོ་བོ་ཉིད་འདི༷་ལྟ༷འོ་ཞེས༷་སུ་ཞིག༷་སྟོན༷་ཏེ་སྟོན་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལན་ལ་ཡུལ་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་པར་འཐད་
1-4-146b
པའི་ལན་དང་། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་དུ་མི་རྟོགས་ཀྱང་ཆོས་སྟོན་པར་འཐད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ག༷ང་གི་ཚེ༷་སྐྱེ༷་བ་མེ༷ད་པ་ནི་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ཞིང༷་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ༷་ཡ༷ང་དེ་དང་མཚུངས་པར་སྐྱེ་བ༷་ད༷ང་བྲལ་བ༷། དེ༷་ཚེ༷་སྐྱེ་མེད་དེ༷་ཡི་རྣམ་པ་སྟེན༷་པའམ་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ལ༷ས་རིག་ཤེས་དེ༷་ཡི༷ས་ཡུལ་ཆོས༷་དབྱིངས་དེ༷་ཉི༷ད་རྟོག༷ས་པ་ལྟ༷་བུ༷་སྟེ། ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་ཀྱི་དངོས་སུ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་ལྟ་བུ་ནི་མེད་དེ། དཔེ་ཇི༷་ལྟར༷་ན་སེ༷མས་ནི༷་ཡུལ་སྔོན་པོ་སོགས་གང༷་གི༷་རྣམ༷་པ༷་ཅ༷ན་དུ༷་འགྱུར༷་བ༷་དེ་ཡི༷ས་སྔོན་པོ་ཡུལ༷་སོགས་གང་ཡིན་པ། དེ༷་ཡོ༷ངས་སུ་ཤེས༷་པ༷་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་བཞི༷ན་ཐ༷་སྙད༷་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཉེ༷་བར༷་བརྟེན༷་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་ཞེས་རི༷གས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ལ་ཡུལ་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་འཛིན་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བློ་མིན་ཡང་། ཡུལ་མ་སྐྱེས་པ་ལྟར་ཡུལ་ཅན་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལ་དེ་རྟོགས་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་རུང་གི། དངོས་སུ་ན་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་ནི་མིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་མཛད་པ་ནི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རོ་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་དེ་ཤེས་རབ་མིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ནི་ཡུལ་སོ་སོར་འབྱེད་པ་ཡིན་ན། འདི་ལ་
1-4-147a
ཡུལ་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པས་རོ་མཉམ་ཟུང་འཇུག་ཞི་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། ཡུལ་ངེས་པ་ཞེས་པའི་ཡུལ་དེ་གཞན་དང་མི་འདྲེས་པར་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མེད་དོ།

直译
第三，如同（ཇི༷་ལྟར༷་ན༷）壶子、凹槽等容器（སྣོ༷ད་ཀྱི༷）差别（དབྱེ༷་བ༷ས）中所属的虚空（ནམ་མཁ༷འ་ལ༷）无（མེ༷ད་པ）差异（དབྱེ༷་བ༷）一样，色受等各别事物（དངོ༷ས་པོ）所造差异（དབྱེ༷་བ༷）任何（འག༷འ་ཡ༷ང）在真实性（དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ལ༷）中不存在，因此（དེ༷་ཡི༷་ཕྱི༷ར༷），以刹那间了知一切所知平等性（རོ༷་མཉམ༷་ཉི༷ད་དུ༷）而如实（ཡ༷ང་ད༷ག）通达（ཐུག༷ས་སུ༷་ཆུད༷་པར༷）后，善智（མཁྱེན༷་བཟ༷ང）汝（ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷）刹那间（སྐ༷ད་ཅི༷ག་གི༷ས་ནི༷）通达（ཐུག༷ས་སུ༷་ཆུད༷་པ）一切所知（ཤེ༷ས་བྱ༷）。
第二分为辩论与回答两部分。第一有：对悟入无生的争论及悟入境与有境一味不应说法的争论两点。
第一，当生灭等戏论寂灭（ཞི༷་བ༷）为诸法真实性（དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷），则彼（དེ༷་ལ༷）智慧（བློ༷་གྲོ༷ས）不应（མི༷་འགྱུར༷）入（འཇུ༷ག་པར），因不住于任何所取故。未入（མ༷་ཞུག༷ས་པ༷ར）智慧，所知之有境（ཡུལ༷་ཅ༷ན）了解彼境之智慧亦不（མ༷་ཡིན་ལ༷）合理（ངེ༷ས་པར༷་རི༷གས་པའ༷ང）。若无（མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷）有境对境之遍知（ཀུན༷་ན༷ས་ཡོངས་སུ་ཤེས༷་པ），如何（ཇི༷་ལྟར༷）成（འགྱུར༷）了解（ཤེས༷་པ༷ར）彼境，矛盾（འག༷ལ་བར༷་འགྱུར༷）。若境无生等，无有行相，其有境如何缘取？不缘取而说了解彼境亦不合理，因无所了解故，如不认识的人不能说认识。
第二，如境生起，执蓝色为所缘时立为了解其有境，则无生境如何了知？此外，若境有境无二，如水于水，则无（མེ༷ད་པ༷ར）了知此（པོ༷）境，汝（ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷）对他所化（གཞ༷ན་ལ༷）谁（སུ་ཞིག༷）能说（སྟོན༷）此如是（འདི༷་ལྟ༷འོ་ཞེས༷）体性？不应说。
第二回答分为：解释无生境可了解及境有境非别解释可说法两部分。
第一，当（ག༷ང་གི་ཚེ༷）无生（སྐྱེ༷་བ་མེ༷ད་པ）即真实（དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ཞིང༷），有境智亦同样（མཚུངས་པར）无生（སྐྱེ་བ༷་ད༷ང་བྲལ་བ༷），彼时（དེ༷་ཚེ༷），以（ལ༷ས）现前无生行相（རྣམ་པ་སྟེན༷་པའམ་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ）故，彼智慧了解（རྟོག༷ས་པ་ལྟ༷་བུ༷）彼法界（ཆོས༷་དབྱིངས་དེ༷་ཉི༷ད）。这只是名言安立，实际非真有境与有境别异。
譬如，如（ཇི༷་ལྟར༷）心（སེ༷མས་ནི༷）现（འགྱུར༷་བ༷）某行相（རྣམ༷་པ༷་ཅ༷ན་དུ༷），以此（དེ་ཡི༷ས）说了知蓝色等境（ཡུལ༷），同样（དེ་བཞི༷ན）依据名言（ཐ༷་སྙད༷）方式（ཚུལ་ལ་ཉེ༷་བར༷་བརྟེན༷་ནས），说通达（རྟོག༷ས）真实性是合理的（རི༷གས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ）。若执一切为少许未生等，则非随顺真实性之智，然若境无生而有境亦无生，则可名言安立为通达真实性，实则非以境有境差别方式了解。
因此，如是佛现证真实性唯是境有境一味智慧，非般若，因般若是分辨各别境界，而此中无境之了解，故为同味双运大寂静，无有"了达境"所说之境不杂别择分。


 །གཉིས་པ་ལ་དངོས་དང་། དེའི་དཔེ་འགོད་པ་གཉིས། དང་པོ། སངས་རྒྱས་དེ༷་ཡི༷་གཟུགས་སྐུ་གང་ལ་བཞུགས་ནས་ཆོས་དབྱིངས་ཆོས་སྐུ་མངོན་སུམ་མཛད་པའི་ལོ༷ངས་སྤྱོ༷ད་རྫོ༷གས་སྐུ་བསོ༷ད་ནམ༷ས་ཀྱི༷། ཚོགས་བརྒྱ་ཕྲག་རྣམས་ཀྱིས་ཟི༷ན་པ་དང་། བྱང་སེམས་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱུ་དང་། སྣོད་དུ་གྱུར་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རིག་པར་འགྱུར་པ་དང༷་། ལོངས་སྐུའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་སྤྲུལ༷་པ༷་ད༷ང་། དེར་མ་ཟད་དེའི་མཐུས་ནམ་མཁ༷འ་དང་གཞ༷ན་རིབྲག་དང་ལྗོན་ཤིང་སོགས་ལ༷ས་ཀྱང་དེའི༷་མཐུས་སྒྲ༷་ག༷ང་ཞིག་ཟབ་མོའི་ཆོ༷ས་ཀྱི༷་དེ༷་ཉི༷ད་སྟོན༷་པ་འབྱུང༷་བ༷་དེ༷་ལ༷ས་འཇི༷ག་རྟེན་གྱིས༷་ཀྱང༷་དེ༷་ཁོ་ན་ཉིད་རི༷ག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའང་ཡུལ་ཅན་དང་ཡུལ་གཉིས་རོ་གཅིག་སྟེ་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་གསུངས་མི་དགོས་ཏེ། རོ་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཁོ་ན་མིན་ཞིང་། ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་དེ་ཡི་གདུལ་བྱ་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་རྟེན་ལོངས་སྐུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་ཟིན་ཏེ་གནས་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ལས་འབྱུང་ཞིང་
1-4-147b
ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་དུ་རྟོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བཞིན་དུ་གསུང་འབྱུང་བས་སོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་རྣམ་རྟོག་དང་འབད་རྩོལ་མེད་ཀྱང་ད་ལྟ་གཞན་དོན་འགྲུབ་པའི་དཔེ་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་རྫ༷་མཁ༷ན་སྟོབས་ཆེ༷ན་པོ་དང་ལྡ༷ན་པ༷ས་འདི༷ར། དུས་ཡུན༷་རི༷ང་འབ༷ད་པ༷ས་ཆེས༷་བསྐོར༷་བའི་འཁོ༷ར་ལོ་ནི༷། རྫ་མཁན་དེ༷འི་རྩོལ༷་བ་ད༷་ལྟར༷་སྐྱེས༷་པ༷་མེ༷ད་བཞི༷ན་དུ༷འང་འཁོར་ལོ་དེ་འཁོ༷ར་ཞི༷ང་བུམ་པ༷་ལ༷་སོ༷གས་པ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར༷་མཐོ༷ང་བ་ལྟར༷། དེ༷་བཞི༷ན་སངས་རྒྱས་ལའང་ད༷་ལྟ༷་སྐྱེས༷་པའི་ཆོས་འཆད་སོགས་རྩོལ༷་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་བཞི༷ན་དུ༷། ཆོས་ཀྱི༷་བད༷ག་ཉིད་ཅ༷ན་གྱི་སྐུ༷་ཉི༷ད་ལ༷་བཞུགས་པ་སངས་རྒྱས་དེའི༷་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་འཇུ༷ག་པ༷་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ༷་བོའི་སངས་རྒྱས་ལས་ཆོས་ཐོབ་པའི་ལས་དགེ༷་བ་དང༷་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་སྨོ༷ན་ལམ༷་གྱི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་གྱིས་འཕ༷ངས་པ་ལ༷ས་ཡིན་པས་ན་ཆེས༷་བས༷མ་གྱིས་མི༷་ཁྱབ༷་པ་ཡིན་ནོ། །
所证菩提本性
གཉིས་པ་བརྙེས་བྱ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ། རྟེན་སྐུའི་རྣམ་བཞག་དང་། བརྟེན་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཆོས་སྐུ། ལོངས་སྐུ། རྒྱུ་མཐུན་པའི་སྐུ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་འཛིན་པའི་གཉིས་སྣང་གི་ཤེས༷་བྱའི༷་བུ༷ད་ཤིང༷་སྐམ༷་པོ༷་ལྟ་བུ་མ༷་ལུས༷་པ༷། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་བསྲེག༷ས་པས་རང་བཞིན་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱིས་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་
1-4-148a
ཞི་བའམ་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པའི་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི༷་བ་གང་ཡིན་པ་དེ༷་རྒྱལ༷་བ་རྣམ༷ས་ཀྱི་ཆོ༷ས་སྐུ༷་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ༷། དེ༷་ཚེ༷་སྐྱེ༷་བ༷་མེ༷ད་ཅི༷ང་འག༷ག་པ༷་མེ༷ད་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེ༷མས་སེམས་བྱུང་མཐའ་དག་འག༷གས་པ༷ས་ཆོས་སྐུ་དེ༷་རྟེན་ལོངས་སྐུ༷་ཡི༷ས་མངོ༷ན་སུ༷མ་མཛ༷ད་དོ། །དེ་ཡང་རང་འགྲེལ་ལས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྐུ་ཤེས་བྱའི་བུད་ཤིང་སོགས་གསུངས་པས། དེ་ལ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་མེད་པས་བསྲེག་བྱ་བུད་ཤིང་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་ནི་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་ཆོས་སྐུའི་སྐབས་ན་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་བསྲེགས་པས་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པ་ཐ་དད་ཞི་བ་སྟེ་ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི༷་དབྱིངས་སུ་ཡུལ་ཅན་རིག་པ་རོ་གཅིག་པ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཤེས་བྱ་རྣམས་སྣང་མི་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ལ་སྣང་མེད་ཅེས་སྣང་བ་གང་གི་ངོར་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་གྱི་སྣང་མི་སྣང་གཉིས་ཀྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་མེད་པ་ཁོ་ན་ནི་མིན་ནོ།

直译
第二部分分为直接陈述和举例说明两点。
第一点，佛彼（དེ༷་ཡི༷）色身所依圆满受用身（ལོ༷ངས་སྤྱོ༷ད་རྫོ༷གས་སྐུ）是由福德（བསོ༷ད་ནམ༷ས་ཀྱི༷）百种资粮所摄（ཟི༷ན་པ），现前法界法身；由于菩萨们是法受用之因与器，故能如实无误了知真实性；依（ད༷ང）受用身加持化身（སྤྲུལ༷་པ༷），不仅如此，因其威力，从虚空（ནམ་མཁ༷འ）与他（གཞ༷ན）山崖树木等处（ལ༷ས）亦（ཀྱང）因彼（དེའི༷）威力发出声音（སྒྲ༷）讲（སྟོན༷་པ）法性（ཆོ༷ས་ཀྱི༷་དེ༷་ཉི༷ད）深法，由此（དེ༷་ལ༷ས）世间（འཇི༷ག་རྟེན）亦（ཀྱང༷）了解（རི༷ག་པར）真实性。
而且，有境与境一味，不需区分二者而说"真实性如是"，因为是一味大智慧自性加持，不仅是空性。如佛对所化说法之所依受用身是福德资粮圆满所成，化身等由自性加持而生，虽境有境差别戏论寂灭，但仍有言教出现。
第二点，如是虽无分别与功用，仍能成办他利之譬喻：如（ཇི༷་ལྟར༷）陶师（རྫ༷་མཁ༷ན）具大（ཆེ༷ན་པོ་དང་ལྡ༷ན་པ༷ས）力量于此（འདི༷ར），经长（ཡུན༷་རི༷ང）时（དུས）精进（འབ༷ད་པ༷ས）极（ཆེས༷）旋转（བསྐོར༷་བའི）轮盘（འཁོ༷ར་ལོ་ནི༷），彼陶师虽（བཞི༷ན་དུ༷འང）无（མེ༷ད）现（ད༷་ལྟར༷）功（རྩོལ༷་བ）用（སྐྱེས༷་པ༷），但轮盘仍转动（འཁོ༷ར་ཞི༷ང）而成（འགྲུབ་པའི་རྒྱུར༷）瓶（བུམ་པ༷）等（ལ༷་སོ༷གས་པ）之因（མཐོ༷ང་བ་ལྟར༷）。
同样（དེ༷་བཞི༷ན），佛亦（ལའང）虽（བཞི༷ན་དུ༷）现（ད༷་ལྟ༷）无（མེ༷ད）讲法等丝毫功（རྩོལ༷་བ）用（སྐྱེས༷་པའི），但安住于法性（ཆོས་ཀྱི༷་བད༷ག་ཉིད་ཅ༷ན）身（སྐུ༷་ཉི༷ད་ལ༷）的佛彼（དེའི༷）事业流（འཇུ༷ག་པ༷）由所化众生（སྐྱེ༷་བོའི）从佛得法的善（དགེ༷་བ་དང༷）业与佛往昔愿力（སྨོ༷ན་ལམ༷）特（ཁྱ༷ད་པ༷ར）所引（འཕ༷ངས་པ་ལ༷ས），故极（ཆེས༷）不可思议（བས༷མ་གྱིས་མི༷་ཁྱབ༷）。
所证菩提本性
第二部分，证得菩提体性分为：能依身之安立与所依功德之特点两方面。
第一方面包括法身、受用身、等流身三种。
第一，从色至遍智执取二现之所知（ཤེས༷་བྱའི༷）如干（སྐམ༷་པོ༷）柴（བུ༷ད་ཤིང༷）一切（མ༷་ལུས༷་པ༷）被智慧火焚烧（བསྲེག༷ས་པས），自性境有境一切戏论寂灭，即所知与能知戏论寂灭（ཞི༷་བ）即是（གང་ཡིན་པ་དེ༷）诸佛（རྒྱལ༷་བ་རྣམ༷ས་ཀྱི）法身（ཆོ༷ས་སྐུ༷་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ༷）。彼时（དེ༷་ཚེ༷）无（མེ༷ད）生（སྐྱེ༷་བ༷）无（མེ༷ད）灭（འག༷ག་པ༷），三界一切心（སེ༷མས）心所灭（འག༷གས་པ༷ས），法身为能依受用身（ལོངས་སྐུ༷་ཡི༷ས）所现证（མངོ༷ན་སུ༷མ་མཛ༷ད་དོ）。
自释中说："智慧自性之身，所知薪等"，表明一切所知皆无自性，如待烧的薪柴。在法身阶段，由现证彼真实智慧火全部焚烧，所知与能知别异寂灭，即境真实性境界（དབྱིངས）中，有境了知一味，如水入水，此智慧中所知现不现之戏论丝毫不存，所谓"不现"是指就某角度不成立，而非由现与不现二者对比所划分的单纯不存在。


 །དེས་ན་ཡེ་ཤེས་ལ་ཇི་སྙེད་གཟིགས་པ་ཡོད་པས་དེ་ལ་དགོངས་ཏེ་སྣང་བཅས་ཟེར་བ་ཡང་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡོད་པ་ལ་བཞག་གི། ཐ་མལ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་ནི་མིན་ནོ། །དེས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ཚེ་རང་བཞིན་གྱི་དབྱིངས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དབང་པོ་སོགས་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པའི་འགག་པ་སོགས་མེད་དེ། 
1-4-148b
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྒྱུར་བའི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལས་ཀྱང་འདས་ཏེ། ཞི་བའི་དབྱིངས་མངོན་དུ་གྱུར་པས་སོ། །དེའི་ཚེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མཐའ་དག་འགག་སྟེ། དེ་སྲིད་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཕྱིར། སེམས་མ་འགག་པར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རོ་སྙོམས་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་སྲིད་ལ། དེ་ཟད་པར་འགགས་པས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དེ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ན། སེམས་འགགས་པས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་རྟེན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ། ལོངས་སྐུ་དེ་ནི་སེམས་སེམས་བྱུང་སོགས་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི༷་ཡང་། སྤྲོས་བྲལ་གྱི་དབྱིངས་དང་རོ་མཉམ་པའི་འབད་མེད་སྤྲོ་བསྡུ་བྲལ་བར་ཤར་བ་ལོངས་སྐུ༷་དཔ༷ག་བས༷མ་ཤིང༷་ལྟར༷་གས༷ལ་བར༷་གྱུར༷་ཅིང༷་། ཡི༷ད་བཞི༷ན་གྱི་ནོ༷ར་བུ༷་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་དུ་རྣམ༷་པར་མི༷་རྟོག༷་པར་འགྲོ༷་བ་མཐའ་དག་སྒྲོལ༷་བའི་བ༷ར་དུ༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི་འབྱོར༷་བའི་སླ༷ད་རྟག༷་པར་དུ་འདི༷་ནི༷་སྤྲོས༷་པ་ཐམས་ཅད་དང༷་བྲལ༷་བ་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་ལ༷་སྣང༷་བར༷་འགྱུར༷་རོ། །སྐུ་འདི་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པར་ཇི་སྲིད་འགྲོ་བ་རྣམས་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ཀྱི་འབྱོར་བའི་སླད་དུ་རྟག་ལ་བྱང་སེམས་འདི་ནི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཚོགས་གཉིས་ལས་ཤེས་རབ་དྲི་མ་མེད་པའི་མེ་ལོང་ཐོབ་པ་དག་ས་པ་ཁོ་ན་ལ་སྣང་གི་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དམིགས་བཅས་རྣམས་ལ་སྣང་བ་མིན་ནོ་ཞེས་རེད་མདས་
1-4-149a
བཤད། གསུམ་པ་ལ་སྐུའི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུར་རང་གི་སྤྱོད་པ་ཀུན་སྟོན་ཚུལ། གནས་དེར་གཞན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཀུན་སྟོན་ཚུལ། བཞེད་པ་ཕུན་ཚོགས་ལ་མངའ་དབང་བསྒྱུར་ཚུལ་གསུམ། དང་པོ་ཐུབ༷་དབ༷ང་དུས༷་གཅི༷ག་ཁོ་ན༷ར་ཆོས་ལོངས་དེའི༷་རྒྱུ༷་མཐུ༷ན་གྱི་གཟུག༷ས་སྐུ༷་གཅི༷ག་ལ༷་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྔ་རོལ་འཁོར་བ་ཐོག་མེད་ནས་རང༷་གི༷་སྐྱེ༷་གན༷ས་སྐབ༷ས། སྔ༷ར་འག༷གས་པ་ཀུན་གས༷ལ་བ་ད༷ང་མ༷་འཆོ༷ལ་བ་སྟེ་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པར་སྔར་གྱི་བྱུང༷་ཚུལ༷་ནི་མ༷་ལུས༷་ཀྱིས༷་བཀྲ༷་བ་མཐ༷འ་ད༷ག་མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྟོན༷་པ༷ར་མཛ༷ད་པ་དང་། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ཚུལ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་སྤྱོད་པ་ན་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་མཛད་པ་དང་། སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱི་ཞིང༷་བཻཌཱུཪྻ་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཇི༷་འདྲ༷་སྟེ་ཇི་འདྲ་བ་དེར་ཐུབ༷་དབ༷ང་བལྟམས་པ་སོགས་སྟོན་པ་དེ༷་ད༷ང་། སངས་རྒྱས་དེ༷་ད༷ག་གི་སྐུ༷་དང་སྤྱོ༷ད་པའི་མཐུ༷་དང་སྟོབ༷ས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཇི༷་འདྲ༷་བ་ད༷ང་། དེ་དག་གི་འཁོར་ཉན༷་ཐོས༷་ཀྱི་དགེ༷་འདུ༷ན་གྱི་འདུས་པ་ཇི༷་སྙེད༷་དང་། ཆོས་ལ་ནན་ཏན་སོགས་སོ་སོའི་རང་བཞིན་ཇི༷་ལྟ་བ་ད༷ང་། བྱང༷་ཆུབ༷་སེ༷མས་དཔའ་རྣམ༷ས་དེ༷ར་གཟུ༷གས་མཚན་དཔེས་སྤྲས་པ་སོགས་ཇི༷་འདྲ༷་བ་ད༷ང་། ཐེག་པ་གསུམ་ལས་བསྟན་པ་ཇི༷་འདྲ༷འི་ཆོ༷ས་དང༷་ཞིང་དེ༷ར་བད༷ག་བྲམ༷་ཟེ་སོགས་རིགས་
1-4-149b
གཟུགས་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་བྱུང་སོགས་ཆ་ལུགས་ཇི༷་འདྲ༷་ད༷ང་། ཆོ༷ས་ཐོ༷ས་ནས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོ༷ད་པ༷་ག༷ང་ལ༷་སྤྱད༷་པ༷་ད༷ང་། བཟའ་བཏུང་གོས་རྒྱན་སོགས་སྦྱིན༷་པ་ག༷ང་དུས་དང་ཚད་ཇི༷་ཙམ༷་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཉན་ཐོས་དེ༷་ད༷ག་ལ༷་ཕུལ༷་བ༷། དེ༷་ནི༷་མ༷་ལུ༷ས་པར་སྐུ༷་གཅི༷ག་ལ༷་སྟོན༷་པར་མཛ༷ད་དོ།

直译
因此，智慧有尽所有见，故说"有现"是依智慧之存在而立，而非如凡夫所见那样的差别显现。因此不可思议。彼时自性界显现，故无根等新生和灭尽等，超越不可思议的死亡与出生，因为寂静界已现前。
此时，一切心与心所灭尽，因为这些属于有为法，心若未灭，境有境一味智慧不可能存在，而彼完全灭尽，则智慧身现前。因心灭尽，智慧身由圆满受用身之所依现证。
第二，受用身虽心心所等戏论寂灭（ཞི༷་ཡང），与离戏界一味无勤离散收之显现，受用身（ལོངས་སྐུ༷）如（ལྟར༷）如意树（དཔ༷ག་བས༷མ་ཤིང༷）般明（གས༷ལ་བར༷）显（གྱུར༷་ཅིང༷）。如（བཞི༷ན་དུ）如意宝（ཡི༷ད་བཞི༷ན་གྱི་ནོ༷ར་བུ༷），无（མི༷）分别（རྟོག༷）地（པར）救度（སྒྲོལ༷་བའི）一切众生（འགྲོ༷་བ），为（བ༷ར་དུ༷）世间（འཇི༷ག་རྟེན༷）富乐（འབྱོར༷་བའི）故（སླ༷ད）常（རྟག༷）住，此（འདི༷་ནི༷）唯（ཁོ་ན་ལ༷）对获得离（བྲལ༷་བ）一切戏论（སྤྲོས༷་པ་ཐམས་ཅད་དང༷）者显现（སྣང༷་བར༷་འགྱུར༷་རོ）。
此身如虚空，为众生胜乐方便之故恒常，菩萨唯对证得离戏二资的无垢智慧镜的清净者显现，不会对第七地以下有所缘者显现，如热玛达所说。
第三部分包括：于身毛孔中示现自己所有行持方式、于彼处示现他人所有行持方式、对圆满意愿掌控自在方式三点。
第一，能仁（ཐུབ༷་དབ༷ང）一（གཅི༷ག）时（དུས༷）中（ཁོ་ན༷ར）在法报身的等流（རྒྱུ༷་མཐུ༷ན་གྱི）色（གཟུག༷ས་སྐུ༷）一（གཅི༷ག）身（ལ༷）中，将遍智智慧前从无始轮回以来自（རང༷་གི༷）出生（སྐྱེ༷）住处（གན༷ས）时（སྐབ༷ས），昔（སྔ༷ར）已（འག༷གས）灭一切明显（གས༷ལ་བ་ད༷ང）无错乱（མ༷་འཆོ༷ལ་བ），即互不混杂地，将过去所有（མ༷་ལུས༷་ཀྱིས༷）发生（བྱུང༷་ཚུལ༷）方式（ནི）一切显明（བཀྲ༷་བ་མཐ༷འ་ད༷ག）如镜中影像无功用地显示（སྟོན༷་པ༷ར་མཛ༷ད）。
菩萨行持方式，如世尊行布施波罗蜜时供养诸佛，以及佛（སང༷ས་རྒྱས༷）国土（ཞིང༷）琉璃等器情差别如何（ཇི༷་འདྲ༷），能仁（ཐུབ༷་དབ༷ང）于彼处示现诞生等，彼（དེ༷་ད༷ག）诸佛身（སྐུ༷）与行（སྤྱོ༷ད་པའི）力（མཐུ༷）势（སྟོབ༷ས）殊胜如何（ཇི༷་འདྲ༷་བ་ད༷ང），彼等眷属声闻（ཉན༷་ཐོས༷）僧（དགེ༷་འདུ༷ན）众有几许（ཇི༷་སྙེད༷）及各自精进法等本性如何（ཇི༷་ལྟ་བ་ད༷ང），菩萨（བྱང༷་ཆུབ༷་སེ༷མས་དཔའ）众（རྣམ༷ས）于彼（དེ༷ར）以相好庄严的色身（གཟུ༷གས）如何（ཇི༷་འདྲ༷་བ་ད༷ང），从三乘所说如何（ཇི༷་འདྲ༷འི）法（ཆོ༷ས་དང༷），以及彼（དེ༷ར）我（བད༷ག）婆罗门等种姓、在家出家等形象如何（ཇི༷་འདྲ༷་ད༷ང），闻法（ཆོ༷ས་ཐོ༷ས）后菩萨行（སྤྱོ༷ད་པ༷）何（ག༷ང་ལ༷）所行（སྤྱད༷་པ༷་ད༷ང），饮食衣饰等施予（སྦྱིན༷་པ）何时、数量几许（ཇི༷་ཙམ༷）对彼（དེ༷་ད༷ག་ལ༷）诸佛菩萨声闻供（ཕུལ༷་བ༷）养，此（དེ༷་ནི༷）一切（མ༷་ལུ༷ས་པར）于一（གཅི༷ག）身（སྐུ༷）中（ལ༷）显示（སྟོན༷་པར་མཛ༷ད་དོ）。


 །དེ༷་བཞི༷ན་ཚུལ༷་ཁྲིམས་བཟོ༷ད་པ་དང་བརྩོ༷ན་འགྲུས་དང་ཏིང༷་འཛི༷ན་ད༷ང་། ཤེ༷ས་ར༷བ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོ༷ད་ཚེ༷་སྔར༷་གྱི༷་གན༷ས་སྐབ༷ས་ག༷ང་མ༷་ཚ༷ང་བ་མེ༷ད་པ་དེ༷་དག་ཉི༷ད་ཀྱི་སྤྱོ༷ད་པ༷་ཀུ༷ན། སྐུ་གཅིག་ལ་གཅིག་ཆར་དུ་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་ལྟ་ཞོག་སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཀུན་སྐུ༷་ཡི༷་བ༷་སྤུ༷འི་ཁུང༷་བུར༷་འང༷་གས༷ལ་བར་སྟོན༷་པར་མཛད་དོ། །གཉིས་པ། དེར་མ་ཟད་ས༷ངས་རྒྱས༷་གཞན་ག༷ང་ད༷ག་འད༷ས་པ་ད༷ང་མ་འོངས་པ་འབྱུང༷་འགྱུར༷་ག༷ང་དང་། ག༷ང་ད༷ག་ད༷་ལྟར༷་ནམ༷་མཁ༷འི་མཐ༷ར་ཐུག༷་པ༷ར་གསུང་གི་གདང༷ས་མཐོ༷ན་པོས་ཆོ༷ས་སྟོན༷་པས་སྡུག༷་བསྔལ༷་གྱིས༷་གཟིར་ཞིང་བཟུང༷་བའི༷་འགྲོ༷་བ༷་རྣམས་དབུ༷གས་འབྱི༷ན་ཞི༷ང་འཇི༷ག་རྟེན༷་ན་འཚོ་གཞེས་ཏེ་བཞུ༷གས་པ༷་ད༷ང་། ད༷ང་པོ༷འི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐུག༷ས་བསྐྱེད་པ་བཟུང༷་བ་ནས་བྱང༷་ཆུབ༷་སྙིང་པོའི༷་སྟེ་སྙིང་པོ་མངོན་དུ་མཛད་པའི་བར། དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་དེ༷་ད༷ག་སྤྱོ༷ད་ཀུན༷་དངོ༷ས་པོ་རྣམ༷ས་རང་བཞིན་མེད་པ་མིག༷་འཕྲུལ༷་གྱི༷་ར༷ང་
1-4-150a
བཞི༷ན་ཅན་དུ་མཁྱེན༷་ནས༷་བད༷ག་གི་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་སྟོན་པ་དེ་བཞི༷ན་དུ་སྐུ་ཡི་བ༷་སྤུ༷་ཡི༷་ཁུང༷་བུར༷་དུས༷་གཅི༷ག་ལ༷་ནི་གསལ་བར༷་སྟོན༷་པར་མཛད་དོ། །གང་ལ་མིག་འཕྲུལ་ཅན་གྱིས་སྔགས་ཀྱི་མཐུས་རང་གི་ལུས་ལ་སྣོད་བཅུད་སྣ་ཚོགས་སྟོན་ནུས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདི་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་སོ། །དེ༷་བཞི༷ན་དུས༷་གསུ༷མ་གྱི་བྱང༷་ཆུབ༷་སེམ༷ས་དཔ༷འ་ད༷ང་། ར༷ང་རྒྱལ༷་འཕ༷གས་པ༷་ཉན༷་ཐོ༷ས་མ༷་ལུ༷ས་ཀྱི༷་སྤྱོ༷ད་པ་ད༷ང་དེ༷་ཡི་ལྷག༷་མ་སོ་སོའི་སྐྱེ༷་བོ༷འི་གན༷ས་སྐབ༷ས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི༷། ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བ༷་སྤུའི་ཁུང༷་བུར༷་གཅིག་ཏུ་དུས་གཅི༷ག་གི་ཚེ༷་སྟོན༷་ཏོ། །གསུམ་པ་ལ་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་གཉིས། དང་པོ། དྲི་མ་མ་ལུས་པ་ད༷ག་པ༷་འདི༷་ནི༷་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བཞེ༷ད་པ༷་ཙམ་གྱིས་འཇུག༷་པ༷་ཡི༷ས་སྒོ་ནས་རྡུལ༷་གཅི༷ག་ཡུལ༷་ལ༷་ནམ་མཁ༷འི་མཐས་གཏུག༷ས་པའི་འཇིག༷་རྟེན༷་གྱི་ཁྱོན་སྟོན་པ་ད༷ང་། འཇི༷ག་རྟེན༷་མཐ༷འ་ཡ༷ས་པའི་ཕྱོག༷ས་མཐའ་དག་ཁྱབ༷་ནུས་པ་རྡུལ༷་ཕྲ་རབ་གཅིག་ལ་སྟོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་གིས་ཁྱབ་པར་སྟོན༷་པར་མཛད་མོ༷ད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྡུལ༷་གཅིག་པོ་དེ་ར༷གས་པ་སྟེ་ཆེ་བར་ཡང་མི༷་འགྱུར༷་ཞིང་འཇིག་རྟེན༷་ཕྲ༷་བ་སྟེ་ཆུང་བར་ཡང་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། དེ་བཞིན་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་མི༷་མང༷འ་བ་ཐུབ་པ་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷ས་སྲི༷ད་པ་
1-4-150b
འཁོར་བའི་མཐའི༷་བར༷་དུ་སྐ༷ད་ཅི༷ག་དེ༷་རེ༷་རེ༷་ལ༷་སྤྱོ༷ད་པ་སྣ༷་ཚོ༷གས་ཇི༷་སྙེད༷་སྟོན༷་པ༷་དེ༷་སྙེད༷་ཀྱི་གྲངས་ནི་འཛ༷མ་བུ༷་གླིང༷་། མ༷་ལུས༷་པའི་རྡུལ༷་ཕྲ་རབ་ཀྱིས་གྲངས་གང༷་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ༷་སྙེད༷་ལ༷་ནི་སྤྱོད་པའི་གྲ༷ངས་མེ༷ད་དོ།

直译
同样（དེ༷་བཞི༷ན）持戒（ཚུལ༷་ཁྲིམས）、忍（བཟོ༷ད་པ）、精进（བརྩོ༷ན་འགྲུས）、禅定（ཏིང༷་འཛི༷ན་ད༷ང）、智慧（ཤེ༷ས་ར༷བ）波罗蜜行（སྤྱོ༷ད）时（ཚེ༷）前述住（གན༷ས）处（སྐབ༷ས）无（མེ༷ད་པ）一不（ག༷ང་མ༷་ཚ༷ང་བ）全（དེ༷་དག་ཉི༷ད）行（སྤྱོ༷ད་པ༷）为（ཀུ༷ན）。且不说于一身同时示现一切时处，更在身（སྐུ༷་ཡི༷）毛（བ༷་སྤུ༷འི）孔（ཁུང༷་བུར༷）中（འང༷）明（གས༷ལ་བར）示（སྟོན༷་པར་མཛད）先前一切行持。
第二，不仅如此，过去（འད༷ས་པ་ད༷ང）与未来将（འབྱུང༷་འགྱུར༷）现（ག༷ང་དང）诸佛（ས༷ངས་རྒྱས༷）他（གཞན་ག༷ང་ད༷ག），以及现（ད༷་ལྟར༷）于（ནམ༷་མཁ༷འི་མཐ༷ར་ཐུག༷་པ༷ར）虚空边际以宏音（གདང༷ས་མཐོ༷ན་པོས）说（སྟོན༷）法（ཆོ༷ས）使苦（སྡུག༷་བསྔལ༷་གྱིས༷）恼执（བཟུང༷་བའི༷）众生（འགྲོ༷་བ༷）得（དབུ༷གས་འབྱི༷ན་ཞི༷ང）解脱而住（བཞུ༷གས་པ༷）世间（འཇི༷ག་རྟེན༷）者（ད༷ང）。从初发菩提心（ཐུག༷ས）起（བཟུང༷་བ）至菩提（བྱང༷་ཆུབ༷）心要（སྙིང་པོའི༷），了知三世诸佛行持彼（དེ༷་ད༷ག）诸（ཀུན༷）行（སྤྱོ༷ད），诸（རྣམ༷ས）事（དངོ༷ས་པོ）无自性如幻术（མིག༷་འཕྲུལ༷་གྱི༷）性（ར༷ང་བཞི༷ན）后，如自行示现一样（དེ་བཞི༷ན་དུ），于身毛（བ༷་སྤུ༷་ཡི༷）孔（ཁུང༷་བུར༷）一（གཅི༷ག）时（དུས༷）中（ལ༷）明（གསལ་བར༷）示（སྟོན༷་པར་མཛད་དོ）。
若幻术者以咒力能于自身显示种种器情，佛能如是示现，何足为奇？
同样（དེ༷་བཞི༷ན）三时（དུས༷་གསུ༷མ）菩萨（བྱང༷་ཆུབ༷་སེམ༷ས་དཔ༷འ）及（ད༷ང）独觉（ར༷ང་རྒྱལ༷）圣（འཕ༷གས་པ༷）声闻（ཉན༷་ཐོ༷ས）无（མ༷་ལུ༷ས）余（ཀྱི༷）行（སྤྱོ༷ད་པ་ད༷ང）及余（དེ༷་ཡི་ལྷག༷་མ）凡夫（སོ་སོའི་སྐྱེ༷་བོ༷）处（གན༷ས་སྐབ༷ས）行（ནི༷），皆（ཐམ༷ས་ཅ༷ད）于毛（བ༷་སྤུའི）孔（ཁུང༷་བུར༷）中（གཅིག་ཏུ）同（དུས་གཅི༷ག་གི་ཚེ༷）时（སྟོན༷）示（ཏོ）。
第三部分分为依境而论与依时而论两点。
第一，此清净（ད༷ག་པ༷）者（འདི༷་ནི༷）由意（བཞེ༷ད་པ༷）欲成（འཇུག༷་པ༷་ཡི༷ས）佛事，于一（གཅི༷ག）微尘（རྡུལ༷）境（ཡུལ༷）中（ལ༷）示现虚空（ནམ་མཁ༷འི）边（གཏུག༷ས）世界（འཇི༷ག་རྟེན༷）量（ད༷ང），能以一微尘遍（ཁྱབ༷）无（མཐ༷འ་ཡ༷ས）边（པའི）方（ཕྱོག༷ས）处（མཐའ་དག），虽（མོ༷ད）示微尘遍一切世界，然彼一微尘（རྡུལ༷་གཅིག་པོ་དེ）不会变粗（ར༷གས་པ），世界（འཇིག་རྟེན༷）亦不变细（ཕྲ༷་བ）。
第二，同样，无多分别（རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་མི༷་མང༷འ་བ）能仁，汝（ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷ས）于有（སྲི༷ད་པ）轮回（འཁོར་བའི）际（མཐའི༷་བར༷་དུ），每一刹（སྐ༷ད་ཅི༷ག་དེ༷་རེ༷་རེ༷་ལ༷）那所（སྤྱོ༷ད་པ་སྣ༷་ཚོ༷གས）示（སྟོན༷་པ༷）诸行（ཇི༷་སྙེད༷）的数量，瞻（འཛ༷མ་བུ༷）部（གླིང༷）洲（མ༷་ལུས༷་པའི）微尘数（རྡུལ༷་ཕྲ་རབ་ཀྱིས་གྲངས）有（གང༷）几（ཇི་སྙེད）许，行数亦（དེ༷་སྙེད༷་ལ༷་ནི）无（མེ༷ད་དོ）量（གྲ༷ངས）。


 །གཉིས་པ་ཡོན་ཏན་ལ། ཡོན་ཏན་གྱི་གཙོ་བོ་སྟོབས་བཅུ་བཤད་པ། ཡོན་ཏན་ཀུན་བརྗོད་མི་ནུས་པའི་ཚུལ། ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཤེས་པའི་ཕན་ཡོན་གསུམ། དང་པོ་ལ་བསྟན་བཤད་གཉིས། དང་པོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་སྟོབས་བཅུས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་དེའི་དབྱེ་བ་གན༷ས་ད༷ང་གན༷ས་མིན་མཁྱེ༷ན་པའི་སྟོབ༷ས་ད༷ང་། དེ་བཞི༷ན་ལ༷ས་ཀྱི་རྣམ༷་སྨིན༷་མཁྱེན་པའི་བློ༷་ད༷ང་། མོ༷ས་པ༷་སྣ༷་ཚོག༷ས་ཐུག༷ས་སུ་ཆུད༷་པའི་སྟོབས་ད༷ང་། སྣ༷་ཚོ༷གས་ཁ༷མས་ནི་མཁྱེན༷་པའི་སྟོབ༷ས་ད༷ང་། དེ༷་བཞི༷ན་དུ་དབ༷ང་པོ་མཆོ༷ག་དང་མཆོག་མ༷་ཡི༷ན་པ་མཁྱེན༷་པ་ད༷ང་ཐམས་ཅད་དུ༷་འགྲོ༷་བའི་ལམ་ད༷ང་། བས༷མ་གཏན༷་རྣ༷མ་ཐ༷ར་ཏིང༷་འཛི༷ན་ད༷ང་། སྙོམ༷ས་པ༷ར་འཇུ༷ག་སོ༷གས་མཁྱེན་པའི་བློ༷་སྟོབ༷ས་ད༷ང་། སྔོ༷ན་གན༷ས་རྗེས༷་སུ་དྲ༷ན་པ༷་མཁྱེན༷་པ༷་དང༷་། དེ༷་བཞི༷ན་འཆི༷་འཕོ༷་བ་དང་སྐྱེ༷་བ་མཁྱེན་པའི་བློ༷་དང༷་། ཟག༷་པ་རྣམ༷ས་ཟ༷ད་པ༷་མཁྱེ༷ན་པའི་སྟོབ༷ས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབ༷ས་ནི༷་བཅུ༷་པོ༷་འདི༷་ད༷ག་གོ༷། གཉིས་པ། རྒྱས་བཤད་བཅུ་པོ་རེ་རེ་ཞིང་ཚིགས་བཅད་མཐར་སྟོབས་ཞེས་ཡོད་པ་ལྟར་བཤད་དོ། །རྒྱུ༷་ག༷ང་ཞི༷ག་ལ༷ས་འབྲས་
1-4-151a
བུ་ག༷ང་ཞིག༷་ངེ༷ས་པ༷ར་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་བ༷་དེ༷་ནི༷་དེ༷་ཡི༷་གན༷ས་སུ༷་དེ༷་མཁྱེན༷་པ་རྒྱལ་བ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་གསུང༷ས་ཏེ་དགེ་བ་ལས་བདེ་བ་འབྱུང་བ་སྐབས་ཡོད་ལ་གནས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། བཤ༷ད་པ༷་དེ༷་ལ༷ས་བཟློག༷་པ་སྟེ་དགེ་བ་ལས་མི་བདེ་བ་དང་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་ལས་དབང་གིས་སྲིད་པ་བརྒྱད་མི་འགྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །གན༷ས་མི༷ན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཤེ༷ས་བྱ༷་མཐ༷འ་ཡས་པ༷་མཁྱེ༷ན་པ༷་ལ་ཐོ༷གས་པ་སྤང༷ས་པ༷་དེ༷་ནི༷་གནས་གནས་མིན་མཁྱེན་པའི་སྟོབ༷ས་སུ༷་བཤ༷ད་དོ། །རྣམ་སྨིན་འདོ༷ད་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་འཕེན་པའི་ལས་དགེ་བ་ད༷ང་རྣམ་སྨིན་མི༷་འདོ༷ད་པ་འཕེན་པའི་ལས་མི་དགེ་བ་སྟེ་མ་འདྲེས་པ་གཉིས་དང་དེ་ལ༷ས་བཟློག༷་པ་འདྲེས་མ་དང༷་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་དེ་ཟ༷ད་པར་བྱེད་པའི་ཟག་མེད་དངོ༷ས་ཀྱི༷་ལ༷ས་ད༷ང་ལས་དེ༷་ཡི༷་རྣམ༷་སྨིན༷་ཤི༷ན་ཏུ༷་མི་འདྲ་བ་སྣ༷་ཚོ༷གས་པ་ལ༷འ༷ང་། མཁྱེ༷ན་པ༷་ནུས༷་མཐུ༷་ཐོ༷གས་པ་མེ༷ད་པར་སོ༷་སོ༷ར་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་དེ་ཡང་དུ༷ས་གསུ༷མ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ལས་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ཤེ༷ས་བྱ་ཀུན་ལ་ཁྱབ༷་མཛ༷ད་དེ༷་ནི༷་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་སྟོབ༷ས་སུ༷་འདོ༷ད་དོ། །འདོ༷ད་ཆ༷གས་དང་ཞེ་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་ཀུན་འབྱུང་གི་ས་དང་། སོ༷གས་ཀྱིས༷་དད་སོགས་རྣམ་བྱང་གིས་འགྱུར་བ༷འི་སྟེ་ས་བོན་གྱི་སྟོབ༷ས་ཀྱིས༷་བསྐྱེད་པའི་འདོ༷ད་པ༷་ནི༷་ཤི༷ན་ཏུ༷་མི༷་འདྲ་བ་སྣ་ཚོ༷གས་པ་དམ༷ན་པ་དང་
1-4-151b
འབྲིང༷་དང་ག༷ང་ཡ༷ང་ཁྱ༷ད་འཕ༷གས་འདོ༷ད་པ་དང་། མོས་པ་དེ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་པའི་ཆོས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་གཡོ༷གས་པའམ་བསྒྲིབས་པར་གྱུར་པའི་མོ༷ས་པ་ལ༷འང༷་མཁྱེན༷་པ༷་ནི༷་དུས༷་གསུ༷མ་འགྲོ༷་བ༷་མ༷་ལུས༷་པ་ལ་ཁྱབ༷་པ༷་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབ༷ས་ཞེས༷་བྱའོ༷། །སང༷ས་རྒྱས་ཁ༷མས་ཀྱི༷་རྣམ༷་པ༷ར་དབྱེ༷་བ་ལ༷་མཁ༷ས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་མི༷ག་སོ༷གས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་སྟོང་པ་ཉིད་ག༷ང་དེ༷་ཁ༷མས་སུ༷་གསུང༷ས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཁམས་དང་། བདེན་གཉིས། ཁམས་གསུམ་སོགས། ཁམས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ཀུན་ལ་རྫོ༷གས་པའི༷་ས༷ངས་རྒྱས༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་མཁྱེན་པ༷་མཐ༷འ་ཡ༷ས་ཤི༷ང་རྣམ༷་ཀུན༷་ཁམ༷ས་ཀྱི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ལ༷་འཇུག༷་པ་ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབ༷ས་སུ༷་འདོ༷ད་དོ།

直译
第二功德分为：解说功德主要十力、功德不能尽说方式、了知功德之利益三部分。
第一，包括略说与详解两点。
第一，佛地由十力区分，故其分类为知（མཁྱེ༷ན་པའི）处（གན༷ས་ད༷ང）非处（གན༷ས་མིན）力（སྟོབ༷ས་ད༷ང），同（དེ་བཞི༷ན）样（ལ༷ས）知业（ཀྱི）异熟（རྣམ༷་སྨིན༷）之智（བློ༷་ད༷ང），知种种（སྣ༷་ཚོག༷ས）胜解（མོ༷ས་པ༷）证（ཐུག༷ས་སུ་ཆུད༷་པའི）力（སྟོབས་ད༷ང），知种种（སྣ༷་ཚོ༷གས）界（ཁ༷མས་ནི）之力（སྟོབ༷ས་ད༷ང），同样（དེ༷་བཞི༷ན）知根（དབ༷ང་པོ）胜（མཆོ༷ག）劣（མཆོག་མ༷་ཡི༷ན་པ）（མཁྱེན༷་པ་ད༷ང）与遍（ཐམས་ཅད་དུ༷）行（འགྲོ༷་བའི）道（ལམ་ད༷ང），知禅定（བས༷མ་གཏན༷）解脱（རྣ༷མ་ཐ༷ར）三昧（ཏིང༷་འཛི༷ན་ད༷ང），等（སོ༷གས）持（སྙོམ༷ས་པ༷ར）入（འཇུ༷ག）之智（བློ༷་སྟོབ༷ས་ད༷ང），知宿（སྔོ༷ན་གན༷ས་རྗེས༷་སུ་དྲ༷ན་པ༷）住（མཁྱེན༷་པ༷་དང༷），同（དེ༷་བཞི༷ན）知（མཁྱེན་པའི）死（འཆི༷་འཕོ༷་བ་དང）生（སྐྱེ༷་བ）之智（བློ༷་དང༷），知漏（ཟག༷་པ་རྣམ༷ས）尽（ཟ༷ད་པ༷）之力（སྟོབ༷ས）。佛（སངས་རྒྱས་ཀྱི）之力（སྟོབ༷ས་ནི༷）有（འདི༷་ད༷ག་གོ༷）此（བཅུ༷་པོ༷）十。
第二，详说十力，每力结尾都有"力"字，当如是解说。
因（རྒྱུ༷）何（ག༷ང་ཞི༷ག）由（ལ༷ས）果（འབྲས་བུ་ག༷ང་ཞིག༷）定（ངེ༷ས་པ༷ར）生（སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་བ༷），彼（དེ༷་ནི༷）于（སུ༷）彼（དེ༷་ཡི༷）处（གན༷ས）知（མཁྱེན༷་པ），诸佛（རྒྱལ་བ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷）所说（གསུང༷ས），如善生乐有机会处，与上（དེ༷་ལ༷ས）相反（བཟློག༷་པ），如善业不生乐、见道不生八有等。无（སྤང༷ས་པ༷）障（ཐོ༷གས་པ）知（མཁྱེ༷ན་པ༷）无（མཐ༷འ་ཡས་པ༷）尽所知（ཤེ༷ས་བྱ༷）处（གན༷ས）非处（མི༷ན）本性，说（བཤ༷ད་དོ）为知处非处力（སྟོབ༷ས་སུ༷）。
异熟可（འདོ༷ད་པ）爱招感的善业（ད༷ང）与异熟不（མི༷）可（འདོ༷ད）招感的不善业，此不杂二与反（བཟློག༷་པ）彼杂业及（དང༷）尽有漏业的无漏实（དངོ༷ས་ཀྱི༷）业（ལ༷ས་ད༷ང）及彼业（དེ༷་ཡི༷）异（རྣམ༷་སྨིན༷）熟（ཤི༷ན་ཏུ༷）差（མི་འདྲ་བ）别（སྣ༷་ཚོ༷གས）种（པ་ལ༷འ༷ང），知（མཁྱེ༷ན་པ༷）力（ནུས༷་མཐུ༷）无（མེ༷ད་པར）障（ཐོ༷གས་པ）别（སོ༷་སོ༷ར）入（འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་བ༷），彼亦三（དུ༷ས་གསུ༷མ）时摄业与果，遍（ཁྱབ༷）知（མཛ༷ད）一切（ཀུན）所知，彼（དེ༷་ནི༷）乃（འདོ༷ད་དོ）业异熟力（སྟོབ༷ས་སུ༷）。
贪嗔等烦恼集谛地与等（སོ༷གས་ཀྱིས༷）信等清净变（འགྱུར་བ༷འི），即由种子（སྟོབ༷ས་ཀྱིས༷）力生之胜解（འདོ༷ད་པ༷་ནི༷）极（ཤི༷ན་ཏུ༷）不（མི༷）同（འདྲ་བ）种（སྣ་ཚོ༷གས་པ）下（དམ༷ན་པ）中（འབྲིང༷）上（ཁྱ༷ད་འཕ༷གས）胜解（འདོ༷ད་པ་དང）与彼（དེ༷་ལ༷ས）余（གཞ༷ན）法行所（རྣམ༷ས་ཀྱིས༷）覆（གཡོ༷གས）之胜解及（ལ༷འང༷），知（མཁྱེན༷་པ༷་ནི༷）三（དུས༷་གསུ༷མ）时（འགྲོ༷་བ༷）无（མ༷་ལུས༷་པ་ལ）余（ཁྱབ༷་པ༷）众生，名（ཞེས༷་བྱའོ༷）胜解种种智力（སྟོབ༷ས）。
佛（སང༷ས་རྒྱས）界分（ཁ༷མས་ཀྱི༷་རྣམ༷་པ༷ར་དབྱེ༷་བ་ལ༷）善（མཁ༷ས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷），眼（མི༷ག་སོ༷གས）等十八界之自（ར༷ང་བཞི༷ན）性空性，说（གསུང༷ས）为界（ཁ༷མས་སུ༷）。如是界、二谛、三界等，一切（ཀུན）界类上圆（རྫོ༷གས་པའི༷）满（ས༷ངས་རྒྱས༷）佛（རྣམ༷ས་ཀྱི༷）智（མཁྱེན་པ༷）无（མཐ༷འ་ཡ༷ས）边（ཤི༷ང）一切（རྣམ༷་ཀུན༷）界（ཁམ༷ས་ཀྱི༷）差（ཁྱ༷ད་པ༷ར）别（ལ༷）悟（འཇུག༷་པ），名（འདོ༷ད་དོ）界种种智力（སྟོབ༷ས་སུ༷）。
;


 །ཡང་དག་མིན་པའི་ཀུན༷་ཏུ༷་རྟོག༷་སོག༷ས་ཀུན་ཉོན་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། སོགས་སྒྲས་དད་སོགས་རྣམ་བྱང་གི་དབང་པོ་ཆེས༷་རྣོ༷་བ་ཉི༷ད་ནི༷་མཆོ༷ག་ཡིན་པར་བཞེ༷ད་ལ༷་དབང་པོ་འབྲི༷ང་གི་གན༷ས་སྐབ༷ས་ད༷ང་དབང་པོ་རྟུལ༷་ཉི༷ད་མཆོ༷ག་མི༷ན་པ༷ར་བཤ༷ད་པ་ད༷ང་། མི༷ག་ལ༷་སོ༷གས་དབང་པོ་ཉེར་གཉིས་ད༷ང་དབང་པོ་དེ་དག་གི་རང་ཡུལ་ཕ༷ན་ཚུ༷ན་སྒྲུ༷བ་པའི་ནུས༷་པ་དབང་པོའི་ཁོང་དུ་ཆུབ༷་པ༷་སྟེ་དབང་པོ་ཉིད་ལ༷། འདི་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ཅེས་སོ། །ཐག་ཅེས་སྒྲ་ཐོས་ནས་མིག་ལྟ་འདོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་
1-4-152a
ལ་གནས་པ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་གཅིག་སྒྲུབ་ཅེས་ཀྱང་བཤད་དོ། །དེ་དག་ལ་རྣམ༷་པ༷་ཐ༷མས་ཅ༷ད་མཁྱེན༷་པ༷་ཐོགས་པའ༷མ་ཆ༷གས་མེ༷ད་ནི་དབང་པོ་མཆོག་མཆོག་མིན་མཁྱེན་པའི་སྟོབ༷ས་སུ་གསུང༷ས་སོ། །ལ༷མ་འག༷འ་ཞིག་གིས་རྒྱལ༷་བ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྲོ་བ་ད༷ང་ལམ་འག༷འ་ཞི༷ག་ར༷ང་རྒྱལ༷་གྱི༷་བྱང༷་ཆུབ༷་ད༷ང་ནི༷། དེ་བཞིན་ལམ་འགས་ཉན༷་ཐོས༷་ཀྱི་བྱང༷་ཆུབ༷་དང་ལམ་འགས་ཡི༷་དྭག༷ས་ད༷ང་། དུ༷ད་འགྲོ༷་དང་ལྷ༷་དང་མི༷་རྣམས་ད༷ང་། དམྱལ༷་ལ༷་སོ༷གས་འགྲོ༷་བ༷་ལམ་འདི་ལས་འདིར་འགྲོ་ཞེས་དེ༷་ལ༷་མཁྱེན༷་པ༷་ཆ༷གས་ཐོགས་མེ༷ད་པར་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་མཐ༷འ་ཡ༷ས་པར་འཇུག་པ་ནི་སྟོབ༷ས་སུ༷་འདོ༷ད་དོ། །འཇི༷ག་རྟེན༷་མཐ༷འ་ཡ༷ས་པ་ན་ཡོད་པའི་རྣལ༷་འབྱོར༷་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པའི་བསམ་གཏན་སོགས་བྱེ་བྲ༷ག་ལ༷་སྟེ་ཁྱད་པར་དབྱེ་བ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་ཡོད་པའི་བས༷མ་གཏ༷ན་བཞི་དང་རྣམ༷་ཐར༷་བརྒྱ༷ད་དང་ག༷ང་ཞི༷་གན༷ས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་ག༷ང་ད༷ག་ད༷ང་། མཐར་གྱིས་སྙོམ༷ས་འཇུག༷་ཁྱ༷ད་པར༷་ག༷ང་ད༷ག་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་འགོག་གཅི༷ག་ད༷ང་བརྒྱ༷ད་གྱུར༷་པ༷་སྟེ་དགུ་པོ་དེ༷་ལ༷་མཁྱེན༷་པ༷་ཐོག༷ས་མེ༷ད་འདི༷་ནི་སྟོབ༷ས་སུ༷་བཤ༷ད་དོ། །ཇི༷་སྲི༷ད་གཏི༷་མུག༷་ཡོད་པ་དེ༷་སྲི༷ད་དུ་སྲི༷ད་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་བརྒྱུད་ཐོག་མེད་དུ་གན༷ས་པ་འད༷ས་པའི་དུས་ཀྱི་
1-4-152b
བད༷ག་ད༷ང་། གཞན་སེ༷མས་ཅ༷ན་གཞ༷ན་རེ༷་རེ༷་ཡི༷་སྔོན་གྱི་སྲི༷ད་པའི༷་སེ༷མས་ཅ༷ན་ནི༷་ཇི༷་སྙེད༷་ཡོད་པ་དེ༷་སྙེད༷་ཀྱི་སེམས་ཅན་མཐའ༷་ཡ༷ས་པ་གཞིར༷་ཏེ་རྒྱུ་དང་བཅ༷ས་ཡུལ༷་གང་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱོག༷ས་ད༷ང་བཅ༷ས་པའམ་ཡང་ན་ཁ་དོག་སོགས་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ༷་བློ༷་ཐོགས་པ་མེད་པ་ག༷ང་ད༷ང་གང༷་ཡི༷ན་སྔོན་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབ༷ས་སུ༷་བཤ༷ད་དོ། །སེ༷མས་ཅ༷ན་རྣམ༷ས་ཀྱི༷འང༷་སེ༷མས་ཅ༷ན་རེ༷་རེ༷འི་འཆི༷་འཕོ༷་བ་ད༷ང་ཕུང་པོ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐྱེ༷་བ༷་ག༷ང་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལ༷་གན༷ས་ན་ནམ༷་མཁ༷འི་མཐ༷ར་ཐུག༷་སྟེ་ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་གནས་པ་ད༷ང་། སྣ་ཚོགས་པའི་ལས་ཀྱི་བཟོ༷་བོས་བཀྲ༷་བར་བྱས་པ་མང༷་པོ༷་དེ༷་ལ༷་མཁྱེན༷་པ༷་དུས༷་དེ༷ར་འཇུག༷་པ༷་ཡི༷ས། མཁྱེན་པ་མ༷་ཆ༷གས་པ་དང་རྣ༷མ་ཀུན༷་ཡོ༷ངས་སུ་ད༷ག་པ་མཐ༷འ་ཡ༷ས་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབ༷ས་སུ༷་འདོ༷ད་དོ། །ཤེས་བྱའི་རྣམ༷་པ་ཀུན༷་མཁྱེན༷་པའི༷་སྟོ༷བས་ཀྱིས༷་མྱུར༷་དུ༷་ཞེས་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་རྒྱལ༷་བ་སངས་རྒྱས་རྣམ༷ས་ཀྱི༷། ཆགས་སོགས་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་ད༷ག་ནི་བ༷ག་ཆ༷གས་ད༷ང་བཅ༷ས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའང་འཇི༷ག་པ་སྟེ་སྤང་བར་འགྱུར༷་བ་ད༷ང་། སློབ༷་མ༷་ཉན་རང་ལ༷་སོ༷གས་རྣམས་ཀྱིས་ཉོ༷ན་མོངས་པ་རྣམས་བློ༷་ཡི༷ས་ཏེ་ཟག་མེད་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འགོ༷ག་པ༷་སྟེ་སྤངས་པ་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་ལ༷་མཁྱེ༷ན་པ༷་ཆགས་མེད་མཐ༷འ་ཡ༷ས་ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་
1-4-153a
སྟོབ༷ས་སུ༷་འདོ༷ད་དོ།

直译
非（ཡང་དག་མིན་པའི）分（ཀུན༷་ཏུ༷）别（རྟོག༷）等（སོག༷ས）所有烦恼处，自在，等字表示信等清净根，极（ཆེས༷）猛（རྣོ༷་བ་ཉི༷ད）利（ནི༷）是胜（མཆོ༷ག་ཡིན་པར），承（བཞེ༷ད་ལ༷）根中（འབྲི༷ང་གི）位（གན༷ས་སྐབ༷ས་ད༷ང）与根钝（རྟུལ༷）性（ཉི༷ད）非（མཆོ༷ག་མི༷ན་པ༷ར）胜（བཤ༷ད་པ་ད༷ང）。眼（མི༷ག་ལ༷）等（སོ༷གས）二十二根及（ད༷ང）彼等诸根自境互（ཕ༷ན་ཚུ༷ན）成（སྒྲུ༷བ་པའི）力（ནུས༷་པ），根中含（ཆུབ༷་པ༷）即根自（ཉིད་ལ༷）有成此能力。如闻声言物而欲目视等，如住布施波罗蜜时能守持戒等，互相一能成一果，亦如是说。于彼一（ཐ༷མས་ཅ༷ད）切（རྣམ༷་པ༷）智（མཁྱེན༷་པ༷）无（ཆ༷གས་མེ༷ད）碍（ཐོགས་པའ༷མ），说（གསུང༷ས་སོ）为知根胜非胜力（སྟོབ༷ས）。
道（ལ༷མ）一（འག༷འ）能（ཞིག）趣佛（རྒྱལ༷་བ༷་ཉི༷ད་དུ）果（འགྲོ་བ་ད༷ང），道（ལམ）一（འག༷འ་ཞི༷ག）趣独（ར༷ང）觉（རྒྱལ༷་གྱི༷）菩（བྱང༷）提（ཆུབ༷་ད༷ང་ནི༷），同样道趣声（ཉན༷）闻（ཐོས༷）菩（བྱང༷）提（ཆུབ༷），道趣饿（ཡི༷་དྭག༷ས་ད༷ང）鬼，畜（དུ༷ད་འགྲོ༷）生，天（ལྷ༷），人（མི༷）等（རྣམས་ད༷ང），地（དམྱལ༷་ལ༷）狱（སོ༷གས）趣（འགྲོ༷་བ༷）。"此道趣此处"，于（དེ༷་ལ༷）知（མཁྱེན༷་པ༷）无（མེ༷ད）碍（ཆ༷གས་ཐོགས），遍行道智入无（མཐ༷འ་ཡ༷ས）边，名（འདོ༷ད་དོ）为力（སྟོབ༷ས་སུ༷）。
世（འཇི༷ག་རྟེན༷）间（མཐ༷འ་ཡ༷ས）无（པ）边，诸（རྣམས་ཀྱི）瑜（རྣལ༷）伽（འབྱོར༷）者相续各别，禅等差（བྱེ་བྲ༷ག་ལ༷）别，各（ཐ༷་ད༷ད）异（དུ）四（བས༷མ་གཏ༷ན་བཞི）禅，八（བརྒྱ༷ད）解（རྣམ༷་ཐར༷）脱，止（གན༷ས་ཀྱི）住何（ག༷ང་ཞི༷）三（ཏིང་འཛིན）昧（ག༷ང་ད༷ག་ད༷ང），次第等（སྙོམ༷ས）持（འཇུག༷）差（ཁྱ༷ད་པར༷）别（ག༷ང་ད༷ག），灭尽定想受一（གཅི༷ག་ད༷ང）与八（བརྒྱ༷ད）成（གྱུར༷་པ༷）九种，于（དེ༷་ལ༷）知（མཁྱེན༷་པ༷）无（མེ༷ད）障（ཐོག༷ས），此（འདི༷་ནི）名（བཤ༷ད་དོ）力（སྟོབ༷ས་སུ༷）。
乃（ཇི༷་སྲི༷ད）至（དེ༷་སྲི༷ད་དུ）痴（གཏི༷་མུག༷）存在，无（ཐོག་མེད་དུ）始轮回一有接一有住（གན༷ས）过（འད༷ས）去时我（བད༷ག་ད༷ང）及余（གཞན）有（སེ༷མས་ཅ༷ན）情（གཞ༷ན），一（རེ༷་རེ༷）一（ཡི༷）往（སྔོན་གྱི）昔（སྲི༷ད་པའི༷）有（སེ༷མས་ཅ༷ན）情（ནི༷）几（ཇི༷་སྙེད༷）许（ཡོད་པ）。如（དེ༷་སྙེད༷）数（ཀྱི）无（མཐའ༷་ཡ༷ས）边（པ）有（གཞིར༷）情，有（བཅ༷ས）因，所（ཡུལ༷）生（སྐྱེ་བའི）方（ཕྱོག༷ས་ད༷ང）具（བཅ༷ས），或具色等行相等，于（ལ༷）彼智（བློ༷）无（མེད་པ）碍（ཐོགས་པ），何（ག༷ང་ད༷ང་གང༷）者（ཡི༷ན），宿住随念智力，说（བཤ༷ད་དོ）为力（སྟོབ༷ས་སུ༷）。
诸（སེ༷མས་ཅ༷ན་རྣམ༷ས་ཀྱི༷འང༷）有（སེ༷མས་ཅ༷ན）情，一（རེ༷་རེ༷）一（འི）死（འཆི༷་འཕོ༷་བ་ད༷ང）亡与蕴结合之生（སྐྱེ༷་བ༷་ག༷ང），世（འཇི༷ག་རྟེན༷）间（ལ༷）住（གན༷ས）于（ན）虚（ནམ༷་མཁ༷འི）空（མཐ༷ར་ཐུག༷）际（སྟེ），住于际虚空和（ད༷ང），多（མང༷་པོ༷）种（སྣ）业匠（བཟོ༷་བོས）饰（བཀྲ༷་བར）彼（དེ༷་ལ༷），知（མཁྱེན༷་པ༷）时（དུས༷）入（འཇུག༷་པ༷་ཡི༷ས）。知无（མ༷）执（ཆ༷གས）一（རྣ༷མ་ཀུན༷）切（ཡོ༷ངས་སུ）净（ད༷ག）无（མཐ༷འ་ཡ༷ས）边，名（འདོ༷ད་དོ）死生智力（སྟོབ༷ས་སུ༷）。
知所知一（ཀུན༷）切（རྣམ༷་པ）相（མཁྱེན༷་པའི༷）力（སྟོ༷བས་ཀྱིས༷），速（མྱུར༷་དུ༷）以一刹那智，诸（རྣམ༷ས་ཀྱི༷）佛（རྒྱལ༷་བ་སངས་རྒྱས）贪等烦（ཉོ༷ན་མོ༷ངས་ད༷ག་ནི）恼，极细习（བ༷ག་ཆ༷གས་ད༷ང་བཅ༷ས）气，灭（འཇི༷ག་པ）除（འགྱུར༷་བ་ད༷ང）。诸（ལ༷་སོ༷གས་རྣམས་ཀྱིས）声（སློབ༷་མ༷）闻（ཉན་རང）等烦恼（ཉོ༷ན་མོངས），以智（བློ༷་ཡི༷ས）即无漏智慧断（འགོ༷ག་པ༷）灭，于（དེ༷་ལ༷）知（མཁྱེ༷ན་པ༷）无（མཐ༷འ་ཡ༷ས）障，名（འདོ༷ད་དོ）漏尽智力（སྟོབ༷ས་སུ༷）。


 །གཉིས་པ་ལ། ཡོན་ཏན་ཀུན་རྫོབ་མི་ནུས་པའི་ཚུལ་དང་། འདིར་ནི་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པའང་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་ནི། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་སྐུ་ཚེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་། ཕྲིན་ལས་གཞན་མི་མཛད་པར་སྐྱེན་པར་གསུངས་ཀྱང་། རྫོགས་པ་མིན་ན། བྱང་སེམས་ཀྱིས་ལྟ་ཅི།དེས་ན་ཉན་རང་གིས་བརྗོད་མི་ནུས་པ་ནི་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་ན༷མ་མཁ༷འ་མེ༷ད་པས༷་འད༷བ་ཆག༷ས་ལྡོ༷ག་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་གྱི༷་འདིར༷་ནི་འདབ་ཆགས་མཁའ་ལྡིང་དབང་པོ་དེ་ར༷ང་མཐུ༷་ཟ༷ད་པ༷ས་ལྡོ༷ག་པ༷ར་འགྱུར༷་བ་དེ༷་བཞི༷ན་དུ། སློ༷བ་མ༷་ཉན་ཐོས་དང༷་བཅ༷ས་པའི་སང༷ས་རྒྱས༷་སྲས༷་བྱང་སེམས་རྣམ༷ས་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱི༷་ཡོ༷ན་ཏན༷་མཁ༷འ་ལྟར༷་མཐ༷འ་ཡ༷ས་པ་མ༷་བརྗོ༷ད་བཞིན་དུ་ལྡོག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་གྱི་བརྗོ༷ད་བྱ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། དེ༷་ཕྱིར༷་བད༷ག་འདྲས༷་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཁྱོད་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་འདི༷་ད༷ག་ཆ་ཤས་ཙམ་ཅི༷་ལྟར་ཤེ༷ས་པ༷་ད༷ང་ནི༷་བརྗོ༷ད་པར་ནུས༷་འགྱུར༷་རམ༷་སྟེ། མི་འགྱུར་ནའང་། འོ༷ན་ཀྱང༷་ཆ་ཙམ་བརྗོད་པ་དེ༷་ད༷ག་འཕ༷གས་པ༷་ཀླུ༷་སྒྲུབ༷་ཀྱིས༷་བཤ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དོ༷གས་པ་སྤང༷ས་ཏེ་ཚམ་ཚོམ་མེད་པར་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཙ༷མ་ཞི༷ག་སྨྲས༷་སོ། །གསུམ་པ། མདོར་བསྡུ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཟ༷བ་
1-4-153b
མོ༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་གཞི་ལམ་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡི༷ན་ཏེ༷། ཡོ༷ན་ཏན་དེ་ལས་གཞན་ས་བཅུ་གཅིག་གི་ཡོན་ཏན་དང་། སྟོབས་སོགས་གཞ༷ན་རྣམ༷ས་ནི་རྒྱ༷་ཆེ༷་བ༷འོ༷། །ཟབ་རྒྱས་འདི་གཞུང་སྤྱི་ལ་རེད་མདའ་བ་བཞེད། དེ་འདྲའི་ཟབ༷་ད༷ང་རྒྱ༷་ཆེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚུལ༷་ལེགས་པར་ཤེ༷ས་པས༷་ནི༷་དོན་དེ་གཉིས་ཤེས་ནས་བསྒོམས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་གཉིས་པོ་འདི༷་ད༷ག་འཐོབ༷་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །
证得菩提已神通利他
གསུམ་པ་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་ནས་སྤྲུལ་པས་འགྲོ་དོན་མཛད་ཚུལ་ལ། སྟོན་པ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་རྣམ་ཐར་སྟོན་པ། བསྟན་པ་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ། སྟོན་པ་དེ་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། བཞུགས་པའི་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚད་མེད་པར་བསྟན་པ་གསུམ། དང་པོ། སླར༷་ཡ༷ང་ཆོས་སྐུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་མི༷་གཡོ༷་བའི་སྐུ༷་མང༷འ་བ་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷ས་ས་འོག་ས་སྟེང་ས་བླའི་སྲི༷ད་པ༷་གསུ༷མ་དུ་བྱོན༷་ན༷ས་སྤྲུལ༷་པའི་སྐུ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷། དགའ་ལྡན་ནས་མི་ཡུལ་དུ་གཤེ༷གས་པ༷་ད༷ང་ནི༷་ཡུམ་སྲས་དང་འབྲེལ་བར་སྟོན་པས་བལྟམ༷ས་པ་ད༷ང་བྱང༷་ཆུབ༷་ཞི༷་བའི༷་དབྱིངས་མྱང་འདས་སུ་གཞུག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོ༷ར་ལོ༷འ༷ང་སྟོན༷་པ༷ར་མཛ༷ད་དོ། །དེ༷་ལྟར༷་ཁྱོད་ཀྱིས༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་པའི་སྐྱེ་བོ་སེམས་གར་མཁན་ལྟར་ཤིན་ཏུ་གཡོ་བའི་ངང་ཚུལ་ལམ་གཡོ་བ༷ག་ནི་སྤྱོ༷ད་པ་སྣ་ཚོགས་ཅ༷ན་ཡུལ་ལ་རེ༷་བའི་སྟེ་སྲེད་པའི་ཞ༷གས་པ༷་ནི༷་
1-4-154a
མང༷་པོ༷ས་དམ་པོར་བཅི༷ངས་པ༷་མ༷་ལུས༷་པ་ཐུག༷ས་རྗེ༷ས་མྱ༷་ང༷ན་འད༷ས་པར༷་བཀྲི༷་བ༷ར་མཛ༷ད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་རིགས་པས་གྲུབ་ཚུལ་བརྗོད་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་ཕྱིར༷་འདི༷་ན༷་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཤེ༷ས་པ་ལ༷ས་སྒྲིབ༷་གཉིས་ཀྱི་དྲི༷་མ༷་མཐ༷འ་ད༷ག་སེ༷ལ་བ༷་ནི༷་ལྷུར༷་བྱེ༷ད་པའི་གཉེན་པོ་གཞ༷ན་མེ༷ད་ལ་ཆོ༷ས་རྣམ༷ས་ཀྱི་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཀྱང་མི་འདྲ་བའི་རྣམ༷་འགྱུར༷་གྱི་དབྱེ༷་བ་ལ༷འང༷་བསྟེན༷་མི༷ན་ཞི༷ང་སྟེ། གཅིག་ཏུ་ཟད་པ་ལ་དེ་མིན་པར་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཀྱི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་གྱི་བློ༷་གྲོས༷་ཏེ་ཡེ་ཤེས་འདི༷་ཡ༷ང་ཡུལ་འཇལ་བའི་རྣམ་པ་ཐ༷་ད༷ད་པར་འགྱུར༷་བ་ཡང་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་ཐུབ་པ་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་གདུལ་བྱའི་འགྲོ༷་ལ༷་ཐེག༷་པ༷་གཞན་གང་དང་ཡང་མི༷་མཉམ༷་པ་དབྱེར༷་མེ༷ད་པའི་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན༷་ཏོ།

直译
第二部分包括：功德不能尽说的方式和本文略述也依经教的方式两点。
第一，诸佛功德全部，即使佛自身加持寿命无数劫，专心宣说而不做其他事业，也无法穷尽，何况菩萨？因此声闻缘觉不能说，更不必言。譬如，虚（ན༷མ་མཁ༷འ）空（མེ༷ད་པས༷）若（འད༷བ་ཆག༷ས）翼（ལྡོ༷ག་པ༷ར）不（མི༷）止（འགྱུར༷་གྱི༷），此（འདིར༷་ནི）飞禽空行王自（ར༷ང）力（མཐུ༷）尽（ཟ༷ད་པ༷ས）而（ལྡོ༷ག་པ༷ར）返（འགྱུར༷）。同（དེ༷་བཞི༷ན）样（དུ），声（སློ༷བ་མ༷）闻（ཉན་ཐོས）等（དང༷）诸（བཅ༷ས་པའི）佛（སང༷ས་རྒྱས༷）子（སྲས༷）菩（བྱང་སེམས）萨（རྣམ༷ས），佛（སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱི༷）功（ཡོ༷ན་ཏན༷）德（མཁ༷འ་ལྟར༷）如（མཐ༷འ་ཡ༷ས）空（པ）无（མ༷）边，未（བཞིན་དུ）尽（བརྗོ༷ད）说（ལྡོག༷་པ༷ར）而（འགྱུར༷་གྱི）止，所说对象不会穷尽。
第二，是（དེ༷་ཕྱིར༷）故（བད༷ག་འདྲས༷），圆满佛陀汝功（ཡོ༷ན་ཏན༷）德（འདི༷་ད༷ག），如（ཅི༷་ལྟར）何（ཤེ༷ས་པ༷་ད༷ང་ནི༷）只能略知略说（བརྗོ༷ད་པར་ནུས༷་འགྱུར༷་རམ༷）。即使不能全说，然（འོ༷ན་ཀྱང༷）略说此等，因（ཕྱིར༷）圣（འཕ༷གས་པ༷）龙（ཀླུ༷）树（སྒྲུབ༷་ཀྱིས༷）所说（བཤ༷ད་པའི），依彼除（སྤང༷ས་ཏེ）疑，无疑虑略说（སྨྲས༷་སོ）少（ཅུང༷་ཟ༷ད）分（ཙ༷མ་ཞི༷ག）。
第三，总之，佛功德深（ཟ༷བ་མོ༷）空（སྟོང༷་པ༷）性（ཉི༷ད）法身与基道空性是（ཡི༷ན་ཏེ༷）。此（ཡོ༷ན་ཏན）外十一地功德与力等余（གཞ༷ན་རྣམ༷ས）为广（རྒྱ༷་ཆེ༷་བ༷འོ༷）大。热玛达认为此深广为论典总意，如是深（ཟབ༷་ད༷ང）广（རྒྱ༷་ཆེའི）功德理（ཚུལ༷），善（ལེགས་པར）知（ཤེ༷ས་པས༷་ནི༷）后，了知二义并修习，佛（ཡོ༷ན་ཏན༷）功（གཉིས་པོ་འདི༷་ད༷ག）德，定将获（འཐོབ༷་པ༷ར）得（འགྱུར༷་རོ）。
证得菩提已神通利他
第三部分，获得菩提后以化身利益众生的方式，分为：显示至尊导师化身传记，究竟教法成就为一乘，以导师现证菩提与住世时间说明无量三点。
第一，复（སླར༷་ཡ༷ང）次，不动（གཡོ༷）离法身真如之身（སྐུ༷）不（མང༷འ་བ）多，汝（ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷ས）于地下地上地上的三（གསུ༷མ་དུ）界（སྲི༷ད་པ༷）中（བྱོན༷་ན༷ས），以（རྣམ༷ས་ཀྱིས༷）化（སྤྲུལ༷་པའི）身（སྐུ），前（གཤེ༷གས་པ༷་ད༷ང་ནི༷）自兜率至人间，与母子关系示现诞（བལྟམ༷ས་པ་ད༷ང）生，菩（བྱང༷་ཆུབ༷）提（ཞི༷་བའི༷）界入涅槃的法轮（འཁོ༷ར་ལོ༷འ༷ང）亦（སྟོན༷་པ༷ར་མཛ༷ད་དོ）转。
如（དེ༷་ལྟར༷）是，汝（ཁྱོད་ཀྱིས༷）对世（འཇི༷ག་རྟེན༷）间（པའི）众生，如舞者般极易动（གཡོ་བ༷ག་ནི）摇的种（སྤྱོ༷ད་པ་སྣ་ཚོགས་ཅ༷ན）种行为，对境希（རེ༷་བའི）求（ཞ༷གས་པ༷）众（ནི༷）多（མང༷་པོ༷ས）束缚（བཅི༷ངས་པ༷）无（མ༷་ལུས༷་པ）余，以悲（ཐུག༷ས་རྗེ༷ས）哀（མྱ༷་ང༷ན）怜引入**# 直译
第二部分分为：不能说尽功德的方式和此处虽略说功德亦依教为方式两点。
第一，关于佛的一切功德：即使佛自身以无量劫加持寿命，不做其他事业，专一宣说，也不能说尽，何况菩萨？因此声闻缘觉不能说尽，更无需赘言。譬如，虚空（ན༷མ་མཁ༷འ）无（མེ༷ད་པས༷）翼（འད༷བ་ཆག༷ས）逆（ལྡོ༷ག་པ༷ར）不（མི༷）会（འགྱུར༷་གྱི༷），此（འདིར༷་ནི）飞禽迦楼罗王自（ར༷ང）力（མཐུ༷）尽（ཟ༷ད་པ༷ས）而返（ལྡོ༷ག་པ༷ར་འགྱུར༷）回（བ་དེ༷་བཞི༷ན་དུ），声闻（སློ༷བ་མ༷）学（ཉན་ཐོས）及（དང༷་བཅ༷ས་པའི）佛（སང༷ས་རྒྱས༷）子（སྲས༷）菩萨（བྱང་སེམས）诸（རྣམ༷ས），佛（སང༷ས་རྒྱས༷）之（ཀྱི༷）功（ཡོ༷ན）德（ཏན༷）如（མཁ༷འ་ལྟར༷）空（མཐ༷འ་ཡ༷ས）无（པ）边，未（མ༷）尽（བརྗོ༷ད）言（བཞིན་དུ）而回（ལྡོག༷་པ༷ར་འགྱུར༷）还，不是所说尽竭。
第二，因（དེ༷་ཕྱིར༷）此（བད༷ག་འདྲས༷）圆满佛陀汝功（ཡོ༷ན）德（ཏན༷）此（འདི༷་ད༷ག）些，区区如（ཅི༷་ལྟར）何（ཤེ༷ས་པ༷་ད༷ང་ནི༷）说（བརྗོ༷ད་པར）能（ནུས༷་འགྱུར༷）得（རམ༷）？虽不能说，但（འོ༷ན་ཀྱང༷）部分所说，彼（དེ༷་ད༷ག）圣（འཕ༷གས་པ༷）龙（ཀླུ༷）树（སྒྲུབ༷）所（ཀྱིས༷）说（བཤ༷ད་པའི）故（ཕྱིར༷），依此除疑无犹豫，略（ཅུང༷་ཟ༷ད་ཙ༷མ་ཞི༷ག）而说（སྨྲས༷་སོ）。
第三，简言之，佛功德甚（ཟ༷བ་མོ༷）深，空（སྟོང༷་པ༷）性（ཉི༷ད）法身与基道空性是（ཡི༷ན་ཏེ༷）。功（ཡོ༷ན）德（ཏན）之外，十一地功德与力等余（གཞ༷ན་རྣམ༷ས）者（ནི）广（རྒྱ༷་ཆེ༷་བ༷འོ༷）大。此深广为热玛达对整部论典之见。如是深（ཟབ༷）广（རྒྱ༷་ཆེའི）功德理（ཚུལ༷）善（ལེགས་པར）知（ཤེ༷ས་པས༷་ནི༷），了知此二义并修习，佛功（ཡོ༷ན）德（ཏན༷）二（འདི༷་ད༷ག）种，将（འཐོབ༷་པ༷ར་འགྱུར༷）得（རོ）。
证得菩提已神通利他
第三，得菩提后以化身利益众生的方式，分为：显示最上师化身传记、究竟教法成立为一乘、从彼师现证菩提和住世时门中显示无量三部分。
第一，复（སླར༷་ཡ༷ང）次，从法身真实性不（མི༷）动（གཡོ༷）之（བའི）身（སྐུ༷）无（མང༷འ་བ）数（ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷ས），于地下地上地上三（གསུ༷མ）界（སྲི༷ད་པ༷）现（བྱོན༷་ན༷ས），以诸（རྣམ༷ས་ཀྱིས༷）化（སྤྲུལ༷་པའི）身（སྐུ），从兜率至人间往（གཤེ༷གས་པ༷་ད༷ང་ནི༷），示现母子关系而降（བལྟམ༷ས་པ་ད༷ང）生，菩（བྱང༷）提（ཆུབ༷）寂（ཞི༷་བའི༷）界涅槃趣入法轮（འཁོ༷ར་ལོ༷འ༷ང）亦转（སྟོན༷་པ༷ར་མཛ༷ད་དོ）示。
如（དེ༷་ལྟར༷）是，汝（ཁྱོད་ཀྱིས༷）世（འཇི༷ག་རྟེན༷）间（པའི）众生，如舞者极动摇，本性或动（གཡོ་བ༷ག་ནི）摇而行（སྤྱོ༷ད་པ）种（སྣ་ཚོགས）种（ཅ༷ན），于境贪（རེ༷་བའི）欲（སྟེ）索（ཞ༷གས་པ༷）具（ནི༷）众（མང༷་པོ༷）多，紧（བཅི༷ངས་པ༷）缚，无（མ༷）余（ལུས༷）悯（ཐུག༷ས་རྗེ༷ས）导（བཀྲི༷་བ༷ར་མཛ༷ད་དོ）入（མྱ༷་ང༷ན་འད༷ས་པར༷）涅（མྱ༷་ང༷ན་འད༷ས་པར༷）槃。
第二部分包括：以理成立究竟一乘和宣说三乘是权说两点。
第一，原（ག༷ང་ཕྱིར༷）因，此（འདི༷་ན༷）诸法真（དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད）实，知（ཤེ༷ས་པ་ལ༷ས）除（སེ༷ལ་བ༷）一（མཐ༷འ་ད༷ག）切（ནི༷）二障（སྒྲིབ༷）垢（དྲི༷་མ༷），勤（ལྷུར༷）修（བྱེ༷ད）对（པའི）治（གཉེན་པོ），无（མེ༷ད）余（གཞ༷ན）。诸法（ཆོ༷ས་རྣམ༷ས་ཀྱི）真（དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད）实（ཀྱང）不（བསྟེན༷་མི༷ན་ཞི༷ང）依（ལ༷འང༷）区（དབྱེ༷་བ）分（རྣམ༷་འགྱུར༷་གྱི）不同。唯一本质，此真（དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད）实（ཀྱི）境（ཡུལ༷་ཅ༷ན）之（གྱི）智（བློ༷་གྲོས༷），此（འདི༷་ཡ༷ང）亦，非（མ༷་ཡི༷ན་པ༷）成（འགྱུར༷）异（ཐ༷་ད༷ད）相。因（དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷）此（ན༷），能（ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷）仁，于（ལ༷）所化（གདུལ་བྱའི）众（འགྲོ༷），不（མི༷）异（མཉམ༷）无（མེ༷ད）别（དབྱེར༷）一（གཅིག）乘（ཐེག༷་པ༷）示（བསྟན༷་ཏོ）。


 །དེ་ཡང་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་གཉིས་པ་དང་། འདིས་འདེགས་པའི་ཐེག་པ་ལམ་ཡང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་བློ་གྲོས་ཐ་དད་མི་སྲིད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་བཞིན་མ་རྟོགས་ན་ནི། ད་དུང་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་མ་རྟོགས་པའི་དྲི་མ་མ་བྲལ་བས་ལམ་མཐར་ཐུག་པ་མིན་ལ་ཇི་བཞིན་རྟོགས་ན་ནི་སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་བོ། །ཇི་སྐད་དུ། འོད་སྲུང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་
1-4-154b
ཉིད་དུ་རྟོགས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གཅིག་ཡིན་གྱི་གཉིས་དང་གསུམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་འཕགས་པས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །ཁྱེད་ལ་ཐེག་པའི་དབྱེ་བ་མེད། །ཐེག་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ནི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་གཞུག་ཕྱིར་རོ། །གསུངས་སོ། །གཉིས་པ། འོ་ན་ཉན་རང་གི་ལམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བཤད་པ་ཅི་ཞེ་ན། ག༷ང་ཕྱིར༷་འགྲོ༷་བ་རྣམས་ལ༷་ཉེས༷་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཆེར་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་བསྐལ་པ་ཉོན་མོངས་ལྟ་བ་ཚེ་སེམས་ཅན་ཏེ་སྙི༷གས་མ༷་ལྔ་པོ་འདི༷་ད༷ག་ཡོ༷ད་པར་གྱུར༷་པ༷། དེས་ལྷག་པར་མོས་པ་འཇོམས་པས་དེ༷་ཕྱིར༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་གདུལ་བྱ་གང་ཞིག་ཐོག་མར་སང༷ས་རྒྱས༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ཟབ་ཅིང་གཏིང༷་ཟབ༷་དཔག་པར་དཀའ་བ་ལ༷་འཇུག༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཞིང༷་། ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་མི་འདོར་ཏེ་བདེ༷་བར་གཤེ༷གས་པ་ག༷ང་ཕྱིར༷་ཁྱོ༷ད་ལ༷་གདུལ༷་བྱ་འདུལ་བའི་ཐབས་མཁས་ཀྱི་མཁྱེན༷་ར༷བ་དང་གདུལ་བྱ་དེ་དག་གི་དོན་ལ་མི་སྙེལ་བའི་ཐུགས་རྗེའི༷་ཐབས་མཁས་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་པ༷་མང༷འ་བ་ད༷ང་ག༷ང་ཕྱིར༷་སྔོན་བྱང་སེམས་དུས་བད༷ག་གི༷ས་སེ༷མས་ཅ༷ན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ༷་བར་བྱའོ་ཞེས༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་ཞལ༷་གྱིས་བཞེ༷ས་ཏེ༷། གདུལ་བྱ་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲོལ་བར་བྱ་དགོས་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དེད་དཔོན་མཁ༷ས་པ༷་རི༷ན་པོ༷་ཆེ༷་ཡི༷་གླིང༷་དུ༷་ཆས༷་པ༷འི་སྐྱེ༷་བོའི་ཚོ༷གས་ཀྱི༷། ཡུན་རིང་བགྲོད་པའི་ངལ༷་བ༷་ཉེར༷་ཏེ་ཉེ་བར་
1-4-155a
སེལ༷་བའི་སླད་དུ་གྲོང༷་ཁྱེ༷ར་ཡི༷ད་འོ༷ང་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་དུ་མ་སླེབས་པའི་བ༷ར་དུ༷་རྣམ༷་པ༷ར་བཀོ༷ད་པ༷་སྟེ་སྤྲུལ་པ་ལྟར༷་དུ། བཅོམ་ལྡན་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚུ་རོལ་ཏུ་དེའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཐེ༷ག་པ༷་ཆུང་ངུ་འདི༷་ནི༷་སློབ༷་མ༷་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་བཅས་པ་སྡུག་བསྔལ་ཉེ༷་བར༷་ཞི༷་བའི༷་ཚུལ་གྱི་བདེ་བ་ལ་ཡི༷ད་སྦྱར༷་བའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་ཞི༷ང་འཁོར་བའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྣམ༷་པ༷ར་དབེ༷ན་ལ༷འང༷་བློ༷་སྦྱང༷ས་པ་རྣམ༷ས་ལ༷་ཕྱི་ནས་ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་ལས་ལོ༷གས་སུ༷་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི༷་གསུང༷ས་སོ། །གསུམ་པ་ལ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་སྲིད་པར་བཞུགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གཉིས། དང་པོ། བདེ༷་བ༷ར་གཤེ༷གས་པ༷་ཁྱོད་ནི་མ༷་ལུ༷ས་པའི་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་ཞི༷ང་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱི་ཡུལ༷་དུ་གྱུར་པ་ད༷ག་ན༷་ཕྲ༷་ར༷བ་རྡུལ༷་གྱི་རྡུལ༷་རྣམ༷ས་བདོ༷ག་པ་སྟེ་ཡོད་པ༷ར་གྱུར༷་པ༷་ཇི༷་སྙེད༷་པ༷། བདེ་གཤེགས་ཁྱོད་ཀྱང་བྱང༷་ཆུབ༷་ཀྱི་མཆོ༷ག་ར༷བ་ད༷མ་པ༷ར་གཤེ༷གས་པ༷འི་བསྐལ༷་པ༷འང༷་དེ༷་སྙེད༷་དེ༷། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོ༷ན་ཀྱང་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་གསང་བ༷་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདི༷་ནི༷་སྔོན་དགེ༷་རྩ་མ་བསགས་པ་རྣམས་ལ་བསྙད༷་པར་བགྱི༷་མ༷་ལ༷གས་ཏེ་མོས་པར་དཀའ་བས་སོ༷། །དེ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ལ་བསོད་ནམས་གཞལ་དུ་མེད་པ་འབྱུང་བས་འདིར་བཤད་དོ།

直译
此外，果乘即真实性亦无二，此能运载的道乘亦然，真实性境有境智慧不可能有差别。若未如实了悟真实性，则仍未脱离未知一切所知的垢染，故非究竟道；若如实了悟，则成为断除二障的唯一大乘佛乘。
如言："迦叶，若了悟一切法平等性则是涅槃，彼唯是一，非二非三。"又圣者云："法界无差别，汝无乘差别，宣说三乘者，为摄诸有情。"
第二点，若问声闻缘觉道所说涅槃为何？因（ག༷ང་ཕྱིར༷）众生（འགྲོ༷་བ）等（རྣམས་ལ༷）过（ཉེས༷་པ）患种种生（སྐྱེད༷）起（བྱེ༷ད），劫浊、烦恼浊、见浊、寿浊、众生浊此（འདི༷་ད༷ག）五（ལྔ་པོ）浊（སྙི༷གས་མ༷）有（ཡོ༷ད་པར་གྱུར༷་པ༷），因其摧毁胜解，所（དེ༷་ཕྱིར༷）以，世（འཇི༷ག་རྟེན༷）间所化者初时佛（སང༷ས་རྒྱས༷）行（སྤྱོ༷ད）境（ཡུལ༷）深广难测不（མི༷）能（འགྱུར༷）入（ལ༷་འཇུག༷་པར་ཞིང༷）。
非成其境，然不舍弃，善（བདེ༷་བར）逝（གཤེ༷གས་པ）由（ག༷ང་ཕྱིར༷）汝（ཁྱོ༷ད་ལ༷）有（གདུལ༷་བྱ）调伏所化巧方便智（མཁྱེན༷་ར༷བ）慧及不厌倦所化利益悲悯（རྗེའི༷）方（ཐབས）便（མཁས）具（ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་པ༷）足无（མང༷འ་བ）数（ད༷ང）。复（ག༷ང་ཕྱིར༷）昔，菩萨时我（བད༷ག་གི༷ས）誓（ཞེས༷）度众（སེ༷མས་ཅ༷ན）生，汝（ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷）口（ཞལ༷་གྱིས）允（བཞེ༷ས་ཏེ༷）许，必定应度所化众生，故（དེ༷་ཕྱིར༷）善巧（མཁ༷ས་པ༷）船（རི༷ན་པོ༷）师（ཆེ༷）赴（ཡི༷་གླིང༷་དུ༷）宝（ཆས༷་པ༷འི）岛，众生（སྐྱེ༷་བོའི）群（ཚོ༷གས་ཀྱི༷）长途跋涉疲（ངལ༷）劳（བ༷）近（ཉེར༷）除（སེལ༷་བའི），为此幻化（བཀོ༷ད་པ༷）美（ཡི༷ད་འོ༷ང）城（གྲོང༷་ཁྱེ༷ར）至（བ༷ར་དུ༷）宝岛前（རྣམ༷་པ༷）。
世（བཅོམ་ལྡན）尊，汝（ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷）亦于大乘之前，作为其方便的乘（ཐེ༷ག་པ༷）小（ཆུང་ངུ་འདི༷་ནི༷），为学（སློབ༷）子（མ༷）声闻及缘觉，能令苦近（ཉེ༷་བར༷）息（ཞི༷་བའི༷）乐法系（ཡི༷ད་སྦྱར༷）心，说（ཞི༷ང）此（འདི༷）并令心修（སྦྱང༷ས）习（བློ༷）轮回烦恼远（རྣམ༷་པ༷ར་དབེ༷ན་ལ༷འང༷）离，于（རྣམ༷ས་ལ༷）诸先修者，后又别于（ལོ༷གས་སུ༷）声缘种性，说（གསུང༷ས་སོ）大乘。
第三分为：依现证菩提与依常住有为二部分。
第一，善（བདེ༷）逝（བ༷ར་གཤེ༷གས་པ༷）汝，无（མ༷་ལུ༷ས）余方域（ཕྱོག༷ས་ཀྱི）刹（ཞི༷ང）土（སང༷ས་རྒྱས༷）佛（ཀྱི）境（ཡུལ༷）所（དུ་གྱུར་པ་ད༷ག་ན༷）在，微（ཕྲ༷་ར༷བ）尘（རྡུལ༷་གྱི་རྡུལ༷）众（རྣམ༷ས）有（བདོ༷ག་པ་སྟེ་ཡོད་པ༷ར་གྱུར༷་པ༷）几（ཇི༷་སྙེད༷་པ༷）许。善逝汝，菩（བྱང༷་ཆུབ༷）提（ཀྱི）最（མཆོ༷ག་ར༷བ）上（ད༷མ་པ༷ར）证（གཤེ༷གས་པ༷འི）劫（བསྐལ༷་པ༷འང༷）数，亦（དེ༷་སྙེད༷་དེ༷）如是。虽然如此，然（འོ༷ན་ཀྱང）汝（ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷）密（གསང་བ༷）不可思议，此（འདི༷་ནི༷）对未积善根者不（མ༷་ལ༷གས་ཏེ）应（བགྱི༷）说（བསྙད༷་པར），因难信故（སོ༷）。于此特别胜解者有无量福德生起，故此处宣说。


 །དེ་ལ་རང་འགྲེལ་ལས། བཅོམ་ལྡན་
1-4-155b
འདས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་ཇི་ཙམ་ཡིན་པ་དེའི་ཚད་བརྗོད་བྱ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པས་འཇིག་རྟེན་ན་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འབྱུང་བའི་དང་པོ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནམ་ཞིག་བརྙེས་ནས་བསྐལ་པ་དུ་སོང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་པད་དཀར་ལས། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། །དེ་ཡི་ཚད་ནི་ནམ་ཡང་མེད་པར་རུ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་རབ་དེ་ནི་ངས་ཐོབ་སྟེ། །ང་ནི་རྟག་ཏུ་ཆོས་ཀྱང་རབ་ཏུ་སྟོན། །ཞེས་པ་ལྟར། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་ཟིན་ནས་སླར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསར་དུ་སངས་རྒྱས་པའི་ཚུལ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ལ། ཁ་ཅིག་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་ཆོས་སྐུ་རྣམས་གཅིག་པ་ལ་འཆད་ཀྱང་མི་འཐད་ཟེར། གོ་རམས་པས། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆོས་སྐུ་ལ་འཆད། སྤྲུལ་སྐུ་ལ་ཚད་མེད་ན་དེའི་རྒྱུ་སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ཚད་མེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་གཅིག་གི་ཆོས་སྐུའི་ཐོག་མ་ཚད་མེད་པ་ཟེར། མ་འོངས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུ་གཅིག་ཡིན་པ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པ་སོགས་དཔྱད། རེད་མདའ་བ་ཡང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་གཤེགས་པའི་བསྐལ་པའང་དེ་སྙེད་དེ། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ་
1-4-156a
རྒྱལ༷་བ༷་ཁྱོད་ནི་མ་འོངས་པའི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་ནི་ཇི༷་སྲི༷ད༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་མཐ༷འ་ད༷ག་གོ་འཕང་མཆོ༷ག་ཏུ༷་ར༷བ་ཏུ་ཞི༷་བར༷་འགྲོ༷་བ༷་མི༷ན་ཞི༷ང་སྟེ་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་པའི་བར་དང་ན༷མ་མཁ༷འ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར༷་བ་མི༷ན་པ་དེ༷་སྲི༷ད་དུ༷། ཤེ༷ས་ར༷བ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཡུམ༷་གྱིས༷་བསྐྱེ༷ད་པ༷་ཁྱོ༷ད་ལ༷་ཐུག༷ས་བརྩེ༷་ཆེན་པོའི་མ༷་མ༷་ཡི༷ས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡི་ཚུལ༷་ལུག༷ས་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱེ༷ད་པ༷ས་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་ལྷག་མེད་དུ་ར༷བ་ཏུ་ཞི༷་བ༷ར་འགྱུར༷་པ༷་ག༷་ལ༷་མང༷འ་སྟེ་མི་མངའོ། །གཉིས་པ་ལ། འགྲོ་ལ་ཐུགས་བརྩེ་ཚད་མེད་པ་མངའ་ཚུལ་དང་། དེས་ཡུལ་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཟད་པ་མེད་པས་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། ག༷ཏི་མུག༷་སྐྱོན༷་གྱིས༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་འདི་ནི་འདོད་ཡོན་ལྔའི་ཁ༷་ཟས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དུག་དང་བཅ༷ས་པ༷ར་ཟ༷་བ༷་ཡི༷་སྐྱེ་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ན༷ང་མི༷་སྟེ་བདག་གིར་བྱས་པ་དེ༷་ལ༷་ཁྱོ༷ད་བརྩེ༷་བ་སྐྱེ་བ་ཇི༷་ལྟ༷་བ༷་དེ༷་ལྟར༷་ནི་དུག༷་ཟོས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཚོར་བས་ཉེན༷་པའི༷་བུ༷་གཅིག་པུ་ལ༷འང་མ༷་ཡི༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་བའི་བློ་སྐྱེ་བ་མི༷ན་པ་སྟེ་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་མ་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཞིག །མ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་པ་མཐོང་བཞིན་འདོར་ནས་མི་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ༷ས་ན༷་མགོ༷ན་པོ༷་སངས་རྒྱས་རྣམས་མཆོ༷ག་ཏུ༷་ར༷བ་ཞི༷ར་སྟེ་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པར་གཤེ༷གས་པ༷ར་
1-4-156b
འགྱུར༷་བ༷་མ་ལ༷གས་སོ། །གཉིས་པ། གང༷་གི༷་ཕྱིར༷་ན༷་དེ༷་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་མི༷་མཁ༷ས་པའི་དབང་གིས་དངོ༷ས་པོར་བདེན་ཞེན་ད༷ང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོ༷ས་པོ་མེ༷ད་པར༷་ལྟ་བའི་ལོག་ལྟའི་ཞེ༷ན་པ༷་ཡི༷་བློ༷་ཅ༷ན་གྱིས༷།ཡང་ཡང་སྐྱེ༷་བ༷་དང་འཇི༷ག་པ་འཆི་བའི་གན༷ས་སྐབ༷ས་ད༷ང་། ཡུལ་སྡུག༷་ད༷ང་། མི༷་སྡུག༷་བྲལ༷་ཕྲ༷ད་ཀྱིས༷་བསྐྱེ༷ད་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་དང༷་། སྡིག༷་ཅ༷ན་དམྱལ་སོགས་ཀྱི་འགྲོ༷་བ༷་འཐོ༷བ་པ༷་དེ༷་ཕྱིར༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་དག་ཐུག༷ས་བརྩེ༷འི་ཡུལ་དུ༷་ར༷བ་ཏུ་དོ༷ང་བ་སྟེ་སོང་བར་གྱུར་པ༷ས་བཅོ༷མ་ལྡ༷ན་འདས་ནི་ཐུག༷ས་རྗེས༷་ཁྱོད་ཐུག༷ས་ཞི་བ་ཕྱོགས་ཅིག་ལ༷ས་བཟློག༷་པ༷ས་ཁྱོ༷ད་ལ༷་མྱ༷་ང༷ན་འད༷ས་པ་མི༷་མང༷འ་བར་འཇིག་རྟེན་ཇི་སྲིད་དུ་བཞུགས་སོ།

直译
关于此，自注云："世尊化身出现的因，其现前证悟菩提的时间有多长，应说明其量数"。这是指世间殊胜化身最初现前证悟菩提是何时获得、经过多少劫，如《妙法莲华经》云："无量亿劫不思议，彼量永无尽，我已得最胜菩提，我常转妙法。"这表明自无始时来已现前证悟菩提。
对此，有些人说是已成佛后再以化身新示现成佛的方式；有些人解释为暂时离垢法身皆为一体，但他们说这不合理。果然巴解释为自性清净法身。若化身无量，则其因三身亦无量，一佛法身的开始无量，他说。对于所有未来佛法身为一体的诽谤等当考察。热玛达也说"证悟菩提而往诣的劫数亦如是"。
第二分为略说和广说两部分。
第一，胜（རྒྱལ༷་བ༷）者，汝未来寿量乃（ཇི༷་སྲི༷ད༷）至，世（འཇི༷ག་རྟེན༷）间（མཐ༷འ་ད༷ག）最（མཆོ༷ག་ཏུ༷）上（ར༷བ་ཏུ）寂（ཞི༷་བར༷）灭（འགྲོ༷་བ༷）未（མི༷ན་ཞི༷ང），即未成佛之前，以及虚（ན༷མ་མཁ༷འ）空尚未（མི༷ན）灭（འགྱུར༷་བ）之时（དེ༷་སྲི༷ད་དུ༷），般若波罗蜜母（ཡུམ༷་གྱིས༷）生（བསྐྱེ༷ད་པ༷）汝（ཁྱོ༷ད་ལ༷），大（ཐུག༷ས་བརྩེ༷）悲（ཆེན་པོའི）慈（མ༷）母（མ༷་ཡི༷ས）所生，此方（ཚུལ༷）式（ལུག༷ས）汝如是行（བྱེ༷ད་པ༷ས），一向涅槃寂（ར༷བ་ཏུ་ཞི༷་བ༷ར）灭（འགྱུར༷་པ༷）怎（ག༷་ལ༷）能（མང༷འ）有，即不会有。
第二分为：对众生悲心无量的方式和因此对无尽苦难众生不入涅槃的方式二点。
第一，痴（ག༷ཏི་མུག༷）过（སྐྱོན༷་གྱིས༷），世（འཇི༷ག་རྟེན༷）间，食五欲食（ཁ༷་ཟས）苦毒俱（བཅ༷ས་པ༷ར）食（ཟ༷་བ༷་ཡི༷）之人性（ཉི༷ད་ཀྱི༷）内（ན༷ང）我（མི༷）执取，对（དེ༷་ལ༷）彼，汝悲心（བརྩེ༷་བ）生起，如（ཇི༷་ལྟ༷་བ༷）是（དེ༷་ལྟར༷）。即使吃毒受苦（ཉེན༷་པའི༷）独（བུ༷་གཅིག་པུ་ལ༷འང）子，母（མ༷་ཡི༷）苦心（སྡུག༷་བསྔལ༷་བའི）生起亦不（མི༷ན）及，即力大子对母怀悲，见母遭苦不舍而去。故（དེ༷ས་ན༷）怙（མགོ༷ན་པོ༷）主诸佛最（མཆོ༷ག་ཏུ༷）上（ར༷བ）寂（ཞི༷ར）一向趣（གཤེ༷གས་པ༷ར）入（འགྱུར༷་བ༷）不（མ་ལ༷གས་སོ）会。
第二，因（གང༷་གི༷་ཕྱིར༷་ན༷）真（དེ༷་ཁོ་ན་ཉིད）实义不（མི༷）善（མཁ༷ས）故，执事（དངོ༷ས་པོར）谛实（ད༷ང），或执无（མེ༷ད་པར༷）因果事（དངོ༷ས་པོ）邪见执（ཞེ༷ན་པ༷་ཡི༷）心（བློ༷་ཅ༷ན）者（གྱིས༷），反复生（སྐྱེ༷་བ༷）灭死（འཇི༷ག་པ）处（གན༷ས་སྐབ༷ས་ད༷ང）。境可（སྡུག༷་ད༷ང）憎（མི༷་སྡུག༷）离（བྲལ༷）合（ཕྲ༷ད་ཀྱིས༷）生（བསྐྱེ༷ད）苦（སྡུག༷་བསྔ༷ལ་དང༷），罪（སྡིག༷་ཅ༷ན）人获地狱等趣（འགྲོ༷་བ༷）生（འཐོ༷བ་པ༷）。故（དེ༷་ཕྱིར༷）世（འཇི༷ག་རྟེན༷）间苦，彼等悲心（ཐུག༷ས་བརྩེ༷འི）境（ཡུལ་དུ༷）极（ར༷བ་ཏུ）入（དོ༷ང་བ）心（སྟེ）故（གྱུར་པ༷ས），世（བཅོ༷མ་ལྡ༷ན）尊，悲（ཐུག༷ས་རྗེས༷）智（ཁྱོད་ཐུག༷ས）偏寂违（ལ༷ས་བཟློག༷་པ༷ས），汝（ཁྱོ༷ད་ལ༷）涅（མྱ༷་ང༷ན་འད༷ས）槃（པ）无（མི༷་མང༷འ་བར），住世间一切时。


 །
着论圆满
གསུམ་པ་མཇུག་མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་ཚུལ་དང་། དེ་ལྟར་བརྩམས་པའི་དགེ་བ་བསྔོ་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྩོམ་ཚུལ་དངོས་དང་། དེ་ལྟར་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། གང་ལ་བརྟེན་ནས་རྩོམ་ཚུལ་དང་། དེ་ལྟར་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་འདི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་གཉིས། དང་པོ། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་མ་ནོར་བར་འགྲེལ་བའི་ལུགས་འདི༷་ད༷ག་དགེ༷་སློང་དཔལ་ལྡན་ཟླ་གྲག༷ས་ཀྱིས༷་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་སོགས་ལ༷ས་བཏུ༷ས་ན༷ས། ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའི་ལུང༷་ཇི༷་བཞི༷ན་ད༷ང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་མན་ང༷ག་
1-4-157a
ནི༷་ཇི༷་ལྟ༷་བ༷་བཞི༷ན་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། དབུ་མའི་གཞུང་འདི༷་ལ༷ས་བསྟན་བཅོས་གཞ༷ན་རྣམས་ན༷་སྟོང་ཉིད་ཅེས་པའི་ཆོས་འདི༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟ་བར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བརྗོད་པ་མེ༷ད་པ༷་དེ༷་བཞི༷ན་དུ༷། འཇུག་པའི་གཞུང་འདི༷ར་འབྱུང༷་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་མཚན་མི་འདོད་པ་སོགས་ཀྱི་ལུག༷ས་ཀྱང་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལྟར༷་སྣང་གཞན་ན༷་ནི༷་མེ༷ད་ཅེ༷ས་མཁ༷ས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས་ངེ༷ས་པ༷ར་མཛོ༷ད།གཉིས་པ་དགོས་པ་ལ། དངོས་དང་། དགོས་པ་དེ་ལྡན་གྱི་གཞུང་འདི་ཁོ་ན་འཛིན་པར་གདམས་པ་གཉིས། དང་པོ། དཔལ་འཕགས་པ་ཀླུ༷་སྒྲུབ༷་ཀྱི་བློ་ཡི༷་རྒྱ་མཚོ༷་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཤིན༷་ཏུ༷་རྒྱ༷་ཆེ༷འི་སྟེ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་དོན་གྱི་གཏིང་ཟབ་པའི་ངམ་ནག་པའི་ཁ༷་དོ༷ག་འདྲ་བ་སྐྱེ་མེད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ཚིག་གིས༷་འཇི༷གས་པ༷ས་བྱིས་པ་རྣམ་རིག་སྨྲ་བའི་སྔོན་གྱི་སྐྱེ༷་བོ༷ས་དེ་ལྟ་བུའི་ལུག༷ས་བཟང་ག༷ང་ད༷ག་རྒྱང་རི༷ང་སྤང༷ས་པ༷ས་ཏེ་འགྲོས་པ་ལྟར་གྱུར་པ་ན་དབུ་མའི་གཞུང་དེ༷་ཡི༷་ཚིག༷། ལེ༷འུར༷་བྱས༷་པའི༷་རྩ་ཤེས་སོགས་ཁ༷་འབུས༷་པའི་ཀུ༷་མུ༷་ཏ༷་རྣམས་གཞུང་འདིས་ཁ༷་ཕྱེ༷་བའི་ཡིད་འོང་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཆུས༷་ད༷་ལྟ༷་བྱེད་པ་པོ་ཟླ༷་བ༷་གྲག༷ས་པ༷་བདག་གིས་ཡིད་ལ་རེ༷་བ་རྣམ༷ས་ར༷བ་ཏུ༷་སྐོ༷ང་བ༷ར་བྱེ༷ད་དོ། །དེ་ལ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་ན། སྐྱེ་མེད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་ཡི་གེའི་དོན་བརྗོད་པ་ལས་སྐྲག་སྟེ། དཔེར་ན་
1-4-157b
མཚོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཐོང་བས། བྱིས་པ་རྣམས་སྐྲག་ཅིང་རིང་དུ་འབྲོས་པ་ལྟར། དབྱིག་གཉེན་དང་། ཕྱོགས་གླང་། དཔལ་ལྡན་ཆོས་སྐྱོང་སོགས་སྐྱེ་བོས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་དེ་རྒྱང་རིང་དུ་སྤངས་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་དཀར་བས་མཚོ་དཀར་ཞིང་ཀུ་མུད་སོགས་ཕྱེ་བའི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལྟར། འདིར་ཡང་རྩོམ་པ་པོ་ཟླ་བ་དེས། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རིགས་ཚོགས་ཀུ་མུད་ཁ་འབུས་པ་རྣམས་ཁ་ཕྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཆུ་མཚོ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དེས་སྐྱེ་བོའི་རེ་བ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་སྔར་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བློ་མཚོ་སྤངས་ནས་བཏུང་མ་བཏུབ་པ་ད་ལྟ་འདོད་རྒུར་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པས་ལོངས་སྤྱོད་དོ་ཞེས་སོ། །རེད་མདའ་བས་ཀུ་མུད་ལྟར་ཟབ་དོན་ཁ་འབུས་པ་རྣམས་འགྲེལ་པས་ཁ་ཕྱེས་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ལེགས་བཤད་སྦྲང་རྩིའི་ཆུས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བློ་མཚོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་རྩ་ཤེར་སོགས་ཀུ་མུ་ཏ་ཁ་འབུས་པ་འདྲ་བ། ད་ལྟ་ཟླ་གྲགས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཉི་ཟེར་གྱིས་ཁ་ཕྱེ་ནས། དེའི་ནང་གི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཆུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་གྱིས། སྐལ་ལྡན་གྱི་གདུལ་བྱའི་རེ་བ་ཡིད་བཞིན་སྐོང་བར་བྱེད་ཅེས་སོ།

直译
着论圆满
第三结尾圆满之事分为：如何撰著的方式和如是撰著的善业回向两部分。
第一分为：撰著方式本身和如是撰著的必要两点。
第一包括：依据何者撰著的方式和显示此论是独特著作两点。
第一，怙主龙树意趣无误解释的此（འདི༷་ད༷ག）等，比（དགེ༷་སློང）丘吉祥月称（གྲག༷ས་ཀྱིས༷）从中观论《根本慧论》等中（ལ༷ས）摘（བཏུ༷ས）取（ན༷ས），如教（ལུང༷）义（ཇི༷་བཞི༷ན་ད༷ང）了义经典和龙树的口（མན་ང༷ག་ནི༷）诀，如（ཇི༷་ལྟ༷་བ༷་བཞི༷ན）实（བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ）述。
第二，此（འདི༷་ལ༷ས）中观论，余（གཞ༷ན）诸（རྣམས་ན༷）论，空性法（ཆོས་འདི༷་ནི༷）如（ཇི༷་ལྟ་བར）实无颠倒说（བརྗོད་པ）无（མེ༷ད་པ༷）有（དེ༷་བཞི༷ན་དུ༷）。此入（འཇུག་པའི）中论（གཞུང་འདི༷ར），世俗不许自相等义（ལུག༷ས་ཀྱང），似（ལྟར༷་སྣང）中观论（གཞན་ན༷）中（ནི༷）无（མེ༷ད་ཅེ༷ས）有，智（མཁ༷ས་པ）者（རྣམ༷ས་ཀྱིས）当（ངེ༷ས་པ༷ར）知（མཛོ༷ད）。
第二必要分为：实际必要和劝诫持此具必要论两点。
第一，吉祥圣龙（ཀླུ༷）树（སྒྲུབ༷）智（ཀྱི་བློ་ཡི༷）慧（རྒྱ་མཚོ༷）大，极（ཤིན༷་ཏུ༷）广（རྒྱ༷་ཆེ༷འི），广大义深玄黑（ཁ༷་དོ༷ག）色，无生空性等语（ཚིག་གིས༷）怖（འཇི༷གས་པ༷ས）畏，唯识说昔（སྔོན་གྱི）人（སྐྱེ༷་བོ༷ས）如是宗（ལུག༷ས）胜（བཟང་ག༷ང་ད༷ག）远（རྒྱང་རི༷ང）离（སྤང༷ས་པ༷ས），行远去时。中观论（དེ༷་ཡི༷）句（ཚིག༷），颂（ལེ༷འུར༷）造（བྱས༷་པའི༷）根慧论等开（ཁ༷་འབུས༷་པའི）敷（ཀུ༷་མུ༷་ཏ༷），由此论开（ཁ༷་ཕྱེ༷་བའི）展悦意相水（ཆུས༷）今（ད༷་ལྟ༷）作（བྱེད་པ་པོ）者（ཟླ༷་བ༷་གྲག༷ས་པ༷），我心愿（རེ༷་བ་རྣམ༷ས）极（ར༷བ་ཏུ༷）满（སྐོ༷ང་བ༷ར་བྱེ༷ད་དོ）足。
于此，在龙树著作中，对无生和空性等文字义理感到恐惧，如同见大海，婴儿惊恐远逃，世亲、陈那、吉祥法护等人远离龙树宗义，然如月亮之白使海水明亮并开敷白莲等悦意，此处作者月称也以开敷龙树理聚之莲的悦意海水满足众人心愿。这表示先前舍弃龙树智海不能饮用，现在具缘者能如愿享用。
热玛达说："如莲般深义闭合者，由解释开启，从中生出善说甘露水"。意为从龙树智海生的偈颂如《根本慧》等如闭合莲花，如今被月称智慧日光开启，其中二谛之水具足八支分，能满足有缘所化众生如意愿。


 །གཉིས་པ། དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཀྱི་དོན་སྔར་བཤ༷ད་ཟི༷ན་པའི་ཟབ༷་མོ༷་བློ་ཆུང་རྣམས་འཇི༷གས་སུ་རུང༷་བ་འདི༷་ནི༷་སྔོ༷ན་སྟོང་ཉིད་ལ་མོས་པའི་བག་ཆགས་གོམ༷ས་པ་ཉི༷ད་ལ༷ས་སྐྱེ༷་བོ༷་ཡི༷ས་ངེས༷་པར༷་
1-4-158a
རྟོགས༷་པར་འགྱུར༷་བ་ལས་སྟོང་ཉིད་འདི༷་ནི༷་གསུང་རབ་གས༷ན་རྒྱ་ཆེ༷་ཡ༷ང་གཞ༷ན་གྱིས༷་ཐུག༷ས་སུ༷་ཆུད༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་བ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཡང་དག་པའི་ཚུལ༷་ལུག༷ས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པར་མ་སོང་བ་རང༷་བློས༷་སྦྱར༷་བ༷་འདི༷་དག༷་མཐོ༷ང་བ་སྟེ་བལྟས་ན༷ས་གང་ཟག་གི་བད༷ག་ཏུ༷་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷་གཞུང༷་ལུག༷ས་རྣམ༷ས་ལྟར༷་དུ་སློབ་དཔོན་གཞ༷ན་གྱི་ལུག༷ས་གང་ཞིག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བཞེ༷ད་གཞུང་འདི༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་ལ༷་དགའ་བློ་དོ༷ར་བ༷ར་བྱའོ༷། །གཉིས་པ་དགེ་བ་བསྔོ་བ། སློབ༷་དཔོ༷ན་ཀླུ་སྒྲུབ༷་ལུ༷གས་བཟང་ལུང་རིགས་ཀྱིས་གསལ་པོར་བསྙད༷་ལ༷ས་བད༷ག་གི༷་བསོད་ན༷མས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐ༷ར། ཁྱབ༷་ཅིང༷་ཡི༷ད་ཀྱི༷་ནམ་མཁ༷འ་ཉོན་མོ༷ངས་ཀྱིས༷་སྔོ༷ན་ཏེ་སྔོ་བར་གྱུར་པ། སྟོན༷་ཀ༷འི༷་རྒྱུ༷་སྐར༷་ལྟར་དཀ༷ར་བ༷འམ༷། སེ༷མས་ཀྱི༷་སྦྲུལ༷་ལ༷་གདེ༷ངས་ཀའི༷་ནོར༷་བུ༷་ད༷ང་འདྲ་ག༷ང་ཞིག༷་ཐོབ༷་པ༷་དེ༷ས་མཐའ་ཡས་འཇི༷ག་རྟེན༷་མ༷་ལུས༷་པས་གནས་ལུགས་ཟབ་མོའི་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་རྟོག༷ས་ནས༷་དུས༷་མྱུར་དུ༷་བདེ༷ར་གཤེ༷གས་ཏེ་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས༷ར་བགྲོ༷ད་པར་ཤོ༷ག་ཅིག །རེད་མདའ་བས་བསོད་ནམས་ཅི་འདྲ་ན་ཕྱོགས་མཐར་ཁྱབ་པའི་བསྔོ་བ་དེའང་ཡིད་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་སྔོ་བར་རྒྱུ་སྐར་ལྟར་དཀར་བ་དང་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་རྟོག་གི་དུག་གིས་དཀྲིས་
1-4-158b
པའི་སེམས་སྦྲུལ་ལ་གདེངས་ཀའི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བ་ཞིག་གོ། ཞེས་སོ། །
竟义
བཞི་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་སློབ་དཔོན་གང་གིས་མཛད་པ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་གང་གིས་བསྒྱུར་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། དབུ་མ༷་ལ༷་འཇུ༷ག་པ༷་ཟབ༷་པ༷་སྟོང་ཉིད་དང༷་རྒྱ༷་ཆེ༷་བ༷་ལམ་འབྲས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་གི་ཚུལ་གསལ༷་བར༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཡུལ་ས་མནྟ་ར་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་སློབ༷་དཔོ༷ན་ཟླ༷་བ༷་གྲག༷ས་པ༷་རིག་པ་འཛིན་པ་ཐེག་པ་མཆོག་བླ་ན་མེད་པའི་དོན་ལ༷་ཐུགས་རབ་ཏུ་གཞོ༷ལ་བ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི༷་འཕྲོག༷་པའི༷་མཁྱེན༷་ར༷བ་ད༷ང་ཐུག༷ས་རྗེ༷་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མངའ་བ༷། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྙེས་པས་རི༷་མོར་བྲིས༷་པ༷འི་བ༷་དྲུས༷་མ༷་ལ༷ས་འོ༷་མ༷་བཞོ༷ས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་བདེ༷ན་པར་ཞེན་པ༷་བཟློག༷་པ༷ར་མཛ༷ད་པས་སྦྱར༷་བ༷་རྫོག༷ས་སོ༷། །གཉིས་པ། ཁ༷་ཆེ༷འི་ཡུལ་གྱི༷་གྲོ༷ང་ཁྱེར༷་དཔེ༷་མེ༷ད་ཀྱི༷་དཔུ༷ང་སྟེ་དབུས་རི༷ན་ཆེ༷ན་སྦས་པའི༷་གཙུག༷་ལ༷ག་ཁ༷ང་དུ༷། ཁ༷་ཆེ༷འི་རྒྱལ༷་པོ༷་དཔ༷ལ་འཕ༷གས་པ༷་ལྷ༷འི་སྐུ༷་རི༷ང་ལ༷། རྒྱ་ག༷ར་གྱི༷་མཁ༷ན་པོ༷་ཏི༷་ལ༷་ཀ༷་ཀ༷་ལ༷་ཤ༷་སྟེ་ཐིག་ལེ་བུམ་པ་ད༷ང་། བོ༷ད་ཀྱི༷་ལོ༷་ཙྪ༷་བ༷་བ༷ན་དེ༷་བ༷་ཚ༷བ་ཉི༷་མ༷་གྲག༷ས་ཀྱིས༷་ཁ་ཆེའི་དཔེ༷་ད༷ང་མཐུན༷་པ༷ར་བསྒྱུར༷། ཕྱིས༷་ར༷་ས༷་ར༷་མོ༷་ཆེར༷་རྒྱ༷་གར༷་གྱི་མཁ༷ན་པོ༷་ཀ༷་ན༷་ཀ༷་ཝརྨ༷་སྟེ་གསེར་གྱི་གོ་ཆ༷་ད༷ང་། ལོ༷་ཙ༷་བ་བ་ཚབ་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ཉི་འོ༷ག་ཤ༷ར་ཕྱོགས་པའི་ད༷པེ༷་དང༷་གཏུགས་ཤིང༷་
1-4-159a
ལེ༷གས་པ༷ར་བཅོ༷ས་ཏེ༷་གཏན༷་ལ༷་ཕ༷བ་པ༷འོ། །འདི༷ར་འགྲེལ༷་པའི༷་མཛ༷ད་བྱང༷་དང༷་འགྱུར༷་བྱང༷་གི་སྟེང༷་ནས༷་ཐུན་མོང༷་བ༷་རྣམ༷ས་བཀོ༷ད་པ༷་ནི༷། རྩ་བ༷་ལོ༷གས་སུ༷་བསྒྱུ༷ར་བ་དང༷་འགྲེལ་པ༷འི་ནང༷་གི༷་རྩ༷་བ༷་གཉི༷ས་སྦྱར༷་ནས༷་ཞུ༷་ད༷ག་བྱས༷་པའི༷་དབ༷ང་དུ༷་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །དེ་ལྟར་ན་སོ་སྐྱེའི་སའི་ཆོས་གསུམ་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བསྟན་ཅིང་། འཕགས་པ་སློབ་པའི་ས་བཅུ་དང་། མི་སློབ་པའི་ས་སྟེ། རྒྱུ་ལམ་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་བཞག་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ།

直译
第二，真（དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད）实义先（སྔར）已（བཤ༷ད་ཟི༷ན）说，甚（ཟབ༷་མོ༷）深小智者当（འཇི༷གས་སུ་རུང༷་བ）惧，此（འདི༷་ནི༷）由（སྔོ༷ན）空性胜解熏习（གོམ༷ས་པ་ཉི༷ད་ལ༷ས）故，人（སྐྱེ༷་བོ༷་ཡི༷ས）能（ངེས༷་པར༷་རྟོགས༷་པར་འགྱུར༷་བ）悟。此空（འདི༷་ནི༷），闻（གས༷ན）经论广（རྒྱ་ཆེ༷་ཡ༷ང），余（གཞ༷ན་གྱིས༷）难（ཐུག༷ས་སུ༷་ཆུད༷་པར་མི༷་འགྱུར༷）解，故（དེ༷་ཕྱིར༷）正理（ཚུལ༷）法（ལུག༷ས）不契佛意，自（རང༷）智（བློས༷）所（སྦྱར༷་བ༷）造，此（འདི༷་དག༷）见（མཐོ༷ང་བ）已（བལྟས་ན༷ས），说我（བད༷ག་ཏུ༷）执（བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷）宗（གཞུང༷་ལུག༷ས་རྣམ༷ས་ལྟར༷）中，他（གཞ༷ན་གྱི）师（སློབ་དཔོན）宗（ལུག༷ས），龙树所（བཞེ༷ད）许，此（འདི༷་ལ༷ས）论，余（གཞ༷ན་ལ༷）心（བློ）应（བྱའོ༷）舍（དོ༷ར་བ༷ར）。
第二，善业回向：师（སློབ༷་དཔོ༷ན）龙（ཀླུ་སྒྲུབ༷）树（ལུ༷གས）宗（བཟང）教理明说（བསྙད༷）故（ལ༷ས），我（བད༷ག་གི༷）福德诸（ཕྱོགས་ཀྱི）方（མཐ༷ར），遍（ཁྱབ༷་ཅིང༷）意（ཡི༷ད་ཀྱི༷）空（ནམ་མཁ༷འ）烦恼（ཉོན་མོ༷ངས་ཀྱིས༷）青（སྔོ༷ན），秋（སྟོན༷་ཁ༷འི༷）星（རྒྱུ༷་སྐར༷）般（ལྟར）白（དཀ༷ར་བ༷འམ༷），心（སེ༷མས་ཀྱི༷）蛇（སྦྲུལ༷་ལ༷）上（གདེ༷ངས་ཀའི༷）宝（ནོར༷་བུ༷）珠（ད༷ང）似（འདྲ་ག༷ང་ཞིག༷）。得（ཐོབ༷་པ༷）彼（དེ༷ས），无边世（འཇི༷ག་རྟེན༷）间（མ༷་ལུས༷），甚深真实义（དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད）悟（རྟོག༷ས་ནས༷），速（དུས༷་མྱུར་དུ༷）往（བདེ༷ར་གཤེ༷གས）佛（སངས་རྒྱས་ཀྱི）地（ས༷ར）愿（བགྲོ༷ད་པར་ཤོ༷ག）成。
热玛达说：福德如何？遍方回向，意被烦恼染青，如秋星白净，如烦恼分别毒缠绕心蛇上的顶珠。
竟义
第四结尾义分为：作者何人与译者如何翻译两部分。
第一，中（དབུ་མ༷་ལ༷）观（འཇུ༷ག་པ༷）论，深（ཟབ༷་པ༷）空性与（དང༷）广（རྒྱ༷་ཆེ༷་བ༷）道果功德，明（གསལ༷་བར༷）示（བྱེ༷ད་པ༷）法，地方萨曼塔拉生师（སློབ༷་དཔོ༷ན）月（ཟླ༷་བ༷）称（གྲག༷ས་པ༷），持明无上乘义心（ཐུགས）专一，不（མི༷）为（འཕྲོག༷་པའི༷）违品所夺智（མཁྱེན༷་ར༷བ་ད༷ང）悲（ཐུག༷ས་རྗེ༷）圆（མངའ་བ༷）具，获如幻三昧故，画（རི༷་མོར་བྲིས༷་པ༷འི）牛（བ༷）初（དྲུས༷་མ༷་ལ༷ས）生（འོ༷）乳（མ༷）挤（བཞོ༷ས），令有情谛（བདེ༷ན་པར）执（ཞེན་པ༷）转（བཟློག༷་པ༷ར་མཛ༷ད），著（སྦྱར༷་བ༷）竟（རྫོག༷ས་སོ༷）。
第二，克（ཁ༷་ཆེ༷འི）什（ཡུལ་གྱི༷）米（གྲོ༷ང་ཁྱེར༷）尔，无（དཔེ༷་མེ༷ད་ཀྱི༷）比（དཔུ༷ང）中（སྟེ་དབུས），宝（རི༷ན་ཆེ༷ན）藏寺（གཙུག༷་ལ༷ག་ཁ༷ང་དུ༷），克（ཁ༷་ཆེ༷འི）什（རྒྱལ༷་པོ༷）米（དཔ༷ལ་འཕ༷གས་པ༷）尔（ལྷ༷འི）王（སྐུ༷）时（རི༷ང་ལ༷），印（རྒྱ་ག༷ར་གྱི༷）度（མཁ༷ན་པོ༷）堪（ཏི༷་ལ༷་ཀ༷）布（ཀ༷་ལ༷）钵（ཤ༷）点（སྟེ་ཐིག་ལེ）瓶（བུམ་པ་ད༷ང）与，藏（བོ༷ད་ཀྱི༷）译（ལོ༷་ཙྪ༷་བ༷）师（བ༷ན་དེ༷），巴（བ༷）扎（ཚ༷བ）尼（ཉི༷་མ༷）玛（གྲག༷ས་ཀྱིས༷），依克（ཁ་ཆེའི）什（དཔེ༷）米（ད༷ང）尔（མཐུན༷་པ༷ར）译（བསྒྱུར༷）。
后（ཕྱིས༷），拉（ར༷་ས༷）萨（ར༷་མོ༷）大（ཆེར༷）寺（རྒྱ༷་གར༷）中，印（གྱི）度（མཁ༷ན་པོ༷）金（ཀ༷་ན༷་ཀ༷）铠（ཝརྨ༷་སྟེ་གསེར་གྱི་གོ་ཆ༷）甲（ད༷ང）与，译（ལོ༷་ཙ༷་བ）师（བ་ཚབ）彼（དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷）自（ཉི）东（འོ༷ག་ཤ༷ར）方（ཕྱོགས་པའི）本（ད༷པེ༷་དང༷），对（གཏུགས）照（ཤིང༷）善（ལེ༷གས་པ༷ར）作（བཅོ༷ས་ཏེ༷）定（གཏན༷་ལ༷་ཕ༷བ་པ༷འོ）。
此（འདི༷ར）注（འགྲེལ༷་པའི༷）释（མཛ༷ད་བྱང༷）与（དང༷）译（འགྱུར༷）文（བྱང༷）记（གི་སྟེང༷་ནས༷）中，通（ཐུན་མོང༷་བ༷）同（རྣམ༷ས）陈（བཀོ༷ད་པ༷་ནི༷），根（རྩ་བ༷）本（ལོ༷གས་སུ༷）译（བསྒྱུ༷ར）与（བ་དང༷）注（འགྲེལ་པ༷འི）疏（ནང༷）中（གི༷）根（རྩ༷་བ༷）本（གཉི༷ས），合（སྦྱར༷་ནས༷）校（ཞུ༷་ད༷ག་བྱས༷་པའི༷）订（དབ༷ང་དུ༷་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ༷）。
如是，凡夫地三法于敬礼处示现，圣者学地十地与无学地，以因道果之安立，论典之身圆满。


 །འདིར་སྨྲས་པ། ཡོད་ཅེས་བྱ་དང་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་མཐའ། །གཉིས་པོ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དབུ་མའི་ཚུལ། །མ་ནོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དྲི་མེད་ཀྱིས། །དམིགས་བཅས་ལྟ་བ་ཀུན་གྱི་ཟུག་རྔུ་འབྱིན། །ལ་ལས་འདི་མེད་གཞན་ནི་ཡོད་ཅེས་དང་། །ལ་ལས་འདི་ཀུན་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས། །ཡོད་མེད་ཕྱོགས་རེར་ཞེན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱིས། །དམིགས་མེད་སྒོམ་པ་ད་དུང་དམིགས་དང་བཅས། །ཡོད་པར་རྟོག་གམ་མེད་དོ་སྙམ་པ་ཡི། །ཞེན་ཡུལ་རྟེན་འབྱུང་རིགས་པས་སུན་ཕྱུང་བས། །སྣང་སྟོང་མཉམ་པར་ངེས་ཤེས་རྫོགས་པ་ཆེ། །ཀླུ་སྒྲུབ་གཞུང་ལུགས་བཟང་པོ་ཁོ་ནས་མཐོང་། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་རིགས་པས་དྲང་བ་ཡིས། །ལྟ་བའི་རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་གཏིང་ཟབ་པས། །
1-4-159b
བློ་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་སྤོབས་པ་འཕྲོག་ན་ཡང་། །རྒྱལ་ཀུན་དགོངས་པའི་ཆུ་ཀླུང་འདི་ན་འཁྱིལ། །དེ་ཕྱིར་ཟབ་ལམ་དེ་ལ་མོས་པ་ཡིས། །སྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོར་རྟོགས་བྱ་བ། །འདི་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རིགས་ནས་ནི། །ཐོས་དང་བསམ་པས་འདི་དོན་མྱོང་བར་མཛོད། །ས་བཅད་ཕལ་ཆེར་རྩི་བགྲང་ཙམ་དུ་ཟད། །ལ་ལ་གཞུང་གི་སྙིང་པོ་འདྲ་བའང་ཡོད། །འདི་ནི་སྔ་མ་ཀུན་ལས་ཁྱད་འཕགས་པར། །བློ་གྲོས་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ཡིན། །ཞེས་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་བཅས་པའི་བསྡུས་དོན་འདི་ཡང་ལུང་རིགས་སེང་གེའི་ང་རོ་སྒྲོགས་པ་ཁམས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་སློབ་གྲྭར་གཏོགས་པ་ལྔ་རིག་སྨྲ་བ་མ་ཏིས་སྡོམ་བརྩོན་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་དབང་པོའི་གྲངས་ལ་དབུ་མ་འཇུག་པའི་གཞུང་རྒྱས་པར་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་ཡི་གེར་བྲིས་པའི་དགེ་བས་འོད་གསལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་བསྟན་པ་ཕྱོགས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག །མངྒ་ལཾ། ༈ ། །གང་གིས་རྟེན་འབྱུང་སྟོང་པའི་དོན། །སྣང་སྟོང་རེས་འཇོག་བྲལ་བ་ཡི། །ཆོས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལ། །ཅིག་ཆར་འཇུག་པའི་རིམ་པ་འདིར། །གྲུབ་མཐའི་མཐར་ཐུག་ཐལ་འགྱུར་གཞུང་། །ཞེས་གྲགས་འཆད་པ་མང་ནའང་། །བདེན་གཉིས་ཕྱོགས་རེར་སོང་བ་ཡི། །བག་ཆགས་གོམས་པ་མང་པོས་བསྒྲིབས། །ཟླ་
1-4-160a
བའི་བཞེད་གཞུང་དྲི་བྲལ་ཤེལ་དཀར་པོ། །མཐར་འཛིན་རྙོག་སེལ་རིན་ཆེན་ཀེ་ཏ་ཀའི། །ཕྲེང་འདི་མཉམ་ཉིད་ལ་མོས་བཞིན་བཟང་མགུལ། །བརྒྱན་ཕྱིར་ཟླ་མེད་ལེགས་བཤད་ཕྲེང་བ་ཡིན། །རྒྱ་ཆེའི་གཏིང་ཟབ་འཕགས་པའི་བློ་མཚོ་ལས་བྱུང་བ། །ཆོས་ཀུན་གདོད་ནས་དག་པའི་རིགས་མཆོག་དབང་གི་རྒྱལ། །དཔལ་ལྡན་སྟོང་ཉིད་གྲགས་པའི་རྒྱལ་མཚན་རྨད་བྱུང་རྩེར། །མཐར་ཐུག་དགོངས་པའི་ཏོག་ཉིད་ཟབ་མོའི་སྣོད་ཅན་ལའོ།

直译
于此所说：有与无二边，
二者悉远离，中观之妙道。
无误了达慧，无垢之智力，
拔除有所缘，一切见刺毒。
或说此非有，彼事实是有，
或言一切法，非有全无性，
有无偏执著，执持之行相，
无缘之修行，仍带有所缘。
或执为实有，或思为非有，
所执之境界，缘起理摧毁，
明空等性中，决定大圆满，
唯见龙树宗，殊胜善规范。
如是正理导，见之王至深，
虽夺小智者，勇猛之决心，
诸佛意水流，于此中环绕。
是故深道中，具有胜解者，
具福者首先，应当了达者，
唯此法性义，知已当勤修，
闻思之功德，亲证此义理。
科判大多为，计数之功能，
有些似经典，精髓之精要。
此较前诸论，极为殊胜处，
明慧智者众，皆已明见之。
附有中间偈颂的摘要，亦由宣说教理狮子吼、属于康藏大圆之学府、五明论师玛谛在戒律持守、经藏持者众前讲授《入中论》广释时所写。愿以此功德使光明金刚心要教法遍于一切方位时间兴盛！吉祥！
凡由缘起空性义，
显空离戏不分离，
法性不可思议中，
顿入次第此论中。
称为究竟应成派，
虽多讲说此教法，
然为二谛一方执，
习气串习多障蔽。
月称意趣教法如白水晶般无垢，
遣除边执浊垢如宝贵柯达卡链，
此等饰于平等性信者之善颈间，
为作庄严故成无比善说之璎珞。
从圣者广大深邃智慧海中生，
诸法本净最胜力主之王尊，
吉祥空性称名殊胜幢顶上，
究竟意趣顶髻深法有缘者。


 །དེ་སླད་དགག་སྒྲུབ་བློ་དང་བཅས། །བློ་བྲལ་བསལ་བཞག་མེད་པའི་ངང་། །ཁས་ལེན་ཚུལ་ཐབས་ཀྱིས་འཇུག་ཀྱང་། །ཁས་ལེན་མེད་པ་དེ་ཉིད་གཤིས། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་བའི་དབྱིངས་སུ་སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞིའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ལྷུན་སྟུག་ངོ་མཚར་འབྱོར་པ་དཔེ་མེད་དྲང་སྲོང་ཆེ་རྣམས་ལམ་བཟང་འདི། །ཉི་ཟླ་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བ་དེ་སྲིད་མཚན་འཛིན་རབ་རིབ་འགོག་པའི་ཕྱིར། །ལེགས་བྲིས་རྔ་ཆེན་སྙན་ལྟར་བརྡུངས་པས་མ་རིག་གཉིད་ལས་སངས་བྱེད་ཤོག །འཇམ་དཔལ་དཔའ་བོའི་ཕྲིན་ལས་འཛིན་བཞིན་དུ། །མཁའ་ཁྱབ་འགྲོ་ཀུན་དབུ་མའི་ལམ་བཀོད་ཅིང་། །མཐར་ཐུག་
1-4-160b
ཐེག་གཅིག་གྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི། །བདེ་གཤེགས་སྲས་བཅས་བཞེད་པ་ཀུན་སྐོང་ཤོག །ཅེས་པའང་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་རིང་ལུགས་པ་ཆེན་པོ་གནས་ལུགས་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་ཐེག་མཆོག་དབུ་མའི་པཎྜི་ཏ་མི་ཕམ་རིན་པོ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཕྱག་མཆན་དང་ཟིན་ཐུན་རྣམས། སྡེ་སྣོད་འཛིན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བཀའ་དྲིན་ཅན་ཀུན་བཟང་དཔལ་ལྡན་གྱིས་གྲོགས་མཛད་པ་དང་། སྔ་འགྱུར་བསྟན་པའི་དཔལ་གྱུར་ཟེ་ཆེན་གདན་ཚབ་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་བསྐུལ་ཏེ། སི་ཏུ་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོས་ཤར་ཀཿཐོག་རྡོ་རྗེའི་གདན་གྱི་དགེ་གནས་བཤད་སྒྲུབ་ནོར་བུའི་ལྷུན་པོའི་ཆོས་སྡེར་བསྡུས་ནས་སྦྱར་བས། རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ། གདུལ་བྱ་མཐའ་དག་གིས་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག། །།
1-4-161a
༄༅། །འཕགས་པ་ས་བཅུ་པ་ལས། ཀྱཻ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་རྒྱལ་པོའི་བུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་ནི་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་བློན་པོའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་གྱི། རང་གི་བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ནམ་དེ་ནར་སོན་པར་གྱུར་པ་དེ་ཡི་ཚེ་རང་གི་བློ་ཡི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་བློན་པོའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀྱཻ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་གྱི། རང་གི་བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ཤེས་པའི་ཆེ་བ་ལ་གནས་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། དེས་ན་རིང་དུ་སོང་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་བློའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་ཉན་རང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་བློ་ཡང་ལྷག་པར་འགྱུར་གྱི་ས་འོག་མ་རྣམས་སུ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུང་འདི་ལས་ཉན་རང་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་
1-4-161b
པ་ཡོད་ཅེས་གསལ་བར་ངེས་ཏེ་ཞེས་རང་འགྲེལ་གྱི་ངག་དོན་ཏེ། བདག་མེད་མཐོང་བའི་འཕགས་པ་དེ་དག་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྒྱུ་བ་འགོག་པའི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པའི་འདུ་བྱེད་བཅས་པར་འཇུག་པ་ལ་ས་དྲུག་པ་མན་དང་། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཁྱད་མེད་པས་ཡིན་ལ། ས་བདུན་པར་འགོག་པ་ཡང་དག་མཐའ་ལ་འདུ་བྱེད་མེད་པར་འཇུག་ཚུལ་གྱིས་བློས་ཀྱང་ལྷག་པར་བཤད་པ་ནི། ལང་གཤེགས་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ས་དྲུག་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་འགོག་པ་ལ་རྣམ་པར་འཇུག་སྟེ། ས་བདུན་པ་ནི་སེམས་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསལ་བས་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྷུང་བའོ། །ཞེས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཀྲལ་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་མཛད་དོ།

直译
因此具有破立心，
离心无断亦无立，
虽以承许方便入，
无有承许即本性。
诸佛秘密之法界中无戏息灭法身相，
丰饶圆满殊胜无比大仙贤者胜道路，
日月遍游虚空直至破除执著迷障时，
愿此善书如击大鼓醒彼无明沉睡者。
如持文殊勇猛事业行，
引导虚空遍覆诸众生，
趋入中观道路愿入已，
究竟一乘成就佛子愿。
此亦乃善逝大宗师、法性狮子宣说者、胜乘中观班智达弥旁仁波切晋美南加尔嘉手批和提要。经藏持守善知识具恩昆桑班登相助，且前译教法之辉泽钦主持仁波切劝请，锡度巴法海于东噶陀金刚座修学如意宝须弥法洲编辑撰述，愿成佛意无倒颠，一切所化众生直接证悟之因。
《圣十地经》云："善男子，譬如生于王族之王子具相，仅以出生便胜过所有大臣众，而非以自己智力观察而胜。当其长大成人之时，则以自力智慧超越一切大臣之事业。善男子，如是菩萨亦于发心之际，以增上意乐之大，胜过一切声闻缘觉，非以自己智力观察而胜。住于此第七菩萨地之菩萨，安住于自境智慧之大，远超一切声闻缘觉之事业。"
因此，于远行地菩萨以自智力增长胜过声闻缘觉，智亦增上，而下地则不然。从此经可明确确定声闻缘觉亦有通达一切法无自性之智。此为自释义，见无我圣者于心心所运行止息之界所缘有行入中，六地以下与声闻缘觉阿罗汉无别，七地以无行入真实边际，故说以智亦增上。
《楞伽经》云："大慧，从第六地始，大菩萨们与声闻缘觉入灭，第七地则大菩萨于刹那刹那中，以遣除一切事物自性相而入定，声闻缘觉则不能。彼声闻缘觉入灭定者，有为造作，落入能取所取之相。"即佛自身意趣解释，以为禅定殊胜差别。


 །དེས་ན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་སྤྱིར་
1-4-162a
འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། བྱང་སེམས་ས་དྲུག་པ་ནས་འཇུག་པར་གསུངས་སོ། །རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལྟར་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རང་གི་བློས་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན། གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་འཁོར་བར་སྐྱེས་པའི་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ལ་དེའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་ང་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་ངར་འཛིན་སྤང་མི་ནུས་ཀྱང་། དེ་ནི་མ་དཔྱད་པར་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞིང་། ཇི་ལྟར་ན་བདག་དེ་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པའི་ཕུང་པོ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་ནུས་ལ། དེ་དང་ཕུང་སོགས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་དམ། ཆོས་བདག་མེད་བསྟན་པ་ལ་སྟོང་གཞིའི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་སྟོང་ཚུལ་ལ་ཁྱད་མེད་པ་དང་། བདག་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་རགས་པའི་རང་བཞིན་
1-4-162b
བཏགས་ཡོད་ཙམ་ལས་རྫས་སུ་མེད་པར་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་བརྟེན་དགོས་པར་རིགས་པས་གྲུབ་ཚུལ་བསྟན་པས་ཆོས་བདག་མེད་པའམ་སྟོང་ཉིད་ལ་མི་འཐད་པར་སེམས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཆོས་དེ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་ལས་གཞན་དུ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། དེ་ཉན་ཐོས་པས་གཏན་ནས་ཁས་མི་ལེན་པ་ཞིག་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱང་རྟོགས་ཐབས་མེད་དེ། ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་བདག་དེ་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་མ་ཁེགས་བར་དུ་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་སོགས་མེད་པར་ཤེས་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཐར་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཕྱི་རོལ་པའི་ཆགས་བྲལ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ཞེས་རིགས་པས་སྒྲུབ་པར་མཛད་ལ། འོག་ཏུ་རྩ་བར་ཡང་། རྟག་བདག་སྤོང་ན་དེ་ཚེ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་སམ་ཕུང་པོ་བདག་མི་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བདག་མེད་མཐོང་བ་ཡིས། །གཟུགས་སོགས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་འཇུག་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་སོགས། །སྐྱེ་འགྱུར་དེ་ཡི་ངོ་བོ་རྟོགས་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་འཆད་འགྱུར་ལྟར་རོ། །རང་འགྲེལ་ལས། ཕྱི་རོལ་
1-4-163a
པ་བཞིན་དུ་འདི་དག་གིས་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཏུ་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

直译
因此声闻缘觉阿罗汉总体上入于灭定，菩萨从六地开始入定，如是所说。
自释云："若非如是，因为彼等离于通达事物无自性之智，如同离世间贪欲一般，则彼等也应被初发心菩萨以自智观察而胜过。"
其义为：执著人我是生于轮回一切烦恼的根本，若其所缘之"我"是自性成立者，则不能断除我执。然而，此我不经观察仅依蕴假立，无以自体而成立。若了知此我依多种无常蕴假立，为空性本质，则能从轮回中解脱。此与蕴等空性或法无我所示，仅在空基差别上有别，而空性方式无别。了知我具依缘起本性之空性，也需首先了知蕴粗重本性唯是假立而无实质，此为理证所成方式。
为遣除认为法无我或空性不合理的想法，所谓"空性"仅是依缘起法无有自性，除此之外别无他义。若声闻完全不承许此义，则人无我亦不可能证悟，因为若未遮破执蕴假立我为自性成立的俱生我见，即使了知无常一自主等我，仅此亦不能解脱，如同外道离欲一般，以理证如是成立。
下文根本颂亦云："若除常我，尔时因此，汝意或蕴皆非我，汝瑜伽无我见者，不能了达色等真，缘色而起故贪等，生起彼性未了知。"如将解说。
自释云："如同外道，彼等不能断除三界中行一切随眠。因为缘色等自性故成颠倒，也不能了悟人无我，因为缘执我之因蕴故。"
;


 །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཉན་ཐོས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་སྟོང་ཉིད་མི་འདོད་པ་ལྟར་ན་བཏགས་པའི་བདག་ཙམ་མེད་པར་རྟོགས་སུ་ཆུག་ཀྱང་བདག་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་མི་སྤོང་ལ། དབུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུ་དུ་མའི་ཆོས་ཚོགས་པ་ལ་རགས་པ་གཟུགས་སུ་འདོགས་པ་ཙམ་གྱི་རགས་འཛིན་ཀྱང་གཞིག་མི་ནུས་ན་གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཚུལ་ག་ལ་རྟོགས་ཏེ། དེས་ན་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། གཟུགས་བཟང་པོར་བཟུང་ཞིང་དེ་ལ་དམིགས་ནས་ང་ལ་འདི་དང་ཕྲད་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་འདོད་ཆགས་སོགས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཡུལ་དེ་ཡི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཡུལ་སོགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་མེད་པར་ཡུལ་དུ་གནས་པ་དང་ངར་འཛིན་མ་སྤངས་པས་ཕྲ་རྒྱས་ཀྱང་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཕུང་པོ་རགས་
1-4-163b
པར་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་འདོད་ཀྱང་གདགས་གཞི་ཆ་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་བདེན་པར་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཆོས་དེའི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་རགས་པའི་རྫས་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་རྟོགས་ཀྱང་དེས་བུམ་པ་བདག་མེད་དུ་རྟོགས་པར་མི་བརྗོད་དེ། རྟག་བདག་སོགས་མེད་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རགས་པ་ཙམ་རྟོགས་ཀྱང་དེས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་གོ་མི་ཆོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རགས་པའི་ཕུང་པོ་རིལ་པོ་ལ་གཅིག་མེད་པར་དུ་མ་ཚོགས་པ་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པའི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པའི་བདག་མེད་ཕྲ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡོད་དེ། ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་དེ་ནི་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནུས་པར་རྣམ་བདུན་ཤིང་རྟའི་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་རྣམ་བདུན་ཤིང་རྟའི་རིགས་པ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་ལ་ང་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ང་ངོ་བོས་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནུས་པ་ནི་ད་ལྟ་ནས་རང་གི་མྱོང་བས་ཤེས་ནུས་ལ། 
1-4-164a
དེ་ལྟར་རིགས་པས་རྟོགས་ནས་གོམས་པར་བྱས་ན་དེ་ལ་གསལ་སྣང་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡང་འབྱུང་རིགས་ཏེ། རྟོགས་བྱ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་སོགས་བདེན་པའི་རྣམ་པ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་མཐོང་ན་དེ་གོམས་པས་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱང་ཅིས་མི་སྤོང་སྟེ་མི་སྤོང་ན་བདེན་མེད་རྟོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་སུན་མ་ཕྱུང་བས་ངར་འཛིན་མི་ལྡོག་གོ་སྙམ་ན། ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་ང་ཙམ་མིན་པར་ཕུང་པོ་ཡིན་དགོས་ནའང་དེ་མིན་པར་གསལ་པོར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་ཐ་སྙད་དུ་བདག་རྫས་སུ་མེད་ལ་ཕུང་པོ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཐད་པ་དང་། ཡུལ་བདག་གཉིས་པོ་སྟོང་པར་ཤེས་པས་དེ་འཛིན་གཉིས་པོ་ལྡོག་པ་རིགས་པར་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་སྟོང་པར་ཤེས་ཀྱང་གདགས་པའི་གཞི་ཙམ་མ་ལོག་པས་དེར་འཛིན་མི་ལྡོག་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་ཀྱང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མ་ལོག་པ་དེ་སྲིད་དུ་བདེན་འཛིན་དང་ཆགས་སོགས་ལྡོག་པར་ཡང་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། །སྣང་བཞིན་དུ་ཡང་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དེར་མ་ཞེན་ན་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་བདེན་འཛིན་མི་སྐྱེད་དོ་
1-4-164b
སྙམ་ན། ཕུང་པོ་ཙམ་བདེན་པར་བཟུང་ཡང་ངའོ་སྙམ་དུ་བདེན་པར་མ་བཟུང་ན་ཕུང་པོ་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ངར་འཛིན་མི་དགོས་ཏེ་དེ་གཉིས་དམིགས་རྣམ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།

直译
如此所说的意思是：声闻师你若不承许缘起空性，即使承认了解仅有假立之我无有，也不能断除执著我自性成立的见解。如气泡，多法聚集上仅仅安立为粗重形色，这种粗重执著也不能破除，那么如何能了解色法自性空之理？因此不能了达色等真实义，执著色为美好，缘此而生"愿我与此相遇"的贪欲等，因为不了知彼境之自性。
这表明若无境等真实了知，则境存在且我执未断，随眠烦恼也存在。虽然承认蕴粗重不实质成立，但只要执著所依基础无分之自性为谛实成立，就不能完全了知彼法无我，因此虽了知瓶子粗重无实质成立，亦不能说此已了知瓶子无我。如同仅了知无常我等之粗略人无我，不能满足了知人无我的要求一样。
如是依靠了知粗重蕴整体无一性、仅是多法聚集假立的方式，能够完全了知人我无自性的细微无我。俱生我执所执著的对象，仅是依他假立而无丝毫自性成立，能如七相车理论所确立般通达。正如依靠七相车理论，能通达多种无常自性蕴上所假立的我无自性存在，这一点现在就能通过自身经验了知。
如是以理智了知并修习，应当能生起最极清晰显现，因为所了知是真实义，如同现见无常等谛实相一样。若见此理，通过修习岂不能断俱生我执？若不能断，则了知无谛实也将同样无效。若想：未破自相续蕴执实，故我执不退。
俱生我执所执对象若不仅是我而必须是蕴，但明确说明非如此，且世俗中我无实质而蕴有实质等差别合理，知我法二者空则能遣除二种执著，这是说理的方式。若知境空而仅所依基础未除则执著不除，那么即使知一切法无谛实，只要一切显现未除，则难以遣除实执与贪等。
若想：显现时空故不执著，则仅显现不生实执。回答：虽执蕴为实有，若不执为实有之我，仅由执蕴不必生我执，因为二者所缘行相不同。


 །རང་འགྲེལ་ལས། ཇི་སྐད་དུ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། །ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཉིད། །ངར་འཛིན་ཡོད་ན་ཡང་ལས་ཏེ། །དེ་ལས་ཡང་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ལམ་གསུམ་ཐོག་མཐའ་དབུས་མེད་པ། །འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་མགལ་མེ་ཡི། །དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་ཕན་ཚུན་གྱི། །རྒྱུ་ཅན་འདི་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར། །དེ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་དང་། །དུས་གསུམ་ཉིད་དུའང་མ་ཐོབ་ཕྱིར། །ངར་འཛིན་པ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར། །དེ་ནས་ལས་དང་སྐྱེ་བ་དང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་པའི་དོན་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལ་བདེན་པར་བཟུང་བའི་དབང་གིས་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་འབྱུང་ན་ཡང་ཕུང་པོ་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཆ་མེད་པའི་བར་དུ་རྟོགས་པའི་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་རགས་པ་ཙམ་རྟོགས་པ་དེས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་བ་རྟོགས་པར་ནུས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ཆ་མེད་ཙམ་གྱི་ཆོས་དུ་མ་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་ལ་ངར་འཛིན་པ་མི་བྱེད་དེ་དེ་རྣམས་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པར་མངོན་སུམ་མཐོང་ཚེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཞེས་
1-4-165a
བློས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པར་མངོན་སུམ་མཐོང་སྟེ་གདགས་གཞིའི་ཆོས་དེ་དག་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་དམིགས་རྣམ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཐག་པ་མེད་པར་མ་ཤེས་ཀྱང་སྦྲུལ་འཛིན་ལྡོག་པ་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཇི་སྲིད་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་ལ་རིལ་པོ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོར་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གང་ཟག་དེ་ལ་ངར་འཛིན་པ་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། འདུས་པ་དོན་མེད་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །གཟུགས་ཀྱང་དོན་དུ་དོན་མེད་དོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཆ་བཅས་དང་དེ་ལ་འདུས་པའི་ངོ་བོ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རང་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཁོ་ནས་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་སྐད་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མཇུག་ཐོག་ཁོ་ནར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་། །མཐོང་ནས་བྱང་ཆུབ་
1-4-165b
ངེས་པར་འདོད། །འོན་ཀྱང་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་སྲིད་མཚམས་སྦྱོར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ལ་བསྟན་པའི་མདོ་དག་ལས་ཀྱང་། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །གཟུགས་ནི་དབུ་བ་བརྡོས་པ་འདྲ། །ཚོར་བ་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་བཞིན། །འདུ་ཤེས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་སྟེ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཆུ་ཤིང་བཞིན། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟར། །ཉི་མའི་གཉེན་གྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དབུ་བ་བརྡོས་པ་དང་། ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་དང་། སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་དང་། ཆུ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་དེ་དག་གིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ངེས་པར་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་དོན་ནི་ཕུང་པོ་རགས་པ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་དགོས་པ་འདི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་པར། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་། །མཐོང་ནས་སོགས་ཀྱི་གསལ་བ་དང་། །མདོ་ལས་ཀྱང་། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་འདྲ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་དེ་ཉན་ཐོས་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་བདག་མེད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

直译
自释云："如《宝鬘论》中所说：'乃至有蕴执，尔时有我执，有我执则业，由此生再起。三道无始终，轮回如火轮，互为因缘故，此成为轮回。彼于自他二，三世亦不得，我执当尽灭，尔后业及生。'如是所说。"
其义为：由执所依蕴为实有力，生起俱生我执，然而通达蕴多种无常本性无分至细微程度的粗略无实蕴，能够了达细微人无我。因为即使承认无分法多种成立，也不会对此执我，因为当现见彼等多种无常时，便能现见依此假立为"我"仅是心识所立而非自方成立，因为所依法与执我的所缘行相不相符。例如虽未知无绳，但有可能遣除执蛇。
因此，只要对蕴聚执为一体实有，便有我执，此为其义。如《宝鬘论》云："聚合无义故，色亦无实义。"等，以此详细阐述现为根识对境之蕴具有部分，且无聚合之体性的道理。
自释云："唯菩萨才如是见无自性耶？彼亦非有，因为依声闻缘觉之力而说故。云何而知？当说，唯于末尾处依菩萨之力而作：'如是菩萨亦，见已定求觉，然以大悲故，至觉结生有。'等故。声闻所教经中亦云：'为断声闻诸烦恼障故，色如聚沫，受如水泡，想如阳焰，诸行如芭蕉，识如幻化，日亲如是说。'通过聚沫、水泡、阳焰之水、芭蕉树干及幻化等譬喻，决定观察诸行。"
其义为：此蕴粗重无实义须了达，是依声闻而说，由"如是菩萨亦，见已"等明显表明，经中亦说"色如聚沫"等，是宣说声闻宗法无我。
;


 །ཞེས་གསུངས་ལ། །དེ་ལྟར་གང་ཟག་གི་བདག་དེ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའམ་
1-4-166a
བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་སྟོང་ཉིད་དེ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར་གྲོལ་བ་མི་སྲིད་ཅིང་། གང་ཟག་བདག་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུམ་སོགས་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རང་རང་གི་ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། གང་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། སྤྱིར་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ན་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་མི་སྲིད་པར་ཟླ་བས་བཞེད་ཀྱི་ཆ་མེད་གཉིས་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས་རྟོགས་དགོས་པར་མི་བཞེད་དོ། །རང་འགྲེལ་ལས། གང་ཞིག་གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང་ཆོས་བདག་མེད་པ་བསྟན་ན་དེའི་ཚེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེའི་ལུགས་དེ་ཡང་འདི་ལྟར་རིགས་པ་དང་ལུང་དང་འགལ་བར་རྟོགས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པས་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་
1-4-166b
པ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་ཚོགས་གཉིས་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལས་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་དང་། །སྤྱོད་པ་ཡོངས་བསྔོ་མ་བཤད་དེས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ག་ལ་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་ལ་གནས་པའི་དོན། །མདོ་སྡེ་ལས་ནི་བཀའ་མ་སྩལ། །ཐེག་པ་ཆེ་ལས་བཀའ་སྩལ་པ། །དེ་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟུངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཡང་རིགས་པ་ཉིད་དེ། རྒྱས་པར་བསྟན་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་མདོར་མཚོན་པ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། མཚན་མ་མེད་པ་མ་རྟོགས་པར། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཐར་པ་མེད་པར་གསུངས། །དེ་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་ལས། །དེ་ནི་ཚང་པར་བསྟན་པ་ལགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞར་ལ་འོང་བས་ཆོག་གོ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བློ་མ་དཀྲུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ནུས་པས་དཀྱུས་མ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན། འོ་ན་ཉན་རང་གི་
1-4-167a
ཆོས་གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་ཤེས་ན་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་སྙམ་ན། དོན་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གཅིག་སྟོང་པར་ཤེས་ན་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་མཐོང་ངེས་པའི་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་ལ་ཞེན་ནས་ཆོས་བདག་མེད་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། ཡོངས་བསྔོའི་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་རྟོགས་པ་བུལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་ལུང་རིགས་འཛིན་པ་དག་ཀྱང་བློའི་རྩལ་འཕང་གིས་ཆོས་བདག་མེད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གཏན་ལ་ཕེབ་མ་ཕེབ་དང་། སྒོམ་པའི་སྐབས་ན་སྤྲོས་བྲལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་ནུས་མི་ནུས་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གིས་དངོས་པོ་གཅིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་ན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་གསུངས་པ་ནི་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་འདྲ་བར་གནས་པ་ཉིད་མཐོང་ནུས་པའི་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།

直译
如是所说。如此，人我唯依缘起或依缘假立的空性若未通达，则不可能解脱，如同人我仅依蕴假立一样，瓶等诸法亦仅依各自支分假立而已。凡仅是假立而无自性成立者，唯称为空性，因此，若总体上未了达空性，则不可能从轮回中解脱，此为月称所许，但并不承认声闻缘觉阿罗汉需完全通达无分二等一切法空的细微圆满法无我。
自释云："若有人认为：'若声闻乘中亦宣说法无我，则大乘教法将无意义。'此人之宗见如是与理教相违。大乘教法非唯宣说法无我，那是什么呢？亦是菩萨地、波罗蜜多、愿、大悲等、回向、二资粮及不可思议法性。如《宝鬘论》云：'声闻乘中无，菩萨愿行及，回向未宣说，如何成菩萨？菩提行住义，经部未宣说，大乘中宣说，故智者当持。'如是所说。
为明显显示法无我故，宣说大乘亦是合理，因欲广说故。声闻乘中唯略示法无我而已。如师云：'未了无相故，汝说无解脱，是故汝大乘，圆满宣说彼。'顺便提及已足。因此，心未错乱者能自己通达真实义，当说正文。"
其义为：若问声闻缘觉知一法空，为何不知一切法空？答：虽然实际上一切法自性安住空性，但了知一法空未必定见一切法空，因为执著仅有人无我而不求法无我，或因内外所依、行为、回向等缘不具足，故了悟缓慢。
持大乘教理者中，依智慧高低，有能否完全确定法无我，以及修习时能否如实修离戏的差别。所说见一法真如则见一切法真如，是对能见非局部的平等自性遍一切法之补特伽罗而言。
;


 །ཆ་མེད་གཉིས་པོ་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་ན་ཕུང་པོ་རགས་པ་བདེན་མེད་དུ་མི་རྟོགས་ཏེ་དེའི་གདགས་གཞི་བདེན་པར་འཛིན་པས་སོ་སྙམ་ན་ཆ་མེད་ལ་བདེན་འཛིན་མ་དོར་ཀྱང་དེ་བསགས་པ་
1-4-167b
ལ་རིལ་པོ་གཅིག་ཏུ་དོན་དམ་པར་འཛིན་པའི་ཞེན་པ་ལོག་པ་ན་ངར་འཛིན་གྱི་ཞེན་པའང་ལྡོག་ནུས་ཏེ། ཕུང་པོ་དང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་སུ་ཁོ་ཐག་ཆོད་ཚེ་དུ་མ་དེ་བཞིན་དུ་ང་དུ་མར་འཛིན་པ་དང་དེའི་ནང་གི་གང་རུང་གཅིག་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་ཏེ་ངར་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་མི་རྟོགས་ན་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པ་དང་། རྣམ་བདུན་ཤིང་རྟའི་རིགས་པ་ཁོ་ནས་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་རྩ་བ་དྲུང་ནས་ཕྱུང་བ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ན་ཡང་རིགས་པ་དེ་དག་གིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་གཏན་ལ་ཕེབ་ནུས་པར་ཀུན་གྱིས་ཐུན་མོང་དུ་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རིགས་པ་འདིས་ཉན་རང་ལའང་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་སྟོང་ཉིད་མཐོང་བ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གིས་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མ་ཤེས་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཐབས་མེད་ལ་དེ་མེད་ན་འཁོར་བ་ལས་ཀྱང་མི་ཐར་བར་གསུངས་པའི་ཚུལ་དེས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ལུང་གི་དོན་ལེགས་པར་
1-4-168a
ཤེས་ནུས་ཤིང་། ཉན་རང་གིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་བ་དང་ཁོ་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བདག་མེད་རགས་པ་ཙམ་རྟོགས་ཀྱང་ཆོས་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་ཏེ་ཆ་མེད་གཉིས་སོགས་ཁོ་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་བདེན་མེད་དུ་མ་ཤེས་པས་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་རིགས་དང་བསྒྲུན་ན་རྒྱ་མཚོ་དང་བ་ལང་རྨིག་རྗེས་ཀྱི་ཆུ་ལྟར་འགྱུར་བར་བཞེད་དེ། འོག་ནས་བདག་མེད་འདི་ནི་འགྲོ་བར་རྣམས་གྲོལ་ཕྱིར། །ཆོས་དང་གང་ཟག་དབྱེ་བ་རྣམ་གཉིས་གསུངས། །ཞེས་དང་། སྤྲོས་དང་བཅས་པར་སོགས་ནས་ཐེག་ཆེན་དུ་ཡང་བཞེད་པ་ཡིན། ཞེས་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ལ་རྐྱེན་འདི་ཉིད་ཙམ་མམ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཙམ་ཡོད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་དག་གི་སྟོང་ཉིད་ནི་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་རྫོགས་པར་རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་འབྲས་ཡུམ་ལ་ཉེ་རིང་གི་གཞི་ཤེས་སུ་གསུངས་པ་དང་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དུ་མ་དང་མི་རྟག་པའི་རང་
1-4-168b
བཞིན་གྱི་འདི་ལྟར་རགས་པར་སྣང་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཉན་ཐོས་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་བདག་མེད་པ་མདོར་བསྡུས་པའམ་རགས་པ་ཙམ་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ལ་དེ་ཙམ་ཞིག་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཕུང་སོགས་འདུས་པ་ལ་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཆོས་བདག་མེད་པ་མདོར་བསྡུས་པའམ་ཕྱོགས་ཙམ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ལེགས་པར་ངེས་པ་ན་བྱམས་པ་དང་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་པའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་གཅིག་པའི་གནད་ཤིན་ཏུ་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་སོམ་ཉི་དང་བྲལ་བར་ཤེས་ནུས་པའི་ཕྱིར་གསལ་བར་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པའོ། །གཞན་ཡང་དེ་འདྲའི་ལུང་མང་པོ་དག་ཀྱང་འདི་ན་བཤད་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཕུང་སོགས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བདེན་གྲུབ་འབའ་ཞིག་ལས་གཅིག་ཀྱང་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་ན་ཆགས་སོགས་ལྡོག་པའི་ཐབས་མེད་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱང་ནམ་ཡང་རྟོགས་པར་མི་རིགས་པས་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྱིར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལས་མ་བྱུང་བ་མེད་པ་
1-4-169a
ལུང་དང་རིགས་པས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

直译
若想：不了悟无分二者为无实，则不能了悟蕴粗重无实，因执其所依为实有。答：虽未舍无分实执，然于其积聚执一整体为胜义的执著若遣除，则我执亦能遣除，因为当确定为蕴和无常法时，既不可能执多体为我，也不可能特别指定其中某一个为我执对象。
若见蕴多性无常现量了知后，仍不能现量了知人无我，则仅靠一多离理和七相车理也不可能从根本拔除俱生我执所执对象，然而一切共同承许以彼等理能完全确立人无我。
如是以圣天父子理论可知声闻缘觉亦有见依缘假立空性，若不知依缘假立无自性之空性，则无方便了达人无我，无此则不能脱离轮回。此理使我们能善解三乘菩提皆从了达空性生起的教义。
声闻缘觉虽了知细微人无我及其自宗承许世俗有之诸法无我粗相，然未圆满了达法无我，因未知无分二等自宗承许胜义有的一切法无实，若与了达十六空性圆满之大乘见解相比，如海洋与牛蹄印水之别。
下文云："此无我为解脱众生故，分法与人二种所宣说。"又云："有戏论等至大乘所承许。"又云："声闻缘觉虽有了知缘此自性或缘起空性，然彼等空性仅为略说。"等广说，应知空性了达与否的差别，与果位般若母亲远近的基智所说是一致的。
多性无常自性如是粗现诸蕴如幻所示，即为声闻宗法无我略说或粗相。为何称为略说？因为了达人无我不可缺少此部分，故蕴等聚合无体性的法无我略说或仅示一部分。
如是善加确定，则能无疑了知依弥勒与文殊教诫之诸大车轨一致密意的极为重要之要义，故分别清晰解说。
此外，诸多类似经文亦应如此处所解释而了知：若于蕴等唯世俗有的诸法，除实有外无一法被了知为无实，则无方便止息贪等，人无我亦不应被了解，故一切解脱道皆不离了达空性而生，以教理证成。
;


 །དཀའ་བའི་གནས་༧མི་ཕམ་ཆོས་རྗེའི་གསུང་ལས་བཀོལ་བ་དགེ་ཞིང་བཀྲ་ཤིས་པར་གྱུར་ཅིག ༈ །རྒོལ་ངན་གླང་པོ་སྟོང་གི་ཁེངས་པ་རྣམས། །སྲན་བསམ་མེད་པར་ཟིལ་གྱིས་ནོན་གྱུར་པ། །སྨྲ་བའི་སེང་གེ་རིགས་པའི་གད་རྒྱངས་ཅན། །མི་ཕམ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག །སྨྲ་བ་ངན་པའི་དྲེགས་ལྡན་ཁྱུང་ཆེན་ཁྱུ། །རིགས་པའི་མཆེ་སྡེར་དག་གིས་རབ་བཅོམ་ནས། །ཐེག་མཆོག་གངས་ཀྱི་རི་ལ་ལེགས་གནས་པ། །འཇིགས་མེད་སྨྲ་བའི་སེང་ཆེན་ཁྱོད་རྒྱལ་ལོ། །ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་འོད་ཟེར་འབུམ་དུ་འཕྲོ། །མཁས་བཙུན་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་ཀུན་གསལ། །འགྲོ་བའི་སྒྲོན་མེ་ཁྱེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཉམས་དང་རྟོགས་པའི་ཁྲི་འཕང་མཐོན་པར་གནས། །ལུང་དང་རིགས་པའི་རྒྱལ་རྔ་ཀུན་ཏུ་བསྒྲགས། །བཤད་དང་སྒྲུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་ཕྱོགས་བཅུར་བསྒྲེངས། །དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་དབང་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག །མེ་ལུག་ཟླ་༡༢ཚེས་༡༥ལའོ། ༈ །ཨརྠ་དྷཱི་ཧྲཱིཿ རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོ་བསམ་མི་ཁྱབ་པ་ལས། །
1-4-169b
མཛད་པ་རྒྱ་མཚོ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡི། །བསྐལ་པ་རྒྱ་མཚོ་མཚན་ཙམ་ཐོས་དཀའ་བ། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ཤཱཀྱའི་གཙོ་བོར་འདུད། ༡ །ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །ཐེག་ཆེན་ཆོས་མཛོད་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལྟ་བུ། །བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ལམ་ནས་སྟོན་མཛད་པ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་ཡིན། ༢ །དེ་ཡི་གསུང་རབ་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་། །རྟོགས་པ་དཀའ་བའི་ཚིག་དོན་ཆུ་བོའི་གཏེར། །གང་གི་མཁྱེན་གཉིས་ཟེར་གྱིས་རྒྱས་མཛད་པ། །དཔལ་ལྡན་ཟླ་གྲགས་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་རྨད། ༣ །རྩ་འཇུག་བཞི་གསུམ་བསྟན་དོན་གྲངས་མང་ཡང་། །གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་བདེན་གཉིས་ཚུལ། །དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་མཁའ་དང་ཤིང་རྟའི་དཔེ། །ཡིད་བཞིན་རིན་ཆེན་རྣམས་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། ༤ །མཐའ་བཞི་སྤྲོས་བྲལ་དོན་དམ་མཁའ་དབྱིངས་སུ། །སྲིད་ཞིའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་འཆར་བ་ནི། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་
1-4-170a
ཆོས། །ཟབ་རྒྱས་རྟོགས་དཀའ་དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའ་མཆོག ༥ །ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་དགོངས་དོན་འཁྲུལ་མེད་པ། །ལེགས་སྟོན་འཇ༷མ་དཔ༷ལ་རྡོ༷་རྗེའི༷་རྗེས་བཟུང་བ། །མཁས་དང་གྲུབ་པའི་གང་ཟག་འགྲན་ཟླ་བྲལ། །མི༷་ཕ༷མ་རྒྱ༷་མཚོ༷་ཞེས་བྱ་སྲིད་འདིར་བྱོན། ༦ །དེ་ཡི་མཁྱེན་པའི་ཆ་ཤས་དབུ་འཇུག་གི། བསྡུས་དོན་མཆན་འགྲེལ་རྣམ་དག་ལེགས་བཤད་འདི། །ཕྱོགས་བརྒྱར་འཕེལ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་བྱེད་པ་པོ། །དད་སྦྱིན་ཚེ༷་དབ༷ང་རྡོ༷་རྗེ༷ས༷་སྤར་ཡོན་སྦྱར། ༧ །གཅིག་ལས་དུ་མ་འབྱུང་བ་སྤར་གྱི་འཕྲུལ། །ལྷུན༷་གྲུ༷བ་སྟེང༷་གི་ཆོས་མཛོད་ཆེན་པོ་ནང་། །འཕ༷གས་མཆོ༷ག་རི༷གས་གྲོལ༷་དད་གསུམ་ཆུ་གཏེར་ལས། །རབ་འཁྲུངས་ཟླ༷་དཀྱིལ་རྫོགས་པའི་གྲག༷ས་པ་དཀར། ༨ །འདི་བགྱིས་རྣམ་དཀར་དགེ་ཚོགས་ཆུ་ཀླུང་རྒྱུན། །འཁོར་འདས་དགེ་རྩ་མི་ཟད་ཆུ་གཏེར་དང་། །མཉམ་དུ་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱ་མཚོར་བསྔོས་པའི་མཐུས། །འགྲོ་ཁམས་ཀུན་མཁྱེན་གོ་འཕང་མཆོག་ཐོབ་ཤོག ༩ །བསྟན་བཅོས་འདི་ཉིད་འབྲི་རྐོས་
1-4-170b
སྦྱིན་བདག་སོགས། །འབྲེལ་ཐོགས་ཐམས་ཅད་ཚེ་རིང་ནད་མེད་ཅིང་། །ཆོས་མཐུན་དོན་ཀུན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་ལྡན་གྱུར་ཅིག༡༠། རྣམ་དག་ལྟ་བའི་ཉིན་བྱེད་འཆར་བ་ཡིས། །ལྟ་ངན་ལོག་ལམ་མུན་སྟུག་གསལ་བ་དང་། །ལྟ་གྲུབ་རྣམ་དག་ཆུ་སྐྱེས་རྒྱས་པའི་བཅུད། །སྐལ་བཟང་བུང་བའི་ཉེར་འཚོ་མཆོག་གྱུར་ཅིག །ཅེས་སྤར་བྱང་ཉུང་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་མཁས་པའི་གཞུང་བཟང་ཆེ་འདི་རྣམ་དཀར་སྤར་གྱི་ལས་འདུ་བགྱིས་པ་པོ་འཕགས་མཆོག་རིགས་གྲོལ་གྱིས་བཀས་བསྐུལ་བ་ལ་བརྟེན་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་རབ་མཐའ་
1-4-171a
ཡས་ཀྱིས་བྲིས་པ་དོན་དང་ལྡན་པ་གྱུར་ཅིག །སརྦ་མངྒ་ལཾ་ཤུ་བྷཾ། དགེའོ། །དགེའོ། །དགེའོ།

直译
弥旁法王所说之难题精选，愿善妙吉祥！
摧伏恶论千象慢，
不需忍耐尽制服，
宣说狮子理吼声，
弥旁胜于一切方！
恶语狂傲大鹏群，
以理牙爪善摧毁，
大乘雪山中安住，
无畏说法大狮胜！
闻思修定轮圆满，
讲辩著光芒万丈，
智贤善者传记遍，
众生明灯敬礼您！
经验证悟宝座住，
教理胜鼓声宣扬，
讲修胜幢十方扬，
祥胜持金刚王胜！
火羊年十二月十五日
Artha Dhi Hrih！从不可思议佛陀大海中，
殊胜无量事业海，
劫海中难闻名号，
功德大海释迦主，敬礼。1
深寂离戏光明无为法，
大乘法藏如虚空界，
从二谛双运道中示，
圣龙树王是第二佛。2
彼之教法深广大，
难解词义河海藏，
以二智光令增广，
吉祥月称世间奇。3
根本入行论虽众多，
基道果之建立二谛理，
不二双运如空车喻，
皆如如意宝珠相同。4
离四边戏论胜义空界中，
显现轮涅各种显相，
因缘缘起明空双运法，
深广难解中观宗最胜。5
龙树父子意趣无谬误，
善示文殊金刚所护持，
智者成就者无与伦比，
弥旁大海名者降临世。6
彼智慧一分根入行，
摘要注释清净善说，
令百方增长顺缘造，
信施仁波切出资助印。7
一生多之印刷伎俩，
伦珠登吉大藏经中，
帕确仁珠热忠信三水藏，
圆满月盘名称清白。8
以此白净善聚河流续，
轮涅善根无尽水藏，
同入遍智海回向力，
愿众生界证无上智。9
此论著写刻施主等，
一切相连长寿无病，
顺法诸事任运成就，
愿具无上菩提心。10
愿纯净见解日轮升起，
照破恶见邪道暗障，
纯正见宗莲花盛开蜜，
善缘蜜蜂最胜享用。
此略印经文，此善大论著白业印刷作者帕确仁珠热忠受嘱托，文殊智慧无边撰写，愿具义。萨儿瓦芒嘎朗舒邦！善！善！善！
;


། །།
1-4-171b



直译
།།
;
[注：该页面只有藏文符号"།།"（藏文标点符号）而无其他文本内容。根据要求完整直译，故仅呈现对应的标点符号";"]


